Витрификаци йина форташ

Витрификаци йина фо́рташ — тӀулган пенийн витрификаци йина, аьлчи а цхьаццанхьа лалийна, ткъа царна йукъара херонаш аьнгаликепара юкъца юьзина, ларбаларан гӀишлош.

 Йукъара хаамаш 
Термин «витрификации йина форт» (пен, вал) неолитан тӀиера кельтийн а, руман а муьре кхаччалц йолу диапазонера ширачу гӀишлошна догӀуGianluca Catanzaritia, Gregg McIntosha, António M. Monge Soaresb, Enrique Díaz-Martínezc, Peter Krestend, M. L. Osetea Archaeomagnetic dating of a vitrified wall at the Late Bronze Age settlement of Misericordia (Serpa, Portugal) // Journal of Archaeological Science. Volume 35, Issue 5, May 2008, Pages 1399—1407. Иза лаьтта гӀамаран тӀулгах, мокхазах я витрификаци йина царех терочух, аьлчи а йохйина аьнгали хуьлу температура тӀекхаччалц, иза ишттачу меттигехь 1100—1300 °С лахара ца хуьлуШульц М. М., Мазурин О. В. Современное представление о строении стёкол и их свойствах. — Л.: Наука. 1988 ISBN 5-02-024564-X. 200 иштта гӀишлош ю йисинаKris Hirst Vitrified Forts // Website archaeology.about.com, January 18, 2016  Европин доккхаха долчу декъехь, Британин гӀайренаш тӀехь, Францехь, Скандинавехь, Германехь, Мажаройчохь, ПортугалехьVitrification of Hill Forts. Gazeteerand Research Guide. // WebsiteBrigantesnation.com. Теранаш ю кхечу дуьненан декъашкахь а, масала, хӀиндостанан Мохенджо-Даро. Дукхаха йолу гӀилош лаьтта гунаш тӀехь,лардала аьтту болчу позицешкахь. Церан тӀулгех а, тӀулг боьттина берамах а аьнгали дина, Ӏаьржа-баьццара бос цуьнан, фактура а тера ю пхьолгӀан юкъах. Цуьнца цхьаьна дукха хьолахь пенийн бохалла 20 метр сов хуьлу, стоммала 2,5, локхалла — 1 метр. Аьлчи а витрификаци йина гӀишлош ша-тайпа ца оьшу артефакт ю, хӀунда аьлчи эффект ян оьшура хенаца дукха а, боккха а йовхонан Ӏаткъам, ткъа ширачу заманахь ойла ян а хала ду ишттаниг Congrès archéologique de France, XXIVe session, 1862. Séances générales tenues par la Société française d’archéologie pour la conservation des monuments. Compte-rendu complet.John MacCulloch On the Vitrified Forts of Scotland.

 Истори 
Уггаре хьалха хьахийна витрификацин дакъанах цхьаъ ду Полиоркетика ()Apollodore de Damas Les Poliorcétiques // Wikisource.org цӀе йолчу, Димашкъера АполлодоранАполлодор Дамаскский Полиоркетика // Вестник древней истории. 1940, № 3—4. (II бӀешо долалуш хилла архитектор а, инженер) жайнахь.

Дуьххьарлера Ӏилманера куц гайтар а, витрификаци йина гӀишлошна тӀедерзар а XIX бӀешарахь хилира. Масала, 1806 шарахь французийн натуралиста Луиc Молнис () а, 1811 шарахь  историн очеркийн автор волчу Пьер Ренуар () а, 1829 шарахь археолог а, минералога а Жан-Мари Башло () а, 1862 шарахь Французийн археологин йукъаралла а, хьакхаелира тайп-тайпана витрификаци йина гӀишлошъяран аспектех.

 Витрификаци яр схьадаларан гипотезаш 
Тахана ю ерриг а Ӏилманан йукъаралло тӀеэцна гипотезаш шира витрификации яр схьадаларх. Тайп-тайпана версешна юкъахь уггаре яьржира катастрофан цӀе тиллинарг, цуо мостагӀчо цӀе тесна хӀаллакйина боху. Амма цуо шеко дӀайоккхуш болу кхетам ца ло тӀулгийн гӀишлойн пенашна ехачу хенан а, чӀогӀа йовхонан а Ӏаткъам бархTimothy Darvill Oxford Concise Dictionary of Archaeology, 2nd ed., Oxford University Press, Oxford and New York, 2008. , p. 376. ISBN 978-0-19-953404-3..

 Хьажа иштта 

 Цхьайолу меттигера йоцу артефакташ

 Билгалдахарш 

 Хьажоргаш 
 Витрифицированные постройки // Общеисторический форум «Новый Геродот» 

Категори:Форташ
Категори:Кельтологи
Категори:Меттигера йоцу артефакташ