Малхбален Азин мехкийн саммит

Саммитан декъашхой:


 Премьер-министр Скотт Моррисон


 Султан Хьассанал Болкиах


 Премьер-министр Хун Сен


 Премьер Ли Кэцян


 Премьер-министр Нарендра Моди


 Президент Джоко Видодо


 Премьер-министр Ёсихидэ Суга 


 Премьер-министр Тхонглун Сисулит


 Премьер-министр Мухьиддин Яссин


 Президент Мьин Шве


 Премьер-министр Джасинда Ардерн


 Президент Родриго Дутерте


 Президент Владимир Путин


 Премьер-министр Ли Сяньлун


 Президент Мун Чжэ Ин


 Премьер-министр Прают Чан-Оча


 Президент Джо Байден


 Премьер-министр Нгуен Суан Фук
Малхбален Азин саммит () — хӀора шарахь лакхахь цхьаьнакхетар, Малхбален а, Къилба-Малхбален а Азин 16 пачхьалкхан куьйгалхойн форум. 2011 шарахь декъалалла шордира 18 мехке кхаччалц, форуме кхайкха болийра АЦШ а, Россин а мехкийн куьйгалхой. Лакхенашкара хьалхара цхьаьнакхетар хилира 2005 шеран 14 декабрехь Куала-Лумпурехь, (Малайзи).

МАС Азин-Тийнаокеанан регионан лидерийн йукъара оьшуш йолу политикин а, экономикин а белхан шуьйрачу гуонан къамелийн коьрта майда йу. Оцу форматера цхьаьнакхетарш хуьлу хӀора шарахь КъМАПА лакхарчу тӀегӀанара белхашца дихкина. 

Шайн секкретариат форуман йац, цуьнан функцеш кхочушйо Джакартехь (ХӀиндонези) йолчу КъМАПАн секретариато. Берриг сацамаш саммиташкахь тӀеоьцу консенсусца.

МАС 18 махкахь дуьненан бахархойх 50 % бахархой бу, 55 % гергга цхьаьнатоьхна  ДЧС.

 МАСан гӀуллакх 
МАСан белхан профилан агӀонашна йукъадогӀу финансийн, энергетикин, гуонахьара хьал лардаран, сихха реагировани йаран, могушаллаӀалашйаран, дешаран, регионан цхьаьна уьйр хиларан сферашкахь цхьаьнагӀуллакдар.

ХӀора шарахь дӀахьо МАС мехкийн министрийн а, лакхарчу даржерачеран а профилан агӀора цхьаьна болх барехь.  

 Энергетикехь цхьаьнагӀуллакхдар 
МАСан гуранчохь энергетикехь цхьаьнагӀуллакхдаран коьрта хьесапийн формула йу Малхбален Азин Энергокхерамзаллин декларацехь, иза тӀеэцна 2-гӀачу саммитехь ВАС (2007 ш.). 

Документехь эффектаца а, экологиллица а дагорг лелоран а, энергин ламаста хьостех дазар лагӀдар а, углеродан шимусталла аракхийсар лагӀдаран а, гидроэнергетикин, гражданийн атоман энергин чоьтах айар энергоэффекталла а, энергоресурсаш кхиорехь пачхьалкхан йоцу инвестицеш шорйаран, йиллина, конкуренци йан лур йолу йерриг тӀегӀанашкара экономикин аьргалла латтор йолу регионан а, дуьненайукъара а базараш кхоллар а Ӏалашонаш хӀиттийна.

Климат, энергетика, гуонахьара хьал хийцайаларан декларац, тӀеэцна МАСан 3-гӀачу саммитехь (2007 ш.), билгалдина ду арахецараллин энергочухоам а, энерги йайар а лагӀдаран Ӏалашо йолу белхаш дӀабахьар, экономикин коьрта секторшкахь энергоэффекталла шорйаран технологеш йаржор а, кхиор а.

 Саммитийн исписка 
 Терахь Меттиг ТӀеоьцуш волу лидер Билгалдаккхар 1-ра 2005 шеран 14 декабрь   Куала-Лумпур Ӏабдулла Ахьмад Бадави Росси кхайкхинера сийлахь хьешан статусехь. 2-гӀа 2007 шеран 15 январь   Себу Глория Арройо дӀатеттина йара 2006 шеран 13 декабрера 3-гӀа 2007 шеран 21 ноябрь   Сингапур Ли Сяньлун 4-гӀа 2009 шеран 25 октябрь   Хуахин Апхисит Ветчачива Саммит дехьайаьккхинера Бангкокера — коьртачу шахьрахь политикин чолхе хьал хиларна. 5-гӀа 2010 шеран 30 октябрь   Ханой Нгуен Тан Зунг АЦШ пачхьалкхан секретарь а, Россин арахьара гӀуллакхийн министраш а дакъалецира саммитехь. 6-гӀа 2011 шеран 18-19 ноябрь  Бали Сусило Бамбанг Юдойоно АЦШ а, Росси а хилира саммитан йуьззина бакъонаш йолу декъахой. 7-гӀа 2012 шеран 19-20 ноябрь   Пномпень Хун Сен 8-гӀа 2013 шеран 9-10 октябрь   Бандар-Сери-Бегаван Хьассанал Болкиах 9-гӀа 2014 шеран 12-13 ноябрь   Нейпьидо Тейн Сейн 10-гӀа 2015 шеран 21-22 ноябрь   Куала-Лумпур Наджиб Тун Разакъ 11-гӀа 2016 шеран 6-8 сентябрь   Вьентьян Тхонглун Сисулит 12-гӀа 2017 шеран 13-14 ноябрь   Манила Родриго Дутерте13-гӀа2018 шеран 14-15 ноябрь  СингапурЛи СянлунСаммитехь дуьххьара дакъалаьцна Россин Президенто В.В.Путина14-гӀа2018 шеран 15 ноябрь  БангкокПрают Чан-ОчаКхайкхийра ХӀиндин-Тийнаокеанан инициатива  дӀайолорах лаьцна.15-гӀа2020 шеран 14 ноябрь  ХанойНгуен Суан Фук Пандеми COVID-19 бахьнехь саммит дӀайаьхьира онлайнехь.16-гӀа2021 шеран ноябрь  Бандар-Сери-БегаванХьассанал Болкиах

 Хьажа кхин а 
 Къилба-Малхбален Азин пачхьалкхийн ассоциаци

 Билгалдахарш 

 Хьажоргаш 
 ASEAN-Australia Development Cooperation Program: About the East Asia Summit
 The East Asia Summit: Issues and outcomes
 The Council on East Asian Community
 East Asia New Multilateralism Hopes



Категори:Дуьненайукъара конференцеш