Агва Фрия (Халпан де Сера)

Агва Фрия — Мексикин Керетаро штатан  муниципалитетера нах беха меттиг.

 Географи 

Агва Фрия лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь, Мехико-гӀалин къилбаседехьа.

 Климат 

Кхузахь климат йуккъера барамехь йу, йуккъера температураш йу дерриг шарахь, майхь йуккъера уггаре лакхара температура кхача тарло 30,7°C (87,3°F). Дукхаха долу йочанаш хуьлу июнь баттахь дуьйна август кхаччалц. Ӏаьнан заманахь гӀуоро хила тарло   .

 Истори 

ХӀара меттиг дӀатарйина, къилбаседехьа дӀадаханчу мезоамерикин тайпанаша, вайн эрал хьалха 200 шо гергахь . ТӀаьхьо, латинийн меттан хьалхара муьрехь, кхуза дӀакхелхира отомий халкъ, ацтекийн импери хьалайаьллачу хенахь, уьш хилира политикин чолхе гӀалин бахархой. 1440-гӀа шерашкахь и территори отомийн Ӏуналлехь йара, уьш шайн рогӀехь ацтекийн империн куьйгакӀел бара. XV бӀешо чекхдолуш, Ахуицотлан заманахь, ацтекаша ма-дарра урхалла дора оцу территорина, къилбаседехьара долчу Чичимекийн латтанашна дуьхьал чӀагӀо лоруш. Отомий уггаре доккха къам дара, кхин къаьмнаш а хиллехь а, коьрта бахархой бара чичимекаш. И ший а тоба таханлерчу дийне кхаччалц лаьтташ йу. Испанхойн меттан хьалха а, колонин заманахь а, отомий вовшахтоьхна хилла доьзалан-кланийн тобанашца.

Испанхой кхаьчна хӀокху кӀошта 1531 шарахь, барт бира отомийн Конин цӀе йолучу элаца, латтанаш колонизаци йан. Испанхоша схьайаьккхинчул тӀаьхьа и меттиг стратегин мехала лоруш йара, хӀунда аьлча цо уьйр латтайора Гуанахуато а, Сан-Луис-Потоси а, Сакатекас а регионашца коьртачу шахьараца Мехикоца .

1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Керетаро штатан йукъахь йу.

 Бахархой 

 Билгалдахарш 

 Литература 
 Мексика // Словарь современных географических названий / Рус. геогр. о-во. Моск. центр; Под общ. ред. акад. В. М. Котлякова. Институт географии РАН. — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.
 Альперович М. С. Рождение Мексиканского государства. — М.: Наука, 1979. — 168 с.
 Марчук Н. Н., Ларин Е. А., Мамонтов С. П. История и культура Латинской Америки (от доколумбовых цивилизаций до 1918 года): Учебное пособие / Н. Н. Марчук. — М.: Высшая школа, 2005. — 495 с. — ISBN 5060045196.
 Новая история стран Европы и Америки XVI—XIX века. В 3 ч. Ч. 3 : учеб. для студентов вузов / Под ред. А. М. Родригеса, М. В. Пономарёва. — М.: Гуманитар. изд. центр ВЛАДОС, 2008. — 703 с. — ISBN 9785691015564.
 Новейшая история стран Европы и Америки. XX век. В 3 ч. Ч. 1 : учеб. для студентов вузов / Под ред. А. М. Родригеса, М. В. Пономарёва. — М.: Гуманитар. изд. центр ВЛАДОС, 2005. — 463 с. — ISBN 569100607X.

 Хьажоргаш 
 Мексикин бахархой. 

Категори:Мексикин нах беха меттигаш
Категори:Керетаро штатан нах беха меттигаш