ХӀимар маьлхан сахьт

Нохчийчоьха а, еррига Къилбаседа Кавказехь а, иштта маьлхан сахьт кхи хаадела дац. ХӀимар маьлхан сахьт тахана юртан маьждиг долчехь ду. Иза дина дукха шира заманахь, цу хенахь маса даьла хаа кхи гӀирс ца хилаhttp://abrek.org/494-10-13-vv-chechenskiy-stounhendzh.html . Схьахетарехь юртан гондахь бехаш болу нохчийн яртар (Шара, ЦӀеси, Кири) наха пайда оьцуш хила хӀокху сахьтехь. 

Маьлхан сахьт бокха гуо юкъахь богӀам бу, цуна гондахь 12 бокха тӀулг буhttp://www.checheninfo.ru/19756-10-13-vv-chechenskiy-stounhendzh.html. Цу богӀам тӀера гӀутуш долу ӀиндагӀо гойту маса сахьт даьла.

 ХӀима 
ХӀимой эвла йолу дукха зама йу. Цигар бӀовнаш а, гӀаланаш а йолу 800 шо ду. Ама цу юртахь карийна йолу архиологически хьумнаш гойту юртан мел къезга 2500-3000 шо хиларнаВ. Б. Виноградов, В. И. Марковин Археологические памятники Чечено-Ингушской АССР. Соьлжа-ГӀала 1966 шо. 166 агӀо. . 

 Тахана 
альт=ХӀимой маьлха сахьт тахана. |мини|left|upright=1.5|ХӀимой маьлха сахьт тахана. 
Тахана и маьлха сахьта юрта юкъахь ду, рузбан маьждиг долучехь. Цуна гондахь керта йина. Юртахь тӀекхача хьала дац цун, нийса меттехь ду иза. 

Карара хенах, сахьтех йиснарг юккъера бокх тӀулг а, гондар масех тӀулг а бу.  

 Сурташ 
альт=ХӀимой юртар маьлха сахьт.  |мини|ХӀимой юртар маьлха сахьт.  

 Билгалдахарш