БидӀат

Би́дӀат (), исламехь — керланиг, керла юкъадаьккхинарг.

 Этимологи 
Баранов Харлампийн Ӏаьрбийн-оьрсийн дошам тӀехь— С.60. даладо иштта маьӀнаш  («бидӀат») дешан:
 керланиг, керла юкъадаьккхинарг; керла хӀума;
 динехь: Ӏосалла.

 Кхетаман истори 
БидӀах болу кхетам кхоллабелира омейядашна дуьхьалчу оппозицин юкъахь, уггар хьалха шиӀиташна а, хьариджиташна а, халиф Ӏусман бехкен веш тайп-тайпанчу «керла юкъадаьхначех» — гӀуллакхех, дуьхьалдолчу (царна гарца), Мухьаммад пайхӀамаран (АллахӀера салам, маршалла хуьлда цунна) дешнашна а, леларшна а. Цул тӀаьхьа и кхетам шуьйра баьржира, лело а болийра полемикан а, доксографин а литературехь, хӀинца «гӀалат долу кхетам», «тилар» маьӀнехь. «БидӀат» кхетаман билгалдаьккхина доза дацара: цхьа хӀума, кхетам тайп-тайпанчу ишколаш дуьйцура «мегардоцу керланиг», «тилар»(«…хӀора керланиг тилар ду»Абу Дауд Сунан, хадис № 4607; ат-Тирмизи, хадис № 42678.), я «нийса лелар», серло йелла Къуръано а, суннаташ а. Иштта, масала, ГӀайлан ад-Димашкис (вийна  шеран гергахь) кхайкхийнаболу адаман лааман маршонах кхетам, цхьаьна динан гӀуллакххоша тӀелоцура, ткъа кхечара дӀатоттура «цамега бидӀат» олий. Цуьнан агӀончаша а, дуьхьалчара а Къуръан тӀе а туьйжуш вовшех бехке дора «тиларх».

 Хьажа иштта 
 БидӀаташ — хьариджитийн саӀалабитан боламан цхьа тоба.

 Билгалдахарш 

 Литература