Ранчо эль Батан (Текискияпан)

Ранчо эль Батан — Мексикин Керетаро штатан  муниципалитетера нах беха меттиг.

 Географи 

Ранчо эль Батан лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь, Мехико-гӀалин къилбаседехьа.

 Климат 

Кхузахь климат йуккъера барамехь йу, йуккъера температураш йу дерриг шарахь, майхь йуккъера уггаре лакхара температура кхача тарло 30,7°C (87,3°F). Дукхаха долу йочанаш хуьлу июнь баттахь дуьйна август кхаччалц. Ӏаьнан заманахь гӀуоро хила тарло.

 Истори 

ХӀара меттиг дӀатарйина, къилбаседехьа дӀадаханчу мезоамерикин тайпанаша, вайн эрал хьалха 200 шо гергахь. ТӀаьхьо, латинийн меттан хьалхара муьрехь, кхуза дӀакхелхира отомий халкъ, ацтекийн импери хьалайаьллачу хенахь, уьш хилира политикин чолхе гӀалин бахархой. 1440-гӀа шерашкахь и территори отомийн Ӏуналлехь йара, уьш шайн рогӀехь ацтекийн империн куьйгакӀел бара. XV бӀешо чекхдолуш, Ахуицотлан заманахь, ацтекаша ма-дарра урхалла дора оцу территорина, къилбаседехьара долчу Чичимекийн латтанашна дуьхьал чӀагӀо лоруш. Отомий уггаре доккха къам дара, кхин къаьмнаш а хиллехь а, коьрта бахархой бара чичимекаш. И ший а тоба таханлерчу дийне кхаччалц лаьтташ йу. Испанхойн меттан хьалха а, колонин заманахь а, отомий вовшахтоьхна хилла доьзалан-кланийн тобанашца.

Испанхой кхаьчна хӀокху кӀошта 1531 шарахь, барт бира отомийн Конин цӀе йолучу элаца, латтанаш колонизаци йан. Испанхоша схьайаьккхинчул тӀаьхьа и меттиг стратегин мехала лоруш йара, хӀунда аьлча цо уьйр латтайора Гуанахуато а, Сан-Луис-Потоси а, Сакатекас а регионашца коьртачу шахьараца Мехикоца.

1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Керетаро штатан йукъахь йу.

 Бахархой 

 Билгалдахарш 

 Литература 
 Мексика // Словарь современных географических названий / Рус. геогр. о-во. Моск. центр; Под общ. ред. акад. В. М. Котлякова. Институт географии РАН. — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.
 Альперович М. С. Рождение Мексиканского государства. — М.: Наука, 1979. — 168 с.
 Марчук Н. Н., Ларин Е. А., Мамонтов С. П. История и культура Латинской Америки (от доколумбовых цивилизаций до 1918 года): Учебное пособие / Н. Н. Марчук. — М.: Высшая школа, 2005. — 495 с. — ISBN 5060045196.
 Новая история стран Европы и Америки XVI—XIX века. В 3 ч. Ч. 3 : учеб. для студентов вузов / Под ред. А. М. Родригеса, М. В. Пономарёва. — М.: Гуманитар. изд. центр ВЛАДОС, 2008. — 703 с. — ISBN 9785691015564.
 Новейшая история стран Европы и Америки. XX век. В 3 ч. Ч. 1 : учеб. для студентов вузов / Под ред. А. М. Родригеса, М. В. Пономарёва. — М.: Гуманитар. изд. центр ВЛАДОС, 2005. — 463 с. — ISBN 569100607X.

 Хьажоргаш 
 Мексикин бахархой.

Категори:Мексикин нах беха меттигаш
Категори:Керетаро штатан нах беха меттигаш