Kasim Dobrača

Kasim ef. Dobrača (1910. – 3. novembar 1979.) bio je jedan od inicijatora i potpisnika Sarajevske rezolucije usvojene 1941.

 Biografija 

Rođen je 1910. u selu Vragolovi kod Rogatice. Nakon završenog mekteba i osnovne škole u rodnom mjestu, školske 1920/1921. upisuje se u sarajevsku Gazi Husrev-begovu medresu. Po završetku, prelazi u Šerijatsku sudačku školu koju završava 1928. Na studije odlazi u Kairo i upisuje Univerzitet Al-Azhar gdje studira ulumi diniju i uporedo arapski jezik i književnost. Diplomirao je 1935. i vratio se u Sarajevo gdje je godinu dana radio kao učitelj vjeronauke u Realnoj gimnaziji u Mostaru i srednjoškolskom internatu društva Gajret, a zatim bio postavljen za muderrisa u Islamskoj ženskoj vjerskoj školi. Nakon toga se zaposlio u Gazi Husrev-begovoj medresi gdje je obavljao poslove profesora sve do maja 1947. kada je uhapšen.

 Sarajevska rezolucija 

Sarajevska rezolucija je bila rezolucija koju je tokom Drugog svjetskog rata u Sarajevu (tada u sastavu Nezavisne Države Hrvatske) 14. augusta 1941. na prijedlog glavnog odbora usvojila skupština udruženja ilmije (muslimanski vjerski službenici ) "El-Hidaje". Ovom rezolucijom se konstatuje teška situacija u kojoj su se našli muslimani Bosne i Hercegovine a za koju se navodi da je posljedica smišljene politike ustaša da izazovu sukobe Srba i muslimana, javno se osuđuju zločini pojedinih muslimana nad Srbima, konstatuje obespravljenost muslimana koju sprovode katolici i zahtijeva uspostavljanje reda i mira, kažnjavanje odgovornih za zločine i pružanje pomoći žrtvama.

Inicijatori i idejni tvorci ove rezolucije su bili Mehmed Handžić i Kasim Dobrača kao predsjednik El-Hidaje.

 Odbor narodnog spasa 

Kasim Dobrača je bio jedan od prvih 48 članova Odbora narodnog spasa koji je 26. augusta 1942. osnovan u Sarajevu sa ciljem da organizuje naoružavanje muslimana. Predsjednik odbora je bio Salih Safvet Bašić ali je presudnu ulogu u donošenju odluka imao Uzeir-aga Hadžihasanović koji je bio trgovac iz Sarajeva i bivši senator.

 Suđenje 
Inicijatore i organizatore potpisivanja Sarajevske rezolucije su vlasti poslije Drugog svjetskog rata proglasile narodnim izdajnicima. Tadašnjeg predsjednika El-Hidaje, Kasima efendiju Dobraču je po završetku Drugog svjetskog rata 26. septembra 1947. krivično vijeće okružnog suda u Sarajevu osudilo na 15 godina zatvora. Povodom poboljšanja odnosa Jugoslavije i Egipta, nekoliko muslimana je pušteno iz zatvora prije isteka kazne, na uslovnu slobodu. Među njima je bio i Dobrača koji je poslije deset godina zatvora u zeničkom zatvoru, narušenog zdravlja, pušten na uslovnu slobodu.

Poslije puštanja iz zatvora 1956. postavljen je za bibliotekara Gazi Husrev-begove biblioteke. U ovoj biblioteci je radio sve do augusta 1979. kada je penzionisan.

 Smrt 

Umro je 3. novembra 1979 u Sarajevu, dva mjeseca poslije objavljivanja feljtona Parergon, autora Derviša Sušića u sarajevskom dnevnom listu Oslobođenje, a u kojem je Dobrača napadan kao pripadnik Islamske zajednice koja je ovim feljtonom predstavljena kao profašistička organizacija koja je sarađivala sa Hitlerom.

 Bibliografija 
Pisao je tekstove koje je objavljivao u El-Hidaji, Novom beharu, Kalendaru Gajreta i drugim listovima u kojima je objavio oko stotinu kraćih tekstova u vidu članaka, rasprava ili monografija kao i desetak tekstova sa tematikom iz kulturne historije Bošnjaka. Slijedeća njegova djela su posebno štampana:

 "Kadijanje i Ahmendije / Kadijanizam i Ahmedizam /" 1938. 
 "Kloni se zla. Islamsko gledanje na štetne navike" 1974.

 Reference 

 Vanjski linkovi 
 Tekst koji je povodom godišnjice smrti Kasima efendije Dobrače objavljen na internet sajtu Islam Bosna 19. novembra 2009.
 Tekst pod nazivom „Nacionalizam i patriotizam u islamu“, objavljen na internet sajtu medžlisa Islamske zajednice Sanski Most

Kategorija:Rođeni 1910.
Kategorija:Umrli 1979.
Kategorija:Bosanskohercegovački političari
Kategorija:Biografije, Rogatica