Karađoz-begova medresa

Karađoz-begovu medresu u Mostaru osnovao je Mehmed-beg Zaim, sin Seadetov, poznatiji kao Karađoz-beg, brat  vezira Rustem-paše. Osnovana je između 1557. i 1570, a njen rad obnovljen je 1995. Stara zgrada medrese u kompleksu je Karađoz-begove džamije i proglašena je nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine u maju 2004. Novi objekat izgrađen je blizu internata u Sjevernom logoru.

 Historija 
Kroz historiju Mostar je imao 11 medresa. Najpoznatija od njih je Karađoz-begova, koja je prvobitno bila s lijeve strane istoimene džamije. Sastojala se od pet soba presvođenih kupolama, od kojih su četiri služile za stanovanje učenika, a peta, najprostranija, za održavanje nastave. Građena je od obrađenog kamena, dok su svodovi bili od sedre. Osnovni izraz građevini daje horizontalno razvijena osnovna masa, s nizom prozora, naglašena nizom kupolastih svodova i dimnjaka, koji se izdižu iz kamina postavljenih u svakoj prostoriji. Nije poznat tačan datum izgradnje medrese. Pretpostavlja se da je izgrađena između 1557, kada je podignuta džamija, i 1570, kada je pisana vakufnama.

Prema vakufnami, hadži Muhamed-beg (Karađoz-beg) za izdržavanje medrese uvakufio je 100.000 dirhema, odredivši da se za potrebe održavanja nastave (muderisu) svaki dan izdvoji 20 dirhema, osam dirhema učenicima koji stanuju u četiri sobe medrese, jedan dirhem rataru, četiri dirhema muteveliji vakufa medrese, te jedan dirhem za obavljanje dužnosti nazira.

Prema odredbi vakifa dužnost muderisa doživotno je obavljao mevlana Hasan-efendija. U medresi su predavali brojni poznati alimi: Mustafa Ejubović (Šejh-Jujo), Ibrahim Opijač, Mustafa-Sidki Karabeg i mnogi drugi.

Medresa je zatvorena 1918. da bi u kasnijem periodu bila korištena kao stambeni objekat. Tokom rata u Bosni i Hercegovini znatno je oštećena da bi 1996. bila djelomično obnovljena.

Nakon rata obnovljen je njen rad, ali na drugim lokalitetima, u sali Muftijstva, prekoputa Koski Mehmed-pašine džamije na Tepi, nakon toga u prostorijama džamije Bosanski mudžahidi, vakufu dr. Mahmuda Tantavija, (Sjeverni logor), potom u obnovljenoj Ćejvan-ćehajinoj medresi (bivša zgrada Muzeja Hercegovine) i, konačno, u blizini internata u Sjevernom logoru, gdje je izgrađena nova zgrada.

 Poznati učenici 
 Mustafa Ejubović, poznat kao šejh-Jujo
 Abdullah Riđanović, mostarski muftija
 Ahmed Šaćir Džabić, mostarski muftija
 Sidki Karabeg, mostarski muftija

 Reference 

 Vanjski linkovi 
 http://www.medresamostar.com/

Kategorija:Medrese u Mostaru
Kategorija:Medrese u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Obrazovanje u Mostaru