Халтипан (Сиутетелко)

Халтипан — Мексикин Пуэбла штатан  муниципалитетера нах беха меттиг.

 Географи 

Халтипан лаьтташ йу Мексикин йуккъерачу декъехь.

 Климат 

Меттигера климат, йерриге а аьлча, барамехь-субгумидан йу, аьхкенан догӀнашца. Йуккъера температура 10–16 °C йу. Йочанаш аьхкенан беттанашкахь хуьлу, июнера сентябрь бутт кхаччалц; шарахь хуьлучу йочанийн йуккъера барам 900 мм бу.

 Истори 
ХӀокху территори тӀехь дехаш хилла шира къаьмнаш, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин карийна хӀуманаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар: цара мамонташ санна доккхачу дийнаташна таллархолла деш хилла а, цӀазамаш гулдеш хилла а. XVI-чу бӀешарахь дуьйна хӀара территори Ацтекийн империн йукъадогӀуш хилла. Европихой схьакхачале хӀокху регионан орамаш долу къаьмнаш хилла ацтекийн, пурепеча, чичимекийн, акольхуа а, масауа а тайпанаш.

Таханлера пачхьалкх кхоллайалар доьзна ду Ацтекийн импери йухахӀитторца (реорганизаци йарца), иза доладелла 1521-чу шарахь испанхоша Ацтекийн импери схьайаьккхинчул тӀаьхьа. Ацтекийн импери схьайаьккхинчул тӀаьхьа, хӀара латта Мексикин Королевстван йукъатуьйхира.

1823 шеран 21 декабрехь дуьйна иза Пуэбла штатан дакъа ду.
 Бахархой 

 Билгалдахарш 

 Литература 
 Ramos, Frances L. Identity, Ritual, and Power in Colonial Puebla (University of Arizona Press; 2012) 288 pages; on the politics of public ceremony in the 18th-century city.
 Jimenez Gonzalez, Victor Manuel, ed. (2010). Puebla:Guía para descubrir los encantos del estado [Puebla: Guide to discover the charms of the state] (in Spanish). Barcelona: Editorial Oceano, S. L. ISBN 978-607-400-234-8.

Категори:Мексикин нах беха меттигаш
Категори:Пуэбла штатан нах беха меттигаш