Hiŏng-gē̤ng

Hiŏng-gē̤ng (Háng-cê: 香港, Uŏk-ngṳ̄: hoeng1 gong2) sê Dṳ̆ng-guók nàng huŏng gì siŏh bĭh dĕk-biék hèng-céng-kṳ̆, ciòng miàng hô̤ lā̤ „Hiŏng-gē̤ng Dĕk-biék Hèng-céng-kṳ̆“, sê Dṳ̆ng-guók lâng bĭh Dĕk-biék hèng-céng-kṳ̆ cī-ék.

Hiŏng-gē̤ng nguòng-lài sê Muāng-chĭng Guōng-dĕ̤ng â-dā̤ gì siŏh ciáh gâing. Nguòng-lài sê siŏh ciáh cêng gò̤ bék gì dê-huōng, iā sâ̤ hāi-chék ciŏng uŏ có̤ diŏh cŭ-uái. Muāng-chĭng găh Ă-piéng Ciéng-cĕng páh suŏ gò̤, 1842 nièng, ciŏng Hiŏng-gē̤ng-dō̤ gák ké̤ṳk Ĭng-guók; gáu-muōi bô ciŏng Gāu-lṳ̀ng gâe̤ng Sĭng-gái cŭ ké̤ṳk Ĭng-guók 99 nièng. Ĭng-guók ciŏng ciā sĭk-mìng-dê huák-diēng iā hô̤, niông ĭ biéng-siàng Ā-ciŭ có̤i huák-dák gì siàng-chê cī-ék, gâe̤ng Hàng-guók, Sĭng-gă-pŏ̤, Dài-uăng cà̤ hô̤ lā̤ „Ā-ciŭ Sé-siēu-lṳ̀ng“.

Gāu-lṳ̀ng gâe̤ng Sĭng-gái gì cŭ-gĭ găh 1997 nièng gáu-duái, chă-bók-dŏ̤ iù 1970 nièng kăi-sṳ̄, Ĭng-guók gâe̤ng Dṳ̆ng-guók dàng-puáng, buók siŏng ciŏng cī 2 ciáh dê-huōng dèng ké̤ṳk Dṳ̆ng-guók; dáng-sê Dṳ̆ng-guók ék-câi giĕng-tì iâ buók dĭk sê sĭk-mìng-dê gì Hiŏng-gē̤ng-dō̤. Có̤i muōi mò̤-niĕ-ài diŏh 1997 nièng 7 ngŏk 1 hô̤ ciŏng Hiŏng-gē̤ng-dō̤ Gāu-lṳ̀ng gâe̤ng Sĭng-gái dŭ dò̤ gău ké̤ṳk Dṳ̆ng-guók, cī giông dâi-gié ké̤ṳk gīng-dáng gì Dṳ̆ng-guók-nè̤ng hô̤ lā̤ „Hiŏng-gē̤ng Huòi-gŭi“. Ciā „Hiŏng-gē̤ng Dĕk-biék Hèng-céng-kṳ̆“ cêu ciŏng-uâng sìng-lĭk gò̤ lāu.

Hiŏng-gē̤ng-nè̤ng tàu-dā̤ mò̤ chăng-gă Hiŏng-gē̤ng gŭi-sṳ̆k gì dàng-puáng, gó-chṳ̄ ô gì Hiŏng-gē̤ng-nè̤ng ô ké̤ṳk nè̤ng chók-mâ̤ gì găng-gáe̤k. Bô gă lā̤ Lĕ̤k-sé Sê̤ṳ-giông ī-hâiu mâ̤ ciēu gì Hiŏng-gē̤ng-nè̤ng dó̤i Dṳ̆ng-guók céng-hū êng-chiông mâ̤ hō̤, ô gì nè̤ng giéng-gáe̤k Hiŏng-gē̤ng diŏh dŭk-lĭk hĕ̤k-ciā gié-sṳ̆k ciék-sêu Ĭng-guók gì tūng-cié.

Gŏng-gé̤ṳ «Hiŏng-gē̤ng Dĕk-biék Hèng-céng-kṳ̆ gĭ-buōng-huák» gì giĕ-dêng, Hiŏng-gē̤ng sĭk-siĕ cṳ̆-buōng-ciō-ngiê. Cuòi gâe̤ng Dâi-lŭk gì siâ-huôi-ciō-ngiê cié-dô mâ̤ siŏh iông, ĭng-ôi „bō̤-tì cṳ̆-buōng-ciō-ngiê cié-dô 50 nièng bók-biéng“ sê Dṳ̆ng-guók céng-hū gâe̤ng Ìng-guók iók-dêng gì. Găh Ĭng-guók tūng-cié gì sèng-âu, Hiŏng-gē̤ng gì guăng-huōng ngṳ̄-ngiòng sê Ĭng-ngṳ̄ gâe̤ng Uŏk-ngṳ̄, Ĭng-ngṳ̄ ôi ciō; gáu „Hiŏng-gē̤ng Huòi-gŭi“ ī-hâiu, guăng-huōng ngṳ̄-ngiòng gāi siàng „“ (lâng-ùng: Dṳ̆ng-ùng gâe̤ng Ĭng-ùng, săng-ngṳ̄: Pū-tŭng-uâ, Uŏk-ngṳ̄ gâe̤ng Ĭng-ngṳ̄).

Chăng-kō̤

H
*