Nguòng-só ciŭ-gĭ-biēu

Huá-hŏk Nguòng-só ciŭ-gĭ-biēu (化學元素週期表) sê gŏng-gé̤ṳ nguòng-cṳ̄-sê̤ṳ téng nâung gáu duâi lì bà̤ gì huá-hŏk nguòng-só gì biēu-gáik. Ciā biēu-gáik sê dòng-huŏng-hìng gì iông-sék, ô gì nguòng-só ciŭ-gĭ dâi-dŏng ô kĕ̤ng gì dê-hŏng. Ciŏng dĕk-séng ciék-gê̤ṳng gì nguòng-só ĕng diŏh siŏh cŭk diē-sié, pī-ṳ̀ gōng lū-só gâe̤ng dô̤-séng ké-tā̤ cêu sê ciŏng-uâng ĕng siŏh cŭk diē-sié. Ciŏng-uâng gì có̤-huák â̤ găk ciā biēu diē-sié có̤ chók nguòng-só hŭng-kṳ̆ lì. Ciā nguòng-só ciŭ-gĭ-biēu â̤ sāi cūng-káuk gì ê̤ṳ-cháik chók gáuk cṳ̄ng nguòng-só gì dĕk-séng gâe̤ng cĭ-găng gì guăng-hiê, gó-chṳ̄ găk huá-hŏk gâe̤ng gì-tă kuŏ-hŏk diē-sié iā sèu sāi gáu, dĕk-biék sê găk ngiēng-géu huá-hŏk hìng-òi gì sèng-âu iā ô nó̤h sāi.

Nguòng-só ciŭ-gĭ-biēu sê iù Ngò̤-lò̤-sṳ̆ huá-hŏk-gă Dmitri Mendeleev găk 1869 nièng huák-mìng gì, dò̤ lì diēng-sê hī sèng-âu ī-gĭng â̤ báik gì nguòng-só gì dĕk-séng gâe̤ng ciŭ-gĭ-séng. Gáu-muōi-lāu, ĭng-ôi lī-lâung mò̤-hìng gì huák-diēng gâe̤ng sĭng nguòng-só gì huák-hiêng, ciā biēu iâ ké̤ṳk kuŏ-hŏk-gă gāi-céng gâe̤ng kuóng-diēng, có̤i-cṳ̄ng biéng siàng gĭng-dáng gì iông-sék. Mendeleev tŭng-guó ciā nó̤h cūng-káuk ê̤ṳ-cháik chók lì nék-giāng hī sèng-âu gó muōi huák-hiêng gì nguòng-só gâe̤ng ĭ gì dĕk-séng. Ī-hâiu kuŏ-hŏk-gă cêu cĭng gì huák-hiêng hŭ-uâng gì nguòng-só, céng-mìng ĭ ê̤ṳ-cháik gì mò̤ dâng.

Găk gĭng-dáng gì nguòng-só ciŭ-gĭ-biēu diē-sié, téng 1 hô̤ (kĭng) gáu 118 hô̤ (Uuo) gì sū-iū nguòng-só dŭ ī-gĭng sìng-gŭng hăk-siàng lāu. Gì-dṳ̆ng, 1 hô̤ (kĭng) gáu 98 hô̤ (Californium) găk cê̤ṳ-iòng-gái dâi-dŏng dŭ ô, diông giâ lì gì (iâ bău-guák iā sâ̤ gì huóng-siê-séng dùng-ôi-só) dŭ sê găk sék-ngiêng-sék diē-sié hăk-siàng gì. Hiêng-câi Uuo ī-hâiu gì nguòng-só gó lā̤ găk lā̤ có̤, ĭng-ôi cuòi bô dái chók ciŏng kuóng-diēng ciā biēu gì ông-tà̤.
Nguòng-só ciŭ-gĭ-biēu
Cŭk→123456789101112131415161718Diêng-cṳ̄-cèng0-cŭk Diêng-cṳ̄-sóCiŭ-gĭ↓ⅠA011HKĭng1.008Ⅱ AⅢ AⅣ AV AⅥ AⅦ A2HeHe­li4.003K223LiLiti6.9414BeBerili9.0125BBèng10.816CTáng12.017NDâng14.018OIōng16.009FHók19.0010NeNeon20.18LK82311NaNatri22.9912MgMagne24.31Ⅲ BⅣ BV BⅥ BⅦBⅧ I BⅡ B13AlLé̤ṳ26.9814SiSĭk28.0915PLìng30.9716SLiù-uòng32.0717ClLṳ̆k35.4518ArArgon39.95MLK882419KKali39.120CaCal­ci40.0821ScScandi44.9622TiTitan47.8823VVanadi50.9424CrCrom52.0025MnMangan54.9426FeTiék55.8527CoCoban58.9328NiNiken58.6929CuDè̤ng63.5530ZnĀ-iòng65.3931GaGali69.7232GeGecmani72.5933AsAsen74.9234SeSele­n78.9635BrBrom79.9036KrKryp­ton83.80NMLK81882537RbRubidi85.4738SrStronti87.6239YYttri88.9140ZrZirconi91.2241NbNiobi92.9142MoMolypden95.9443TcTecneti(97.91)44RuRutheni101.145RhRhodi102.946PdPaladi106.447AgNgṳ̀ng107.948CdCadimi112.449InIndi114.850SnSék118.751SbAntimon121.852TeTelua127.653IDiēng126.754XeXenon131.3ONMLK8181882655CsCaesi132.956BaBari137.357-71Lantan-hiê72HfHafni178.573TaTantan180.974WWolfram183.975ReRheni186.276OsOsmi190.277IrIridi192.278PtBăh-gĭng195.179AuGĭng197.080HgCūi-ngṳ̀ng200.681TlTali204.482PbIòng207.283BiBitmut209.084PoPoloni(209.0)85AtAstatin(210.0)86RnRadon(222.0)PONMLK818321882787FrFranci(223.0)88RaRa­di226.089-103Actini-hiê104RfRutherfordi(265.1)105DbDubni(268.1)106SgSeaborgi(271.1)107BhBohri(270.1)108HsHassi(277.2)109MtMeitneri(276.2)110DsDarmstadti(281.2)111RgRoentgeni(280.2)112CnCopernici(285.2)113NhNihoni(284.2)114FlFlerovi(289.2)115McMoscovi(288.2)116LvLivermori(293.2)117TsTennessine(294.2)118OgOganesson(294.2)QPONMLK81832321882Lantan-hiê57LaLantan138.958CeCeri140.159PrPraseodymi140.960NdNeodymi144.261PmPromethi(144.9)62SmSamari150.463EuEuropi152.064GdGadolini157.365TbTerbi158.966DyDysprosi162.567HoHolmi164.968ErErbi167.369TmThuli168.970YbYtterbi173.071LuLuteti175.0Actini-hiê89AcActini(227.0)90ThThori232.091PaProtactini231.092UUrani238.093NpNeptuni237.194PuPlutoni244.195AmAmerici(243.1)96CmCuri247.197BkBerkeli(247.1)98CfCaliforni(252.1)99EsEinsteini(252.1)100FmFermi(257.1)101MdMendelevi(258.1)102NoNobeli(259.1)103LrLawrenci(262.1)

Dù-gā̤:

Sê̤ṳ-hô̤ liŏh-sáik gì găk Biĕu-cūng câung-huóng hâ sê ké-tā̤; sê̤ṳ-hô̤ làng-sáik gì sê ĭk-tā̤; sê̤ṳ-hô̤ ŭ-sáik gì sê gó-tā̤; sê̤ṳ-hô̤ huŏi-sáik gì sê muôi-dĭ siŏng-tái.

分類:Huá-hŏk
分類:Huá-hŏk nguòng-só