Ербент

Ербент (, ) — Туркменин Ахалан велаятера эвла. ГӀум-аренан (Каракумаш) декъа тӀехь йу Иза Ашхабадан а, Дашогузан а йукъахь йолчу новкъахь шен барамца шолгӀа меттигехь йолу нах беха меттиг йу. И гӀаланаш пачхьалкхан къилба а, къилбаседа а дозанашна гергахь йу. 2022-чу шарахь ларарца, йуьртахь 2 561 стаг. Ербент административан агӀор Бокурдак гӀалин йукъа йогӀуш йу.

 Хаам 
Йуьртан архитектура коьртачу декъана цхьана гӀаттах лаьттачу гӀишлошца йу, ткъа церан керт-кертшкахь ламастан туркменийн четарш (товла-цӀенош) хӀиттийна ду. Даьхнилелоран экономика бахьнехь, йуьртана гонаха долу латташ гӀум-арене (йаьссачу меттигашка) доьрзуш ду.

Йурт хӀинца а туристташна йуккъехь чӀогӀа йаьржина меттиг йу. Цуьнан Ӏалашо — ГӀум-аренан (Каракумаш) бахархойн бакъ долу дахар а, ламасташ а хьешашна довзийтар йу. Йуьртан центрехь Советийн заманахь хӀоттийна хӀоллам бу — цу тӀехь корта охьатаьӀна туркменийн зуда йу. Иза хӀоттийна 1931-чу шарахь Басмачашца хиллачу тӀамехь кхелхинчу 11 стагана сий деш. Уьш бара «социализм тола йаран, пролетариатан диктатура чӀагӀйаран, аьхк-аренашкахь коллективизаци дӀайахьаран» дуьхьа къийсам латийнарш.

 Климат 
Туркменин доккхачу декъехь санна, Ербентехь континенталан шийла гӀум-аренан климат йу (Кёппенан классификацица — BWk). Цуьнан амалехь йу шийла Ӏа а, чӀогӀа йовха, маьлхан аьхке а. Йуьртахь шеран йуккъера температура  йу. Июль — уггаре йовха бутт бу, цуьнан йуккъера температура  йу, ткъа йуккъера максимум  кхочу. Январь — уггаре шийла бутт бу, цуьнан йуккъера температура  йу, ткъа йуккъера минимум  йу.

ГӀум-аренан йуккъехь хиларна, Ербентехь ерриге а шарахь чӀогӀа декъа хенан хӀоттам хуьлу, амма Ӏа а, бӀаьсте а кӀеззиг тӀуьна йу, ткъа аьхке башха декъа йу. Ербентехь шарахь йуккъера барам  йочанаш хуьлу, иза шарахь йуккъера 42 дийнахь дӀасайоькъуш йу. Иштта Ербентехь шара дӀа мел йоду маьлхан хенан хӀоттам хуьлу: шарахь йуккъера 3000 сахьт сов маьлхан серло йу, уггаре маьлхан бутт июль бу, ткъа уггаре маьлхан зама — аьхке йу. ХӀаваан тӀуналла аьхка Ӏайчул лахара йу — август баттахь иза 25% кхаччалц охьадужу. Амма декабрь баттахь иза 74% кхаччалц хьаладолу.

 Билгалдахарш 

Категори:Туркменин нах беха меттигаш
Категори:Ахалан велаятан нах беха меттигаш