Афганистан

Афганистан (Перс افغانستان‎; пуштугаар Afġānistān‎), бүхэли албан еһоной нэрэнь Лалын Бүгэдэ Найрамдаха Афган Улас (үгээр хураахад ЛБНАУ), гээшэ Ази түбиин түб, урда зүгтэ хэһэгтэ далайһаа зайдуу оршодог улас гүрэн, 1946 ондо НҮБ-да ороһон 29 сая хүн зонтой  бүрин эрхэтэ улас юм.

Албан еһоной хэлэнүүд — пашту ба дари. Диилэнхи шажан — лалын шажан. 34 можодо (ولایت‎, вилаят) хубаагдана. Ниислэл хото — Кабул. Түрын тэригүүн — юрэнхылэгшэ.

Афганистан хадаа уулархаг орон мүн. Зүүн-хойто зүгһөө баруун-урда зүг хүрэтэр Гиндукуш уула (Афганистан соо 6729 м үндэрые хүрэнэ) үргэлжэлнэ, хойто ба урда зүгтэнь — тэгшэ ба хадалиг газар. Хуурай, түби газарай уларилтай. Тэгшэ газарта 1 һарын дундажа температура 0-һээ 8 градус хүрэтэр найгалзаад, үндэр уулада -20°C хүрэнэ. Зундаа 7 һарын дундажа температура тус тусда 24-һөө 32°C, 0-һээ 10°C хүрэнэ. Жэлдээ 200-400 мм шииг нойтотой, уулын газартань 800 мм бороотой. Гол мүрэнүүд - Амударья, Мургаб, Герируд, Гильменд, Кабул. Сүлэй ба хахад-сүлэй ургамал диилэнэ. 

 Нютаг можонууд 
 Апганмудин орна зах улсин мап 400x400px

 Апганмудин орна зах улсин булһаврReferences and details on data provided in the table can be found within the individual provincial articles.Әңгин НернМапин #ISO 3166-2:AFISO 3166-2:AF ( ISO 3166-2 codes for the provinces of Afghanistan)Хотл балһснУлсин тооhttp://www.mrrd.gov.af/nabdp/Provincial%20Development%20Plan.htmАһу (km²)Улсин келнЗүсн-зүүл О.Н.Н. әңг Badakhshan  30  AF-BDS  Fayzabad  819,396  44,059  Dari Persian, Pamiri languages, Pashto  Composed of 29 districts  North East Afghanistan Badghis  4  AF-BDG  Qala i Naw  499,393  20,591  Dari Persian, Pashto  7 districts  West Afghanistan Baghlan  19  AF-BGL  Puli Khumri  741,690  21,118 Dari Persian, Uzbek, Turkmen, Pashto  16 districts  North East Afghanistan Balkh  13  AF-BAL  Mazari Sharif  1,123,948  17,249  Dari Persian, Pashto  15 districts  North West Afghanistan Bamiyan  15  AF-BAM  Bamiyan  343,892  14,175  Dari Persian  7 districts  West Afghanistan Daykundi  10  AF-DAY  Nili  477,544  8,088  Dari Persian and Pashto  8 districtsFormed from Orūzgān Province in 2004  South West Afghanistan Farah  2  AF-FRA  Farah  493,007  48,471  Pashto, Dari Persian, Baloch 11 districts  West Afghanistan Faryab  5  AF-FYB  Maymana  833,724  20,293  Uzbek, Dari Persian, Pashto & Turkmen  14 districts  North West Afghanistan Ghazni  16  AF-GHA  Ghazni  1,080,843  22,915  Pashto, Dari Persian  19 districts  South East Afghanistan Ghor  6  AF-GHO  Chaghcharan  635,302  36,479  Dari Persian, Pashto  10 districts  West Afghanistan Helmand  7  AF-HEL  Lashkar Gah  1,441,769  58,584  Pashto, Dari Persian  13 districts  South West Afghanistan Herat  1  AF-HER  Herat  1,762,157  54,778  Dari Persian, Pashto, Turkmen 15 districts  West Afghanistan Jowzjan  8  AF-JOW  Sheberghan  426,987  11,798  Uzbek, Turkmen,Pashto & Dari Persian 9 districts  North West Afghanistan Kabul  22  AF-KAB  Kabul  3,314,000  4,462  Pashto, Dari Persian, Turkmen and Uzbek  15 districts  Central Afghanistan Kandahar  12  AF-KAN  Kandahar  913,000  54,022  Pashto, Dari Persian  16 districts  South West Afghanistan Kapisa  29  AF-KAP  Mahmud-i-Raqi  358,268  1,842  Dari Persian, Pashto, Pashayi  7 districts  Central Afghanistan Khost  26  AF-KHO  Khost  638,849  4,152  Pashto  13 districts  South East Afghanistan Kunar  34  AF-KNR  Asadabad  413,008  4,942  Pashto  15 districts  East Afghanistan Kunduz  18  AF-KDZ  Kunduz  820,000  8,040  Pashto, Dari Persian, Uzbek & Turkmen  7 districts  North East Afghanistan Laghman  32  AF-LAG  Mihtarlam District  382,280  3,843  Pashto, Pashai, Nuristani & Dari Persian  5 districts  East Afghanistan Logar  23  AF-LOW  Pul-i-Alam  322,704  3,880  Pashto, Dari Persian  7 districts  Central Afghanistan Nangarhar  33  AF-NAN  Jalalabad  1,342,514  7,727  Pashto, Dari Persian  23 districts  East Afghanistan Nimruz  3  AF-NIM  Zaranj  117,991  41,005  Balochi, Pashto & Dari Persian  5 districts  South West Afghanistan Nurestan  31  AF-NUR  Parun  130,964  9,225  Nuristani, Pashto  7 districts  East Afghanistan Orūzgān  11  AF-ORU  Tarin Kowt  320,589  22,696  Pashto, Dari Persian  6 districts  South West Afghanistan Paktia  24  AF-PIA  Gardez  415,000  6,432  Pashto, Dari Persian  11 districts  South East Afghanistan Paktika  25  AF-PKA  Sharan  809,772  19,482  Pashto, Dari Persian  15 districts  South East Afghanistan Panjshir  28  AF-PAN  Bazarak  128,620  3,610  Dari Persian  5 districtsCreated in 2004 from Parwan Province  Central Afghanistan Parwan  20  AF-PAR  Charikar  491,870  5,974  Dari Persian, Pashto  Composed of 9 districts  Central Afghanistan Samangan  14  AF-SAM  Aybak  378,000  11,262  Dari Persian, Uzbek  5 districts  North West Afghanistan Sar-e Pol  9  AF-SAR  Sar-e Pol  442,261  15,999  Dari Persian, Pashto and Uzbek  6 districts  North West Afghanistan Takhar  27  AF-TAK  Taloqan  830,319  12,333  Dari Persian, Uzbek, Pashto  12 districts  North East Afghanistan Wardak  21  AF-WAR  Meydan Shahr  529,343  9,934  Pashto, Dari Persian  9 districts  Central Afghanistan Zabul  17  AF-ZAB  Qalat  244,899  17,343  Pashto, Dari Persian  9 districts  South East Afghanistan

 Хотонууд 
НэрэХкн ама(хун.) Кабул 2 938 300 Герат 395 400 Кандагар 363 100 Мазари-Шариф 333 800 Джелалабад 188 300 Кундуз 129 500 Пули-Хумри 94 400 Меймене 73 200 Шибарган 71 500 Талукан 64 000

 Зүүлтэ 

Категори:Аази
Категори:Далайда гаралгагүй уласууд