Эрмалойн абат

Э́рмалойн а́бат — эрмалойн меттан озан йоза, кхоьллина 405—406 шерашкахь Ӏилманчо а, мозгӀаро а Маштоц Месропа, юьзина XI бӀешарахь керлачу эрмалошаВ 1921—1928 годах алфавитом на основе армянского пользовались также курды, проживающие в СССР. лелочу шина элпаца (Օ а, Ֆ а).

1600 шеран сов дохаллехь Эрмалойн абат ю хийцам боцуш ала мегар долуш.

 Абат 
200px200px200px185pxШираэрмалойн куьйгайоза. V—VI бӀешеранИнжил Вехамор, VII а, IX а бӀешерашна юкъахь1193 шеран куьйгайоза. Уолтерсан исбаьхьаллин музейXVII бӀешеран куьйгайоза. Музей Гетти

 Элп Элпан цӀе Алар (ДФА) Транслитераци Терхьанбилгало Лам.орфографи Реформ.орфографи Алар Классикан Малхбален Малхбузан Классикан ISO 9985 Классикан Малхбален МалхбузанԱա այբ     a 1Բբ բեն       b 2Գգ գիմ       g 3Դ դ դա       d 4Եե եչ  , дешан юьххьехь 1 e 5Զզ զա   z 6Էէ է       ēê 7Ըը ըթ   əë 8Թթ թօ  թո   t‘ 9Ժժ ժէ  ժե    ž 10Իի ինի   i 20Լլ լիւն  լյուն ²  l 30Խխ խէ  խե     x 40Ծծ ծա           c  ç 50Կկ կեն           k 60Հհ հօ  հո   h 70Ձձ ձա       j 80Ղղ ղատ     , or    ł  ġ 90Ճճ ճէ  ճե          č  č̣ 100Մմ մեն   m 200Յյ յի  հի      ³,  y 300Նն նու   n 400Շշ շա   š 500Ոո ո    , дешан юьххьехь 4 o 600Չչ չա   č‘ č 700Պպ պէ  պե          p 800Ջջ ջէ  ջե        ǰ 900Ռռ ռա       r̄  ṙ 1000Սս սէ  սե     s 2000Վվ վեւ  վեվ   v 3000Տտ տիւն  տյուն   5        t 4000Րր րէ  րե   6      r 5000Ցց ցօ  ցո   c‘ 6000Ււ հիւն  վյուն    8 u 7000Փփ փիւր  փյուր 9    p‘ 8000Քք քէ  քե     k‘ 9000Եվ/ևևև[ev][ev][ev][ev][ev]evev -Օօ օ   ô  ò -Ֆֆ ֆէ  ֆե     f - Элп Лам.орфографи Реформ.орфографи Классикан Малхбален Малхбузан Классикан Малхбален Малхбузан Классикан ISO 9985 Терахьанбилгало Алар Элпан цӀе Алар (ДФА) Транслитераци
 а,  а лиер.

 Таблицин билгалдаккхар 
ТӀеяздаран «h» () кхузахь билгалдоккху эшарпхенаш; апострофо () билгалдоху эйективан мукъазнаш.

 Дешан юьххьехь — ye , кхечу меттигашкахь — e . ХӀунда аьлчи, y  дужу дешнаш цхьаьнатоьхча, масала, եղբայր (ełbayr,  «ваша», амма մորեղբայր (morełbayr,  «ненан ваша»).
  тӀаьхьа լ элпан цӀе йоккхк .
 Ламастан нийса яздарехь бен дац дешан юьххьехь я морфемаш.
 Юьхьанцара хьолехь — vo , кхечу меттигашкахь — o . Аз  дужу дешнаш цхьаьнатоьхча, масала, որդի (ordi,  «кӀант», амма քեռորդի (k‘eṙordi,  «ненан вешин кӀант»).
 Хийцамаш бинчу абатехь տ элпан цӀе йоккху .
 Практикехь беккъа Иранера эрмалоша бен ца олу ; Эрмалойчоьнан Республикера малхбален эрмалойн грабар маттахь  (ր) хилла .
 Хийцина орфографехь и элп хийцина элпашна <ու>, ткъа доьшу .
 Дукха хьолахь доьшу , амма цхьацца юкъарадахарш хуьлу. Грабар маттахь աւ, нагахь цунна тӀаьхьа мукъаза элп дагӀахь, доьшу , масала, աւր (awr, , «де»). Юккъерачу бӀешерашкахь и дош олура , XIII бӀешарахь дуьйна яздо օր (ōr). ու элпаш цхьаьнадалорах  (юьхьанца дуьйна доьшу  я ) хилла ; իւ (iw) элпаш цхьаьнадалор доьшу  (Эрмалойн ССРн нийса яздаран хийцамаша իւ хийцира յու).
 Хийцинчу абатехь փ элпан цӀе йоьшу .

 Мукъазниш 

Таханлера дукхаха долчу хӀиндаевропан меттанех къаьсташ (мукъаза аьзнаш шишша хуьлу: зевне — къора), эрмалойн маттахь ишттачу пхеа шишша долчу элпашна тӀекхета кхоалгӀа аз — къора эшарпхенийн.

Иштта, 15 мукъазчара кхуллу кхолха парадигма:
зевне эшарпхенийн доцукъора эшарпхенийн доцукъора эшарпхенийн 1  բ    պ    փ   2  գ    կ    ք   3  դ    տ    թ   4  ձ    ծ    ց   5  ջ    ճ    չ  
И парадигма хаар ладаме ду цхьадолчу меттан геннийн литературин меттаца йолчу уьйранех кхета, ткъа иштта малхбален-эрмалойн литературин маттера малхбуза-эрмалойн литературин матте дехьаволуш.

 Билгалдахарш