Дон Тирзо (Сабинас Идальго)

Дон Тирзо — Мексикин Нуэво-Леон штатан  муниципалитетера нах беха меттиг.

 Географи 

Дон Тирзо лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбален декъехь.

 Климат 

Климат йекъа а, йовха а йу. Йуккъера температура хийцалуш йу: январехь +12 °C тӀера аьхка йуккъехь +23 °C кхаччалц. Йочанаш — шарахь йуккъера йочанийн барам 610 мм бу, цуьнца цхьаьна доккхаха долу дакъа сентябрь а, октябрь а беттанашкахь хуьлу.

 Истори 

Европин колонизаци хилале хьалха хӀокху территори тӀехь формальни къоман пачхьалкх йацара. Историкашна хетарехь, оцу пачхьалкхан латташ тӀехь 250 гергга йаккхий кхерсташ лела тобанаш хилла, испанхошна уьш чичимекаш аьлла йевзаш хилла.

Испанхоша хӀара территори колонизаци йан гӀортар 1577-чу шарахь дуьйладелира, ткъа 1582-чу шарахь Нуэво-Леон паччахьаллин дакъа хилар кхайкхира. Делахь а, меттигерчу бахархойн Ӏаткъам бахьанехь колонизаци XVII-чу бӀешеран йуьхьанца бен ца йолайелира. Евангелизаци испанхойн колонизацин а, культурин ассимиляцин а ладаме гӀирс хилла, цундела XVII-чу а, XVIII-чу а бӀешерашкахь Нуэво-Леон паччахьалле дуккха а монахнаш баьхкира, меттигера бахархой керсталле боьрзуш. Цхьацца миссеш меттигерчу бахархойн дуьхьало бахьанехь йа испанхоша схьайеинчу кхерамечу лазаршна бахьанехь эрна хилира, ткъа кхиберш тласкала халкъан гӀоьнца кхиамашца дӀайахара.

Мексико маршо йаьккхинчул тӀаьхьа, Фрай Сервандо Тереза де Миера Къоман кхолламан конгрессехь Нуэво-Леон паччахьаллин векалла деш хилла. 1824-чу шеран Мексикин Конституцица штатан цӀе Нуэво-Леон аьлла йацйира, ткъа иза ша Мексикин хьалхарчу республикин штат хилира. 1824 шеран 7 майхь иза Нуэво-Леон штатан йукъадогӀуш хилла.

 Бахархой 

 Билгалдахарш 

 Литература 
 Moseley, Edward H. (1965). Indians from the Eastern United States and the Defense of Northeastern Mexico: 1855-1864. The Southwestern Social Science Quarterly. 46 (3): 274–275.

Категори:Мексикин нах беха меттигаш
Категори:Нуэво-Леон штатан нах беха меттигаш