Дзэн

Дзэн, дзенНаписания: «дзэн» — по правилам транскрипции японских слов (системой Поливанова), «дзен» — часто встречающееся в русских текстах написание. (схьадаьлла ; , дхья́на — «воккхаверца хьежар»,  чань,  сŏн) — цийн а, дерриг Малхбален Азин буддизман ладамчех цхьа ишкол, чаккхенца кхолладелла Цийчохь V—VI бӀешерашкахь даосизман боккхачу Ӏаткъамца, ю коьртера буддизман монахин кеп Махаяна Цийчохь, Вьетнамехь, Корейхь. Шуьйрачу маьӀнехь дзэн — мистикан воккхаверца хьежаран ишкол ю я серлонга ваккхаран Ӏилма ду, буддийн мистицизман бух тӀаьхь даьлла. Кхин а дуткъачу маьӀнехь дзэн наггахь го Японера буддизман уггаре ладаме ишкол санна , шен къоман специфика а йолуш, Цийчуьра XII бӀешо чекхдолуш еина а йолуш. Цул сов, дзэн кхета дзэнан ишколийн практика санна, кхин а билгала боккху «дхьяна» кхетамца, ду ладаме дакъа буддийн практикан.

Дзэн Ӏилма деина ХӀиндера Цийчу Бодхидхармас, кхин дӀа даьржира Генара Малхбале кхаччалц (Цийчоь, Вьетнам, Корей, Япон). Цийн чанан, японин дзэнан, вьетнаман тхиенан, корейн сонан гӀиллакхаш кхиира дукхах дерг шешша, хӀинца а, марталла латтош, схьаэцна шен амалан аматаш Ӏилманехь а, практикан хотӀехь а. Японин дзэн гайтина масех ишколо: Риндзай, Обаку, Фукэ, Сото. Японин дзэнан ю 20 % гергга буддийн килсанаш Японехь.

 Лингвистика 

 Этимологи 
Оцу буддизман агӀонан ерриг цӀарех Малхбузехь уггаре шуьйра йевза цуьнан японин цӀе «дзэн». Оцу дешан этимологи шен орамашца хьалайоду санскритийн-палийн «дхьяна/джхана» термине (, , схьайаьлла , ), цуьнан маьӀна ду «кӀоргера хьолехь сацар», медитаци, воккхаверца хьежар (хьалхарчу белхашкахь дзэн ишколах олу воккхаверца хьежаран ишкол), ткъа иштта дӀакъастар я дитар. Оцу дешан аларан хилла трансформаци цийн маттахь «чань», вьетнамхойн «тхиен», корейн маттахь «сон», ткъа цул тӀаьхьа, Японехь даьржина, «дзэн».

 Хьажа кхин а 
 Дзэнан 101 истори

 Билгалдахарш 

 Литература 

Ӏилманан литература
































































































Емалийн Ӏилманан литература






Литература дзэн









Кхин литература







 Хьажоргаш 

 Сердце Будды. Обзор интернет-ресурсов на тему «Дзэн-буддизм» в журнале «Восточная коллекция» № 2(57)/2014
 One Drop Group Russia. Сайт российских учеников Сёдо Харада Роси (Риндзай-дзэн)
 Антайдзи. Сайт японского монастыря Сото-дзэн (архивная ссылка)
 Российская Сангха учеников Дзен Мастера Сандо-Кайсена  (европейский Сото-дзэн)
 Московский храм корейского дзэн «Дальма-са»
 Санкт-Петербургский дзэн-центр «Дэ Хва Сон Вон» школы «Кван Ум» 
 Сайт российского монаха дзэн Мьонг Гонг Сунима
 Zen Buddhism WWW Virtual Library. The Internet Guide to Zen (Ch’an, Son, Thien) Online Resources
 Zen journals and academic sites

Категори:Буддизман ишколаш
*
Категори:Буддизм Японехь