Март

Март (схьадаьлла  — Марсан бутт, нохчийн маттахь — Зазадоккху-бутт я Бекарг-бутт) — юлианан а, григорианан а рузманашкахь шеран кхоалгӀа бутт, шираруман шеран хьалхара бутт, Цезара хийцамаш банле болалуш хилла мартехь дуьйна. 31 де беха ворхӀ баттах цхьаъ. Дуьненан Къилбаседа эхигехь март бӀаьстенан хьалхара бутт бу, Къилба эхигехь — гуьйренан хьалхара бутт.

Таханлерачу муьрехь григорианан рузманца 11 март кхаччалц малх лаьтта Водолей цӀе йолчу седарчийн гуламехь, 11 мартехь дуьйна — Рыбы цӀе йолчу седарчийн гуламехь За год Солнце проходит не через 12, а через 13 созвездий. Новый знак зодиака — «Змееносец» (кхечу хаамашца — 12 мартехь).

 Статистика а, беттах лаьцна а 
Оцу баттахь нисло де-буьйса — 20 мартехь — дийнан а, буьйсанан а дохалла цхьабосса ду.

Март бӀаьстенан бутт ларахь а, доккхаха долчу Россин декъехь амалехь бу Ӏаьнан хенан-хӀоттам. Март беттан юккъера температуран барам  Москохан гуонаха −4,9 °С, температура техка −10,3 °С тӀиера (1917 шарахь) −0,7 °С кхаччалц (1921 шарахь). Москохан гуонаха ло даша доладаран юккъера хан — 16 март, уггаре хьалхара — 3 февраль (1914), тӀаьхьа — 10 апрель (1895)В. Д. Грошев «Календарь российского земледельца (народные обычаи и приметы)», — М: МСХА, 1991, С. 18. ISBN 5-7230-0074-8.

Малх лепаран юккъера барам 109,3 сахьт бу.

Март чекхболуш малхо йохйинчу басенашкахь ло деший хьалхара зезагаш довла тарло. Дакхан мутт йолало.

 Билгалдахарш 

 Хьажоргаш 


  Статья Витковского В. В.
 Первая неделя марта в русской истории

 Литература 
 Круглый год. Русский земледельческий календарь. — М: «Правда», 1989. ISBN 5-253-00598-6
 Народный Месяцеслов. — М: «Современник», 1992. ISBN 5-270-01376-2

Категори:Март