Celijakija

Celijakija ili celijačna bolest je autoimuni poremećaj tankog crijeva koji se pojavljuje kod genetički predisponiranih osoba svih uzrasta, od srednjeg detinjstva pa nadalje. Simptomi uključuju bol i nelagodnost u probavnom traktu, hronični zatvor i prolive, uz nenapredovanje (kod djece), anemiju i umor, ali ti simptomi mogu biti odsutni, a prisutni u drugim organskim sistema. Nedostaci vitamina često se navode u osoba s celijakijom i to zahvaljujući smanjenoj sposobnost tankog crijeva da pravilno apsorbiraju hranjive tvari iz hrane.Warrell D. A., Cox T. M., Firth J. D. (2010): http://otm.oxfordmedicine.com/  The Oxford Textbook of Medicine] (5th ed.). Oxford University PressCoulehan J. L., Block M. R.  (2005): The Medical Interview: Mastering skills for clinical practice, 5th Ed. F. A. Davis. . OCLC 232304023.

Celijakija još poznata pod nazivom glutenska enteropatija i sindrom malapsorpcije, a to je nasljedni imunološko posredovani gastroenterološki poremećaj kojeg obilježava trajna nepodnošljivost glutena, bjelančevine pšenice, ječma, raži i zobi. Jedno je od najčešćih hroničnih gastroenteroloških oboljenja.

Uzrok i patofiziologija
Celijakija je uzrokovana reakcijom na glijadinske tvari, a prolamin (gluten (proteini) se nalaze u pšenici, a sličnih proteina ima i u kulturama u plemena Triticeae (koji uključuje i druge zajedničke žitarice, kao što su ječam i raž).Di Sabatino A., Corazza G. R.  (2009): Coeliac disease.  Lancet, 373 (9673): 1480–1493. Nakon izlaganja glijadinskim, a posebno na tri peptida koji se nalaze u prolaminu, enzim tkivna transglutaminaza modificira protein, a imuni sistem suprotno reagira s tkivom tankih crijeva uzrokujući upalne reakcije. To dovodi do istanjivanja obloge resica tankog crijeva (tzv. atrofije resica). Ovo  ometa apsorpciju hranljivih sastojaka, jer je su za to odgovorne upravo crijevne resice. Jedini poznati efikasan tretman je doživotna dijete bez glutena.  Iako je bolest uzrokovana reakcijom na proteine pšenice, obično se klasifikuje kao drugačija od drugih oblika pšeničnih alergija.

Epidemiologija
Dijagnoze se sve češće obavljaju kod osoba bez simptoma kao rezultat povećanih mogućnosti screeninga. U globalnim razmjerima, celijakija pogađa između 1 u 100 i 1 u 170 ljudi;  uočene stope se, međutim, razlikuju između različitih regija svijeta.van Heel D. A., West J. (2006): Recent advances in coeliac disease. Gut, 55 (7): 1037–1046.Fasan o A., Catassi C.  (2012): Clinical practice. Celiac disease.The New England Journal of Medicine, 367 (25): 2419–2426. 
Također pogledajte
Gluten
Pšenica
Reference

Vanjski linkovi

Kategorija:Autoimune bolesti
Kategorija:Bolesti
Kategorija:Pothranjenost