Эмилияно Запата, Эль Сетента (Мапими)

Эмилияно Запата, Эль Сетента — Мексикин Дуранго штатан  муниципалитетера нах беха меттиг.

 Географи 

Эмилияно Запата, Эль Сетента лаьтташ йу Мексикин къилбаседехьара декъехь, Йуккъера Мексикин лаьмнийн къилба-малхбузехьGarcía López, Gustavo A. (December 2012). Scaling up from the top down and bottom up: The impacts and governance of inter-community forest associations in Durango, Mexico (PhD). Indiana University.Davies, Edward (August 2009). The Italianized frontier: Music at Durango cathedral, Español culture, and the aesthetics of devotion in eighteenth-century New Spain Vol 1 (PhD). The University of Chicago..
 Климат 

Малхбузен Сьерра-Мадре лаьмнаш чӀогӀа Ӏаткъам бо меттигерчу климатана, тӀуьна хӀаваан массанаш Тийначу океанера схьайогӀуш йу. Кхузахь климат ах-йекъа тӀера йуккъерачу барамехь йу, йовха а, йекъа а йу дерриг шарахь бохург санна .
Кхузахь климат ах-йекъа йу, Кеппенан климатан классификацица иза йогӀу BSk категорина. Йочанаш кӀезиг йу, йуккъера барамехь 1600 мм (63 дюйм), дукхах дерг аьхка хуьлу, Ӏа йекъа хуьлу. Ӏаьнан мур кӀеда хуьлу, дийнахь йуккъера температура 20,5 °C (68,9 °F) хуьлу январехь. Лаккхара локхалла а, йекъа меттиг а бахьана долуш Ӏаьнан беттанашкахь шуьйра дийнан температуран диапазон хуьлу, цуьнан жамӀ ду шийла буьйсанаш, йуккъера лаххара температура 1,3 °C (34,3 °F) хуьлу январехь. Ӏаьнан муьрехь шелонаш хуьлу.Температура наггахь 30 °C (86 °F) лакхайала тарло, ткъа къилбаседехьара шийла фронташ температура лахйала тарло −5 °C (23 °F) лахахь. Ӏаьнан беттанашкахь климатана Ӏаткъам бо субтропикан муссоно, цуьнан жамӀ ду йекъа хьелаш, дукхах долу денош шело а, маьлхан а хуьлу. Йочанаш наггахь бен ца хуьлу, март бутт уггаре а йекъа бутт бу. Аьхке йовха йу йовха, июнь бутт уггаре а йовха бутт бу, йуккъера уггаре лакхара температура 30 °C (86 °F), лаххара температура 14 °C (57 °F) йу. [19] Дукхаха йолу йочанаш хуьлу аьхкенан беттанашкахь, Муссон къилбехьа дӀайоьдуш, Калифорнин аймера а, Мексикин аймера а хӀаваъ цу метте ницкъаца йоӀу, цуьнан жамӀ ду догӀанан денош дукха хилар. Иза дукхахьолахь хуьлу июнь йуккъе баьлча гергахь. Аьхкенан стигалкъекъаш дукха хуьлу, цаьрца цхьаьна хила тарло догӀа йа ткъес. Июль а, август а беттанашкахь йовха йу, йуккъера температура 28 °C (82 °F) йу, догӀа бахьана долуш мелла а шело хила тарло. Дукха хьолахь аьхкенан беттанашкахь Ӏаьнан температура алсам хуьлу, йуккъера барамехь 60% хуьлу июнера сентябрь кхаччалц. Март-апрель а, октябрь-ноябрь а — дийнахь йовха температураш а, шелонан буьйсанаш а йолуш, кӀезиг йочанаш а йолуш.

 Истори 

Дуранго лаьтта Йуккъера Мексика Къилба-Малхбузера Мексикица уьйр йолчу некъа тӀехь. Испанхой схьакхачале цу кӀоштахь дехаш хилла уичоли, кора, тепеуано, тараумара къаьмнаш. Цара охьахиъна дахар лелош хилла. Испанхойн дуьххьарлера тӀелетарш дӀадоладелира 1532 шарахь .

Меттигерчу къаьмнаша тӀелатарш дар бахьана долуш а, латтанаш хала хилар бахьана долуш а, и территореш карайерзийна йац XVIII бӀешо чекхдолуш бен.

1824 шеран 27 майхь дуьйна Дуранго штатан йукъахь йу.

 Бахархой 

 Билгалдахарш 

 Литература 
 Мексика // Словарь современных географических названий / Рус. геогр. о-во. Моск. центр; Под общ. ред. акад. В. М. Котлякова. Институт географии РАН. — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.
 Альперович М. С. Рождение Мексиканского государства. — М.: Наука, 1979. — 168 с.
 Coerver, Don M., Suzanne B. Pasztor, and Robert M. Buffington. Mexico: An Encyclopedia of Contemporary Culture and History. Santa Barbara: ABCClio 2004. ISBN 1-57607-132-4
 J. Navar, P.A. (March 30, 2016). A Stand grouth and yield model for northern forested stands of Mexico. Mathematical and Computational Forestry & Natural Resource Sciences. 8: 25-34. ISSN 1946-7664.
 Vallebueno Garcinava, Miguel; Durazno Alvarez, Rubén (2013). Durango 450: Conservación de un Patrimonio Histórico. Durango: La Casa Editorial de Durango. ISBN 978-607-503-136-1.

 Хьажоргаш 
 Мексикин бахархой 

Категори:Мексикин нах беха меттигаш
Категори:Дуранго штатан нах беха меттигаш