Бакъо

Бакъо — адамийн йукъараллехь, нехан лелар нисдан а, цера йукъаметтиг ларъян а, раж а хилита. Цаьрга вовшен ницкъ ца байта хьажар а, кхин дӀа а, цу тайпа Ӏалашонаш а йoлуш кхоьллан массо а бакъонаш. Цаьра гойту мегар дерг а, мегар доцург а. Уьш ларъян массо стеган тӀе диллан декxар ду.

Бакъонан ницкъ бакъбан, цуьнга мелла алсаме неха ларам а хилита оьшу:

 бакъонан бух бакъбин тӀелаьцна иза хилар.
 бакъо тӀелаьцначул тӀаьхьа. Махкахь бехаш болу бахархошна иза дӀакхайкха ян публикацишца. ХӀунд аьлча, хӀора вахархо шен Ӏедало тӀе диллан декъар доьвзаш а, тӀаккха и декъар кхочуш дан дезаш ву.
 пачхьалкхо тӀелаьцна йолу бакъо лар ян езаш йу. Масалла, и тӀелаьцна йoлу бакъо лар ца йина волу вахархочуна таIзар a деш.

 Бакъо, мораль, этика 

Бакъо моралех а, гӀиллакхеx а, кхаьсташ йу. ХӀунда аьлча бакъонах хоьттан таӀзар ду(цхьаъ вукханах къастаза дозуш ду). Нагахь санна и бакъо тергал ца яхь Ӏаткъам бан.

Ткъа иштта бакъо къаьсташ йу этиках. Бакъона коьрта Ӏалашо йу — дӀа хоттийнa бакъонашан а, Ӏедал- низамийн а, маьӀан хӀу ду билгалдаккха. Цуьнан коьрта Ӏалашо йац: хӀуман моралех хьакхалуш агӀона мах хада бар: нийса ду йа харц ду аьлла. Цундела гӀиллакяхь а, этикехь а, ца догӀуш долу хӀумнаш бакъоно магийна дац аьлла билгалдаькхна ца хила тарло.


 Бакъонан системийн классификаци 

 Романийн-германхойн бакъонан доьзал-цхьанатоьхна йoлу массо а континенталийн Европин пачхьалкхашан бакъонаш. Римера бакъо шей бух а болуш. Оцу бакъонан доьзаллийна йуккъе йoху бакъонан системийн коьрта хьост -нормативан акт йу.

 Ингалс-саксонийн бакъонан доьзал- тобан йуккъе йоьлху: Йоккха Британийн а (Шотланди йoцург), Канадийн а, Америкин Цхьанатоьхна Штаташийн а, Ямайкийн а, Австралийн а, бакъонан системаш. Оцу бакъонан системшан лардаш йу -принцип stare decisis (лат: хьалхе бина сацам тӀаьхь латтар)

 Динан бакъонан доьзал- бакъонан системийн коьрта хьост — Делан дош ду. Масалла, бусулб динехь — шарI ду.

 Ламастан бакъонан доьзал — оцу тобан йуккъе йоьлху бакъонан системашна коьрта хьост йу — ламаст а, Ӏадат а, уьш шийра хенашкахь дуьндахь хьа догӀуш хилари тер наха йух-йуха уьш лела деш, диц а ца деш лаьтта.

 Бакъонан кеп-кепара дакъош 

 Конституцийн бакъо
 Административан бакъо
 Вахаркипан бакъо
 Финансийн бакъо
 Доьзалан бакъо
 Къинхьегаман бакъо

 Тайп- тайпана бакъонах хоьттина-дихкина Ӏилманаш 

 Бакъонан истори
 Бакъонан философи
 Бакъонан социологи
 Бакъо а, экономикаъ (йа бакъонан экономикин анализ)
 Бакъонан антропологи

 Литература 














*