Буряад Уласай уһан зүй

Буряад Уласай уһан зүй

 Голнууд 
Буряадта  25 мянган гаран гол мүрэнүүд бии, тэдэнэй дүн хамта ута — 215 мянган тухай модо. Һамар жэмэсүүдээр элбэг эдэ олон уулануудаймнай ара үбэрһөөнь бурьялан харьялһан юһэн мянга гаран булаг, горход байха.

Хүндэлэн, утаашаа урдаһан хэдэн олон ехэ ехэ гол мүрэнүүд бии. Баярхаг һайрхуу гуримаар хургаа даража, үльгэр домогһоо һабагша татажа, баруун талаһаань захалан дурдабал, аха заха Аха  гол амитан зоноо дахуулхаб гээд, ара хойшоо тэрьедэһэн гэхэ. Эрэлхэг дошхон Эрхүү эльгэн дээрээ энхэрбэшье, эрхэжэ хойшоо шэглэһэн гэлсэдэг. Урасхал һайхан Сэлэнгэ олоной дундуур урдажа ерэнхэй. Аян холын тайгада аляа дошхон ябабашье, ахынгаа хажууда ерэхэдээ, аали номгохон боложо хамтарһан Зэдэ, Сэхир, Хамни, Химнэ, Загаһатай, Оронго, Гильбэрэ, Эбилгэ голнууд. Хүдэри, Түгнөө уриһаар, даллаһаар, ашанар гушанараа энхэрһээр, хүндэлһөөр, урда талаһаа хормой дүүрэн хэшэгтэй ерэһэн Хёлго Сүхэ хоёр. Наранай мандаха зүгһөө наашаа шэглэн табилуулһан Эгэтэ, Маарагта, Үльдэргэ, Анаа, Худан, Хэжэнгэ, Хүрбэ болон бусад дүүнэрэйнгээ хаба хүсэ хамталан абажа, һабаараа дүүрэн модо «нюрган» дээрээ тээжэ асардаг Үдэ гол. Ажахыдаа хэды туһатайшье һаа, аяар доогуур байгаашад — Итанса, Хубаан, Саһата, Түрхэ эрэ түрөөрөө доогошогуур агша даа. Эртэ урдаһаа алдартай эрхэ солгёон Баргажан. Тэрэнэй хани нүхэдынь болоһон, аршаан булагаар суутай Гаарга, Алла, Улан, Онёо голнууд эршэ хүсэеэ нэгэдхэжэ, үбгэн буурал Байгалдаа түшэглэдэг юм. Далан хадын хоорондо хаалгатай байхань уйдхартай болоод, хүтэл дабаануудые хаха эсхэн ерэһэн Дээдэ Ангар, наашаа шэглэһэн эхитэй, наадалаад ошоһон түүхэтэй Витим (Зүлхэ мүрэндэ һалаа), Сипэ, Амалаад, Мууя гэхэ мэтын гол мүрэнүүд нэрлэгдэхэ зэргэтэй.

Өргөн ехэ губи талануудые хүндэлэн урдажа ороһон, уласай газар дээрэхи хэдэн мянгаад ехэ, бага голнууд (Буряад орондо хоёр мянган гаран) ба горходой, булагуудай эхинүүдые хубаарилан, ара үбэрөөрөө урадхуулагша тоогүй олон үндэр, набтар хада хангил, хяра байса, нам нюрган, толгой болдог, хүтэл дабаан, гүбээнүүд; ой модоной талаар — хүнды, һаншаг, тужа гэхэ мэтээр нэрлэгдэдэг хада уулын байгаали хүнэй ажабайдалтай таһаршагүй холбоотой. Тэдэнэй дундуур урдагша нарин горходые зубшаһан 500 гаран ехэ, бага нютагууд оршон тойронхи байгаалиие элдэб олон зүйлэйнгөө үйлэдбэринүүдтэ хандуулан ашагладаг.

Гол мүрэнүүдэй нэрэ тоолбори: 
(онгосын ябадаг мүрэн ЕХЭ үзэгөөр тэмдэглэһэн)
Аалан (Анаа мүрэнэй һаба) (ородоор: Алан)
Аалан (Хүрбэ мүрэнэй һаба) (ородоор: Алан)
Абага
Абчада
Агенда
Адаамовка  (ородоор: Ада́мовка) 
Актрагда
Аерхан
Акукан (эвэнкеэр: Акукан)
Акул (эвэнкеэр: Акул)
Акулихан (эвэнкеэр: Акуликан)
Акундан (ородоор: Акундан)
Акуши  (ородоор: Хакусы)
Алаг-Нохой
Аланжит (эвэнкеэр: Аланджит)
Алла (Олло) 
Алтан (ородоор: Алта́н)
Алташа
Алхарог (ородоор: Алхарок)
Альдемакит
Амалаад (эвэнкеэр: Амала́т)
Амнунда (Мууякин мүрэнэй һаба)
Амнунда (Котера мүрэнэй һаба)
Амнундахан (хойто) (эвэнкеэр: Амнундакан)
Амнундахан (урда) (эвэнкеэр: Амнундакан)
Амнундр
Амнунка 
Анаа гол (ородоор: О́на)
Ангай (ородоор: Звериная)
Ангархан (эвэнкеэр: Ангарака́н)
Ангир (Итанса мүрэнэй һаба)
Ангир (Хүрбэ мүрэнэй һаба)
Ангучан
Ане
Анёвиркан 
Антоосо (ородоор: Антасё)
Анкокон 
Ара Алтан
Ара-Бүрэгтэй (ородоор: А́ра-Буректа́й)
Аразимье
Ара-Нуур (ородоор: А́ра-Нур)
Ара-Ошой (ородоор:  А́ра-Оше́й)
Ара-Сагаан-Шулуута (ородоор:  А́ра-Сага́н-Шулу́та)
Ара-Сайлаг
Ара-Хонхолдой
Ара-Хурхаг
Ара-Хэжэ (ородоор: А́ра-Ки́жа)
Ара-Шудхалай (ородоор:  А́ра-Шутхула́й)
Ара-Хуушан-Жалга (ородоор: А́ра-Ху́шан-Жа́лга)
Ара-Хүбүүтэ (ородоор: А́ра-Хубу́ты)
Ара-Хэрээтэ (ородоор: А́ра-Кире́ть)
Аргата (ородоор: Аргада́)
Аргахан (эвэнкеэр: Аргакан)
Арзагуун (ородоор: Арзогу́н)
Арлаг гол(ородоор: Арлык)
Артеэмьева (ородоор: Артемьева)
Архад (ородоор: Архат)
Архууд (ородоор: Архут)
Аршаан (ородоор: Арша́н)
Асинда
Асын
Аталанга
Атархан
Ауглей
Аунак
Аунакит
Аха (ородоор: Ока́)
Ашанга (ородоор: Ашанга́)
Ашинга (эвэнкеэр: Асикта)
Ашиглы
Аявкен (эвэнкеэр: Аявкен)
Аян
Бага Акулихан (ородоор: Ма́лый Акуликан)
Бага Амалаад (ородоор: Ма́лый Амала́т)
Бага Бугатай (ородоор: Ма́лый Бугата́й)
Бага Бултаха (ородоор: Ма́лая Бу́лтаха)
Бага Галуун (ородоор: Ма́лая Гу́сиха)
Бага Миня (ородоор: Ма́лая Миня)
Бага Мотхин гол (ородоор: М́алый Мо́ткин-Гол)
Бага Сухаая (ородоор: Малая Суха́я)
Бага Үргэдэй (ородоор: Ма́лый Ургэдэ́й)
Бага Хонголдой (ородоор: Ма́лый Хонголдо́й) 
Бага Черемшаана (ородоор: Ма́лая Черемша́на) 
Бага Шэбэрхүү (ородоор: Ма́лый Чивырку́й)
Багдарин
Бажир
Байгалай гол (ородоор: Горемы́ка)
Байсыхан
Баклаана (ородоор: Бакла́на)
Балагта (ородоор: Ба́лыкта)
Балюуһатай
Бамбуйка 
Бамбукой 
БАРГАЖАН (ородоор: Баргузи́н)
Баруун Анкокон (ородоор: Пра́вый Анкокон)
Баруун-Ары (ородоор: Бару́н-Ары́)
Баруун Билюүтэ (ородоор: Пра́вая Билю́ты)
Баруун Бирамья (ородоор: Пра́вая Бирамья)
Баруун-Буланай (ородоор: Бару́н-Булуна́й)
Баруун Бүүг (ородоор: Пра́вый Буй)
Баруун гол (ородоор: Баро́м-Гол)
Баруун гол (Ара-Хонхолдойто шудхадаг гол) (ородоор: Бару́н-Гол)
Баруун гол (Сагаан-Сайрта шудхадаг гол) (ородоор: Бару́н-Гол)
Баруун Даватчан (ородоор: Пра́вая Фро́лиха)
Баруун Дээдэ Хурамхаан (ородоор: Пра́вый Ве́рхний Курумка́н)
Баруун Ехэ Черемшаана (ородоор: Пра́вая Больша́я Черемша́на)
Баруун-Зальтира (ородоор: Бару́н-За́льтера)
Баруун Маама (ородоор: Пра́вая Ма́ма)
Баруун Мишииха (ородоор: Пра́вая Миши́ха)
Баруун Намана (ородоор: Пра́вая Намана)
Баруун Нэрэгүй (ородоор: Пра́вая Безымя́нная)
Баруун-Оспа (ородоор: Барун-Оспа)
Баруун-Сагаан-Сайр (ородоор: Бару́н-Сага́н-Сайр)
Баруун-Сала (Хэлгиндэ шудхадаг гол) (ородоор: Бару́н-Са́ла)
Баруун-Сала (Сайлагта шудхадаг гол) (ородоор: Бару́н-Сал́а)
Баруун Сулхара  (ородоор: Бару́н-Су́лхара)
Баруун Сухоотка (ородоор: Пра́вая Сухо́тка)
Баруун-Тарбагатай (ородоор: Бару́н-Тарбагата́й)
Баруун Тала (ородоор: Пра́вая Та́лая)
Баруун Топо (ородоор: Пра́вая Топо)
Баруун Точа (ородоор: Пра́вая Точа)
Баруун Урбукан (ородоор: Пра́вый Урбукан)
Баруун-Үльдэргэ (ородоор: Бару́н-У́льдурга)
Баруун-Хада ус (ородоор: Бару́н-Ха́дарус)
Баруун-Хандагай (ородоор: Бару́н-Хандага́й)
Баруун-Хола (ородоор:  Бару́н-Хола)
Баруун Куркаавха (ородоор: Пра́вая Курка́вка)
Баруун хүл  (ородоор: Баруун хул) 
Баруун Ширильды (Далды) (ородоор: Пра́вая Ширильды)
Баруун Шумааг (ородоор: Пра́вый Шума́к) 
Баруун-Эгэтэ (ородоор: Бару́н-Э́гита)
Баян гол (Түнхэн аймагта) (ородоор: Бая́н-Гол)
Баян гол  (Ярууна аймагта) (ородоор: Бая́н-Гол)
Белоун
Берамия 
Билюүтэ (ородоор: Билю́ты)
Биранкур 
Бирамья
Бирахан (эвэнкеэр: Биракан)
Бирая
Бирон
Бого-Булнай
Бого-Хонголдой
Богоно (ородоор: Богуна)
Богунда
Боймё
Бомбандо
Борто гол (ородоор: Бо́рто-Гол)
Бортой (ородоор: Барто́й)
Бугарикта 
Бугата (ородоор: Бу́гота)
Бугатай
Буговек 
Бугунда
Булаг (ородоор: Бу́лык)
Булаг-Шэбэй (ородоор: Бу́лаг-Шэбе́й)
Булантай (ородоор: Булунта́й)
Буланай (ородоор: Булуна́й)
Бургалтай
Бурля
Буром
Бурсаг
Бурта (ородоор: Бу́ртуй)
Буряад гол (ородоор: Буря́т-Гол)
Буряад Хуурай (ородоор: Буря́тский Хура́й)
Бухата (ородоор: Бу́хота)
Буштыг 
Буштыг (Хара нуурта шудхадаг гол) 
Бүктэни (эвэнкеэр: Буктэни)
Бүтүү (Витим мүрэнэй һаба) (ородоор: Буту́й)
Бүтүү (Зүүн-Үльдэргэ мүрэнэй һаба) (ородоор: Буту́й)
Бүүг (ородоор: Буй)
Бүргэдтэй (ородоор: Бургуту́й)
Бүрэгтэй (ородоор: Бурухту́й)
Бүхэн (ородоор: Убуку́н)
Бэлшэр (ородоор: Би́льчир)
Бэрээн (ородоор: Бря́нка)
Бэсүүр (ородоор: Бичу́ра)
Валекта 
Векоовье (ородоор: Веко́вье)
Витим
Витимхэн (эвэнкеэр: Витимкан)
Воймакан 
Газар-Аман (ородоор: Газа́р-Ама́н)
Галгатай (Галтай) 
Ганга-Хайрым (ородоор: Га́нга-Ха́йрам)
Гарган
Гарза
Гильбэрэ (ородоор: Ги́льбира)
Глонда
Голондохон (эвэнкеэр: Голондокон)
Гоондо (ородоор: Погро́мка)
Горбылоок (Ципа мүрэнэй һаба) (ородоор: Горбыло́к)
Горбылоок (Ципихан мүрэнэй һаба) (ородоор: Горбыло́к)
Горлог гол (ородоор: Го́рлык-Гол)
Горлог-Гол-Дабаан-Жалга (ородоор: Го́рлык-Гол-Даба́н-Жа́лга)
Горлог-Дабаан (ородоор: Го́рлык-Даба́н)
Горхон
Гоужекит (эвэнкеэр: Гоуджекит)
Грамна
Гремнаая (ородоор: Гремна́я)
Гулакан 
Гулони
Гураки 
Гүлгэн  (ородоор: Гу́лхен) 
Гүнзэгы мүрэн  (ородоор: Глубокая)
Гэгээтэ (ородоор: Геге́туй)
Даалды
Дабаад (ородоор: Даба́ды)
Дабаан-Жалга (Онодто шудхадаг гол) (ородоор: Даба́н-Жа́лга)
Дабаан-Жалга (Хара нуурай газар) (ородоор: Даба́н-Жа́лга)
Дабаата (ородоор: Даба́та) 
Дабаата (ородоор: Перева́льная) 
Дабшаа (эвэнкеэр: Давша)
Давакит (эвэнкеэр: Давакит)
Даватчан (ородоор:  Фро́лиха)
Даватчанда
Давачан
Дагаши
Даргал (ородоор: Да́ргыл)
Дархинта (ородоор: Дархинту́й)
Даяалаг (туваар, тофаар: Даялыг)
Делинда 
Дёктанда
Диби
Догнын гол (ородоор: До́мная)
Доодод (ородоор: Додот) 
Долсы
Долсохон (эвэнкеэр: Долсокан)
Донгодея
Дотожий 
Доодо Акули (ородоор: Ни́жняя  Акули)
Доодо-Жалга (ородоор: До́до-Жа́лга)
Доодо Ишунда (ородоор: Ни́жняя Ишунда)
Доодо-Ишхэ (ородоор: До́до-И́шхэ)
Доодо Майла (ородоор: Ни́жняя Ма́йла)
Доодо Орлоовка (ородоор:  Ни́жняя Орло́вка)
Доодо Слюдяанка (ородоор: Ни́жняя Слюдя́нка)
Доомышева (ородоор: До́мышева)
Доштаг (туваар, тофаар: Доштыг)
Дрехантинурга (ородоор) 
Дулесма (Мууясын мүрэнэй һаба)
Дулесма (Котера мүрэнэй һаба)
Дулешма
Дунда-Ары (ородоор: Ду́нда-Ары́)
Дунда гол (ородоор: Ду́нда-Гол)
Дунда-Сала (Мундаргада шудхадаг гол) (ородоор: Ду́нда-Са́ла) 
Дунда Эрхүү (ородоор:  Сре́дний Ирку́т)
Дүбэ гол (ородоор: Ду́бе-Гол)
Дүрэй  (ородоор: Дуре́й)
Дэбрэн-Жилииндэ (эвэнкеэр: Дыбрын-Джилинда)
Дээдэ Акули (ородоор: Ве́рхняя  Акули)
Дээдэ Ангар  (ородоор: Ве́рхняя Ангара́)
Дээдэ-Ишхэ (ородоор: Дэ́дэ-И́шхэ)
Дээдэ Онгостой (ородоор: Ве́рхняя Берё́зовка)
Дээдэ Тугалакта (ородоор: Ве́рхняя Тугалакта)
Дээдэ Хурамхаан (ородоор: Ве́рхний Курумка́н)
Дээдэ-Хүтэл (ородоор: Дэ́дэ-Ху́тел)
Дээдэ Хыбыкта (ородоор: Ве́рхняя Хыбыкта)
Дээдэ Ципа (ородоор: Ве́рхняя Ципа́)
Дэмшэгтэ (ородоор: Дымшикта)
Дюбкосын 
Дялтукта 
Енгүүдэ (эвэнкеэр: Янгуда)
Ёлоото (ородоор: Ёло́ты)
Ёлоото-Хара уһан (ородоор: Ёло́ты-Ха́рагун)
Ёндондин
Ехэ (Байгал далайн һаба) (ородоор: Больша́я)
Ехэ (Сэлэнгэ мүрэнэй һаба) (ородоор: Больша́я)
Ехэ Аляанга (ородоор: Больша́я Аля́нга)
Ехэ Амалаад (ородоор: Большо́й Амала́т)
Ехэ Бугаригта (ородоор: Больша́я Бугарикта)
Ехэ Булнай (ородоор: Эхе-Булнай) 
Ехэ Бултаха (ородоор: Большая Бултаха)
Ехэ Бүлэн (ородоор: Больша́я Бе́лая)
Ехэ Бүтүү гол (ородоор: Большо́й Буту-Гол)
Ехэ Галуун </small> (ородоор: Больша́я Гусиха) </small>
Ехэ гол (ородоор: Больша́я Ре́чка)
Ехэ гол (Хутида шудхадаг гол) (ородоор: Эхе-Гол)
Ехэ Гутай (ородоор: Большо́й Гутай)
Ехэ Гухид (ородоор: Большо́й Гукит)
Ехэ-Гэр (ородоор: Э́хе-Гер)
Ехэ Ёрма (ородоор: Больша́я Ё́рма)
Ехэ Зангаса (ородоор: Большо́й Зангиса́н)
Ехэ Карпусы (ородоор: Больши́е Карпусы)
Ехэ Кочё (ородоор:  Больша́я Кочё) 
Ехэ Миня (ородоор: Больша́я Миня)
Ехэ-Мэлэ (ородоор: Е́хэ-Мы́ла) 
Ехэ Нарин (ородоор: Большо́й Нары́н)
Ехэ Сухаая  (ородоор: Больша́я Суха́я)
Ехэ Угдохид (ородоор: Большо́й Угдокит)
Ехэ Уляаһата (ородоор: Больша́я Оси́новка)
Ехэ уһан (ородоор: Ихе́-Ухгу́н)
Ехэ Үргэдэй (ородоор: Большо́й Ургэдэ́й)
Ехэ Хайгас (ородоор: Е́хэ Ха́йгас)
Ехэ Хунила (ородоор: Большо́й Кунале́й) 
Ехэ Хүлтүүг (Больдёо) (ородоор: Больша́я Култу́шная) 
Ехэ Хүрбэ (ородоор: Больша́я Ку́рба)
Ехэ Цигон (ородоор: Большо́й Цигон) 
Ехэ Черемшаана (ородоор: Больша́я Черемша́на)
Ехэ Шэбэрхүү (ородоор: Большо́й Чивырку́й) 
Ёрма
Жалга
Жалю (эвэнкеэр: Жалю)
Жанок (Кулинда) 
Жаргаланта
Жаргаланта гол (ородоор: Джа́ргалант-Гол)
Жарунхэй
Жахна
Жекдакани (эвэнкеэр: Джекдакани)
Жидотта (эвэнкеэр: Джидотта)
Жидохон
Жилииндэ (эвэнкеэр: Джилинда, Дзелинда)
Жипкос (эвэнкеэр: Жипкос)
Жипкош (эвэнкеэр: Жипкош)
Жирга (яхадаар: Джирга)
Жойгон (туваар: Чойган-Хем)
Жохой
Жүсэрлич (ородоор: Жусэрлич)
Жялокан (эвэнкеэр: Джялокан)
Забиид (ородоор: Заби́т)
Загастай (ородоор: Загуста́й)
Заза
Зезиванда
Зола
Золхун 
Зүүн Булаг (ородоор: Жан-Балы́к, Жом-Бо́лок)
Зүүн Анкокон (ородоор: Ле́вый Анкокон)
Зүүн Ара-Ошой (ородоор: Ле́вый А́ра-Оше́й)
Зүүн Билюүтэ (ородоор: Ле́вая Билю́ты)
Зүүн Бирамья (ородоор: Ле́вая Бирамья)
Зүүн-Буланай (ородоор: Зун-Булуна́й)
Зүүн гол (ородоор: Зун-Гол)
Зүүн гол (Ара-Хонхолдойто шудхадаг гол) (ородоор: Зун-Гол)
Зүүн Даватчан (ородоор: Ле́вая Фро́лиха)
Зүүн Дээдэ Хурамхаан (ородоор: Ле́вый Ве́рхний Курумка́н)
Зүүн Ехэ Черемшаана (ородоор: Ле́вая Больша́я Черемша́на)
Зүүн Куркаавка (ородоор: Ле́вая Курка́вка)
Зүүн Маама (ородоор: Ле́вая Ма́ма)
Зүүн Миняа (ородоор: Ле́вая Миня)
Зүүн мүрэн (Зуун мүрэн, Зуун-Морин, Зун-Морин) (ородоор: Зун-Му́рэн)
Зүүн Намана (ородоор: Ле́вая Намана)
Зүүн Нарһата (ородоор:  Ле́вая Сосно́вка)
Зүүн Нэрэгүй (ородоор: Левая Безымя́нная)
Зүүн-Обоо гол (ородоор: Зун-Обо́-Гол)
Зүүн-Оспа (ородоор: Зун-Оспа)
Зүүн-Сагаан-Бэлшэр (ородоор: Зун-Сага́н-Би́льчир) 
Зүүн Сухоотка (ородоор: Ле́вая Сухо́тка)
Зүүн Тала (ородоор: Ле́вая Та́лая)
Зүүн Топо (ородоор: Ле́вая Топо)
Зүүн Урбукан (ородоор: Ле́вый Урбукан)
Зүүн-Үльдэргэ (ородоор: Зун-У́льдурга)
Зүүн-Хада ус (ородоор: Зун-Ха́дарус)
Зүүн-Хандагай (ородоор: Зун-Хандага́й)
Зүүн Ширильды (ородоор: Ле́вая Ширильды)
Зүүн Шумааг (ородоор: Ле́вый Шума́к)
Зүүн Ямаан гол (ородоор: Ле́вый Яма́н-Гол)
Зэдэ (Жада, ДЖида) (ородоор: Джида́)
Зэлтэр (ородоор: Желтура́)
Зэргэлэй (ородоор: Зэргэлэ́й)
Зэрэн (ородоор: Жиринка)
Иваанай гол (ородоор: Иванова Речка)
Икаад (эвэнкеэр: Ика́т)
Илокалуй 
Илоколо 
Илтэгшэн (ородоор: Илтыкшин)
Ильколю 
Илькча 
Ильчир
Има (Витим мүрэнэй һаба)
Има (Жилииндэ голой һаба)
Има (Ципа мүрэнэй һаба)
Има (Чина мүрэнэй һаба)
Имахан (Актрагда мүрэнэй һаба) (эвэнкеэр: Имакан)
Имахан (Ципихан мүрэнэй һаба) (эвэнкеэр: Имакан)
Инамакит (Котера мүрэнэй һаба) 
Инамакит (Няндони мүрэнэй һаба) 
Инга уһан (ородоор: Ингасун)
Инлукта 
Инночан
Иисэнгэ (эвэнкеэр: Исинга)
Иракинда 
Иран
Ирбо
Иринда (эвэнкеэр: Иринда)
Ирикандан 
Ирхонцог-Взъёом (ородоор: И́рхонцык-Взъём)
Итанса (ородоор: И́танца)
Итыкит
Кабаанья (Байгал далайн һаба) (ородоор: Каба́нья)
Кабаанья (Сэлэнгэ мүрэнэй һаба) (ородоор: Каба́нья)
Кавыкта
Кавынах
Кадаун
Каптурга 
Каралон 
Каратала 
Каточик
Кичера
Ковокта
Ковыли
Конгнорин
Котера
Которокон
Коточик
Кочин
Кудалда
Куликон
Куллук 
Куллумкан
Куркавка (Кабааньяда шудхадаг гол) (ородоор: Курка́вка)
Куркавка (Хаям мүрэнэй һаба) (ородоор: Курка́вка)
Куркавка (Шегнанда мүрэнэй һаба) (ородоор: Курка́вка)
Куркавка (Ширильдада шудхадаг гол) (ородоор: Курка́вка)
Куркула 
Кэвэктэ 
Маарагта (Бага Амалаад мүрэнэй һаба) (ородоор: Ма́рикта)
Маарагта (Витим мүрэнэй һаба) (ородоор: Ма́рикта)
Майгунда (Зүүн Мама мүрэнэй һаба)
Майгунда (Мууя мүрэнэй һаба)
Майлата
Малгайта-Жалга
Мантуур (ородоор: Манту́риха)
Маргасан
Марта
Мишииха </small>(ородоор: Миши́ха)</small>
Могой
Модон-Хүл (ородоор: Модон-Куль)
Мойһото (ородоор: Мо́йготы) 
Молокон 
Мотхин гол (ородоор: Мо́ткин-Гол)
Мохой  (ородоор: Мохе́й)
Мудиракан 
Мудирикан 
Мундарга 
Мундаргата (ородоор: Гольцо́вая)
Мундунгда
Мууя (ородоор: Му́я)
Мууякин (эвэнкеэр: Муякин)
Мууясын (эвэнкеэр: Муясын)
Мууяхан (ородоор: Муяка́н)
Мууяын Могой (ородоор: Му́йский Мого́й)
Мүгүбэг  (ородоор: Му́гувек)
Мүлэстэй (ородоор: Мулусту́й)
Мүнгэлиг (ородоор: Му́нгэлик)
Мүнгэн гол (ородоор: Му́нгэн-гол)
Мүхүбхүлиг (ородоор:  Му́хубхулик)
Мысоваая  (ородоор: Мысова́я)
Мэгдэлгэн
Намана
Намару
Намгма
Нарин гол (ородоор: На́рин-Гол)
Нарһата (ородоор: Сосно́вка)
Нерунгда (Няндони мүрэнэй һаба)
Нерунгда (Ципа мүрэнэй һаба)
Нерунгда (Ципихан мүрэнэй һаба)
Неручангда
Неручанда
Нестерииха (ородоор: Нестери́ха)
Нимнокит 
Нирокан 
Нуд
Нуурта Сала (ородоор: Ну́ртэ-Са́ла)
Нууртай Сала (ородоор: Нурто́й-Са́ла)
Нуурта-Нарин (ородоор: Ну́рта-Нары́н)
Нүхэн гол (ородоор: Ну́хун-Гол)
Нэлэгэ (ородоор: Нелега)
Нэрэгүй (ородоор: Безымя́нная)
Нюндю
Нюрундукан 
Няндони
Обоо гол (ородоор: Обо́-Гол)
Обтой
Олан
Олдында
Олня
Олокит 
Омойхо (ородоор: Амо́йха)
Ондолитой (Сүсэртэ шудхадаг гол) (ородоор: Андольте́)
Онёо (ородоор: Ина́)
Онот 
Оной (ородоор: Ано́йское)
Орог  (ородоор: О́рок)
Орлоова (ородоор: Орло́ва)</small>
Оронго (ородоор: Оронго́й)
Оронгодой
Оросой
Орто-Оглог (ородоор: О́рто-О́глок)
Өөрлэг (ородоор: О́рлик)
Падора
Пашкоов Булаг (ородоор: Пашко́в Ключ)
Парам (ородоор: Парама)
Переёомно (ородоор: Переё́мная)
Попереэчнэ (ородоор: Попере́чная)
Разбой
Рель
Сава 
Сагаан гол (Хүнды мүрэнэй һаба) (ородоор: Сага́н-Гол)
Сагаан гол (Тисса мүрэнэй һаба) (ородоор: Сага́н-Гол)
Сагаан-Морин (ородоор: Цага́н-Мари́н)
Сагаан Туруун (ородоор: Белокопы́тка)
Сагаан-Шулуута (Зүүн Булагта шудхадаг гол) (ородоор: Сага́н-Шулу́та)
Сагаан Эрхүү (ородоор: Бе́лый Ирку́т)
Саиже
Саижехэн (эвэнкеэр: Саижекон)
Сайва
Сайлаг
Саксыкен 
Сали
Самарта
Самтер
Санали (ородоор: Са́налей)
Санина
Саранта
Саригта (ородоор: Са́рикта) 
Сарма
Сарта
Сахалта (ородоор: Са́халтуй)
Сахир  (ородоор: Цаки́рка) 
Саку (Окат)
Саһата (ородоор: Сне́жная)
Свеэтлэ (ородоор: Све́тлая)
Секеликан 
Сеногда 
Сенца
Сергюите
Сигикта 
Сиикта 
Сикили 
Сикилихэн (эвэнкеэр: Сикиликан)
Сипэ
Слюдяанка (ородоор: Слюдя́нка)
Согдёнгдон (ородоор: Согзенная)
Сорог (ородоор: Со́рок) 
Стати
Суба
Судунда
Сужди
Сулхара
Сухара
Сухоотка (ородоор: Сухо́тка)
Суянта (ородоор: Саянту́й)
Сүнүекит (эвэнкеэр: Сунуекит)
Сүсэр  (ородоор: Су́сер)
Сүүжэ (ородоор: Цэ́джэ)
Сүхэ  (ородоор: Чико́й)
Сэльбэ
СЭЛЭНГЭ (Һэлэнгэ)  (ородоор: Селенга́)
Сэхир
Сээл (ородоор: Се́я)
Тажан гол (ородоор: Та́жон-Гол) 
Таин
Такиль
Талали
Тала (Баргажан мүрэнэй һаба) (ородоор: Та́лая)
Тала (Витим мүрэнэй һаба) (ородоор: Та́лая)
Таликит 
Талинга
Талой
Тамир
Тананда
Тангука 
Тетрах
Тильдима
Тисса (ородоор: Ти́сса)
Токино 
Толотой (ородоор: Толута́й)
Толта
Томпуда (ородоор: Смо́лиха)
Топо
Тори  (ородоор: Торе́й)
Тотхолто  (ородоор: То́тхолта)
Тоһотой (ородоор: Ма́сленая)
Точа
Точер
Тошка 
Тубота 
Тулам (ородоор: Тулу́нная)
Тулдунь
Тулинга (Галана)
Тунгумбурка (ородоор) 
Туран (ородоор: Тура́н)
Турокча 
Турокчахан (эвэнкеэр: Турокчакан)
Туртулик 
Түгнөө  (ородоор: Тугну́й) 
Түмэлиг (ородоор: Ту́мелик)
Түмэ уһан (ородоор: Ту́мусун)
Түнхэн (Тунга) (ородоор: Тунка́)
Түрхэ  (ородоор: Турка́) 
Тустаг (туваар, тофаар: Тустуг)
Тыктыканчи 
Тыя
Тывлыкит 
Тээгдэ (эвэнкеэр: Тэ́гда)
Уакит 
Удаган (ородоор: Шама́нка)
Уклонь (ородоор: Уклонь)
Уколкид (эвэнкеэр: Уколкит)
Укуникта (эвэнкеэр: Укуникта)
Укуолкит
Улаан-Байса (ородоор: Хазал-Хый)
Улаан-Бургааһан  (ородоор: Ула́н-Бурга́) 
Улаан гол (Хама-Дабаанда) (ородоор: Кра́сная) 
Улаан гол (ородоор: Ула́н-Гол) 
Улагаша (ородоор: У́лугаша) 
Улан (эвэнкеэр: Улюн)
Улолкит 
Улигли  (ородоор: У́гольная) 
Улур
Ульзиха
Улюгна 
Уляата  (ородоор: Уля́туй) 
Уляаһата (ородоор: Оси́новка)
Урба-Ашин
Урбикан 
Урбукан 
Урда-Аха (ородоор: У́рда-Ока́)
Урда-Үлзытэ (ородоор: У́рда-Улзы́та)
Урда Худур  (ородоор: Ю́жный Кудур) 
Урда Шибид (ородоор: У́рда Ши́бит)
Урса
Урта
Урта гол (ородоор: У́рта-Гол)
Усмукан 
Усой
Успань
Ута
Ута Жипкош  (ородоор: До́лгая Жипкош) 
Уураг (ородоор:  У́рик)
Уурагта (ородоор: У́рокта)
Уурагта (ородоор: У́рыкта)
Уһатай Хайгас (ордоор: Ухатэ́ Ха́йгас)
Учуму
Учумух
Ушаринга
Ушма
Ушмун (Амалаад мүрэнэй һаба)
Ушмун (Хүнды мүрэнэй һаба)
Ушмухан  (эвэнкеэр: Ушмукан) 
Үбэр-Хонхолдой  (ородоор: У́бур-Хонхолдо́й)
Үбэр-Шудхатай  (ородоор: У́бур-Шутхата́й)
Үгэтэрэ (ородоор: У́гутэрэ) 
Үдэ  (ородоор: Уда́) 
Үдэнгэ (ородоор: У́дунга)
Үлзытэ (ородоор: Улзы́тэ)
Үлингэ </small> (ородоор: У́ленга) </small>
Үльдэргэ  (ородоор: У́льдурга) 
Үлэгшэн (ородоор: У́лекчин)
Үрмэ (ородоор: У́рма)
Үтэгтэ  (ород оор: Утухту́й) 
Үтэлиг (ородоор: У́тулик)
Үхин (Охин)  (ородоор: Оки́нка) 
Үүрэг  (эвэнкеэр: Уро) 
Үчөөтэй (Үшөөтэй)  (ородоор: Ичё́туй) 
Федюушхын гол (ородоор: Федю́шкина Ре́чка)
Хабарай
Хайт >
Хайта (ородоор: Хайта́)
Хайчуун (ородоор: Хайчун)
Хала уһан (ородоор: Ха́лагун)
Халтуус (ородоор: Калту́сная)
Халуун (ородоор: Горя́чая)
Халюута  (ородоор: Вы́дриная) 
Хамни  (ородоор: Ха́мней) 
Хандагай
Хара (ородоор: Тё́мная) 
Хара гол (ородоор: Хара́-Гол)
Хара горхон (ородоор: Ха́ра-Го́рхон)
Хара уһан (Баргажанда шудхадаг гол) (ородоор: Карасу́н)
Хара уһан (Түнхэнэй аймагта) (ородоор: Харагу́н)
Хара Эрхүү (ородоор: Чё́рный Ирку́т)
Харбарта
Харбяангууд (ородоор: Харибя́ты)
Харимта
Харсабха (ородоор: Харсапка) 
Хасуурта  (ородоор: Хасу́ртый)
Хахархай
Хашы (ородоор:  Гаше́й)
Хаюла (ородоор: Езо́вка)
Хаюурта (ородоор: Хаю́рта)
Хаял (ородоор: Ха́ил)
Хаям (ивриидээр: חיים)
Хёлго  (ородоор: Хило́к)
Хилэн (ородоор: Ке́ляна)
Химнэ  (ородоор: Те́мник) 
Хираан (ородоор: Кира́н) 
Хожалый
Хойгатка 
Хойгот 
Хойто Амнундахан (ородоор: Се́верный Амнундакан)
Хойто-Аха (ородоор: Хо́йто-Ока́)
Хойто-Ишунда
Хойто-Ошан
Хойто-Сала
Хойто-Үлзытэ (ородоор: Хо́йто-Улзы́та)
Холла
Холомха 
Холтосон  (ородоор: Хо́лтысон) 
Хомой (ородоор: Хомы́й)
Хонголдой
Хоньчин 
Хоолой  (ородоор: Холо́й) 
Хоомо (ородоор: Ко́ма)
Хоре
Хоссур
Хото гол (ородоор: Хо́то-Гол) 
Хохюур (ородоор: Хохю́р) 
Хоштой (ородоор: Хоштэ́)
Хубаан
Худаг
Худан (ородоор: Худа́н)
Худара  (ородоор: Кудара́) 
Хуларша
Хулатай (ородоор: Кулута́й)
Хулдаага  (ородоор: Хулдат) 
Хулугайма
Хумха (ородоор: Ку́мка)
Хунгаруул (ородоор: Хунгару́л)
Хунила (ородоор: Кунале́йка)
Хурамхаан (эвэнкеэр: Курумка́н)
Хургата (ородоор: Ху́ргуты) 
Хурлиг (ородоор: Хурлик) </small>
Хуртага (ородоор: Хуртуга́) </small>
Хурума
Хурхатай
Хути (ородоор:  Кито́й)
Хутиин Жидой (ородоор: Кито́йский Жидо́й)
Хути-Хин (ородоор:  Кито́й-Кин)
Хуурай Молокон (ородоор: Сухо́й Молокон)
Хууряй Сахир (Хуурай Сахир) (ородоор: Хура́й Цаки́р)
Хууряй-Хайр (Хуурай-Хайр) (ородоор: Хура́й-Хайр) 
Хууряй-Һубаг (Хуурай-Һубаг) (ородоор: Хура́й-Хо́бок) 
Хуша гол  (ородоор: Ху́ша-Гол) 
Хушата  (ородоор: Кедро́вая)
Хушида
Хүбүүтэ  (ородоор: Хубу́ты) 
Хүбүүтэй  (ородоор: Хубуту́й) 
Хүгэншэн-Жалга  (ородоор: Ху́геншон-Жа́лга) 
Хүйтэн (Тарбагатайн аймагта) (ородоор: Куйту́нка)
Хүйтэн (Хойто-Байгалай аймагта) (ородоор: Холо́дная)
Хүл (ородоор: Куль)
Хүлүшеэвка (ородоор: Ключе́вка)
Хүнды (ородоор: Конда́)
Хүнды гол (ородоор: Хунды́-Гол) </small>
Хүндын Дагаши (ородоор: Конди́нская Дагаши)
Хүрбэ  (ородоор: Ку́рба) 
Хүртэй  (ородоор: Хуртэ́й) 
Хүрэйтэ  (ородоор: Хуре́йта) 
Хүсөөтэ (ородоор:  Кусо́ты)
Хүүюүртэй (ородоор: Водопа́дная)
Хүүюүртэй (ородоор: Каска́дная)
Хысеха (ородоор: Хысеха)
Хэжэмэд (эвэнкеэр: Кыджимит)
Хэжэнгын гол  (ородоор: Кижинга́) 
Хэлгин
Хэнгэргэ (ородоор: Кынгырга́)
Хэрмэ (ородоор: Керма́)
Хэрэн (ородоор: Кыре́н)
Хэрэстоовская  (ородоор: Кресто́вская) 
Хэр
Хээр (ородоор: Кхер)
Хюрхюрөө  (ородоор: Хюрхюро) 
Хяагта (ородоор: Кя́хта)
Һиихэ (ородоор: Ки́ка)
Һубаг (ородоор: Хо́бок) 
Һүбэ  (эвэнкеэр: Суво) 
Цагаан гол (ородоор: Цага́н Гол)
Цагаата  (ородоор: Цагатуй)
Ципа (эвэнкеэр: Ципа́)
Ципихан  (эвэнкеэр: Ципикан) 
Ципын-Амнунда  (ородоор: Амнунда-Ципи́нская) 
Чая
Чина
Чинахан  (эвэнкеэр: Чинакан) 
Чубугтуй (ородоор: Чубукту́й)
Чуро
Чэртэлэн горхон (ородоор: Че́ртолен-Горхон) 
Шабарта (ородоор: Шабарта́й)
Шабартай (ородоор: Шабарта́йка) 
Шанталаг  (ородоор: Ша́нталык) 
Шара гол (ородоор: Ша́ра-Гол)
Шасаана  (ородоор: Чеса́н) 
Шегнанда
Шенго
Шидхан  (эвэнкеэр: Читкан) 
Шиигтэй Молокон (ородоор: Сыро́й Молокон)
Ширильды
Шолбэнгэ
Шолохохон (эвэнкеэр: Шолококан)
Шубуугүй  (ородоор: Шубугу́й) 
Шубуутай (ородоор: Шибуту́й)
Шулуута  (ородоор: Челу́тай) 
Шумааг (ородоор: Шума́к) 
Шумааг гол (ородоор: Шума́к-Гол) 
Шумгай гол (ородоор: Шумга́й-Гол) 
Шумиилиха  (ородоор: Шуми́лиха)
Шунтын горхон (ородоор: Шу́нтын-Го́рхон) 
Шэлэмшэ (ородоор: Ше́ломша) 
Эбилгэ (ородоор: И́волга)
Эгсэ (ородоор: Крута́я)
Элхи (ородоор: И́лька)
Энгэр (Эгэтэ) (ородоор: Попере́чная (Эгита))
Эрхүү  (ородоор: Ирку́т) 
Эхин  (ородоор: Исто́к) 
Эхэ гол (Ехэ гол)(ородоор: Эхэ́-Гол)
Эхэ-Сарам (ородоор: Э́хе-Са́рам)
Юрөө (ородоор: Иро́)
Ягша (ородоор: Якша) 
Ямаан гол (ородоор: Яма́н-Гол)
Ямбуй
Янгарга (ородоор: Янгарга́)
Янгарсаг (ородоор: Я́нгарсык)
Яншай (Дээдэ Ангар мүрэнэй һаба) (эвэнкеэр: Янчуй)
Яншай (Хотера мүрэнэй һаба) (эвэнкеэр: Янчуй)
Яншахан (эвэнкеэр: Янчукан)
Яровой
Яхакта 
Якошоп 
болон бусад

 Нуурнууд 
Буряадта 34 422 нуур бии.
Амнут 
Амут 
Ангирта (ородоор: А́нгерта)
Антай нуур (туваар: Антэ-Нур)
Арангата (ородоор: Арангату́й)
Ара Сайлаг нуур (ородоор: А́ра-Са́йлаг-Нур)
Артеэмьева (ородоор: Арте́мьева)
Аршаантай нуур (ородоор: Аршанта́й-Нур)
Аян
Бабанта (ородоор: Ба́унт)
Бага Акули (ородоор: Ма́лое Акули)
Бага Иренга (ородоор: Ма́лая Иренга)
Бага Харга (ородоор: Ма́лая Харга)
Бага Ярууна  (ородоор: Ма́лое Ера́внинское) 
Байгал (ородоор: Байка́л)
Берея
Болдогтой нуур (ородоор: Болдокто́й-Нур)
Бормаашевое (ородоор: Борма́шевое)
Блүүднэ нуурнууд: Блуудное, Ехэ Кичерын, Сикили (ородоор: Блу́дные озё́ра: Блу́дное, Большое Киче́рское, Сикили)
Борже
Бориискын нуур (ородоор: Бори́скино о́зеро)
Булгата нуур (ородоор: Соболи́ное озеро)
Бурсагай нуур (ородоор: Бурсага́й-Нур)
Буруу нуур (ородоор: Буру́н)
Бусани
Газар-Аман (ородоор: Газа́р-Ама́н)
Гантигта (ородоор: Мра́морное)
Галуута нуур (ородоор: Гуси́ное о́зеро)
Гулбай (ородоор: Голубо́е о́зеро)
Гүүндэ (эвэнкеэр: Гунда)
Дабаатын Эхин нуур (ородоор: Даба́тын-Э́хин-Нур)
Даватчан (ородоор: Фро́лиха)
Демьяда
Дозор нуур (ородоор: Дозор-Нур)
Доодо (ородоор: Ни́жнее)
Доодо Хүхэ нуур (ородоор: До́до-Ху́хэ-Нур)
Доодо Цагаан (ородоор: Ни́жнее Бе́лое)
Дорон (эвэнкеэр: Доронг)
Духовоое (Баргажанай аймагта) (ородоор: Духово́е)
Духовоое (Байгал шадар аймагта) (ородоор: Духово́е)
Дээдэ Хүхэ нуур (ородоор: Дэ́дэ-Ху́хэ-Нур)
Ехэ Ангар (ородоор: Больша́я Ангара́)
Ехэ Акули (ородоор: Большое Акули)
Ехэ Слюдяанское (ородоор: Большо́е Слюдя́нское)
Ехэ Харга  (ородоор: Больша́я Харга) 
Ехэ Ярууна  (ородоор: Большо́е Ера́внинское) 
Загасатай нуур (ородоор: Загасата́й-Нур)
Зүрхэн (ородоор: Се́рдце)
Зэмхэ (ородоор: Зы́мка)
Иисэнгэ </small> (эвэнкеэр: Исинга) </small>
Ильчир
Иракинда
Иренга 
Иркана 
Ишхэн-Эхэ нуур (ородоор: И́шхэн-Э́хе-Нур)
Капылюши 
Котокёль  (ородоор: Котокё́ль) 
Кулинда 
Лубсанай нуурнууд (ородоор: Лу́псанские озё́ра)
Малаан-Зүрхэн (ородоор: Мала́н-Зу́рхен)
Мундаргата (ородоор: Голе́чное)
Нарһата (ородоор: Сосно́вое)
Ногоон нуур (ородоор: Зелё́ное озеро)
Ногоон-Уула-нуур (ородоор: Нога́н-У́ла-Нур)
Номохон нуур (ородоор: Но́мохон-Нур)
Номто нуур (ородоор: Но́мто-Нур)
Нохоони нуурнууд (ородоор: озё́ра Ноха́ни)
Нүрхэтэл (ородоор: Ну́ркутул)
Нүхэн-Гол нуур (ородоор: Ну́хун-Гол-Нур)
Нэрэгүй
Оёор (ородоор: Оё́рское)
Олон нуур (ородоор: озё́ра Оло́н-Нур)
Орон
Оросой
Сагаан нуур (ородоор: озё́ра Сага́н-Нур)
Салбули
Сан
Сараног
Сингама
Собоолка (ородоор: Собо́лка)
Соляарис (ородоор: Соля́рис)
Сурхай нуур (Яруунын аймагта) (ородоор: Щу́чье о́зеро)
Сурхайта нуур (Сэлэнгын аймагта, Галуута-Бүхэнэй нуурнуудай нэгэн) (ородоор: Щу́чье о́зеро, из группы Гусино-Убукунских озёр)
Сүсэр (ородоор: Су́сер)
Сэнтэй  (ородоор: Сынте́й) 
Сэлэнгын Дабһата нуур (ородоор: Сульфа́тное)
Сэлэнгын татуур
Тагли (ородоор: Тагле́й)
Тобшолуур (ородоор: Гита́ра)
Түнхэ нуур (ородоор: Ту́нку-Нур)
Түрэл (ородоор: Ту́рхул)
Тысагда
Тэлэмбэ (эвэнкеэр: Телемба)
Укоинда 
Ута (ородоор: До́лгое)
Утахан (ородоор: Дли́нненькое)
Үбэр-Шудхатай  (ородоор: У́бур-Шутхата́й)
Үрэнгэ нуур (ородоор: У́рунгэ-Нур)
Үхэр нуур (ородоор: У́кыр-Нур)
Хабшуу нуур (ородоор: Хабщу́-Нур)
Хандагайта нуур (ородоор: Лоси́ное озеро)
Хара нуур (ородоор: Хара́-Нур)
Хара тоором (ородоор: Харато́рм)
Хашараг нуур (ородоор: Ха́шарик)
Хиагда (ородоор: Хиагда)
Хираан (ородоор: Кира́н)
Хогойто (ородоор: Хого́йта)
Хоймор нуурнууд (ородоор: Ко́йморские озё́ра)
Холиньха
Холог (ородоор: Ко́лок)
Хонголдой (ородоор: Хонголдо́йское)  
Хорхойто (ородоор: Хорхо́йта)
Хулһата  (ородоор: Камышо́вое) 
Хунта нуур  (ородоор: Лебя́жье озеро) 
Хүл нуур (Галуута нууртай ниилэбэ)  (ородоор: Хул нор) 
Хүлэй нуур  (ородоор: Хулэ́й) 
Хүхын нуурнууд (ородоор: Коку́йские озё́ра)
Хэлэд-Зарам (ородоор: Ке́лед-За́рам)
Хэргэндэ (ородоор: Кы́ргында)
Һубаг (ородоор: Хо́бок) 
Черемшаана нуурнууд (ородоор: Черемша́нные озё́ра)
Шэнэ далай (ородоор: Шэ́нэ-Дала́й)
Эхин нуур (ородоор: Эхи́н-Нур)
Эхой
Янгарга (ородоор: Енгарги́нское)
болон бусад

Категори:Буряад Улас
Категори:Газар зүй