Banatska Republika

mini|250p | Mapa predložene Republike Banatije (prijedlog su iznijeli Nijemci iz Banata na Mirovnoj konferenciji u Parizu 1920. godine)

Banatska Republika bila je kratkotrajna samoproglašena država, proglašena 31. oktobra 1918. u Temišvaru, nakon raspada Austrougarske.

 Historija 
Prilikom proglašenja Republike, formirano je Banatsko narodno vijeće, koje se sastojalo od po pet predstavnika sljedećih naroda: Nijemaca, Mađara, Srba i Rumuna.

Civilni povjerenik Republike je postao dr. Otto Roth, dok je vojni zapovjednik postao Albert Bartha. Mađarska vlada je priznala neovisnost Banatske republike. U tom smislu se smatra da je stvaranje republike bilo podržano od Mađarske, u svrhu zadržavanja sjevernog Banata i zaustavljanja opredjeljenja tamošnjeg stanovništva za južnoslavensku državu.

Banatsko narodno vijeće organizovalo vojne odrede i civilnu stražu 4. novembra iste godine. Cilj ovih vojnih odreda je bio uspostavljanje kontrole nad cijelom teritorijom Banata. Ipak, Banatska republika je bila kratkog vijeka; nakon nekoliko dana, vojska Kraljevine Srbije je ušla u Banat, što je bio kraj Banatske Republike. Nekoliko mjeseci kasnije, teritorija Banata je podijeljena između Kraljevine SHS i Rumunije, uzimajući u obzir proglas Velike narodne skupštine u Novom Sadu i rezoluciju iz Alba Iulie.

U aprilu u 1920. godine, Nijemci iz Banata su podnijeli zahtjev mirovnoj konferenciji u Parizu da se republika obnovi pod imenom "Republika Banatija". Prema ovom zahtjevu, obnovljena republika ne bi uključivala samo Banat, već i susjednu Bačku, a bila bi podijeljena u kantone, kojima bi upravljali predstavnici većinske etničke skupine iz svakog kantona. Prijedlog je odbačen na mirovnoj konferenciji.

 Demografija 

Republika je brojala 1.582.133 stanovnika, od kojih:
 592.049 (37,42%) Rumuna
 387.545 (24,50%) Nijemaca
 284.329 (17,97%) Srba
 242.152 (15,31%) Mađara
 Određen brojih manjih etničkih skupina, uključujući Slovake, Hrvate, Rusine, itd.

Prema vjeroispovijesti, stanovništvo republike je uključivalo:
 855.852 (54,10%) pravoslavnih kršćana
 591.447 (37,38%) katolika
 Članove manjih vjerskih zajednica, uključujući kalvinisti, luterani i Židove

 Literatura 
 Drago Njegovan, Prisajedinjenje Vojvodine Srbiji, Novi Sad, 2004.
 Milojko Brusin, Naša razgraničenja sa susjedima 1919-1920, Novi Sad, 1998.

 Također pogledajte 
 Banat
 Srpsko-Mađarska Republika Baranja-Baja
 Republika Prekmurje

 Reference 

 Vanjski linkovi 

Kategorija:Historija Jugoslavije
Kategorija:Historija Banata
Kategorija:Historija Vojvodine
Kategorija:Historija Srbije
Kategorija:Historija Rumunije
Kategorija:Historija Mađarske
Kategorija:Bivše republike u Evropi
Kategorija:Bivše nepriznate države
Kategorija:Države i teritorije osnovane 1918.
Kategorija:Države i teritorije ukinute 1919.