Kičma

500px|thumb|lijevo|Anatomija kičmenih pršljenova

Kičma () je koštani stub izgrađen od pršljenova. Postavljena je u srednjoj liniji zadnje strane vrata i trupa i čini osnovu čitavog skeleta. Zahvaljujući tome, kičma ima statičku, mehaničku i zaštitnu ulogu. Prostire se od baze lobanje do trtične kosti. Unutar kičemenog stuba se nalazi kanal u kome je smještena kičmena moždina sa odgovarajućim omotačima i korjenovima kičmenih živaca.

Kod ljudi kičma posjeduje 33-34 pršljena: 7 vratnih, 12 grudnih, 5 slabinskih, 5 krstačnih i 4-5 trtičnih (repnih) pršljenova (srasli u trtičnu kost).

Pregled
Kičma je pokretljivi koštani stubu koji obilježavajuća karakteristika  kičmenjaka. Sastavljena je od pršljenova od kralježaka koji su međusobno spojeni zglobovima i ligamentima.  Evoluirala je od notohorde (chorda dorsalis), koja se javlja i tokom embrionskog razvoja svih  kičmenjaka, osim primitivnih Chordata.

Kičma Vertebrata se općenito nalazi leđno, u manje ili više horizontalnom položaju, a sastoji se od 7 vratnih, 13-18 leđnih, 5-6 slabinskih, 4-5  (sraslih) krstačnih  i 10, 20 ili 25 repnih pršljenova. Od glave prema karlici, prešljenovi su sve krupniji i jači jer podnose sve veći teret, koji se, preko karlice prenosi na noge.  Vratno i slabinsko područje kičme su blago povijeni, sa lučnim dijelom prema naprijed (fiziološka lordoza), a u grudnom  i krstačnom prema nazad (fiziološka kifoza). Ovakav (sigmoidni) oblik kičme je posljedica prilagodbi na bipedalizam, odnosno uspravni hod i držanje. Tako oblikovana kičma ima svojstva svojevrsne opruge jer omogućava amortizaciju pokreta i skokova, odnosno zaštitu moždanih opni od pritiska na izbočine dna lobanje

Vratni, grudni i slabinski pršljenovi su međusobno spojeni hrskavično-vezivnim (međupršljenskim) diskovima, koji omogućavaju međusobne pokrete susjednih pršljenova i dodatno djeluju kao amortizeri, koji ublažavaju osovinska opterećenja i udarce na kičmu.

Kičmeni pršljenovi  (vertebrae) su kosti nepravilnog oblika, koji uključuju valjkasto tijelo (corpus vertebrae) i nastavake. Leđni nastavci grade luk (arcus) koji okružuje kičmeni  otvor (foramen). Otvori okomito jedan ispod drugih, duž kičme, oblikujujući kičmeni kanal (canalis vertebralis), u kojem je kičmena moždina. Na taj način  ona je  dobro zaštićena,  kao i živčani korijnovi koji iz nje izlaze. Drugi nastavci kičmenih pršljenova služe kao hvatišta  mišića i ligamenata, a imaju i zglobne ploče za međupršljenske zglobove, od kojih zavise smjer i opseg pokreta među susjednim pršljenovima, a grudni pršljenovi usto imaju i zglobne plohe za spajanje s rebrima. Leđni tvrdi trnoliki (spinozni) nastavci su hvatišta međutrnastih i nadtrnastih ligamenata, koji se protežu duž cijele kičme. Skupa sa ostalim ligamentima i snažnim mišićima, oni osiguravaju čvrstoću kičme i održavanje uspravnoga hoda i držanja.

Prvi vratni pršljen se zove atlas, koji se svojim parnim zglobnim plohama dodiruje sa odgovarajućim plohama potiljačne kosti lobanje, gradeći zglob kičme s glavom. Taj zglob omogućava pokrete glave u pravcima naprijed-nazad. Drugi vratni pršljen - axis ili epistropheus - na tijelu ima okomiti zub (dens epistrophei), oko kojeg se atlas okreće poput prstena na osovini, pa se u tom zglobu glava okreće lijevo i desno. Vratni pršljenovi, na bočnim nastavcima imaju, lijevo i desno, po jedan otvor za prolaz kičmene arterije koja, prema gore, doprema krv u mozak.

Također pogledajte
Kičmenjak
Kičmeni pršljen

Reference

 Vanjski linkovi 

Kategorija:Skeletni sistem
Kategorija:Kosti