Барам

Фи́зикин до́ккхаллин ба́рам (доккхаллин барам, барам) — физикин доккхалла гайта а, Ӏалашдан а лерина йа белла масех бараман, маьӀнин, цхьа дегӀ, хӀума кепара дустаран гӀирс.

 Барамийн кепаш 
 ЦхьаьнамаьӀнин барам — цхьаьна барамера физикин дукхалла гойту барам (масала, 1 кг герка)
 ДуккхамаьӀнин барам — тайп-тайпана барамера физикин дукхалла гойту барам (масала, сизийн йохаллин барам)
 Гулбина барамаш — тайп-тайпана барамера цхьаьна физикин бараман барамийн комплект (масала, дохаллин чеккхенгара барамийн гулам)
 Барамийн туька — йукъара гӀирсе конструктиван цхьаьнатоьхна барамийн гулам (масала, электрийн дуьхьалонан туька)
 Стандартан куц — хӀуманан кепара барам, цуьнан гӀоьнца физикин доккхаллин барам гойту хьал санна йа стандартан куц кечдина хӀуманан хӀоттам санна.

 Истори 
Адамо барамаш лелабо ширачу заманахь дуьйна, дустаран гӀирсаш йукъабовлале дуккха а хьалха; йехачу хенахь барам кхетам а, физикин доккхаллин дакъа кхетам а цхьаъ хетара.
Дуьххьара барам бустуш лелайора адаман меженаш, масала, коган кӀело, дол, иштта кхин Ӏаламера объекташ — буьртигаш, стоьмаш. Сурсатийн йукъаметтигаш кхиъча йукъара декхарийла барамашка дехьабовла буьйлабелира, уьш дохкар гӀирсан кепехь, гучуйевлира хьалхара Сизарш, Герканаш, и.кх.дӀ а.

 Цхьацца масалаш 
 Герка — массин барам 
 ГӀамаран сахьт — хенан йукъан барам
 Нормин дакъалг — ЭЛН барам (Электрийн потенциалийн башхо)
 Дустаран генератор — лестаман, амплитудин, электрийн орцин кепийн барам
 Аттенюатор — электромагнитан орца лагӀдаларан барам 
 Беснийн атлас — колориметрера барамийн гулам (беснаш дустаран барамехь)

 Хьажа кхин а 
 Калибратор
 Дустаран прибор
 Дустаран трансформатор

 Литература 
ГОСТ 16263-70 «Государственная система обеспечения единства измерений. Метрология. Термины и определения»
РМГ 29-99 «ГСИ. Метрология. Основные термины и определения»

 Хьажоргаш 
 Метрология и стандартизация

Категори:Метрологи
Категори:Дустаран техника