Pankreatitis

Upala gušterače (pankreatitis) predstavlja upalu izazvanu aktiviranim enzimima gušterače. Gušterača je velika žlijezda koja se nalazi iza želudca i u tijesnom kontaktu je sa dvanaesnikom (duodenumom). Gušteračni vod sakuplja digestivne sokove i vodi ih u duodenum. Ovaj vod se spaja sa glavnim žučnim vodom koji se naziva glavni žučovod (lat. ductus choledocus). U normalnim situacijama enzimi gušterače se nalaze u neaktivnoj formi do trenutka kada se nađu u alkalnoj sredini unutar duodenuma.http://digestive.niddk.nih.gov/ddiseases/pubs/pancreatitis/  pristupano 11. juni 2010.   
Međutim, kod upale dolazi do aktiviranja ovih enzima koji tada počinju autodigestiju same žlijezde.
Pankreatitis je upala gušterače koja može nastati u toku zaraznih bolesti ili prelaskom infekcije u gušteraču metastatski ili sa žučnih puteva u holelitijazi.

Po toku, pankreatitis može biti:

 Akutni pankreatitis
 Hronični pankreatitis
Obje forme mogu dovesti do komplikacija.http://www.mayoclinic.com/print/pancreatitis /DS00371/DSECTION=all&METHOD=print pristupano 11. juni 2010. U teškim slučajevima dolazi do krvarenja, infekcije i trajnog oštećenja organa uz, po život opasni, šok. Smrtnost kod akutne upale gušterače je oko 20%.

Znaci i simptomi pankreatitisa zavise i od tipa upale.

 Akutna upala gušterače 
Kod akutne upale gušterače (pancreatitis acuta), pankreasni enzimi izlaze iz acinarnih ćelija u okolno tkivo. Radi se o autodigestivnoj bolesti, jer nastaje razgradnja vlastitim proteolitičkim enzimima (u prvom redu tripsinom).

 Etiologija 

Nije potpuno poznata, a neki od uzroka su:
 bolesti žučnih putova i alkohol
 ozljede gušterače uslijed tupih abdominalnih trauma ili hirurških zahvata
 infekcije
 lijekovi (kortikosteroidi)
 hiperparatireoidizam, hiperkalciemija, hiperlipidemija
 idioopatski pankreatitis

 Simptomi 
Znaci akutnog pankreatitisa uključuju:
 bol gornjeg abdomena
 abdominalna bol uz epigastriju koja se prenosi na leđa
 abdominalna bol koja pogorša nakon obroka
 abdominalna bol koja se olakša naginjanjem naprijed i kada se pacijent sklupča, a pogoršava u ležećem položaju
 nausea (mučnina)
 povraćanje
 osjetljivost trbuha na dodir
 tjelesna temperatura može biti povišena ili subnormalna
 ikterus se javlja u oko 30% bolesnika
 tetanija se javlja kod hipokalciemije
 nakon nekoliko dana mogu se pojaviti modrikaste pjege u lumbalnom području

 Hronični pankreatitis 
Hronična upala gušterače (pancreatitis chronica) se može nastaviti na akutnu upalu gušterače, ali se kod nekih bolesnika pojavljuje kao zasebna hronična upala.

Glavni uzrok bolesti je alkoholizam, a ostali su hereditarnost, hiperkalciemija i hiperlipidemija.

 Simptomi 

Znaci hroničnog pnakreatitisa uključuju:

 bol gornjeg abdomena (iznad pupka) koja se često pojavljuje na mahove
 poremećaj probave 
 gubitak težine, anoreksija, mučnina, povraćanje, flatuencija
 masne smrdljive stolice, steatoreja (steatorrhea) zbog gušteračne egzokrine insuficijencije
 dijabetes
 mehanički ikterus

 Liječenje 
 konzervativno liječenje se sastoji od dijetalne prehrane (posna hrana) i uzimanju tableta gušteračnih fermenata u toku obroka, apstinencija od alkohola
 hirurško liječenje je potrebno kod nepodnošljivih bolova.

 Literatura 
 Ivan Prpić, Kirurgija za više medicinske škole, Medicinska naklada, 1996., Zagreb, 

 Reference 

Kategorija:Bolesti digestivnog trakta
Kategorija:Upale