Түрын эрьелтэ

Түрын эрьелтэ ( [ˌkuː deɪˈtɑː]) —  улас түрэдэ эрхэ мэдэлэй хубилалта юм. Түрын эрьелтэ үндэһэн хуули болон эрхэ зүйн нормодо зүршэжэ, юрэдөө засаглалай түбүүдые хүсөөр эзэмдэжэ, түрын тэригүүн ба бусад хүтэлбэрилэгшэдые зайлуулаад (алалга гү, али тушаалгын аргаар) үргэлжэнэ.

Этимологиин ёһоор, «эрьелтэ» болон хубисхал тон адли байна: ,  — эрьелгэ, эрьюулгэ Революция (переворот) // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.. Тиибэшье һаа, улас түрын түүхэдэ «хубисхал» гэбэл томо хэмжээнэй, удаан үргэлжэдэг үйлэ ябаса («ямар нэгэ байгаалиин, ниигэмэй гү, али танин мэдэхын үзэгдэлэй дэбжэлтэнь болоһон гүн шанарай хубилалта») аад, «түрын эрьелтэ» гээшэ алибаа хэмжээнэй эрхэ мэдэлэй шэлжэлгын үйлэ хэрэг юм.

Түрын эрьелтын тусхай түрэлнүүд:
 Сэрэгэй эрьелтэ
 Путч

 Дэлхэйн шухала түрын эрьелтэ 
 Термидорой түрын эрьелтэ   
 1851 оной 12 һарын 2-ой түрын эрьелтэ
 1920 оной Каппын путч
 1922 оной Италиин фашис түрын эрьелтэ
 1923 оной Пивын путч
 1932 оной Тайландын түрын эрьелтэ
 1943 оной Аргентинын түрын эрьелтэ
 1953 оной Иранай түрын эрьелтэ
 1954 оной Гватемалын түрын эрьелтэ
 1956 оной Аргентинын түрын эрьелтэ
 1957 оной Тайландын түрын эрьелтэ
 1960 оной Түрэгэй түрын эрьелтэ
 1961 оной 5 һарын 16-ай Солонгосой сэрэгэй эрьелтэ
 1962 оной Мьянмагай түрын эрьелтэ
 1963 оной Вьетнамай түрын эрьелтэ
 1963 оной Иракай түрын эрьелтэ
 1964 оной Бразилай түрын эрьелтэ
 1965 оной Индонезиин түрын эрьелтэ
 1967 оной Грециин түрын эрьелтэ
 1968 оной Иракай түрын эрьелтэ
 1971 оной Түрэгэй түрын эрьелтэ
 1973 оной Чилиин түрын эрьелтэ
 1974 оной Португалай түрын эрьелтэ
 1976 оной Аргентинын түрын эрьелтэ
 1979 оной 12 һарын 12-ой Солонгосой түрын эрьелтэ
 1980 оной 5 һарын 17-ой Солонгосой түрын эрьелтэ
 1980 оной Түрэгэй түрын эрьелтэ
 1988 оной Мьянмагай түрын эрьелтэ
 1991 оной Августын путч
 1992 оной Түрэгэй түрын эрьелтэ
 1999 оной Пакистанай түрын эрьелтэ
 2005 оной Непалай түрын эрьелтэ
 2006 оной Тайландын түрын эрьелтэ
 2009 оной Һондурасай түрын эрьелтэ
 2012 оной Малиин түрын эрьелтэ
 2013 оной Урда Суданай түрын эрьелтэ
 2016 оной Түрэгэй түрын эрьелтэ

 Зүүлтэ 


Категори:Улас түрэ
Категори:Түүхэ