Бээжэн

Бээжэн (  Běijīng, «хойто ниислэл») — Бүгэдэ Найрамдаха Хитад Арад Уласай ниислэл; уласайнгаа улас түрэ, соёл, болобсролой түб; ямар нэгэн нэгжид (можо г.м) харьяалагддахгүй шууд уласай дооро байдаг дүрбэн хотын нэгэ.

Бээжэнгэй хүн зоной тоо хурсаар ургажа байгаа. 1953 онд 2.8 сая, 1982 онд 9.2 сая, 2000 онд 13.6 сая хүн амтай байсан бол 2010 онд 19.6 сая оршин суугчтай болсон. Энэни уласдаа Шанхайн дараа, дэлхэйдэ эхэнэй 10-т багтаха ехэ тоо юм.

 Нэрэ 
Оршин сагта ямаршье хэлэн байһан энэ хотын нэрэ доорохо хоёрын нэгэндэ хамаарна.
, ,  be-i-jing гэхэ мэтээр жишээлжэ болохо хитад хэлэнэй умарда аялгууг баримталһан хэлбэр байдаг. 北京-г пинь-инь галиг (1982 онһоо)-аар Běijīng («хойто ниислэл») гэнэ. 北 běi - «хойто», 京 jīng - «ниислэл» гэхэ хоёр дүрһэ үзэг юм. Монгол хэлэнээ Бээжэн,  20px гэжэ хэбшин тогтоһон үүндэ багтана.
, ,  гэхэ мэтэ адлихан 北京 гэжэ бэшэдэгшье урда нютагай аялгууда тулгуурилһан ДИУ-ын үедэ (1912 он) зохёогдоһон галигһаа тухайн хэлэндэ анха ороһоноороо үлэжэ хосорһон хэлбэри юм.

Дээрэхи оршон сагай нэрые олохоһоон урда олон нэрэтэй байһан. Уласай ниислэл болһон X зуунһаа эхилэн тоосоно. 938 онһоо Хитан уласай 南京 Нань-жин «урда ниислэл», 1122 онһоо үсөөхи жэл Сүн уласай 燕山 Янь-шан, 1153 онһоо Алтан уласай 中都 Жүндү «дунда ниислэл», 1271 онһоо Юань уласай 大都 Да-ду «ехэ балгаһан/ниислэл» (монголшуудай хубида ДайдуDenis Twitchett, Herbert Franke, John K. Fairbank, in The Cambridge History of China: Volume 6, Alien Regimes and Border States (Cambridge: Cambridge University Press, 1994), p 454.). Энэ үедэ жуулшин Марко Поло хотын нэрые Cambuluc (магадгүй «хан балгаһа») гэжэ тэмдэглэһэн байдаг. Дээрэхэ нэрс сүм хитад ханзынха тул шууд үнэмшихэд баһа лэ бэрхэ юм. 1368 онһоо 北平 Бэй-пин «хойтын амар түбшин», 1403 онһоо одоогынхоо нэрые Мин улас, Чин уласай үеые дамжин, 1928 онһоо ДИУ-ын үедэ дахин Бэйпин нэрэтэй болһон боло эсэстээ 1949 онһоо БНХАУ байгуулагдахад одоогынхоо нэрые эргэн оложээ.

 Засаг захиргаанай хубаари 

Газарай зураг дүүргэ/шянь Ханзы Хүн зон(2010)Талмай(км²)Нягтарал(нэгэжэ км²-т)350px|link=Дунчен дүүргэ东城区 919,000  40.6  22,635Шичен дүүргэ西城区 1,243,000  46.5  26,731Чаоян дүүргэ 朝阳区 3,545,000  470.8  7,530Хайдянь дүүргэ 海淀区 3,281,000  426.0  7,702Фентай дүүргэ丰台区 2,112,000  304.2  6,943Шижиншань дүүргэ 石景山区 616,000  89.8  6,860Тунжоу дүүргэ 通州区 1,184,000  870.0  1,361Шуньи дүүргэ 顺义区 877,000  980.0  895Чанпин дүүргэ 昌平区 1,661,000  1,430.0  1,162Дашин дүүргэ 大兴区 1,365,000  1,012.0  1,349Ментоугоу дүүргэ 门头沟区 290,000  1,331.3  218Фаншань дүүргэ 房山区 945,000  1,866.7  506Пингу дүүргэ 平谷区 416,000  1,075.0  387Хуайроу дүүргэ 怀柔区 373,000  2,557.3  146Миюнь шянь 密云县  468,000  2,335.6  200Янчин шянь 延庆县  317,000  1,980.0  160 Өнгө бүрийн тайлбар
 Хуучин цагт хэрмээр хүрээлэгдэж байсан, одоо 2-р тойруугийн доторх хотын дүүргэ
 2-р болон 5-р тойрогой дотор хотлодог барилгажаһан дүүргэ
 6-р тойрогоор бүгжэлгэдэг үсөөн газараа барилгажаһан хотын захын дүүргэ
 Хотоһоо алас дүүргэ, хүдөө газар гү, али сянь (шянь гэдэгые хитад хошуун гэжэ ойлгожо болоно)

 Зураг
700px|thumb|center|Бээжэн телевизийн цамхгаас авсан Бээжэн хотын дэлгэмэл зураг (2009)

 Мүн үзэхэ 
 Бээжэнгэй олимп
 Хитад уласай 50 томо хото

 Мэдэгдсэн сурвалж 

 Гадаада холбооһо 
 Бээжэнгийн засгийн газрын сайт (Хитад)
 Бээжэнгийн засгийн газрын сайт  (Англи)


 Зүүлтэ 

Категори:Хитадай хотонууд
Категори:Азиин ниислэлнүүд