Тевзана

Тевзана () — Нохчийн Республикин Веданан кӀоштара эвла. Тевзанан йуьртан меттиган административан йукъ.

 Географи 
Йуьрт лаьтта Жалкх эркан аьтту бердаца, МахкатӀе эвлан дуьххьала   (переиздание 1976—1985 гг.), кӀоштан йукъан Веденон 28 км малхбузехьа.
слева|мини|316x316пкс|Тевзана, Веданан кIоштан карт тӀехь
Гергара нах беха меттигаш: къилбаседехьа — ЭгӀашта эвла, къилбехьа — МахкатӀе, малхбалехьа — Хоттане а, ЭлистанжаКарта Чечни Объём 8 МБ..

 Микротопонимаш 
 ГӀалин дукъ - Тевзанан а, МахкатӀен а йуккъехь. Хьун, байданаш, хьосташ.
 Суьйла корта - Тевзанан малхбален йистехь. Хьун, байданаш, хьосташ.
 Ӏинал дехьа - Тевзанан йуккъехь.
 ТогӀичу - Тевзанан малхбален декъехь   (переиздание 1976—1985 гг.).
 Эвла тӀе - Тевзанан йуккъера дакъа.
 Тевзанхойн лам - Тевзанан малхбален йистехь.
 Цанин корта - Тевзанхойн ломан кӀоштахь, Тевзанан малхбален йистехь.
 Билта - Тевзанхойн ломан кӀоштахь, Тевзанан малхбален йистера меттиг.
 Элсичу - Тевзанан малхбален йистера меттиг.
 КӀентий багийна арие - Тевзанхойн ломан кӀоштахь, ЭгӀаштхойн ломан малхбален йистехь, Тевзанан къилбехьа.
 Чолхан дукъ - Тевзанан къилба-малхбузехьа.
 Тевзинхойн кӀотар - МахкатӀен 6 км къилбехьара кӀотар.
 Чолха ирзо - эвлан къилбехьа, эркан аьтту бердаца   (переиздание 1976—1985 гг.)..

 Истори 
справа|мини|240пкс|Харачойн Зеламхин Тевзанара хьех
1944 - 1958 шерашкахь, нохчийн а, гӀалгӀайн а депортаци йинчул тӀаьхьа, Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀайаьккхира, Тевзанан цӀе хийцира Киров-Аул аьллаВедомости Верховного Совета РСФСР № 5 1958 ДАССР Веданан кӀоштан йукъахь йара .

1958 шарахь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийначул тӀаьхьа, эвлан цӀе хийцира Киров-Юрт аьлла. Таханлера цӀе йухаметтахӀоттийра 1990-гӀа шерашкахь.

Эвла йиллина элистанжахоша. Паччахьан администрацин, 19-гӀа бешеран шолгӀачу декъан терахь долчу, хаамашца, Тевзана йу Нохчийчоьнан уггаре ширачу 35 эвланах цхьаъ.

Эвлан гӀараваьлла йуьртахо — Гиреев Лорс-Хьаьжа, 1877—1878 шерашкарачу гӀаттаман тхьамданех цхьаъ. Прапорщик Муртаз-Ӏалис мотт тоьхна, инарла Смекаловс дегӀастанан гӀаттаман куьйгалхочуьнца МаӀадца цхьаьна йийсар вина 1877 шеран 24 октябрехь Тилитли эвлара тӀом чекхбаьлча. Ирх оьллина 1878 шеран 9 мартехь Ӏуьйрана 6 сахьт долуш кхин а 11 гӀаттаман куьйгалхочуьнца Соьлжа-ГӀалин центран майданехь.

 Бахархой 

 Дешар 
 Тевзанан муниципалан йуккъера йукъарадешаран ишколМОУЧ СОШ С.ТЕВЗАНА 89280166090, 2003000965.

 Бевзаш болу йуьртахой 
 Ахмадов Шарпудин Бачуевич (1941—2016) — советийн а, оьрсийн а, нохчийн а историк. Историн Ӏилманийн доктор, профессор, Нохчийн Республикин Ӏилманан хьакъ долу гӀуллакххо (2003).

 Билгалдахарш 

 Литература 


 Хьажоргаш 
 Топонимика слова Тевзана 

Категори:Веданан кӀоштан нах беха меттигаш