Азербайджанийн мотт

Азербайджа́нийн мотт (шеш олург: Azərbaycan dili, آذربايجان ديلی, Aзәрбајҹан дили) — азербайджанаша буьйцу мотт, туьркийн меттанех цхьа мотт, дукхаха болчара йукъатуху алтайн меттан доьзалан туьркийн геннан къилба-малхбузан (огузийн) тобанан, амма цуьнца цхьаьна йолу амалаш, йогӀу кыпчакийн ареалан меттанашца.

Морфологин могӀанца азербайджанийн мотт агглютинативан, синтетикин ду. Лексика лаьтта ладаме барам иранийн а, Ӏаьрбийн дешнехИстория Востока. В 6 т. Т. 2. Восток в средние века. М., «Восточная литература», 2002. ISBN 5-02-017711-3 Говоря о возникновении азербайджанской культуры именно в XIV—XV вв., следует иметь в виду прежде всего литературу и другие части культуры, органически связанные с языком. Что касается материальной культуры, то она оставалась традиционной и после тюркизации местного населения. Впрочем, наличие мощного пласта иранцев, принявших участие в формировании азербайджанского этноса, наложило свой отпечаток прежде всего на лексику азербайджанского языка, в котором огромное число иранских и арабских слов. Последние вошли и в азербайджанский, и в турецкий язык главным образом через иранское посредство. Став самостоятельной, азербайджанская культура сохранила тесные связи с иранской и арабской. Они скреплялись и общей религией, и общими культурно-историческими традициями.. Фонетикин Ӏаткъам хилла гӀажарийн маттера.

XX бӀешеран дохаллехь азербайджанийн йоза доьазза хийцаделла. Тахана азербайджанаша леладо кхаа кепара йоза: Ӏаьрбийн — Иранехь, латиница — Азербайджанехь, кириллиц — ДегӀастанехь (Россехь). Хьалха азербайджанийн мотт бевзара тайп-тайпана лингвонимашца, амма XIX бӀешарахь дуьйна гучуйолу хӀинца йолу цӀе . Таханлера литературин азербайджанийн мотт кхоллабелла бакохан а, шемахин а меттадакъийн бух тӀехь .

Иза бу Азербайджанан пачхьалкхан мотт а, ДегӀастанан (Росси) пачхьалкхан меттанех цхьаъ а. Баьржина кхин а азербайджанаш гулахь бехачу меттигашкахь, масала, Иранехь (Иранан Азербайджан) а, Гуьржийчохь (Квемо-Картли). Мотт буьйцучера йукъара барам 25—30 млн стаг.

 ЦӀерах лаьцна 

 Кавказ Россех тохале 
СефевидгӀар болуш азербайджанийн меттанах тайп-тайпана олура меттигерчара а, кхечу махкахоша а. Цунах олура кхызылбашийн (иштта, масала, дора поэта Саддикъи Афшара а, кхин а Ӏабдоль-Джамиль Насирис а), туркманийн (масала, поэт Навои). Португалхоша оцу хенахь олура цунах turquesco, бисина европахоша а, дукхаха болчу иранхоша а — туркойн я тюрки́. XVII бӀешеран капуцинийн диндаржочо Рафаэль дю Мана азербайджанийн меттан хьокъехь лелийра термин «Turk Ajami». И термин цхьаболчу хӀокху заманан авторша лелайо нисса историн хьалха хилла азербайджанийн мотт билгалбоккхушLarry Clark, Turkmen Reference Grammar, стр. 15 .

 Билгалдахарш 

 Комментареш 

 Хьосташ 

Категори:Туьркийн меттанаш