1795 шо

Хиламаш 
 10 январь — дуьххьара хьахайо «Одесса» цӀе.
 3 май — Минскехь йукъ йолу, Минскан сардалалла кхолларехь долу Россин Сенатан омар.
 20 май — Будехь кхиелаца байина Мартинович Игнац коьртехь волу «мажарийн якобинцаш». 
 24 июль — Венехь буса лецна Хебенштрайт Францан якобинцийн къайлаха бартан декъашхой, уьш гӀертара монархи а йожийна, императоран Франц II-гӀачун виеран кхел ян.
 26 октябрь — Речь Посполити кхуззалгӀа екъар. ДӀаяьлла маьрша пачхьалкх йолчура. Россин кхочу Курляндин герцогалла.
 1795 — XX бӀешо доладаллалц — КаджаргӀар некъий Иранехь.
 1795—1797 — Иранан шах Ага-Мухьаммад Каджар.
 аьхке — Крцаниссан тӀом. Ага-Мухьаммадан Иранан эскар Чоьхьара Кавказе чудар а, Тиблиси хӀаллакъяр.
 ингалсхоша Цейлон дӀалацар.
 дуьнен чу яьлла немцойн Ӏилманчан Ф. А. Вольфан «Гомеран чувалар» («Prolegomena ad Homerum»), цуо юьхьиг йиллина Гомеран хаттаран а, антикаӀаморан емалан тӀеварна а.

 Ингалс 
 Ингалсера дааран сурсатийн гӀурт.
 октябрь — парламент дӀайоьллучу дийнахь «Лондонан корреспондентийн йукъаралло» 200 эз. лондонхойн митинг йира, кхайкхамашца «Бепиг! Машар!».
 октябрь — Ингалсехь законаш ду «гӀовттамхойн гуламех», цуо факт хилла дӀайоккху гуламан а, зорбан а паргӀато.
 Ингалсе чудохьу бепиг сацийна, лакхара мехаш латторхьама.

 Франци а, цуьнан тӀемаш а 
 январь — французийн эскарш чудаьхкина Голланде, кхоьллина Батаван республика.