Керч

КерчӀ. Т. Карасаев, А. Г. Мациев, Оьрсийн-нохчийн словарь, Москва, издательство «Русский язык», 1978, стр.1174 йа бекх — йеха, тӀе исхар тоханза чо болу кетар. 

Керч тоьгура дукха хьолахь кхакханах, амма лело тарлора цхьогалан, акха жӀаьлийн, пашбукъан цӀоканаш. Тоьгура даиман а чо чоьхьахь болуш . Русехь керч йоцуш новкъа бовлуш ца хилла.

 Йаьржина 
Керч — уггаре даьржина Ӏаьнан барзакъ ду Россехь (цхьаццанхьа нохчаша бекх олу), Монголехь, Кхазакхстанехь. Йаржар кхетадо, кхакха кхерстачеран уггаре бораха а, баьржина а гӀирс хиларо, цара уьш миллионашкахь леладора. Тоьгу дукха хьолахь кхакханах йа пхьагалан цӀуоканах. Чо чоьхьа берзийна хуьлу; ца хилча ца долу дакъа ду кач — боккха, охьакарчош, цуо дика къовлу шийла мох болуш. Керч йеха хиларо а, лекха кач хиларо а, цунах уггаре даьржина Ӏаьнан барзакъ дира Евразин кхерстачеран, цуо дика къовлу дера аренан шийла мехех. Хан мел ели кхекхан керч йаьржира Русехь а, уггаре хьалха къечу нахана йукъахь, тӀаккха хьалдолчеран а. Дукха хьолахь миска наха керч тӀе исхар ца тухура, ткъа тегарш дора, амма иштта гуттаренна ца хилла. XVII бӀешарахь керчаш тӀе тайп-тайпана кӀадеш детта долийра (керча ден дарж лакхара мел хуьлу, кӀади а деза хуьлура), наггахь тегарш дора тӀе мӀарний а тоьгуш. XVII — XVIII бӀешо долалуш Русехь керч лелайора аьхка а, шен йукъараллин а, бахаман а статус гайтархьама. Кхерстачеран иза хӀора дийнан духар дара, хӀунда аьлча уьш бехаш бара жаш, реманаш кхобуш, кхекхий шорта дара церан.

 Хьажа кхин а 

 ГӀовтал
 Йоца кетар
 ДабагӀа дина кетар

 Билгалдахарш 

 Литература 





 «Этимологический словарь русского языка», т. 4, , 1987, с. 118.

 Хьажоргаш 
 Всё о мехах и шубах  (furexpo.ru)
 Краткая история тулупа (XIII—XVIII вв.) (archive.is)
 Тулуп.
Категори:Барзакъ