Alkani

Alkani su zasićeni ugljikovodici koji imaju samo jednostruke kovalentne veze u molekulu. Njihov predstavnik je plin metan.
mini|desno|180px|Metan, predstavnik alkana

 Imenovanje alkana 
Po IUPAC metodu, imenovanje alkana je prilično jednostavno. Imena svih alkana završavaju na -an. Prefiks je baziran na broju atoma ugljika pojedinog alkana.
 metan, alkan s jednim atomom ugljika, CH4
 etan, sumarna formula C2H6
 propan, sumarna formula C3H8
 butan, sumarna formula C4H10
 pentan, sumarna formula C5H12
 heksan, sumarna formula C6H14
 heptan, sumarna formula C7H16
 oktan, sumarna formula C8H18
 nonan, sumarna formula C9H20
 dekan, sumarna formula C10H22

Imena funkcionalnih grupa nastalih iz alkana se izvode iz imena alkana tako što se dodaje nastavak -il, naprimjer, funkcionalna grupa CH3 nastala iz metana naziva se metil grupa, CH2CH3 je etil grupa itd.
Alkani se mogu vezati i u vidu prstena te tada govorimo o cikličnim alkanima. Cikloalkani se imenuju na sličan način kao i alkani, a najmanji broj ugljikovih atoma potrebnih za formiranje prstena je tri. (vidi ciklopropan).

 Osobine 
Alkani, kao i većina drugih ugljikovodika, su veoma lahko zapaljivi, te se uglavnom koriste kao gorivo u industriji ili u domaćinstvima. Benzin, naprimjer, je smjesa koja se sastoji od oko 90% oktana, 8% heptana i 2% drugih ugljikovodika te sumpora i olova. Propan i butan su plinovi koji su našli široku primjenu kao zamjena za ugalj i drvo, a odnedavno i kao alternativa pogonskom gorivu za automobile. Prva četiri alkana u homolognom nizu su gasovi (metan, etan, propan i butan) dok su svi ostali tekućine.

 Reakcije alkana 
Alkani veoma lahko reaguju s halogenim elementima: fluorom, hlorom i bromom, dajući halogene alkane i hlorovodičnu kiselinu.

CH4 + Cl2 --> CH3Cl + HCl

Ova supstitucija se može nastaviti i dalje:

CH3Cl + Cl2 --> CH2Cl2 + HCl

CH2Cl2 + Cl2 --> CHCl3 + HCl

CHCl3 + Cl2 --> CCl4 + HCl

 Također pogledajte 
 Ugljikovodik
 Alken
 Alkin
 Pristan

 Reference 

 Literatura 
 Linda D. Williams: Chemistry Demystified, McGraw-Hill, New York, 2003, str. 123-126

Kategorija:Alkani