Бирараш

Бирараш (бирарийн маттахь "эрк йистера бахархой") — Тунгусо-маньчжурийн мотт буьйцу къам. Цера дукхалла 2 000 стаг 1883 шарахь. Деха Амуран областера Бурея а, Амур а хишца.

 Дахар 
Дукхах дерг беха толлуш, кхерсташ. Алсама охьахевшина бахархой Бурейн лаьмнел лакхахьа байн аренашкахула, цигахь латта а леладо, хасбошмаш а юьй. Церан яккхийра а, кегийра а эвланаш дӀасакхийсина Амуран шинне а бердашкахула Бурейн хикхочене кхаччалц а, кхин дӀа аЛ.Шренк, "Об инородцах Амурского края", СПб., 1883).

 Этимологи а, даржар а 
Бирарийн маттахь къоман цӀе «эрк йистера бахархой» бохург ду, Кхин тӀе церан эрк – «бира» Амур дац, ткъа Нюман-бира ду, цундела кхечу къаьмнаш а схьаэцна и цӀе Бурея аьлла, жимма галдаьккхина. Нюман-бира тӀиера хьалха уьш кхелхина Селемджан лакхенашка, цунна чухула Амур чу а кхаьчна, ткъа цул тӀаьхьа кхин а даьржина. Амур тӀаьхь царна аьхна а долуш хьена латта а карийна цхьа дакъа охьахевшина латта лело. Бирарех шира хаамаш битина Поярков куьйгаллехь волу оьрсийн экспедицис (1646). ХӀинца Бирараша шайн тунгусийн аматаш яйина, шуьйра мочхалаш ца хиларна тера богӀу маньчжурехЛ.Шренк, "Об инородцах Амурского края", СПб., 1883). 

Амуран мохк Россех схьатоьхначул тӀаьхьа кхелхина Цийн махка Кумара эркан бердашка.

 Билгалдахарш 

Категори:Къаьмнаш