Иваненко, Виктор Валентинович

Иване́нко Ви́ктор Валенти́нович (1947 шеран 19 сентябрехь, Тюменан областан, Ишиман кӀоштара Кольцовка эвлахь – 1 январь 2023 шеран) — советийн а, Россин а пачхьалкхан кхерамзаллин меженийн гӀуллакххо, РСФСР ПКхК председатель, РСФСР федералан кхерамзаллин директор, инарла-майор.

 Карьера 
Чекхйаьккхира Тюменан индустриалан институтан электротехникин факультет (1970)ТюмГНГУ — 55. Имена Нефтегаза: Виктор Иваненко — Тюменский Государственный Нефтегазовый Университет  говзаллашца «Автоматика а, телемеханика а», «инженер-электрик». 1971 шарахь чекхйаьна ССРС ПКхК лакхара курсаш.

Болх бина ССРС а, РСФСР а пачхьалкхан кхерамзаллин меженашкахь (1970—1992). 1970—1986 шерашкахь болх бира Тюменан областан ПКхК урхаллехь: оперативан векал, Нижневартовскан гӀалин декъан хьаькам, Урхаллин хьаькаман гӀовс.

1986—1991 шерашкахь — ССРС ПКхК лакхара инспектор, декъан хьаькам, инспекторийн урхаллин хьаькаман гӀовс.

1991 шеран майхь дуьйна — председателан декхарш кхочушдийриг , а с 5 августа по 26 ноября 1991 года — председатель воссозданного КГБ РСФСРУказ Президента РСФСР от 05.08.1991 N 33 «О Председателе Комитета государственной безопасности РСФСР»> .

Россин, 1991—1993 шерашкахь, хилла инарлин прокуроро В. Г. Степанковс (2016) деллачу суьртаца: "...советийн ПКхК Ӏаткъамах мукъавала гӀортар дара иза. Амма цуьнан чӀогӀа хадийна аппарат йара, верриг 100 стаг, хевшина бара уьш оццу Лубянкехь, Крючков санна"https://tass.ru/spec/august1991.

1991 шеран 26 ноябрехь Россин президента Ельцин Бориса омар делира РСФСР ПКхК РСФСР Федералан кхерамзаллин агентсталла (ФКхА) йарах лаьцна. Генеральным директором этого агентства — Министром РСФСР был назначен Виктор Иваненко . В январе 1992 года освобожден от должности«Борис Ельцин берет свой указ назад»  «Известия», 18 января 1992 г., № 15 дукха хан йаллале, РСФСР Конституцин суьдан ховшаршкахь ФКхА а, ЧГӀМ цхьаьнатоьхна КхЧГӀМ ярна дуьхьала вистхиларна, «штаташ йацйарна» дӀаваьккхира пачхьалкхан кхерамзаллин меженашкараЪ-Огонек — Без названия(жамӀ – суьдо сацийра президентан Ельцинан КхЧГӀМ кхолларан омар).

 Йукъараллин гӀуллакх 
 Россия-АСЕАН цхьаьна гӀуллакхдаран фондан Тергонан кхеташонан декъахо 
 Къоман гражданийн бакъонашларйаран, законашкхолларан, суьдан меженашца йукъаметтиг лелон комитетан президиуман декъахо 
 Маьрша «Гражданийн йукъаралла» кхолламан президиуман декъахо 
 Арахьара а, дуьхьалонан а политикин кхеташонан декъахоИваненко Виктор Валентинович | Совет по внешней и оборонной политике 
 Россин Федерацин Федералан Гуламан Пачхьалкхан Думин III кхайкхаман депутатийн кандидатийн федералан испискин йукъахь вара, йукъатеттинера харжаман блоко «Даймохк - Йерриг Росси»

 Позици 
 «йукъараллин лаийта деза йукъараллин тергам латто а, иза бан таро йан а. Хьалхара гӀулч мукъане а йаккха йеза, эра ду вай, Пачхьалкхан думин бакъо йала йеза башха гӀуллакхийн белхан парламентан таллам бан. Прецедент а кхуллур йу, Ӏемар а ду. 1991 шарахь иза дан гӀоьртира, аса хьалха дийцира ПКхК кадрийн резерве хьожу депутатийн комиссех лаьцна. Кхинчу мехкашкахь башха гӀуллакхийн белхан тӀехьа парламентан тидам — хила йеза норма ю».

 СовгӀаташ 
 ЦӀен Седан орден
 йалх мидал

 Билгалдахарш 

 Хьажоргаш 
 ИВАНЕНКО Виктор Валентинович,
 Без названия
 Федеральный список кандидатов в депутаты Государственной Думы Федерального Собрания Российской Федерации третьего созыва выдвинутый избирательным блоком «Отечество — Вся Россия»

Категори:ФКхГӀ белхалой
Категори:ССРС ПкхК белхалой
Категори:РСФСР халкъан комиссараш а, министраш а
Категори:Федералан кхерамзаллин агенталлин инарлин директорш
Категори:Россин хьуьнарчаш
Категори:Тюменан пачхьалкхан мехкдаьттагазан университетера арахецнарш
Категори:ЮКОС
Категори:ССКП декъахой
Категори:Даймохк — Йерриг Росси партин декъахой
Категори:Адамаш:Августан путч