Józef Piłsudski

Józef Klemens Piłsudski (5. decembar 1867, Zułów /danas Zalavas u Litvaniji/ – 12. maj 1935, Varšava) bio je poljski revolucionar i državnik, maršal, utemeljitelj poljske armije (20. stoljeće) i obnovitelj slobodne poljske države (1918–1922).

Józef Piłsudski je nakon Prvog svjetskog rata, postao sve dominantnija ličnost u poljskoj politici i izvršio je značajan utjecaj na oblikovanje vanjske politike zemlje. Piłsudski se smatra ocem Druge Poljske Republike, koja je ponovo uspostavljena 1918., 123 godine nakon konačne podjele Poljske 1795., i smatran je de facto vođom (1926–1935) Druge Poljske Republike kao ministar vojnih poslova.

Videći sebe kao potomka kulture i tradicije Poljsko-litvanskog saveza, Piłsudski je vjerovao u multietničku Poljsku – „dom nacija“ uključujući autohtone etničke i vjerske manjine. Na početku svoje političke karijere, Piłsudski je postao lider Poljske socijalističke partije. Verujući da će nezavisnost Poljske biti izborena vojnim putem, formirao je Poljske legije. Godine 1914. predvidio je da će novi veliki rat poraziti Rusko Carstvo i Centralne sile. Nakon što je 1914. počeo Prvi svjetski rat, Legije Piłsudskog su se borile uz Austro-Ugarsku protiv Rusije. Godine 1917., s obzirom da je Rusija loše prošla u ratu, on je povukao svoju podršku Centralnim silama i Nijemci su ga zatvorili u Magdeburg.

Piłsudski je bio šef Poljske od novembra 1918., kada je Poljska ponovo stekla nezavisnost, do 1922. Od 1919–21. komandovao je poljskim snagama u šest ratova koji su redefinisali granice zemlje. Na ivici poraza u Poljsko-sovjetskom ratu u avgustu 1920. godine, njegove snage su odbile invaziju sovjetskih Rusa u bici kod Varšave. Godine 1923, sa vladom kojom su dominirali njegovi protivnici, posebno nacionalni demokrati, Piłsudski se povukao iz aktivne politike. Tri godine kasnije vratio se na vlast u Majskom prevratu i postao moćnik Sanacionog režima. Fokusirao se na vojne i vanjske poslove do svoje smrti 1935. godine, razvijajući kult ličnosti koji je preživio u 21. stoljeću.

Iako su neki aspekti uprave Piłsudskog, kao što je zatvaranje njegovih političkih protivnika u Berezi Kartuskoj, kontroverzni, on je i dalje jedna od najuticajnijih ličnosti u poljskoj istoriji dvadesetog stoljeća i smatran je za osnivača moderne Poljske.

 Literatura 




Kategorija:Rođeni 1867.
Kategorija:Umrli 1935.
Kategorija:Biografije, Zalavas
Kategorija:Poljski političari
Kategorija:Revolucionari
Kategorija:Vojne vođe