О

О́й, о́хӀ . — кириллицин элп, славян-кириллицин графикан бух тӀехь кхоьллинчу массо а алфавиташкахь долу.

 Ган Иштта 

 Ꙭ
 оxӀ
 Ꚛ

 Истори 
Суьртан кепе хьаьжча, иза мелла а хийцина кириллицин элп ду .30x30пкс («онъ»), иза схьадаьлла грекийн-византинийн уставан элпах Ο ( «омикрон» ).

Ширачу оьрсийн а, ширачу украинийн а йозанашкахь, 1990-чу шарахь параллель.30x30пкс кириллицин элп Ѡ ( «омега» ), иза схьадаьлла грекийн-византин Ω ( «омега» ), иштта лелош хилла (коьртачу декъана дешан юьххьехь) из-за аз билгалдакхархьама, ткъа иштта «ot» аьзнийн цхьаьнакхетар дӀакхачорхьама. " — элп Ѿ ( "оу, от" ). Тайп-тайпана йозанан школаш а, йозанан тайпанаш а хилар бахьана долуш ( статут, ахстатут, курсив ), и дерриге а элпаш масех вариантехь лелийна, цуо гӀо до йозанан хӀолламаш язбина хан а, меттиг а къасто. XVI бӀешарахь, куьйга яздина ца Ӏаш, зорбане яьккхина кеп гучуелира кехатан.

Шира славянийн кириллицан терахьехь терахьийн мах хилла «далхӀ» .

Глаголитехь сурт диллар кӀезиг хилла [1].25x25пкс ткъа терахьийн мах "80".

 Пайдаэцар . 
ГЕРГАХЬ — нохчийн алфавитехь исс элп ду, хила тарло доккха а, жима а, куьйгайозанан а, зорбанан а кепаш йолуш. ХӀинцалерачу украинхойн маттахь оцу элпо билгалдо цхьатерра масех аз:

 [ɔ] . — лахара-юккъера хьаладовларан тӀехьарчу могӀанан товш долу мукъа аз ( вог о н, о зер о );
 [о]. — цуьнан аллофон, тохар доцчу дешдекъана хьалха тохар доцчу меттехь олуш йолу . — [зо у зуля, ко у зух] (близко к "у");
 [о̞] — цуьнан шолгӀа аллофон ( диск ).

 "о" аз 
О элпо дӀакхачайо /о/ фонема, цу чохь масех аллофон ю: [ɔ], [o], [o̞] . ХӀинцалерчу украинхойн маттахь и фонема тайп-тайпана схьаялар хила тарло.

 Самукъане факташ 

 . називали ноль.

 Литература 

 Українська радянська енциклопедія : у 12 т. / гол. ред. М. П. Бажан ; редкол.: О. К. Антонов та ін. — 2-ге вид. — К. : Головна редакція УРЕ, 1974–1985.
 Півторак Г. П. О // Українська мова. Енциклопедія. — К.: Українська енциклопедія ім. М. П. Бажана, 2000.

 Билгалдаккхарш 

Категори:Украинийн алфавит