Dinar Republike Srpske Krajine

Dinar Republike srpske krajine korišten je u Republici srpskoj krajini odnosno u dijelovima Hrvatske, koji nisu bili od 1991. godine pod kontrolom hrvatskih vlasti. Od 1991-92. godine koriste se novčanice jugoslavenskog dinara u apoenima od 10.000, 20.000 i 50.000 dinara, koje se mogu naći sa različitim žigovima.
Novac je izdavala Narodna banka Srpske Krajine, koja je bila u stvari samo podružnica Narodne banke Jugoslavije (NBJ).

Historija

U kninskoj štampariji Mladost su 1991. štampani bonovi vrijednosti 10.000, 20.000 i 50.000 dinara. Bonovi bi služili kao zajam za odbranu RSK, ali nikada nisu pušteni u opticaj. Nakon proglašavanja Republike Srpske Krajine (RSK) najavljeno je 18. maja 1992 uvođenje vlastite valute. Premijer RSK Zdravko Zečević zatražio je od vlada Srbije i Crne Gore, kao i guvernera NBJ da RSK ostane dio jedinstvenog monetarnog sistema sa SRJ. Zahtjev Zečevića je odbijen, jer se smatralo da će oticanje jugoslavenskog dinara iz BiH i Hrvatske pojačati inflaciju. Na područjima pod kontrolom oružanih trupa RSK opticao je pored dinara RSK i jugoslavenski i to u odnosu 1:1. Hrvatska nikada nije zvanično priznala dinar Srpke Krajine.

Inflacija
Budući da je odnos jugoslavenskog i krajinskog dinara iznosio 1:1, u RSK je sprovođenja denominacija paralelno sa SRJ. Od početka dinar je bio izložen hiperinflaciji. 1. jula 1992 izvršena je denominacija u odnosu 1:10. Nakon 6 mjeseci tačnije 1.10.1993 dinar je denominiran u odnosu 1:1.000.000, da bi 1.1.1994 denominacija iznosila 1:1.000.000.000. Dinar SRJ a time i dinar RSK, imao je 24.1.1994 tržišnu vrijednost od 13.373.454 za jednu njemačku marku. Uvođenjem tzv. "super dinara" ili "Avrama" izvršena je devalvacija postojećeg od 1:20.000.000. Krajinski dinar se ukida te RSK i RS se uključuju u monetarni sastav SRJ. Time je za dvije godine, u periodu 1992-1994, dinar denominiran u odnosu 1:200.000.000.000.000.000.000.000. U ovom periodu godišnja stopa inflacije je iznosila 1025%.

Ukidanje dinara

Februara 1995. kontakt grupa (EU, SAD, Rusija) donijele su tzv. Plan Z4. RSK bi tom planu imala: parlament, vladu, grb, himnu, policiju, valutu (koju bi izdavala Centralna banka Hrvatske) itd. Odbijanje plana od strane predstavnika RSK te operacije hrvatske vojske (HV) "Bljesak" i "Oluja" dovodi do nestanka Srpske Krajine. Na teritoriji pod kontrolom HV uvodi se kuna, izuzevši područje Hrvatskog podunavlja koje je tek 1997. potpalo pod hrvatski suverenitet. Dinar SRJ se mijenjao za kunu u odnosu 1:1.

 Prva serija 

U julu 1992. godine izlazi prva serija novčanica, koje zamjenjuju jugoslavenski dinar. Izdati su apoeni od 10, 50, 100, 500, 1.000 i 5.000 dinara. Sve se novčanice istog izgleda, sa grbom Republike Srpske Krajine, ornamentom i razlikuju se u boji izdavanja i nominalnoj vrijednosti, te neznatno u veličini. Sve novčanice nose kao mjesto izdavanja Knin i 1992. godinu. Tekst je na licu ispisan ćirilicom, a na naličju latiničnim pismom. Izdate su od ministarstva finansija i zapravo su novčani bonovi, koji su zamijenili jugoslavenski dinar. Grafička rješenja su slična dinaru Republike Srpske.

NominalnavrijednostLicestranaNaličjestranaVeličinaPrvoizdanjeKat.broj 10 Din frameless|centar   frameless|centar   138 mm × 65 mm 1992  50 Din frameless|centar   frameless|centar   138 mm × 65 mm 1992.  100 Din frameless|centar   frameless|centar   138 mm × 65 mm 1992  500 Din frameless|centar   frameless|centar   146 mm × 70 mm 1992  1.000 Din      mm ×  mm 1992  5.000 Din frameless|centar   frameless|centar   148 mm × 70 mm 1992

 Druga serija 

Druga serija novčanica Republike Srpske krajine je nastavak prve serije sa apoenima u vrijednostima 10.000, 50.000, 100.000, 1 milion, 5 miliona, 10 miliona, 20 miliona, 50 miliona, 100 miliona, 500 miliona, 1 milijarde, 5 milijardi i 10 milijardi dinara. Razlikuju se po tekstu Narodna banka Republike Srpske Krajine, te po potpisu guvernera banke.

NominalnavrijednostPrednjastranaStražnjastranaVeličinaPrvoizdanjeKat.broj 50.000 Din frameless|centar     148 mm × 70 mm 1992   100.000 Din frameless|centar   frameless|centar   150 mm × 71 mm 1993 

 Treća serija 

Denominacijom dinara uslijed hiperinflacije 1993. godine, Narodna banka izdaje nove novčanice u apoenima od 5.000, 50.000, 100.000, 500.000, 5 miliona, 100 miliona, 500 miliona, 5 milijardi, 10 milijardi i 50 milijardi dinara.

NominalnavrijednostPrednjastranaStražnjastranaVeličinaPrvoizdanjeKat.broj 5.000.000 Din       150 mm × 71 mm 1993 
 Četvrta serija 
Ponovnom denominacijom 1994. godine izlazi zadnja serija u apoenima od 1.000, 10.000, 500.000, 1 miliona i 10 miliona dinara. Dinar, na ovim područjima zamjenjuje 1995. godine hrvatska kuna.

 Također pogledajte 
 Jugoslavenski dinar
 Dinar Republike Srpske
 Hrvatski dinar
 Bosanskohercegovački dinar

 Reference 

Vanjski linkovi
 Dinar RSK 1991-1994
 Novčanice RSK
 Bonovi RSK
 Obveznice RSK

Kategorija:Historijske valute
Kategorija:Evropske valute