Joe Mantegna

Joseph Anthony "Joe" Mantegna Jr. američki je glumac, filmski producent. scenarist i režiser italijanskog porijekla. Najpoznatiji je po ulogama u komercijalno dosta uspješnim filmovima, kao što su Tri amigosa (1986), Kum 3 (1990), Zaboravi Pariz (1995), Nešto sasvim lično (1996) i Simpsoni (film) (2007).

Bio je nominiran za Emmy za uloge u 3 mini serije: Posljednji don, Klan iz Las Vegasa i Zbogom, bivši. Bio je i izvršni producent u raznim igranim i TV-filmovima, kao što su Corduroy (1984), Hoods (1998) i Lakeboat (2000), koji je i režirao.

Na televiziji je glumio u serijama Prvi ponedjeljak i Joan od Arkadije, koje su bile kratkog vijeka. Od epizode Bart the Murderer serije Simpsoni iz 1991. godine Mantegna se pojavljuje u epizodnoj ulozi Debelog Tonyja, mafijaškog šefa. Glumio je i detektiva Spensera, koga je kreirao Robert B. Parker, u 3 TV-filma između 1999. i 2001. Od 2007. glumi specijalnog agenta FBI-a Davida Rossija u CBS-ovoj kriminalističkoj seriji Zločinački umovi, u kojoj je od 6. epizode 3. sezone zamijenio Mandyja Patinkina, koji je glumio Jasona Gideona.

 Lični život 
Mantegna je rođen od oca Josepha Anthonyja Mantegne Sr., koji je prodavao police osiguranjaBiografija Joea Mantegne (1947-), filmreference.com; preuzeto: 19. 9. 2008. i umro od tuberkulozeJoe Mantegna, Yahoo! Movies, preuzeto: 19. 9. 2009., i majke Maryann (r. Novelli), koja je radila kao otpremnica u luci. Odgojen je kao katolik"Promjena glumaca zahvaljujući Davidu Mametu, glumac Joe Mantegna je njegov vlastiti čovjek" , Chicago Tribune. i pohađao je J. Sterling Morton High School East u Ciceru, Illinois, primajući dosta inspiracije za glumu od malog grada s puno karakterâ. Diplomirao je glumu 1970. na Goodman School of Drama (pozorišna škola na univerzitetu DePaul).Joe Mantegna , BuddyTV; preuzeto: 19. 9. 2008. Još kao mladić u Chicagu svirao je bas u bendu The Apocryphals."U razgovoru sa Joeom Mantegnom" , The Washington Post; preuzeto: 19. 9. 2008. Taj bend je nastupao s drugom grupom - The Missing Links, a kasnije su se spojile u jednu grupu - Chicago. Mantegna je još uvijek vrlo blizak s originalnim članovima Chicaga, a održava i kontakt sa članovima svog prvog benda.

Mantegnina supruga je Arlene Vrhel, inače češkog porijekla (vjenčali su se 3. 12. 1975). Njihove dvije kćeri su Mia, koja je autistična, i Gia, koja je krenula očevim glumačkim stopama. Arlene je vlasnica restorana sa "štihom" Chicaga u Burbanku, Kalifornija, koji nosi naziv Taste Chicago (Okusi Chicago)."Autentični restoran italijanske hrane u čikaškom stilu u Kaliforniji" , Taste Chicago; preuzeto: 19. 9. 2008.

 Karijera 
Mantegna je debitirao na sceni 1969. godine u mjuziklu Kosa. Na Broadwayu je debitirao u predstavi Working (1978). Također je pomogao u pisanju nagrađivane predstave Bleacher Burns, koja je premijerno izvedena u Organic Theater Company u Chicagu, a Mantegna je bio i član njene originalne glumačke postave.

Mantegna je dobio Tonyja za ulogu Richarda Rome u predstavi Glengarry Glen Ross autora Davida Mameta. S Mametom ima dugu i uspješnu saradnju, pojavivši se u mnogo njegovih djela.

U igranom filmu debitirao je 1979. (Medusa Challenger). U filmu Compromising Positions (1985) glumio je zubara-ženskaroša po imenu Bruce Fleckstein. U njegove ostale ranije filmove spadaju The Money Pit (1986), Weeds (1987) i Suspect (1987).

Također je glumio u od kritike pohvaljenim filmovima Kuća igara (1987) i Things Change (1988), za koje je scenario napisao Mamet. On i njegov kolega iz Things Change Don Ameche dobili su nagradu za najboljeg glumca na Venecijanskom filmskom festivalu. Nakon toga je glumio u još jednom Mametovom filmu, hvaljenom policijskom trileru Homicide (1991).

Kao veoma raznovrstan glumac, Mantegna je glumio u širokom rasponu uloga: od komičnih, poput frustriranog DJ-a u filmu Airheads ili totalno nesposobnog otmičara u Baby's Day Out, do dramskih, kao što je uloga podmuklog mafijaša Joeya Zase u Kumu 3 ili uloga Deana Martina u Klanu iz Las Vegasa, za koju je bio nominiran za Emmy.

mini|desno|230px|Mantegna u maju 2008.
Ima epizodnu ulogu u Simpsonima - posuđuje glas mafijaškom šefu Anthonyju D'Amicu, poznatijem kao Debeli Tony. Mantegna insistira na tome da on posuđuje glas tom liku kad god se pojavi, bez obzira koliko malo dijaloga ima. Rekao je: "Ako Tony kihne, ja želim biti tu." Ipak, u jednoj epizodi (A Fish Called Selma) Tonyju je glas posudio Phil Hartman.

Mantegna je napravio šalu na vlastiti račun kad je bio domaćin u Saturday Night Live u sezoni 1990-1991 u kojem je mirno počeo svoj monolog govoreći kako nije želio da mu se stalno dodjeljuju uloge gangstera. Kad je ugledao jednog razočaranog dječaka i njegovog oca kako odlaze iz studija jer su zbog sličnosti imena greškom vjerovali da je voditelj Joe Montana (inače, poznati igrač američkog nogometa), Mantegna je počeo govoriti dječaku sniženim, kontroliranim glasom da mu je najbolje da ostane u publici iz poštovanja prema njegovom nastupu i upozorio ga da, ako obavi jedan telefonski poziv, Montana neće nastupiti u sljedećoj utakmici, implicirajući da je Mantegnina prava osobnost kao ona iz njegovih gangsterskih uloga.

26. 4. 2004. dobio je nagradu za životno djelo na Losanđeleskom italijanskom filmskom festivalu. 11. 8. 2007. Mantegna je potpisao ugovor po kojem će zamijeniti odlazećeg Mandyja Patinkina u Zločinačkim umovima.Dawnie Walton (11. 8. 2008), "Mantegna se pridružuje Zločinačkim umovima" ; CBS-ova serija pronašla je zamjenu za Patinkina nakon što su propali pregovori s Harveyem Keitelom; Entertainment Weekly; preuzeto: 19. 9. 2008.

Bio je uvodničar za glavnu temu na Čikaškoj školi profesionalne psihologije u junu 2008.

Od 2006. on i Gary Sinise naratori su na koncertu za Dan sjećanja koji se svake godine održava u Washingtonu.

29. aprila 2011. Mantegna je dobio 2438. zvijezdu na Holivudskoj stazi slavnih."Čikaški glumac Joe Mantegna dobio zvijezdu na Holivudskoj stazi slavnih" , ChicagoNow.com, 27. 4. 2011.

6. juna iste godine njegov rodni grad, Cicero, odao mu je priznanje postavivši počasni znak "Bulevar Joea Mantegne" na sjeveroistočnom uglu Bulevara Austin i 25. ulice, na lokaciji njegove srednje škole.

 Filmografija 
Film

 Medusa Challenger (1977) ... Joe
 Elvis (1979) ... Joe Esposito
 Second Thoughts (1983) ... ađutant
 Compromising Positions (1985) ... Bruce Fleckstein
 The Money Pit (1986) ... Art Shirk
 Off Beat (1986) ... Pete Peterson
 Tri amigosa (1986) ... Harry Flugleman
 Kritično stanje (1987) ... Arthur Chambers
 Kuća igara (1987) ... Mike
 Weeds (1987) ... Carmine
 Suspect (1987) ... Charlie Stella
 Things Change (1988) ... Jerry
 Čekaj do proljeća, Bandini (1989) ... Bandini
 Alice (1990) ... Joe
 Kum 3 (1990) ... Joey Zasa
 Queens Logic (1991) ... Al
 Homicide (1991) ... detektiv Bobby Gold
 Bugsy (1991) ... George Raft
 Comrades of Summer (1992) ... Sparky Smith
 Body of Evidence (1993) ... Robert Garrett
 Family Prayers (1993) ... Martin Jacobs
 U potrazi za Bobbyjem Fischerom (1993) ... Fred Waitzkin

 Baby's Day Out (1994) ... otmičar Eddie
 State of Emergency (1994) ... dr. John Novelli
 Airheads (1994) ... Ian
 Kapetan Nuke i Bomber Boys (1995) ... Joey Franelli
 For Better or Worse (1995) ... Stone
 Forget Paris (1995) ... Andy
 Above Suspicion (1995) ... Alan Rhinehart
 Favorite Deadly Sins (1995) ... Frank Musso
 Eye for an Eye (1996) ... det. nar. Denillo
 Nešto sasvim lično (1996) ... Bucky Terranova
 Underworld (1996) ... Frank Gavilan/Frank Cassady/Richard Essex
 Albino Alligator (1996) ... agent G. D. Browning
 Thinner (1996) ... Richie Ginelli
 Persons Unknown (1996) ... Jim Holland
 For Hire (1997) ... Alan Webber
 A Call to Remember (1997) ... David Tobias
 Face Down (1997) ... Bob Signorelli
 Airspeed (1998) ... Raymond Stone
 Tijelo i duša (1998) ... Alex Dumas
 Greška u prosuđivanju (1998) ... Eric
 The Wonderful Ice Cream Suit (1998) ... Gomez
 Jerry and Tom (1998) ... Tom

 Hoods (1998) ... Angelo 'Ange' Martinelli
 Celebrity (1998) ... Tony Gardella
 Boy Meets Girl (1998) ... Il Magnifico
 Spenser: Mali poroci (1999) ... Spenser
 Moj mali ubica (1999) ... Fidel Castro
 Liberty Heights (1999) ... Nate
 The Runner (1999) ... Rocco
 Fall (2000) ... agent Jim Danaher
 More Dogs Than Bones (2000) ... De Salvo
 Thin Air (2000) ... Spenser
 The Trumpet of the Swan (2001) (glas) ... Monty
 Turbulence 3: Heavy Metal (2001) ... Frank Garner
 Laguna (2001) ... Nicola Pianon
 Walking Shadow (2001) ... Spenser
 Off Key (2001)  ... Ricardo Palacios
 Žene protiv muškaraca (2002) ... Michael
 Mother Ghost (2002) ... Jerry
 Uncle Nino (2003) ... Robert Micelli
 This Old Cub (2004) ... pripovjedač
 First Flight (2004) ... Robert Sloan
 Stateside (2004) ... Gil Deloach
 Pontormo (2004) ... Pontormo (Jacopo Carrucci)

 A Very Married Christmas (2004) ... Frank Griffin
 Edmond (2005) ... čovjek
 Nine Lives (2005) ... Richard
 The Kid & I (2005) ... Davis Roman
 Club Soda (2006) ... Mike
 Elvis i Anabelle (2007) ... Charlie
 Naked Fear (2007) ... Tom Benike
 Cougar Club (2007) ... gdin Stack
 The Simpsons Movie (2007) (glas) ... Debeli Tony
 Hank i Mike (2008) ... gdin Pan
 West of Brooklyn (2008) ... Gaetano D'Amico
 Witless Protection (2008) ...  dr. Rondog 'Doc' Savage
 Justice League: The New Frontier (2008) (glas) ... Crooner
 The Last Hit Man (2008) ... Harry Tremayne
 Redbelt (2008) ... Jerry Weiss
 Childless (2008) ... Richard
 Moje samoubistvo (2009) ... indijski psihijatar
 The Assistants (2009) ... Gary Greene
 The House that Jack Built (2009) ... Jack Jr.
 Lonely Street (2009) ... Jerry Finkelman
 Valentine's Day (2010)... čovjek koji vozi auto
 Cars 2 (2011) ... Grem

 Televizija 

 Zona sumraka (1961) ... Harry u epizodi "The Shelter"
 Soap (1980–1981) ... Juan One
 Simon & Simon (1982) ... Henry u epizodi "Emeralds Are Not a Girl's Best Friend (2)"
 Saturday Night Live (1991) ... Bill Swerski u originalnom skeču Bill Swerski's Superfans 
 Simpsoni (1991–danas) ... Debeli Tony (glas)
 The Water Engine (1992) ... Lawrence Oberman
 The Comrades of Summer (1992) ... Sparky Smith
 Gun Stories (2010-) ... Joe Mantegna

 Duckman (1997) ... glas Rubea Richtera
 Posljednji don (1997) ... Pippi De Lena
 Rugrats (1997) ... glas Jacka Montella u epizodi "Looking for Jack"
 Klan iz Las Vegasa (1998) ... Dean Martin
 First Monday (2002) ... sudija Vrhovnog suda SAD-a Joseph Novelli
 Joan od Arkadije (2003–2005) ... Will Girardi
 The Starter Wife (2007) ... Lou Manahan
 Zločinački umovi (2007–danas) ... David Rossi

 Reference 

 Vanjski linkovi 

 Joe Mantegna na MySpaceu
 Joe Mantegna na Twitteru
 Joe Mantegna na imdb.com
 Joe Mantegna na TV.com 
 Joe Mantegna na TVGuideu
 Joe Mantegna na Internet Broadway Databaseu

Kategorija:Rođeni 1947.
Kategorija:Američki glumci
Kategorija:Američki filmski producenti
Kategorija:Američki režiseri
Kategorija:Amerikanci porijeklom iz Italije
Kategorija:Biografije, Chicago
Kategorija:Živi ljudi