Бондарь, Александр Алексеевич

Александр Алексеевич Бондарь () — Советски эскаран полковник, Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман декашхо, Советски Союзан Турпал (1944).

 Биографи 
мини|справа|280пкс|866-гӀа истребителин полкан тоьлла кеманхой. 1945 шо. 2-гӀа могӀехь йуккъехь лаьтташ верг Бондарь ву.
Вина 1922 шеран 2 сентяберхь Змейски юртахь (хӀинца Къилбаседа ХӀирийчоьнан Кировски кӀошт) гӀалгӀаскхий доьзаллехь.

1939 шарахь йуккъера школа чекхйаьккхича иза Орджоникидзен аэроклубе деша вахара. 1941 шеран мартехь иза ЦӀен Эскаре дӀакхайкхира. 1942 шарахь цо чекхйаьккхира Краснодарера эскаран авиацин кемахойн школа чекхйаьккхира.  1942 шеран октябрехь иза фронте вахара. Иза вара кеманхо, звенон а, эскадрилин а командир. Цо дакъалоцура Къилбан-Малхбузан а, 3-гӀа Украинин фронташкахь хилла тӀамехь. Шозза цунна чевнаш йира. Цо дакъа лецира «Сатурн» а, Харьковски а, Никопольско-Криворожски а, Одесски а операцишкахь, Днестран а, Ясско-Кишинёвски а, Будапештан а операцишкахь. 1944 шарахь иза ВКП(б) декъашхо хилира. 1944 шарахь Бондарь вара лакхара лейтенант, 3-гӀа Украинин фронтан  288-гӀа истребителин дивизин 866-гӀа истребителин полкан штурман а, командиран когаметтаниг а.

1944 шеран июнь кхочуш Бондарьс 252-за тӀема а велира, 48-за тӀамехь дакъалецира,  15 мостагӀийн кема чу а даийтира.

1944 шеран 19 августехь цунна йелира Советски Союзан Турпалан цӀе.

ТӀом чекхболуш хенахь капитан Бондарь 328-за тӀема а велира, 70-за хӀаваан тӀамехь дакъа а лецира, 19 мостагӀийн кема чу а даийтираБыков М. Ю. Все асы Сталина 1936—1953 гг. — М.: ООО «Яуза-пресс», 2014. — С. 147. — 1392 с. — (Элитная энциклопедия ВВС). — 1500 экз. — ISBN 978-5-9955-0712-3..

1945 шеран 4 апрелехь цо тапча тоьхна вийра  Советски Союзан Турпал Виталий Микрюков. 25 июнехь эскаран трибуналас цунна 8 шо хан туьхуьра. Цулла лакхара трибуналс и хан лахйира кхаа шеран тӀе. 1945 шеран 7 июлехь иза чувалларах паргӀат веккхира.

Трибуналс кехаташ кечдира цуьнан совгӀаташ схьадаха дезан бохуш. 1950 шеран январехь дукха наха дехараш дара бахьнехь а, Бондарин дика характеристикаш хилара бахьнехь а прокурорас сацам бира цунна совгӀаташ схьадаха оьшуш дац аьлла.

Цул тӀаьхьа цо Советски армехь болх бира. Иза Гена Малхбалехь вара, реактивни кеманаш леладан Ӏамош вара, 1-ра классан кеманхо хилира. 1958 шарахь полковник Бондарь запасе вахийтира. Запасехь волуш иза Краснодарски махкан Армавир гӀалахь Ӏаш вара. Цо тепловозан машинистан школа чекхйаьккхира, эчиг некъахь болх бира.

1992 шеран 14 майхь иза велира, дӀавоьллира Змейски юртан паркехь.

 СовгӀаташ 
 «Дашо Седа» мидал;
 Ленинан ордан;
 ЦӀен Байракхан орден;
 Александр Невскийн орден;
 Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман 1-ра даржан орден;
 ЦӀен Седан кхо орден;
 мидалш.

 Дагахьлаттавар 
 Змейски юртахь Бондарин цхьана ураман Бондарин цӀе тиллина.
 Бондарь Ӏийна цӀин тӀехь хӀоттина мемориалан у.
 2006 шарахь Бондарин цӀе тиллина Змейски № 1 йолу йуккъера школа.

 Билгалдахарш 

 Литература 
 Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.

Категори:ССКП декъахой
Категори:Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман пилоташ
Категори:«Къинхьегаман ветеран» мидал йелларш
Категори:1941—1945 шерашкахь Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀамтӀехь толам баьккхина шовзткъа шо кхачарна мидал йелларш
Категори:«1941—1945 шерашкахь Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀамтӀехь Германи эшайаран» мидал йелларш
Категори:«ТӀеман кхиамийн» мидал йелларш
Категори:Ленинан орден йелларш
Категори:Советски Союзан Турпалхой
Категори:Авиацин полковникаш (ССРС)
Категори:Адамаш абатца
Категори:Бинарш ССРС