Россин Ӏилманан академи (1917-1925)

Росси́н Ӏи́лманан акаде́ми — 1917—1925 шерашкара Россин республикин, Советийн Россин, ССРС лакхара Ӏилманан кхоллам.

Петарбухан Ӏилманийн академин когаметтаерг а, ССРС ӀА хьалха хилларг а.

 Февралан революцел тӀаьхьа 

1917 шеран февралехь дуьйнаВеликие потрясения — Историческая справка на официальном сайте РАН, из книги Ю. С. Осипова «Академия наук в истории Российского государства» — Москва, «Наука», 1999 (я майхь) Петарбухан Ӏилманан академех, Ӏилманчийн йукъара гуламан сацамца, ала долийра Россин Ӏилманан академи. Дуьххьара йукъадаьккхира куьйгалла харжаран хьесап. 1917 шеран 15 майхь президент хилира гӀараваьлла геолог А. П. Карпинский.

1918 шеран 1 январехь Россин Ӏилманийн академехь вараСписок научных учреждений Академии Наук в 1917 году // Вестник РАН. 1937. № 10/11 С. 344.:
 45 — бакъ волу  декъашхо (академик)
 212 — Ӏилманан а, Ӏилманан-техникин белхалой

 Октябран революцел тӀехьа 
Дукхаха болчу Ӏилманчаша тӀе ца ийцира Октябран революци. 1917 шеран 21 ноябрехь академин йукъара гулам бистхилира мехкан Ӏилманчашка, революцин шеш реза ца хилар хоуьйтуш. Амма академи керлачу Ӏедалца цхьаьнагӀуллакхдан дуьхьала йацара. 1917 шеран декабрехь шеран гуламехь С. Ф. Ольденбурга, билгалдаьккхира, «Росси яла герга яхана» аьлла, билгалдоккхура: «Ӏилманан наха кхета ца до, церан болх ца хилча серло а, оьздангалла а хир йац, ткъа уьш йоцуш — адаман хила ма-деззара дахар.

 Хьажа кхин а 
 Россин Ӏилманан академин академикаш (1917—1925)

 Билгалдахарш 

 Хьажоргаш 

 Великие потрясения — Историческая справка на официальном сайте РАН, из книги Ю. С. Осипова «Академия наук в истории Российского государства» Москва, «Наука», 1999


Категори:Къаьмнийн академеш
Категори:Ӏилма Петарбухехь