Лайлатул-Къадр

Лайлатул-Къадр, Къадр буьйса ( — «Кхелан йа Кхолламан буьйса») — иза бусалбанийн йеза буьйса йу, хӀижрин хӀора шарахь, Рамазан баттахь карлайуьйлуш йу иза. Рамазан беттан тӀаьххьарчу итт буьйсанах цхьаъ йу иза. Иза хьехийна йу Сийлахьчу Къуръан чохь а, Мухьаммад пайхамаран ﷺ дахар дӀайаздарехь а. Пайхамаран суннатехь деана ду тӀаьххьарчу итт дийнахь и буьйса лахарна тӀехьехар, къаьсттина шалза йолчу буьйсанашкахь"The Ismaili: Laylat al-Qadr"Night of 27 Ramadan.

 Этимологи а, маьӀна а 
Ӏаьрбийн маттахь къадр (قدر): «къаддара», «йукъаддиру» олучу хандешан масдаран цӀердош ду. Ша къадр дош Ӏаьрбийн маттара гочдича, цуьнан маьӀна хуьлу «нуьцкъалла, сийлахьалла, сий, дикалла, кхел, кхоллам, билгалдаккхар». Къадр олу Дала шеца сацамбинчу а, шеца хьукмадинчу а хӀуманахابن الأثير، النهاية في غريب الحديث ج 4 ص 22.

 Лайлатул-Къадр цӀетиллар 
Лайлатул-Къадр аьлла цӀетилларан бахьанина Ӏеламнаха масийтта цӀе хьахийна:
 Къадр «сий» бохург ду. Сийх схьадаьлла ду цуьнах «Сийлаллин буьйса» алар, вай ма-аллара: «Хьенех доккха сий долуш ву».
 Цу буьйсанна Дала билгалдоккху цу шарахь хиндерг, тӀаккха Цо дӀайаздо цу шарахь хиндерг. ХӀара Делан хьикмат а, Цуьнан белхан а, кхолларан а исбаьхьалла къеггина гуш хилар а ду.
 Иштта къадран маьӀна «даздар» бохург ду, и буьйса сий долуш а, шеца къаьстина башхаллаш йолуш а йолу дела. Цхьаболчара аьлла: Къадр «гатдалар» бохург ду, ткъа гатдалар бохучун маьӀна: и буьйса къайлайалар ду ша нахана билгалйан хаарх. Аль-Халил ибн Ахьмада аьлла: Цуьнах «Гатдаларан буьйса» аьлла, хӀунда аьлча цу буьйсанна дуьне гатло, шена чохь маликаш дукха хилар бахьана долуш.
 Иштта аьлла ду: Къадр «билгалдаккхар» йа «къастор» бохург ду. ХӀунда аьлча цу буьйсанна Дала билгалбоху шеран сацамаш, Цо ма-аллара: ﴾Цу [буьйсанна] чохь [билгалбеш] къастабо [шеран] массо а сецна [кхел хилла болу] болх﴿ [Къуръан 44:4]. Хӏунда аьлча цу буьйсанна массо а хӀуманан кхолламаш билгала а бо, дӀа а йазбо.

 Йазйар 
Бусалбанаш тешаш бу Дала Лайлатул-Къадран болх базбина хиларх, Цо аьлла: ﴾Стено хаийтина хьоьга [хӀай Мухьаммад] хӀун йу и Къадр [Кхелан] буьйса?﴿. Вуьшта аьлча, оцу буьйсанан боккха болх стено бойзийтина хьуна. Цо билгалдина и буьйса эзар баттал йеза хилар, Цо аьлла: ﴾Къадр буьйса йеза йу эзар баттал﴿. Вуьшта аьлча, цу буьйсанна йина йолу дика Ӏамал, йеза хуьлу Далла гергахь, эзар баттахь йинчу Ӏамалал.

 Къуръан чохь а, пайхамаран хьадисашкахь а 
Сийлахьчу Къуръан чохь 97-гӀа сурат ду Къадр буьйсанах лаьцна: 
Иштта пайхамаран хьадисашкахь а хьехийна иза:

 Хьостанаш 

Категори:Ислам