1534 шо

Хиламаш 
 Ингалсан парламенто Ингалсан килс мукъайаьккхина Руман куьйгакӀелара. Ингалсан килсал паччахь лакхара хиларан акт («Супрематех акт»). Ингалсан реформацин йуьхьиг (ингалсаллин килс кхоллар). Ингалсехь а, Германехь а Сийлахь Лазаран орденан бахам схьабаьккхина Ӏедало.
 Парижехь испанин эло Игнатий де Лойолас кхоьллина иезуитийн мозгӀаройн орден. Орден чӀагӀйира Руман Папас Павел III-гӀачо 1540 шарахь.
 1534—1559 — Данин а, Норвегин а паччахь Кристиан III.
 1534—1536 — Ахархойн-лайн гӀаттам Нидерландашкахь.
 1534—1549 — Папа Павел III (1468—1549).
 Февраль — Ян Матис а, Лейденан Иоанн а коьртехь волу Анабаптисташ фактехь Ӏедал дӀалецира Мюнстерехь. Епископан эскарша Мюнстеран гуо лецира.
 Туркой тӀелетира Чоьхьара Кавказана а, Месопотамина а. Чоьхьара Кавказехь а, Иранехь а тӀемаш. Ширван а, Малхбузен Гуьржийчоь а дӀалацар. Туркоша Тебриз йаккхар. Туркоша бердйистера Ӏаьрбойчоь йаьккхина БагӀдадехула а, Басрехула а, кхечира ГӀажарийн аймане. Басра йоцург Ӏиракъ схьатохар.
 Португалхоша Бассейн йаккхар (ХӀнди).
 10 май — французийн хӀордахо Жак Картьес ткъа дийнахь Ӏапказ чухула некъ бина дӀадиллина Ньюфаундленд .
 21 май — Мексикин епископо Хуан де Сумаррагина паччахьо пурба делла Мехикохь дуьххьарлера библиотека йелла.
 24 июль — Жак Картье воьссина таханлера Квебекан махка, цигахь хӀинца лаьтта Гаспе шахьар, дӀакхайкхийна и латташ французийн паччахьан ду аьллаКвебек и Канада: история Квебека, Жак Картье, Новая Франция, Хартия французского языка  .
 6 декабрь — конкистадора Себастьян де Белалькасара Кито гӀала йиллира индахойн ширачу гӀалин саьлнаш тӀехь, хӀинца Эквадоран коьрта шахьарБСЭ 3-е изд. т. 12 — С. 246.
 Ингалсера реформацин йуьхьиг.
 Кануни Султанан  Сулейманан а, Роксоланин а ловзар.

 Росси 
 Оьрсийн-литвахойн тӀом (1534—1537.

 Бина 
Хьажа кхин а: :Категори:Бинарш 1534 шарахь
 Аншиета, Жозе ди — Канарийн гӀайренаш тӀера иезуитийн даӀватхо, Португалхоша Бразили дӀайиллинчу хьалхара бӀешеран дохаллехь колонин Бразилин исторера а, оьздангаллера а уггаре йаккхийчу фигурех цхьаъ.
 Гуру Рам Дас — сикьхийн воьлгӀа гуру.
 Лурия, Ицхак — мистикин Ӏилма Къабалин керла агӀо кхоьллина йахӀудийн Ӏелам стаг. Цуьнан цӀарах тиллина лурин къабалин ишколан цӀе.
 Ода Нобунага — Японин Сэнгоку муьран тӀеман-политический лидер, японин исторера уггаре чӀогӀа гӀарабевллачу самурайх цхьаъ, дерриг шен дахар хьажийна мохк цхьаьнатохарна.
 Фредерик II — 1559 шеран 1 январехь дуьйна  Данин а, Норвегин а ОльденбурггӀеран некъех волу паччахь.

 Белла 
Хьажа иштта: :Категори:Белларш 1534 шарахь
 Альфонсо I д’Эсте — Феррарин, Моденин, Реджион герцог (1505—1534), Италихойн тӀемнийн а, Камбрейн Лигин тӀеман а декъахо, Борджиа Лукрецин кхоалгӀа майра.
 Климент VII — Руман Папа 1523 шеран 19 ноябрера 1534 шеран 25 сентябрь кхаччалц.
 Корреджо — Лакхара Йухадендаран муьрера италихойн суртдиллархо.
 Пигафетта, Антонио — италихойн хӀордахо, Магелланан-Эльканон (1519-22) экспедицин штатал сов () волу декъахо.
 Сангалло, Антонио да (воккхахаверг) — италихойн архитектор а, инженер а. Антонио да Сангаллон деваша.
 Чайтанья Махапрабху — хӀиндуизман ламастан гаудия-вайшнаван бухбиллинарг, цунна чохь цуо гойту Радхин а, Кришнин а цхьаьна йоьхьца чулацам хилар.
Ӏайшат Хьафса Султан — Сулейман I-чун нана, валиде-султан.

 Хьажа кхин а 

 Билгалдахарш