Аба I

Мар Аба I-ра Сийлахь-воккха  — 540−552 шерашкахь Малхбален килсан патриарх, резиденци  хилла. Иза волуш Малхбален килсехь лелойолийра Мопсуестин Феодоран а, Нестори а анафора хьалха хилла шира Фаддейн а, Марийн а литурги йоцуш. Цуьнан урхаллин мур беара, Месопотамин керстачара руман-персийн тӀемийн халонаш ла дезачу хенан, ткъа Сасанидийн пачхьалкхан а, Византийн а правительстваш килсан гӀуллакхашна йукъагӀертара, тӀаккха а мур лору Малхбален килса чӀагӀйаларан мур. Мар Аба I-рачо йазйина, гочйина дукха динан кхоллараш. Аба ву чӀогӀа лоруш цӀена стаг массо а хӀинцалерачу Малхбален килсашкахь, цуьнан сий деш тиллина Калифорнера Сан-Диегохь йолчу  цӀе. Цуьнан иэсан ларам бо шарахь шозза — Ӏийса пайхӀамар (Делера салам хуьлда цунна) дуьнен тӀеваьллачу дийнера ворхӀалгӀа пӀераскахь а, 28 февралехь а.

Хинволу патриарх дуьнен тӀеваьлла зороастрийн доьзалехь Хала гӀалахь Месопотамехь. Керсталле валале Бет Гармай провинцехь губернаторан секретарь хилла. Дешна, тӀаккха хьехна Нисибин ишколехь, цигахь воккха Ӏелам стаг ву аьлла цӀе йахара. Эдессехь грекийн мотт Ӏамийра, Феодоран а, Несторийн а коьрта тексташ шеман матте гочйира (я дакъалецира гочйарехь). Цуьнан шен белхашна йукъадогӀу Библин а, Гомилин а маьӀнаш дахар а, Синодалан кехат а. Патриарх харжале хьалха а Аба гӀаравелира Мопсуестийски Феодоран агӀонча ву аьлла. Эдесски Фомаца цхьаьна ПалестӀинехь, тӀаккха Коринфехь а Константинополехь а хилира, иза цигахь гаран тешалла дитина Индикоплов Козьмас. Аба Византин коьртачу шахьрехь хиларан терахь 525 - 533 шерашна йукъахь ду, оцу хенахь кхин а гӀарабевлла динан гӀуллакххой хилла цигахь. 532 шарахь византийн императоро I-чу Юстиниана, кхаа коьртех болу къовсам чекхбаккха лууш, цхьаьнакхета лиира Абица, амма Абас жоп ца делира.

Мар Абин урхалло сацийра килса екъна лаьттина 15 шеран мур, оцу хенахь генарчу провинцешкахь хоржура цхьана хеначохь масех вовшашца гома болу епископаш. Аба девнийн кӀошташка а вахана маслаӀат дира. 544 шарахь цуо кхайкхира гулам патриарх харжаран формалан процедура чӀагӀйан. Амма цул тӀаьхьа хилла  (552−567), хӀоттийна шахиншахан I-ра Хосрован Ӏаткъамца, бина барт а бохош. Гуламехь кхин а тӀеэцна динан символ, йазйина иза ша Абас, гайтина, Малхбален килсан персийн амал.

Зороастризмах а, прозелитизмах а дӀахадар бахьнех зороастрийхошна йукъахь, мар Аба Хосровс хьийзира. Мар Аба йийсар вина чувоьллина латтийра шен цӀахь, цул тӀаьхьа махках ваьккхира Азербайджане хьажийра. 7 шо даьлчи цунна бакъо йелира цӀа верза, кхин дӀа а париархан гӀуллакх лело иза валлалц 552 шарахь.

 Билгалдахарш 

 Литература 



Категори:Белларш 552 шарахь
Категори:Ассирийн Малхбален килсан Патриархаш
Категори:VI бӀешеран Патриархаш