Керла Дуьне

Керла Дуьне — XV бӀешарахь Америка дуьххьала дӀайиллинчу европахоша йелла цӀе, дуьхьала хӀоттайо Америка Ширачу Дуьненна — Европина, Азина, Африкина — хӀунда аьлчи, европахошна хьалха евзаш йацара Ширачу Дуьненан географи бен.

 ДӀаелларан истори 
Дийцарехь, Колумб Христофор велла дӀаваллалц тешара, ша ХӀинде боьду керла некъ билларх. Амма тӀаьхьа йаьржира ойла, дӀайиллинарг ХӀинди йац, ткъа керла континент ю. Оцу версин дуьххьарлерчарех цхьаъ вара Веспуччи Америго, цуьнан цӀе ийцира керлачу дуьненан декъо. Лору, ша и «керла дуьне» термин а кховдийна оццу Веспуччис 1503 шарахь, амма и ойла къийсамехь ю.

Цхьа могӀа хьосташ тӀеязбо и болх италин-испанийн историкан Пьетро Мартире д’Ангьеран (хьаьжа  я ), цуо хьалхарчу 1492 шарахь 1 ноябрехь Колумбан новкъах лаьцна йаздинчу кехатехьСм. O’Gorman, Edmundo «The Invention of America», 1961, с. 84, лелайо латинан кепера цӀе «novi orbis»См. de Madariaga, Salvador «Vida del muy magnífico señor Don Cristóbal Colón» (5-е изд.), Mexico: Editorial Hermes, 1952, на с. 363: «„новый свет“, […] обозначение, которое Педро Мартир употребил первым»., цул тӀаьхьа шо даьлчи кхечу кехатехь хуьйцу иза «orbis novus»Цит. по: Thachohn B. Christopher Columbus. — 1903. — Vol. 1. — P. 62. См. источник: Zerubavel E. Terra Cognita: The Mental Discovery of America". — 2003. — P. 72. олий. 1516 шарахь зорба туху гӀарабаьлла белхан «De orbe novo…» («Керлачу дуьненах…») дешнашца болалуш болу, цуо дуьйцу европахой дуьххьала бухарчу бахархошца дуьхьала кхетарх.

1524 шарахь изза термин лелийра Джованни да Верраццанос — хӀинца Къилбаседа Америкин (АЦШ а, Канаде а) бердаш тӀе бахарх лаьцна дуьйцушСм. «The Written Record of the Voyage of 1524 of Giovanni da Verrazzano as recorded in a letter to Francis I, King of France, July 8th, 1524» , адаптированный перевод Сюзанны Тарроу из Cellere Codex: Lawrence C. Wroth, ed., «The Voyages of Giovanni da Verrazzano, 1524—1528», Yale, 1970, с. 133—143. Мухха делахь а, бердаш дӀадиллинчул тӀаьхьа — Керла Дуьне цӀе лело йолийра ерриг къилба материкан, ткъа 1541 шарахь дуьйна, Америка цӀарца цхьаьна иза йаьржира къилбаседа материкан а, Европал, Азел, Африкал тӀаьхьа дуьненан деалгӀа дакъа билгалдоккхуш.

Тахана термин Керла Дуьне наггахь бен ца лелайо, цуьнца цхьаьна лору иза Америка а, Австрали а, Антарктика а.

 Билгалдахарш 

Категори:Америка
Категори:Дуьненан дакъойн эпонимаш