Козумел (Сан Карлос)

Козумел — Мексикин Тамаулипас штатан  муниципалитетера нах беха меттиг.

 Географи 

Козумел лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбален декъехь.

 Климат 

Климат тропикин саваннин йу. Шеран йуккъера температура 23,5 °C (74,3 °F) гергга йу, ткъа шарахь йуккъера йочанийн барам 780 мм (31 дюйм) бу. Оцу йочанийн доккхаха долу дакъа июнь беттан тӀера сентябрь батталц йолчу хенахь хуьлу.

 Истори 

Территори тӀехь адамаш даха дуьйлало минимум 8000 шо хьалха. Оцу хенахь кхузахь тайп-тайпана культураш вовшаххьийза йелира. Йуьхьанца кхузахь дехаш хилла кхерсташ лела чичимекаш а, цхьана меттигехь охьахевшина уастекаш а, иштта чичимекех доцу таллархойн-лахьорхойн а, чӀерийлоцурхойн а тайпанаш.

XVI-чу а, XVII-чу а бӀешерашкахь меттигера бахархой Испанина карабахийтаран мур хилира. ХӀокху кӀоштахь дуьххьарлера гуттаренна а йолу испанхойн эвлаш 1554-чу шарахь кхоьллинера. ТӀаьхьо кхуза францисканийн миссионераш баьхкира; испанхойн шуьйра даьржинчу даьхнийлелоро а, бежнашлелоро а регионан экономика чӀагӀйира, цуьнца цхьаьна меттигера бахархой шайн дайшкара дисинчу латташ тӀера дӀабаха декхаре а беш. Меттигерчу бахархойн йух-йуха хиллачу гӀаттамашна бахьанехь регионехь цхьаьнаэшшаралла йацара, цо колониалан интересаш гӀелйира.

1824-чу шарахь, Мексико Испанех маршо йаьккхира, Мексикин импери йоьхначул тӀаьххье, хӀара латташ керлачу Мексикин Цхьаьнатоьхначу Штатийн йукъадогӀуш хиллаMcPherson, James M. Battle Cry of Freedom: The Civil War Era. Oxford University Press, 2003. p.105.

1824 шеран 7 февралехь дуьйна иза Тамаулипас штатан йукъадогӀуш йу.

 Бахархой 

 Билгалдахарш 

 Литература 
 Cartron, Jean-Luc E; Ceballos, Gerardo; Felger, Richard Stephen (2005). Biodiversity, Ecosystems, and Conservation in Northern Mexico. Cary, NC, USA: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-515672-0.

Категори:Мексикин нах беха меттигаш
Категори:Тамаулипас штатан нах беха меттигаш