Sibilarizacija

Sibilarizacija je glasovna promjena u bosanskom jeziku u kojoj se suglasnici k, g, h u nekim oblicima, kad se nađu ispred slova i, pretvaraju u c, z, s.To je drugi i češći naziv za drugu i treću palatalizaciju.

 Primjeri sibilarizacije 

Sibilarizacija se provodi u sljedećim primjerima:

 u dativu i lokativu jednine imenica ženskog roda
 majka - majci; jaruga - jaruzi; snaha - snasi, noga - nozi, ruka - ruci

 u nominativu i vokativu množine imenica muškog roda
 junak - junaci, krčag - krčazi, vuk - vuci, propuh - propusi

 u dativu, lokativu i instrumentalu množine imenica muškog roda:
 junacima, krčazima

 u imperativu
 peci, teci, lezi, strizi

 u nesvršenih glagola prema svršenima
 dignuti - dizati, uzdahnuti - uzdisati

 Odstupanja od sibilarizacije 

Sibilarizacija se ne provodi u sljedećim primjerima:

U nominativu imenica muškoga roda:

 kod jednosložnih posuđenica
Bask - Baski, bronh - bronhi, erg - ergi

 kod množinskih toponima
Čehi, Novaki (Česi, Novaci)

 kod nekih prezimena koja nisu istovjetna s apelativima (općim imenicama) standardnog jezika
 Debeljaki, Piceki

 kod osobnih i životinjskih imena s dva suglasnika isped nastavka
 Srećko - Srećki, Zelenko - Zelenki

 kod imenice s nepostojanim a u završetku -cak
 natucak - natucki

U dativu i lokativu imenica muškog roda ženske sklonidbe:

 kod odmilica ili hipokoristika
 baka - bakin, seka - sekin, braco - bracin, zeko - zeki, striko - striki

 kod riječi s jednosuglasničkim završetkom osnove
 deka - deki, kuka - kuki, kolega - kolegi, pjega - pjegi, zaliha - zalihi

 kod imena i prezimena
 Jelka - Jelki, Luka - Luki, Jadranka - Jadranki

 kod imenica sa završetkom -cka, -čka, -ćka, -ska, -tka, -zga
 kocka - kocki, točka - točki, praćka - praćki, pljuska - pljuski, patka - patki, mazga - mazgi

 kod nekih zemljopisnih imena
 Krka - Krki, Kartaga - Kartagi

 kod imenica sa sufiksom -ka kojima osnova završava sonantom
 intelektualka - intelektualki, kajkavka - kajkavki, srednjoškolka - srednjoškolki

 Dvostrukosti kod sibilarizacije 

Dublete kod sibilarizacije:

 u nominativu množine nekih tuđica muškoga roda
 flamingo - flaminzi - flamingi

 u nominativu množine prezimena čiji je izraz istovjetan s nekom općom imenicom muškoga roda
 Beg - Begi - Bezi, Duh - Duhi - Dusi

 u nominativu množine imenica s nepostojanim a u završetku -čak, -ćak, -đak muškoga roda
 mačak - mački - mačci, oplećak - oplećki - oplećci, omeđak - omećki - omećci

 u dativu i lokativu nekih zemljopisnih imena ženskoga roda s jednosuglasničkim završetkom osnove
 Lika - Lici - Liki

 u dativu i lokativu nekih zemljopisnih imena na -ska, -ška
 Aljaska - Aljaski - Aljasci, Gradiška - Gradiški - Gradišci

 u dativu i lokativu nekih imenica sa završecima -ska, -tka, vka
 guska - guski - gusci, bitka - bitki - bitci, travka - travci - travki

Kategorija:Gramatika
Kategorija:Fonologija