Vestminsterska opatija

Univerzitetska crkva Saint-Peter u Westminsteru, poznatija kao Vestminsterska opatija je crkva izgrađena u pretežno gotičkom stilu, i nalazi se u londonskom središnjem distriktu Westminster, zapadno od Vestminsterske palače. To je tradicionalno mjesto krunidbe i ukopa vladara Engleske i kasnije Velike Britanije.

 Historija 

Prema legendi, godine 616. je na tom mjestu, tada poznatom kao Ostrvo Thorney, podignuta crkva posvećena ukazanju Svetog Petra od strane ribara na rijeci Temzi zbog čega je vijekovima postojala tradicija donošenja lososa kao poklona u crkvu. Iako priča o crkvi nije dokazana, činjenica je da je kralj Edgar Miroljubivi pomagao komuni benediktinskih redovnika koja je na tome mjestu postojala oko 970. godine. Crkvu je gradio kralj Eduard Ispovjednik između 1045. i 1050. Crkva je posvećena 21. decembra 1065. godine, neposredno prije Eduardove sahrane i krunidbe kralja Harolda II. Prva slika Opatije sa pripadajućom palatom, koja je ikada napravljena nalazi se na Tapiseriji Bayeux.

mini|Plan opatije iz 1984. godine

Opat i redovnici Westminsterske opatije, koja se nalazila neposredno uz Westminstersku kraljevsku palatu, su nakon normanskih osvajanja Engleske postali snažna sila. Često su obavljali razne poslove za kralja i dvor, pa su uslijed toga postali vrlo uticajni.

Kralj Henrik III naredio je 1245. preuređenje crkve u gotičkom stilu u čast i kao svetište pokojnog kralja Eduarda Ispovednika i kao svoju vlastitu grobnicu. Rad na preuređenju trajao je od 1245. godine pa sve do 1517. godine, a osnova je dovršena za vrijeme vlasti kralja Rikarda II. Henrik VII dodao je kapelu posvećenu Djevici Mariji, poznatu kao Kapela Henrika VII.

Iako je opatija, kao i mnogi drugi samostani, odlukom kralja Henrika VIII bila zatvorena, Henrik VIII ju je, zbog njene važnosti i historije, izuzeo i stavio pod svoju direktnu kontrolu. Benediktinci su vraćeni u Opatiju za vrijeme vladavine Marije I. Za manje od pet godina opet su izbačeni, kada na tron dolazi Elizabeta I. Ona ju je također držala pod vlastitom kontrolom i dala joj današnje ime - Univerzitetska Crkva Saint-Peter.

Tokom četrdesetih godina 17. vijeka, crkva je doživjela velika oštećenja koja su počinili puritanci, ali je zaštićena ponovno za vrijeme Olivera Cromwella, koji je tamo sahranjen 1658. godine, da bi 1661. bio iskopan i obješen na obližnja vješala.

Dva zapadna tornja opatije izgrađena su između 1722. i 1745. godine. Nacrt za njih napravio je Nicholas Hawksmoor (Nikolas Hovksmur). Izgrađeni su od portlandskog kamena u gotičkim stilu. Slijedeće preuređenje odvijalo se u 19. vijeku pod vodstvom Georgea Gilberta Scotta (Džordž Žilbert Skot).

Do 19. vijeka Vestminsterska opatija je bila treća najbolja obrazovna ustanova u Engleskoj, uz Oxford i Cambridge. Baš tu je prevedena trećina Starog zavjeta i druga polovina Biblije kralja Jakova. Također, u opatiji je sastavljena Novoengleska Biblija u 20. vijeku.

 Krunidbe 
mini|lijevo|Kraljevska stolica kralja Eduarda I
Od krunidbe kraljeva Harolda II i Vilima I, 1066. godine, svi engleski kraljevi (osim Henrika III koji nije bio u mogućnosti stići do opatije zbog invazije francuskog kralja Luja VIII, te nekrunisanih Jane Grey, Eduarda V i Eduarda VIII), okrunjeni su u opatiji. Kenterberijski nadbiskup bio je uvijek bio važna karika u krunidbenoj ceremoniji. Kraljevska stolica kralja Eduarda Dugonog, koja se i sada nalazi u opatiji, je stolica na kojoj bivaju okrunjeni svi britanski vladari.

 Sahrane i komemoracije 

Kralj Henrik III obnovio je opatiju kao svetište posvećeno kralju Eduardu Ispovjedniku i u nju je položio njegove ostatke i predmete. Sam Henrik III sahranjen je nedaleko od Eduarda Ispovjednika, a ovdje leže i ostali engleski kraljevi sa njihovim porodicama. Iako je većina engleskih vladara sahranjena u opatiji, neki i nisu: Henrik VIII i Karlo I pokopani su u Kapeli Saint-George, u Dvorcu Windsor, kao i svi ostali vladari nakon Georgea II.

Originalni grob Eduarda Ispovjednika otkriven je 2005. godine, ispod mozaika koji je izrađen 1268. godine ispred glavnog oltara. Mnoge druge grobnice iz 13. i 14. vijeka pronađene su korištenjem specijalne tehnike.

Plemstvo je pokopavano u sporednim kapelama, a redovnici i druge osobe povezane sa opatijom u prostorijama samostana i na drugim mjestima u okviru opatije. Jedan od njih je i čuveni engleski pjesnik, Geoffrey Chaucer koji je u opatiji radio kao rukovodilac kraljevskih radova. Ostali pjesnici pokopani su oko Chaucera, pa je taj dio danas poznat kao Pjesnički ćošak (Poet's Corner). Opatijini muzičari, kao što je Henry Purcell, također su pokopavani u opatiji. Tako je pokop ili komemoracija u ovoj opatiji postala simbol časti, a pokopavani su bili samo generali, admirali, umjetnici, političari i naučnici.

 Pokopani 

mini|desno|Vestminsterska opatija tokom procesije Bathskih vitezova, na Canalettovoj slici iz 1749.
mini|desno|Osvijetljena opatija noću
mini|desno|Grob Henrika III
mini|desno|Opatija osunčana sa zapadne strane
mini|desno|Zapadni ulaz
mini|desno|Sjeverni ulaz

 Vladari 

 Eduard Ispovjednik i Edita od Wessexa
 Henrik III, kralj Engleske
 Eduard I, kralj Engleske, i Eleonora Kastiljska
 Eduard III, kralj Engleske, i Filipa Holandska
 Rikard II, kralj Engleske, i Ana od Češke
 Henrik V, kralj Engleske, i Katarina od Francuske
 Eduard V, kralj Engleske,
 Anne Neville (supruga Rikarda III)
 Henrik VII, kralj Engleske, i Elizabeta od Engleske
 Eduard VI, kralj Engleske,
 Ana Klevska (supruga Henrika VIII)
 Marija I, kraljica Engleske
 Marija I, kraljica Škota
 Elizabeta I, kraljica Engleske
 Jakov I, kralj Engleske, i Ana od Danske
 Elizabeta Stuart (kćerka prethodnih)
 Karlo II, kralj Engleske
 Marija II, kraljica Engleske
 Vilim III, kralj Engleske
 Ana, kraljica Velike Britanije, i George od Danske
 George I, kralj Velike Britanije

 Ostali 

 Clement Attlee 1. grof Attlee
 Angela Georgina Burdett-Coutts
 Charles Darwin
 James Clerk Maxwell
 Joseph John Thomson
 Ben Jonson
 David Livingstone
 Isaac Newton
 Ernest Rutherford, 1. baron Rutherford
 William Thomson, 1. baron Kelvin
 Nepoznati ratnik
 George Villiers, 1. vojvoda od Buckinghama
 Ludovic Stewart, 2. vojvoda od Lennoxa
 Thomas Tompion
 George Graham
 William Ewart Gladstone
 William Pitt, 1. grof od Chathama
 William Pitt Mlađi
 Aphra Behn
 Henry Purcell
 Ralph Vaughan Williams
 Robert Adam
 Robert Browning
 William Camden
 Thomas Campbell
 Geoffrey Chaucer
 William Congreve
 Abraham Cowley
 William Davenant
 Charles Dickens
 John Dryden
 Adam Fox
 David Garrick
 John Gay
 George Frederick Händel
 Thomas Hardy
 Dr Samuel Johnson
 Rudyard Kipling
 Thomas Macaulay
 John Masefield
 Laurence Olivier, Baron Olivier
 Thomas Parr
 Dante Gabriel Rossetti
 Richard Brinsley Sheridan
 Edmund Spenser
 Alfred Tennyson, 1. baron Tennyson

 Komemorirani 

 William Shakespeare, sahranjen u mjestu Stratford-upon-Avon
 Sir Winston Churchill, sahranjen u Bladonu, Oxfordshire
 Sir Roland Hill (u kepeli Sv. Pavla), sahranjen na groblju Highgate, London
 Benjamin Disraeli, 1. grof od Beaconsfielda, sahranjen na imanju Hughenden Manor, Buckinghamshire
 Adam Lindsay Gordon, sahranjen u Australiji
 Paul Dirac, sahranjen na Floridi
 Oscar Wilde, sahranjen u Parizu  
 Henry Wadsworth Longfellow, sahranjen u mjestu Cambridge, Massachusetts
 Deset kršćanskih mučenika 20. vijeka iz cijelog svijeta predočeni su u obliku kipova iznad Velikih zapadnih vrata. Otkriveni su 1998. godine, poredani redom s lijeva na desno:
 Maximilian Kolbe
 Manche Masemola
 Janani Luwum
 Elizabeta Fjodorovna
 Martin Luther King, Jr.	
 Óscar Romero
 Dietrich Bonhoeffer
 Esther John
 Lucian Tapiedi
 Wang Zhiming

 Ekshumacije 

Ove osobe su bile sahranjene u opatiji no ekshumirane su po naredbi Karla II:

 Oliver Cromwell
 Robert Blake, admiral

 Opatija danas 

Škola Westminster i Škola zbora Westiminsterske opatije su dvije škole koje se nalaze u opatiji. Školu Westminster osnovali su Benediktinci još 1179. godine.

Opatija je univerzitetska crkva organizirana u Univerzitet Saint-Peter koja na čelu ima dekana, četiri kanonika, sedamnaestoro administrativnog osoblja, kao i dvanaest vikara i deset članova zbora.

 Literatura 
 Simon Bradley i Nikolaus Pevsner: The Buildings of England - London 6: Westminster pp. 105–207. Yale University Press 2003. .

 Vanjski linkovi 

 Satelitsi snimak opatije
 Zvanična stranica
 Slike rezbarenog kamena u opatiji
 Virtualna panorama opatije

Kategorija:Engleska
Kategorija:Crkve
Kategorija:Svjetska baština u Engleskoj