Fridrik III, car Svetog Rimskog Carstva

Fridrik III (21. septembar 1415 - 19. august 1493) je bio car Svetog Rimskog Carstva (1452 - 1493),  austrijski nadvojvoda (kao Fridrik V, 1424 - 1493) i kralj Njemačke (kao Fridrik IV 1440 - 1493).

 Mladost 
Fridrik je rođen u Innsbrucku kao sin austrijskog vojvode Ernesta Željeznog (1406 - 1424), iz leopoldske grane  Habsburgoivaca, i Cimburge Mazovske. Poslije očeve smrti 1424. živio je u Tirolu, kod svog amidže, vojvode Fridrika IV (1402 - 1439), da bi 1435, zajedno s bratom, Albertom VI (1424 - 1463), preuzeo upravu nad Štajerskom i  Karantanija. Sukobi između njih dvojice trajali su sve do Albertove smrti 1463.

 Vladavina 
Nakon smrti njemačkog i ugarsko-češkog kralja Alberta II (1438 - 1439) i Fridrika IV postao je najstariji član dinastije Habsburg i skrbnik mladih rođaka, ugarsko-češkog kralja Vladislava Posmrtnog (1440 - 1457) i austrijskog nadvojvode Sigismunda (1446 - 1490). Izabran je 2. februara 1440.  za novog  kralja Njemačke, ali je zbog svoje odsutnosti iz Njemačke okrunjen tek 17. juna 1442. Fridrik je pregovarao sa predstavnicima  Katoličke crkve i sklopio je 1448. Bečki konkordat kojim je priznao primat  papstvo, dok mu je zauzvrat, uz novčanu nagradu, obećana kruna cara Svetog Rimskog Carstva. Bez obzira na sukobe u Austriji i  Ugarskoj, Fridrik se 1451. uputio u Rim, gdje se 16. marta  1452. oženio portugalskom infantom Eleonorom, kćerkom kralja Eduarda (1433 - 1438).  S njom je imao sina  Maksimilijana i kćerku Kunigundu.

Ofanzivna politika novog  osmanskog sultana  Mehmeda II (1451 - 1481) i podizanje novog utvrđenja na Bosforu,  Rumelijskog Hisara, najavili su njegov skori napad na Carigrad. Poslije potapanja tri mletačka broda, u  studenom 1452, Fridrik je, u stilu salonskog križara, uputio Mehmedu II prijeteće pismo u kome ga je upozorio da će ga ujedinjene kršćanske snage napasti, ako ne prekine  blokadu grada, iako u tadašnjoj  Evropi nije bilo mogućnosti za to.

Njegova politika je stvorila jaku opoziciju njegovoj vladavini, ali je uslijed nesloge  kneževa izbornika oko toga ko bi postao novi vladar, uspio održati na vlasti. Poslije smrti Vladislava Posmrtnog 1457, Fridrik nije uspio preuzeti vlast u  Češkoj i Ugarskoj, dok ga je sa posjeda u Austriji potisnuo njegov brat Albert, koji je zauzeo i sam Beč. Albertova smrt 1463. je vratila pod njegovu upravu posjede u Austriji, ali su oni bili stalno ugroženi napadima češkog kralja Juraja Podjebradskog (1458 - 1471) i ugarskog kralja Matije I Korvina (1458 - 1490).

Tokom 1468. je posjetio Rim i pokušao da se sa  papom Pavlom II (1464 - 1471) dogovori oko akcije protiv  Osmanlija, ali bez uspjeha. Pregovore o ženidbi svog sina Maksimilijana (1493 - 1519) s Marijom, kćerkom i nasljednicom  burgundijskog vojvode Karla I (1467 - 1477) započeo je 1470, ali je brak realiziran tek nakon Karlove smrti 1477.

U ratu s Matijom Korvinom tokom devete decenije 15. stoljeća Fridrik je izgubio dio posjeda u Austriji, uključujući i sam Beč, u koji je Matija svečano ušao 1. juna 1485. i pretvorio ga u svoju prijestolnicu, proglasivši se austrijskim vojvodom. Neposredno nakon toga, Fridrik je vlast praktično predao svom sinu Maksimilijanu, koji je 1486. izabran za novog njemačkog kralja, nakon čega se Fridrik povukao u Linz.

 Smrt 
Umro je 19. augusta 1493, prilikom neuspješnog pokušaja da mu se  amputira lijeva noga, a sahranjen je u bečkoj  katedrali svetog Stjepana, u grobnici koju je napravio kipar  Nikolaus Gerhaert.

 Literatura 
 -"Frederick III of Rome" 

Kategorija:Carevi Svetog Rimskog Carstva
Kategorija:Kraljevi Njemačke
Kategorija:Austrijski vladari
Kategorija:Habsburgovci