Удмурти

Удмурти (; ), гү, али Бүгэдэ Найрамдаха Удмурти Улас (, ), болбол Оросой холбоото уласай холбооной нютаг можо болон улас. Эжэл шадар холбооной тойрог болон Ураалай эдэй засагай бүһэ нютагта хамаардаг. Ниислэл — Ижевск хото.

Нютаг дэбисхэр — 42,061  км2, 2010 оной байдалаархи хүн зоной тоо — 1 522 761Информационные материалы об окончательных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года. Энэһээ 62,2 % ородууд, 28,0 % (410 584) удмуртууд юм.Информационные материалы об окончательных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года Ород хэлэнһээ гадна фин-угор хэлэнэй бүлэгтэ оруулан ангилдаг удмурт хэлэн албан ёһоной зэргэмжэтэй.

 Газар зүй 
Оросой Европын хэһэгэй зүүн хэһэгтэ оршохо болоод, Ураалай шэлэ нюруугай баруун талада Кама мүрэн Эжэл мүрэнэй хоорондо байрлаха түби газарай уларилтай нютаг юм. Хойто талаараа Кировой можо, зүүн талаараа Пермиин хизаар, урда талаараа Башкортостан, Татарстантай хилэ залгадаг.

 Уһан зүй 
 Гол мүрэнУта (км)Һабын талмай (км²)  Адаг
  Кама1805 507000 Эжэл
  Вятка 1314  129000 Кама
  Чепца  501  20400 Вятка
  Кильмезь 270  17240 Вятка
  Иж 259  8510 Кама
  Сива 206  4870 Кама
  Вала 196  7360 Кильмезь

 Сагай бүһэ 
50px|left
Удмурти Самарын саг сагай бүһэдэ байрлана. UTC-һаа +4:00 шэлжэлтэтэй. Москвагай сагһаа тус сагай бүһэ +1 сагай үргэлжын шэлжэлтэтэй байгаад Оросто MSK+1 гэжэ тэмдэглэгдэнэ.

 Хүн зон 
Хүн зоной 53% ородууд, 35% удмуртууд, 7% татарнууд болоно. Удмуртууд угро-фин угсаанай үндэһэтэн юм. Зонхилхо шажаниинь үнэн алдартанай шажан, бөө мүргэл.

 Яһатан 1926Всесоюзная перепись населения 1926 оной Бүхэхолбооной хүн зоной тоололго, % 1939Всесоюзная перепись населения 1939 оной Бүхэхолбооной хүн зоной тоололго, % 1959Всесоюзная перепись населения 1959 оной Бүхэхолбооной хүн зоной тоололго, % 1970Всесоюзная перепись населения 1970 оной Бүхэхолбооной хүн зоной тоололго, % 1979Всесоюзная перепись населения 1979 оной Бүхэхолбооной хүн зоной тоололго, % 1989Всесоюзная перепись населения 1989 оной Бүхэхолбооной хүн зоной тоололго, % 2002Всероссийская перепись населения 2002 оной Бүхэхолбооной хүн зоной тоололго, % 2010, %Ородууд 43,3  55,7  56,8  57,1  58,3  58,9  60,1  62,2Удмуртууд 52,3  39,4  35,9  34,2  32,1  30,9  29,3  28,0Татарнууд 2,8  3,3  5,3  6,1  6,6  6,9  6,9  6,7

 Мүн үзэхэ 

 Зүүлтэ 

Категори:Оросой холбоото уласай нютаг можонууд