1652 шо

Хиламаш 
 Ингалсхоша дӀалаьцна Коннот а, Малхбуза Ольстер а. Ирланди къарйина йаьлла.
 12 август — Йоккха Британин Еха парламенто арадаьккхина Ирландин хӀоттамах акт, цуо бакъо йелла ирландин бахархошкара массашкахь латта схьадаккхаСИЭ т. 1 — С. 312..
 1652—1654 — Хьалхара Ингалсан-Голландийн тӀом.
 1652—1653 — Смоландехь а, Неркехь а (Швецин паччахьалла) къиза охьатаӀийна ахархойн гӀаттам.
 11 октябрь — Хуан Хосе Австрийнчо Барселона яккхарца чекхбаьлла Каталонин тӀом.
 Богдан Хмельницкийс Молдаве хьажийра шен кӀентан Тимошан тоба. Гетман Калиновский Мартин тобанна тӀелата барт бира, амма Хмельницкийн хиира иза.
 22-23 май (1-2 июнь керла рузманца) — Украинхоша Батоган гергахь боккха толам баьккхина. МеттахӀоттийна молдавийн господаран Василий Лупун а, Хмельницкийн а гергарло. Аьхке — Речь Посполитин Сеймо сацам бина 50 эзар долу мехах эскар дан.
 Цийн правительство тӀедожийна, оьрсашна Амурца дӀалаьцна латташ дитар.
 Шаньсира гӀаттам, гӀовттамхой берта бахара монголийн эланца. Маньчжурийн эскар ийшира. Доргунан аьтту белира гӀовттамхойх монголаш дӀахадо, тӀаккха уьш гӀаддайина дӀалецира.
 ВорхӀ провинци цӀанйина маньчжурех. Цийш декъабалийра цхьа дакъа цийн феодалаш, сацийра долара латташ схьадаккхар. Цара эскарш чӀагӀдира монголийн дошлошца, ийцира европахошкара йаккхий тоьпаш, флотера гӀо дийхира. Бехачу, цӀий Ӏаночу тӀамехь маньчжураш схьайаьккхира Чжэцзян, Фуцзянь, Цзянси. Наньчанан бахархой берриш хӀаллакбина.
 Цийн совдегархойн гӀоьнца Чжэн Чэнгуна (Чжэн Чжилунан кӀант) кечйира онда флот, мукъайаьккхира Амой гӀала, Фуцзянан доккхаха долу дакъа.
 Дьогорани иэшийна мароккан цхьаьна тхьамдано.
 Цхьаьнатоьхна провинцийн республико коьллина Дикачу Сатийсаман меран тӀехь Капан колони — хӀинцалера Кейптаун.
 ТӀеман гӀап санна кхоьллина Острогожск гӀала — Россин къилба дозанера чӀагӀо (Белгородан асанехь).

 Хьажа иштта 

 Билгалдахарш