Prehlada

Obična prehlada je virusna infektivna bolest gornjih disajnih puteva koja prvenstveno zahvaća respiratornu sluznicu nosa, grla, sinusa i larinksa. Znakovi i simptomi mogu se pojaviti manje od dva dana nakon izlaganja virusu. To može uključivati kašalj, bol u grlu, curenje iz nosa, kijanje, glavobolju i groznicu. Ljudi se obično oporavljaju za sedam do deset dana, ali neki simptomi mogu trajati i do tri sedmice. Povremeno, oni sa drugim zdravstvenim problemima mogu razviti upalu pluća.

Više od 200 sojeva virusa umiješano je u izazivanje prehlade, a najčešći su rinovirusi, koronavirusi, adenovirusi i enterovirusi. Šire se zrakom tokom bliskog kontakta sa zaraženim ljudima ili indirektno kroz kontakt sa predmetima u okruženju, nakon čega slijedi prenos u usta ili nos. Faktori rizika uključuju odlazak u ustanove za brigu o djeci, slabo spavanje i psihički stres. Simptomi su uglavnom uzrokovani imunološkim odgovorom tijela na infekciju, a ne uništavanjem tkiva od strane samih virusa.Eccles str. 112 Simptomi prehlade su slični onima kod gripe, iako su obično teži i manje je vjerovatno da će uključivati curenje iz nosa.

Ne postoji vakcina protiv prehlade. Primarne metode prevencije su pranje ruku; ne dirati oči, nos ili usta neopranim rukama; i držanje distance od oboljelih. Neke studije podržavaju upotrebu maski za lice.Eccles str. 209 Također ne postoji lijek, ali se simptomi mogu liječiti. Cink može smanjiti trajanje i težinu simptoma ako se počne uzimati ubrzo nakon pojave simptoma. Nesteroidni protuupalni lijekovi (NSAID) kao što je ibuprofen mogu pomoći kod bolova. Antibiotike, međutim, ne treba koristiti, jer su sve prehlade uzrokovane virusima, i nema dobrih dokaza da su lijekovi protiv kašlja djelotvorni.

Prehlada je najčešća zarazna bolest kod ljudi.Eccles str. 1 U normalnim okolnostima, prosječna odrasla osoba oboli od dvije do tri prehlade godišnje, dok prosječno dijete može dobiti šest do osam.Eccles str. 1 Infekcije se češće javljaju tokom zime. Ove infekcije su postojale kroz ljudsku historiju.

 Znakovi i simptomi 

Tipični simptomi prehlade su kašalj, curenje iz nosa, kihanje, začepljenost nosa i grlobolja, ponekad praćena bolovima u mišićima, umorom, glavoboljom i gubitkom apetita.Eccles str. 24 Grlobolja je prisutna u oko 40% slučajeva, kašalj u oko 50% i bol u mišićima isto tako u oko 50%. Kod odraslih, groznica generalno nije prisutna, ali je česta kod dojenčadi i male djece. Kašalj je obično blag u poređenju sa onim koji prati gripu. Dok kašalj i groznica ukazuju na veću vjerovatnoću oboljevanja od gripe kod odraslih, postoji velika sličnost između ova dva stanja.Eccles str. 26 Određeni broj virusa koji uzrokuju prehladu također mogu dovesti do asimptomatskih infekcija.Eccles str. 129Eccles str. 50

Boja sluzi ili nazalnog sekreta može varirati od bistre preko žute do zelene i ne ukazuje na klasu agensa koji uzrokuje infekciju.Eccles str. 30

 Progresija 

Prehlada obično počinje umorom, osjećajem hladnoće, kihanjem i glavoboljom, nakon čega za nekoliko dana slijedi curenje iz nosa i kašalj. Simptomi mogu početi unutar šesnaest sati od izlaganja i obično dostići vrhunac dva do četiri dana nakon početka. Obično se povlače za sedam do deset dana, ali neki mogu trajati i do tri sedmice. Prosječno trajanje kašlja je osamnaest dana, a u nekim slučajevima ljudi razviju postvirusni kašalj koji se može zadržati nakon što infekcija nestane. Kod djece kašalj traje duže od deset dana u 35-40% slučajeva i traje duže od 25 dana u 10% slučajeva.

 Uzroci 
 Virusi 
Prehlada je infekcija gornjih disajnih puteva koju mogu uzrokovati različiti virusi. Najčešće impliciran je rinovirus (30-80%), tip pikornavirusa sa 99 poznatih serotipova. Ostali uobičajeni virusi uključuju humane koronaviruse (≈ 15%), viruse gripe (10-15%), adenoviruse (5%), humani respiratorni sincicijski virus (RSV), enterovirusi osim rinovirusa, humani virusi parainfluence i humani metapneumovirus. Često je prisutno više od jednog virusa.Eccles str. 107  Ukupno, više od 200 tipova virusa povezano je s prehladom.

 Prijenos 
Virus obične prehlade se obično prenosi kapljicama u zraku (aerosoli), direktnim kontaktom sa inficiranim nazalnim izlučevinama ili fomitima (kontaminiranim predmetima). Koji je od ovih pravaca od primarnog značaja, nije utvrđeno.Eccles str. 211, 215 Virusi mogu preživjeti duže vremenske periode u okolini (preko 18 sati za rinoviruse) i mogu se pokupiti rukama ljudi i zatim prenijeti u oči ili nos gdje se infekcija dogodi. Prijenos sa životinja se smatra vrlo malo vjerojatnim; Smatralo se da je epidemija dokumentovana u britanskoj naučnoj bazi na ostrvu Adelaide nakon sedamnaest nedelja izolacije uzrokovana prenošenjem sa kontaminiranog objekta ili asimptomatskog ljudskog nosioca, a ne od pasa haskija koji su takođe bili prisutni u bazi.

Prenos je čest u vrtićima i u školi zbog blizine mnogo djece sa slabim imunitetom i često loše higijene. Ove infekcije se zatim prenose kući drugim članovima porodice. Nema dokaza da je recirkulacija vazduha tokom komercijalnog leta metod prenosa. Čini se da su ljudi koji sjede blizu jedni drugima izloženi većem riziku od infekcije.

Prehlade uzrokovane rinovirusom su najzaraznije tokom prva tri dana pojave simptoma; kasnije su mnogo manje zarazne.

 Vrijeme 
Uobičajena zabluda je da se neko može "prehladiti" samo kroz produženo izlaganje hladnom vremenu. Iako je sada poznato da su prehlade virusne infekcije, prevalencija mnogih takvih virusa je zaista sezonska, i češće se javljaju tokom hladnog vremena.Eccles str. 79 Razlog sezonskosti nije konačno utvrđen. Moguća objašnjenja mogu uključivati promjene u respiratornom sistemu uzrokovane hladnom temperaturom, smanjeni imunološki odgovor i nisku vlažnost koja uzrokuje povećanje stope prijenosa virusa, možda zbog suhog zraka koji omogućava malim virusnim kapljicama da se dalje raspršuju i ostanu u vazduh duže.Eccles str. 157

Očigledna sezonalnost također može biti posljedica društvenih faktora, kao što su ljudi koji provode više vremena u zatvorenom prostoru, u blizini zaraženih ljudi,Eccles str. 80 a posebno djeca u školi. Iako normalno izlaganje hladnoći ne povećava rizik od infekcije, teško izlaganje koje dovodi do značajnog smanjenja tjelesne temperature (hipotermija) može dovesti do većeg rizika od prehlade; iako je kontroverzna, većina dokaza sugerira da može povećati podložnost infekciji.

 Ostalo 
Imunitet stada, nastao iz prethodnog izlaganja virusima prehlade, igra važnu ulogu u ograničavanju širenja virusa, kao što se vidi kod mlađih populacija koje imaju veću stopu respiratornih infekcija.Eccles str. 78 Loša imunološka funkcija je faktor rizika za bolest.Eccles str. 166 Nedovoljan san i pothranjenost povezani su s većim rizikom od razvoja infekcije nakon izlaganja rinovirusu; Vjeruje se da je to zbog njihovog efekta na imunološku funkciju.Eccles str. 160–65 Dojenje smanjuje rizik od akutnog upale srednjeg uha i infekcija donjeg respiratornog trakta među ostalim bolestima, te se preporučuje da se dojenje nastavi kada je novorođenče prehlađeno. U razvijenom svijetu dojenje možda samo po sebi ne štiti od prehlade.

 Reference 

 Izvori 


Kategorija:Virusne bolesti
Kategorija:Upale
Kategorija:Akutne infekcije gornjih disajnih puteva