Хурисдиксион де Ариба (Бадирагвато)

Хурисдиксион де Ариба — Мексикин Синалоа штатан  муниципалитетера нах беха меттиг.

 Географи 

Хурисдиксион де Ариба лаьтташ йу Мексикин малхбузен декъехь.
 Климат 

Шеран йочанийн барам 600 мм сов белахь а, лакхарчу температурин а, чӀогӀа хи Ӏаьнаре дерзарна а бахьанехь, кхузахь климат йехха а, ах-йекъа а йу. Аьхке чӀогӀа йехха а, тӀуьна а йу, ӀиндагӀехь температура 45 °C кхочу, ткъа лакхарчу тӀуналло йовхонан индекс 50 °C тӀера 55 °C тӀе кхаччалц лакхайоккху, иштта тропикин циклонаш гӀелйаларна чӀогӀа догӀанаш дарна кхерам а бу. Ӏа алсам кӀеда ду, кӀеззиг тӀуналла а, йуккъера барам 27 °C йовхо а, йовха буьйсанаш а йолуш.

 Истори 

Мезоамерикин къилбаседа дозанехь лаьтташ йу. Къилбаседехьа Фуэрте хино Аридамерика олуш йолу регион билгалйоккху. Цунна йукъадогӀу Мексикин къилбаседера а, Америкин Цхьаьнатоьхначу Штатийн къилба-малхбузера а гӀум-аренаш а, йекъа кӀошташ а. Европейцашца уьйр хилале хьалха, хӀокху махкахь кахитас, тауэс, акахе, хиджиме, тоторамес, ачирес, гуасавес санна йолу тобанаш дехаш хилла.

1531-чу шарахь Нуньо Бельтран де Гусмана 10 000-ннал сов стаг волучу эскарца Сан-Мигель-де-Кулиаканехь испанхойн а, индейн бартхойн а форпост кхоьллира. Цул тӀаьхьа хиллачу итт шарахь меттигера бахархой чӀогӀа хӀаллакхилира малхах а, европейцаша деина долчу кхечу лазаршах а. Мексико маршо йаккхарна тӀаьххье, иза керла кхолладеллачу малхбузен штатийн (Estado de Occidente) йукъадахара.

1830 шеран 14 октябрехь дуьйна —  штатах къаьстина хиллачу Синалоа штатан йукъахь ду.

 Бахархой 

 Билгалдахарш 

Категори:Мексикин нах беха меттигаш
Категори:Синалоа штатан нах беха меттигаш