Мате (малар)

Мáте, матэ, парагвайн чай — дакъийна, кигар дина Падуб парагвайн ораматан гӀашшах долу малар. Иза шуьйра леладо Къилба Америкин мехкашкахь: Аргентинехь, Парагвайхь, Уругвайхь, Бразилин къилба регионашкахь.

Матес тонус тойяран Ӏаткъам бо центран нервийн системан шен чохь долу кофеин бахьнехь, падубан гӀаш йукъара цуьнан барам кхочу 0,7—2,0 %, ткъа 100 мл кийча маларна йукъахь 30—60 мгСодержание кофеина в мг, по данным rain-tree.com, в пересчёте на 100 мл напитка..

 Истори 
Европахой Къилба Америке кхачале, оцу континентан бухара бахархоша молура Паранан а, Парагвайн а бассейнашкахь  акха кепара долу мате. XVII бӀешарахь Шина эркан йукъахь иезуиташа долийра кхио парагвайн падуб, и болх дӀабаьхьира XVIII бӀешо чекхдаллалц (цигара ю «иезуитийн чай» цӀе). Цул тӀаьхьа мате дар дитира. XIX бӀешо чекхдолуш — XX бӀешо долалуш иза метахӀотто долийра, цуо марзбира Аргентине мухажираш, коьртаниг Бразилин къилба кӀошташкара реэмигранташ, дукхах берш царех бара полякаш а, немцой а.

 ЦӀе
Испанхойн дош «мате» даьлла кечуан меттара mati, гӀабакхах йина маларан пхьегӀа ю иза (коьртаниг шишан). Падубан малар кечдеш долу гӀашшах испанхойх олу «ерба мате» (), иза гочдо «мате буц» олий. Нохчийн, оьрсийн меттанашкахь «мате» олу тӀаьхьара аз озош, ткъа испанхойн маттахь хьалхарниг озадо.

 Кечдар 
Кечдаран а, маларан а ламастан хьесап иштта ду: цхьа пхьегӀа (кад, зӀока, стака, армуду) юзу мате бецах кхаа декъах ши дакъа дуззалц. Цунна чу фильтарца трубка йогӀуьйту буха (бомбилья), чуяхана меттигал чу 75 °C температура йолу хи дутту. Хи чекхдолу бецан чкъоьрах, экстрагаци йо цунна чуьрчу хӀуманашна. Мега сихха дӀамала малар. Молуш хи тӀетуху масийттаза.

 Хьажа кхин а 
 Терере — шийла мате, я мате парагвайн хьесапера.
 Кудин — цийн малар, до шуьйра гӀа долчу падубан гӀашшах.

 Билгалдахарш 

 Литература 




 Энциклопедин йаззамаш




Категори:Чайн маларш
Категори:Аргентинан маларш