Пхий-мохк

Пхий-мохк ( схьадаьлла  — Iин, ) — Гуьржийчоьнан къилбаседа-малхбален историн регион. Пхий-мехкан бахархой — пхий () — ламаст хилла лакха лаьмнашкахь яьхна Гуьржийн этнографин тоба, нохчийн санна лай-элий ца хилла церан. Юккъерачу бIешерашкахь а, феодалийн муьрехь а пхий мукъа баьхнера муьлххачу ясакхах, амма декхарийлахь бара Гуьржийчоьнан къилбаседа дозанаш лардан. Картлин а, КӀахетин а тIелетачу хенахь пхийша церан паччахьашна гIоьнна эскар дохуьйтура. Пхийш ладаме роль ловзийра Бахтрионан гIаттамехь 1659–1660 шерашкахь.Historical Dictionary of Georgia Alexander Mikaberidze Historical Dictionaries of Europe, No. 50 The Scarecrow Press, Inc. Lanham, Maryland • Toronto • Plymouth, UK 2007

Пхийш керстанаш боллушехь,  гуьржийн килсе лелашшехь, пхийн дахарехь ладаме роль лелайо шира керсталлал хьалхара ламасташ. 1876 шарахь гIараваьлла немцойн новкъахо Густав Радде, вахара Пхий-махка, и мохк малхбузан дешархошна бовзийта «Chewsuren und ihr Land» (Kassel, 1878) цIе йолуш жайна яздира цуо. Пхий-махкара уггаре ладаме объекташ  Шатили а, Муцо а ю, шен юккъерабIешерийн гIопашца, ткъа иштта Хахмати, Ахиели, Лебаис Кари гIопаш а.