Чунгарой

Чунгарой — нохчийн тайпанех цхьаъУгрозы национальной безопасности России на Северном Кавказе: этноконфессиональный аспект Лицевая обложка Гаджи Пирмурадович ГерейхановМамакаев М.А. «Чеченский тайп (род) в период его разложения» Грозный, ГУП «Книжное издательство», 1973. Дийцарехь, курчалоша а, чунгроша а йиллина ГІурий хин йистехь лаьтта Алмакха. Тайпан векалийн йаьхначу ДНК тестийн жамӀаш гайтина уьш L3 гаплотобанера хиларhttps://www.familytreedna.com/public/chechen-noahcho/default.aspx?section=yresults. Охьахевшина беха: Аьчка-ХитӀехь, ГӀойтӀахь, Йоккха АтагӀахь, Кешен-Эвлахь, Лакха Неврехь, Маканехь, Минеральнехь, Хьалха-МартантІехь, Чуьйри-Эвлахь, Шела, Ӏалхан-Юртахь. Чунгарой нохчийн шина тукхумна йукъабоьлху: нохчмахкахойн, Ӏовхойн.

 Истори 
Нохчийн историка историкан Іилманийн кандидата Натаев Сайпудис тардолийта чунгрой а, чартой а тайпанаш говзаллийн хьесапца кхолладаларНатаев Сайпуди Альвиевич кандидат исторических наук,  доцент кафедры истории народов Чечни  Чеченского государственного университета К ВОПРОСУ ОБ «ОТДЕЛЬ НЫХ»  И «ПРИШЛЫХ» ТАЙПАХ  В СОЦИАЛЬНОЙ СТРУКТУ РЕ  ТРАДИЦИОННОГО ОБЩЕСТ ВА ЧЕЧНИ.

Этноним йекъа мега шина орамна «чIу» а, «гарой» а (чІунгарой). ЧІу герзан кеп йу. Ораман шолгІачу декъо (гар) гойту иза хьалха доккхачу тайпана гар хилар, ткъа тІаьхьа доккха мел хуьлу (историн хиламашкахь) хІинцалерчу доккхачу тайпане кхаьчна. Нохчийчохь ЧIуной тайпа а ду, царах къаьстина хила а тарло.

Хьалха-Мартан гена йоцуш, СаІдин-КІотаран (Бачин-КІотар, ГӀой-Чу) къилба-малхбузехьа йу хьалха Чунгурой баьхна топоним Чунгуройн Іин. ХІХ бІешарахь ГІойтІа хин лакхенашкахь лаьттина Чунгуройн эвла, цуьнан бахархой 1848 - 1849 шерашкахь кхалхийна оьрсийн эскарша Хьалха-МартантІе а, Гелен-ГІойтІа а.

ГІойтІан цхьаьна декъах 1859 шарахь Чунгуройн ГІойтІа олуш хилла. ХІинца ГІойтІахь Чунгуройн йукъ йу.

 Топонимаш 
 Чунгуройн Іин – СаІдин кІотарна къилба-малхбузехь. Кхузахь хьалха баьхна чунгрой тайпана нахСулейманов А. Топонимия Чечни. Грозный: ГУП «Книжное издательство», 2006.
 Чунгарой-Юрт – лаьттина ГІойтІа агІора ГИБДД пост лаьттинчу меттигехьНемного об истории Грозного Мохди Шамаев №98 (2031).

 ГІарабевлла Чунгрой 
•	Чунгаройн Атин Атаби — нохчийн наиб.

 Билгалдахарш 

 Литература 
 Угрозы национальной безопасности России на Северном Кавказе: этноконфессиональный аспект Гаджи Пирмурадович Герейханов, Алексей Григорьевич Лукьянов, Игорь Сергеевич Моренов Граница, 2004
 Этнический состав населения Северного Кавказа: в ХВИИИ-начале ХХ века Наталия Георгиевна Волкова "Наука,", 1974
 На терских берегах В. Б. Виноградов, Н. Н. Великая, Евгений Иванович Нарожный Армавирский государственный педагогический институт, 1997

Категори:Нохчийн тайпанаш