Registarske oznake za vozila u Bosni i Hercegovini

Registarske oznake za vozila u Bosni i Hercegovini su na snazi od 2. februara 1998, dok svoj trenutni oblik i izgled imaju od 28. septembra 2009. Trenutna oznaka za motorna vozila sastoje se od plavog polja sa državnom skraćenicom BIH na lijevoj strani i sedam znakova (pet brojeva i dva slova) u formi X00 - X - 000.

Od 1998. godine do 2009. izdavale su se tablice u formi 000 - X - 000 koje su još uvijek u upotrebi, ali se rijetko mogu vidjeti.

 Opis 
Registarske oznake su jedinstvene za cijelu teritoriju Bosne i Hercegovine i ne označavaju mjesto gdje je registrovano vozilo (grad, općina, kanton ili entitet) kao što je bilo do 1998. Isto tako, tablice ne sadrže nikakve heraldičke simbole. Na tablicama se koriste samo slova koja su podjednako zastupljena latiničnim i ćiriličnim pismom (A, E, O, J, K, M, T). Ovaj način označavanja osmišljen je tako da je praktično nemoguće utvrditi da li je vozač iz Republike Srpske ili iz Federacije BiH, odnosno da li je Bošnjak, Hrvat ili Srbin.http://www.iddeea.gov.ba/saopstenja_detalji.php?id=81

 Zaštitni elementi 
Registarske oznake imaju nekoliko zaštitnih elemenata:

 Virtuelna sigurnosna nit - pruža se vodoravno preko donje polovine oznake. Sastoji se od dva dijela, pa pri pomijeranju tablice ostavlja utisak kretanja po površini tablice
 Vodeni žig - predstavljen u dva reda natpisa. U gornjem redu, u malom kvadratu javlja se kod države (BIH) na latinici, vodoravnom dužinom tablice, dok je u donjem redu kod na ćirilici (БИХ). Vidljiv je običnim okom pod uglom posmatranja od 30⁰.
 Serijski broj - na vodoravnoj sredini oznake, pri donjoj ivici, nalazi se serijski broj izražen sa 8 brojeva, a pored njega i barkod tog broja.
 Font - na oznakama se upotrebljava posebno dizajniran font, German FE Schrift, kod kojeg dizajnom slova otežano dopisivanje dodatnih elemenata kako bi se promijenilo jedno slovo u drugo.

 Dokumenti 

 Vrste registarskih oznaka 
IzgledFormaDimenzije
(mm)Opisbez okvira|170x170pxX00-X-000520 x 110 x 1Trenutna registarska oznaka za motorna vozilabez okvira|82x82piksel240 x 130 x 1bez okvira|170x170piksel000-X-000520 x 110 x 1Stara oznaka za motorna vozila koja je još uvijek u upotrebibez okvira|82x82pikselX00X00170 x 130 x 1Za motocikle i mopede. Izdaje se jedna registarska tablica koja se sastoji od dva slova i četiri brojabez okvira|170x170pikselX00-X-000520 x 110 x 1Za traktore, priključna vozila za traktore, pčelarska i poljoprivredna vozila, radne mašine, radna vozila i motokultivatorebez okvira|103x103piksel340 x 200 x 1bez okvira|170x170pikselTA-000000520 x 110 x 1Za taksi vozilabez okvira|108x108piksel340 x 200 x 1EE-000000520 x 110 x 1Registarska oznaka za rent-a-car vozilabez okvira|170x170pikselTT-000000Probna registarska oznakabez okvira|170x170pikselMT-000000Prenosiva registarska oznakaEM-000000Registarska oznaka za privremeno registrovana vozilaET-000000Registarska oznaka za vozila koja se izvoze iz Bosne i Hercegovine radi registrovanja u drugoj državibez okvira|170x170pikselOT-000000Registarska oznaka za oldtimere. Tri broja iza slova OT označavaju posljednje tri cifre godine proizvodnje oldtimerabez okvira|170x170piksel000000-XRegistarska oznaka za OS BiH i MODbez okvira|170x170pikselBB-X-000Diplomatska registarska oznakabez okvira|94x94piksel170 x 130 x 1bez okvira|170x170pikselEUPM 0000520 x 110 x 1Registarska oznaka za vozila Policijske misije Evropske unije u BiH

 Historija 
Revidirane registarske oznake uvedene su na inicijativu međunarodnog visokog predstavnika za Bosnu i Hercegovinu (OHR) Carlosa Westendorpa. U izvještaju OHR-a, prije donošenja odluke, navedeno je da su postupci MUP-ova kantona Federacije BiH i Republike Srpske oko međuentitetske linije razgraničenja, bili "najveća prepreka slobodi kretanja", uključujući zastrašivanje i proizvoljnog pisanja prekršajnih naloga.

Na drugim mjestima zabilježen je vandalizam nad vozilima sa registarskim tablicama iz jednog entiteta dok su boravili na teritoriji u drugom entitetu. Razvoj registarskih oznaka koje ne bi služile kao zamjenski identifikator etničke pripadnosti vozača bilo je djelomično rješenje ovih problema.

 Registarske oznake u SR Bosni i Hercegovini 
mini|250px|Izgled jugoslavenske registarske oznake iz Tuzle.
mini|Izgled bivše registarske oznake radne mašine iz Drvara.|248x248piksel
Registarske oznake u SR Bosni i Hercegovini za vrijeme SFR Jugoslavije su bile napisane u formi: XX ☆ 000 - 000, gdje je XX skraćenica za naziv mjesta (maskimalno 3 slova), zatim crvena petkoraka zvijezda, te broj oznake (maksimalno šest cifri).

Skraćenice su bile sljedeće:
KodMjestoKodMjestoKodMjestoBLBanja LukaTDTitov DrvarLILivnoPDPrijedorTRTravnikTBTrebinjeSASarajevoZEZenicaČPČapljinaTZTuzlaBIBihaćKNJKonjicMOMostarDODobojGŽGoraždeBČBrčkoVIVisokoZVZvornikBNBijeljinaJCJajceMDModričaBUBugojnoGŽGoraždeMGMrkonjić GradSCSokolac

 Registarske oznake u Republici Bosni i Hercegovini 
mini|250px|Izgled registarske oznake Republike Bosne i Hercegovine iz Tuzle.
mini|249x249piksel|Izgled registarske oznake UNPROFOR-a u Srebrenici iz 1995.
Na teritoriji koju je kontrolisala Armija Republike Bosne i Hercegovine, od 1992. izdavane su registarske oznake koje su sa lijeve strane imale plavo polje sa međunarodnim kodom države (BIH) i grbom Republike Bosne i Hercegovine sa ljiljanima. Bile su napisane u formi XX - 0000 YZ, gdje je XX dvoslovna skraćenica za mjesto, zatim broj oznake (maskimalno četiri cifre), te YZ, gdje je Y označavalo općinu, a Z seriju. Prvobitna verzija oznake nije imala plavo polje, a format je bio XX - 00000 Z.

Skraćenice su bile sljedeće:
KodMjestoKodMjestoKodMjestoSASarajevoZEZenicaJCJajcePDPrijedorKOKonjicBUBugojnoTZTuzlaBLBanja LukaZVZvornikMOMostarBIBihaćMDModričaBRBrčkoDODobojGOGoraždeTRTravnikVIVisokoTDTitov Drvar

 Registarske oznake u Republici Srpskoj 
mini|250px|Izgled registarske oznake Republike Srpske iz Bijeljine.
Na teritoriji entiteta Republika Srpska do 1998. korištene su registarske oznake slične onima prije rata u BiH, s tom razlikom što je umjesto crvene zvijezde korišten grb sa srpskim krstom. Bile su napisane u formi XX ✙ 00-00,  gdje je XX dvoslovna skraćenica za mjesto, obično bila napisana na ćiriličnom pismu, ali su se koristile i registarske oznake sa latiničnim verzijama kodova, te broj oznake.
mini|251x251piksel|Izgled registarske oznake vojnog vozila Vojske Republike Srpske (VRS).
Skraćenice su bile sljedeće:
KodMjestoKodMjestoSSССSarajevo (ranije Srpsko Sarajevo, 
kasnije Istočno Sarajevo)SNjСЊFoča (ranije Srbinje)PDПДPrijedorDOДОDobojBLБЛBanja LukaZVЗВZvornikBČБЧBrčkoMDМДModričaTBТБTrebinjeBNБНBijeljinaMGМГMrkonjić GradVGВГVišegradDVДВDrvarNNjНЊNevesinje

 Registarske oznake u Herceg-Bosni 
mini|250x250piksel|Izgled registarske oznake vojnog vozila Hrvatskog vijeća odbrane (HVO).
mini|250px|Izgled registarske oznake Herceg-Bosne iz Orašja.
Na području Hrvatske Republike Herceg-Bosne do 1998. korištene su registarske oznake slične onima u Hrvatskoj, s razlikom u obliku štita u hrvatskom grbu ("šahovnica"). Bile su napisane u formi XX 🛡 000-XX.

Skraćenice su bile sljedeće:
KodMjestoKodMjestoKodMjestoMOMostarGRGrude RAProzor (ranije Rama)ČAČapljinaBUBugojnoŽEŽepčePOPosušjeČTČitlukLILivnoŠBŠiroki BrijegTRTravnikLJLjubuškiJAJajceOROrašjeDRDrvarTGTomislavgradKIKiseljakKOKonjic

 Registarske oznake Oružanih snaga Bosne i Hercegovine 
mini|252x252piksel|Izgled registarske oznake OS BiH.
Registarske oznake za vozila Oružanih snaga Bosne i Hercegovine (OS BiH) i Ministarstva odbrane BiH (MOD) sa lijeve strane imaju grb Bosne i Hercegovine ispod kojeg piše skraćenica OS BiH. Napisane su u formi 000000 - X, gdje je X klasifikacija motornog ili priključnog vozila slovom engleskog alfabeta (A, B, C, D, E, F, G, H, I i sl.). Na borbena motorna vozila - gusjeničare umjesto registarkih tablica, ispisuju se registarske oznake na određenom mjestu vozila.

Vozila OS BiH koja podliježu registraciji su:

 motorna i priključna vozila koja se nalaze na upotrebi u OS BiH i vozila koja su u vlasništvu Ministarstva odbrane BiH, koja su upućena kao podrška vojnim jedinicama koje učestvuju u misiji Ujedinjenih nacija, a registrovana su u Bosni i Hercegovini.
 oklopna vozila, odnosno naoružano motorno vozilo specijalno izrađeno ili prilagođeno za borbena djelovanja (oklopni automobili, transporteri, samohodno artiljerijsko oružje, borbena protuzračna, anfibijska vozila i sl.).

 Vrste oznaka 
IzgledFormaDimenzije
(mm)Opisbez okvira|170x170piksel000000-X520 x 110 x 1Registarska oznaka za neborbena motorna vozila 
i borbena motorna vozila - točkaši (A)bez okvira|89x89piksel170 x 130 x 1Registarska oznaka za motocikle (A)bez okvira|170x170piksel520 x 110 x 1Registarska oznaka teretna borbena i neborbena motorna vozila (B)bez okvira|170x170pikselProbna registarska oznaka000000XRegistarska oznaka za samohodno artiljerijsko oružje - gusjeničare (E)Registarska oznaka za oklopne transportere - gusjeničare (J)Registarska oznaka za lansirno oružje (K)bez okvira|170x170pikselRegistarska oznaka za tenkove (T)
 Registarske oznake diplomatskih i konzularnih predstavništava i misija 
mini|253x253piksel|Izgled diplomatske registarske oznake Turske.
Registarske oznake za vozila diplomatskih i konzularnih predstavništava, misija stranih država i predstavništava međunarodnih organizacija u Bosni i Hercegovini i njihovog osoblja, odnosno stranaca stalnih službenika u ovim predstavništvima su u formi BB - X - 000, gdje je BB brojna oznaka za državu ili organizaciju (maksimalno četiri cifre) po kojoj je predstavništvo registrirano u BiH, X slovna oznaka djelatnosti predstavništva, odnosno statusa lica u tim predstavništvima, te broj oznake koji se sastoji od tri broja. Registarske oznake su plave boje, oivičene žutom linijom i sadrže slova i brojeve žute boje.

Vozilu koje koristi šef diplomatskog predstavništva ili misije strane države dodjeljuje se brojna oznaka 001, koju isti zadržava u slučaju promjene vozila u propisanom postupku registracije vozila.

 Slovne oznake i elipsaste naljepnice 
Slovne oznake djelatnosti predstavništva, odnosno statusa lica u tim predstavništvima na registarskim oznakama su sljedeće:

 "A" - za vozila u vlasništvu diplomatskih i konzularnih predstavništava, misija stranih država i predstavništava međunarodnih organizacija u BiH i njihovog osoblja koje ima diplomatski status,
 "M" - za vozila čiji su vlasnici stranci koji su zaposleni u diplomatskim i konzularnim predstavništvima, misijama stranih država i predstavništvima međunarodnih organizacija u BiH, a nemaju diplomatski status.
mini|256x256piksel|Izgled elipsastih diplomatskih naljepnica.
Uz navedene registarske oznake izdaju se i elipsaste naljepnice plave boje, dimenzija 150 mm x 110 mm x 1 mm, oivičene žutom linijom koje sadrže slova žute boje i neponovljivi serijski broj:

 "CMD" - za vozila kojima se koristi šef diplomatskog predstavništva ili misije,
 "CD" - za vozila kojima se koriste lica sa diplomatskim statusom,
 "CC" - za vozila kojima se koristi konzularni funkcioner.

 Kodovi država i organizacija 
Navedeni kodovi također su bili u upotrebi i u Hrvatskoj u periodu od 1991. do 1994.
KodDržava ili organizacija1011121314151617181920212223242526272829 (OSCE)30323334353637 Ured visokog predstavnika za Bosnu i Hercegovinu (OHR)38 Komisija za ljudska prava (HRC)394041 Međunarodna banka za obnovu i razvoj (IBRD)424344 Visoki povjerenik Ujedinjenih nacija za izbjeglice (UNHCR)4546 Međunarodni monetarni fond (MMF)47 Ured za carinsku i fiskalnu pomoć Evropske unije (CFAO)4849 Evropska centralna banka (ECB)50 Evropska komisija u Bosni i Hercegovini (EK)51 Program Ujedinjenih nacija za razvoj (UNDP)52 Međunarodna organizacija za migracije (IOM)5354 Centralna banka55 Komisija za imovinske zahtjeve raseljenih lica i izbjeglica (CPDPR)5657 Organizacija Ujedinjenih nacija za obrazovanje, nauku i kulturu (UNESCO)585960 Međunarodni dječiji fond za vanredne situacije Ujedinjenih naroda (UNICEF)61626364 Posmatračka misija Evropske unije u bivšoj Jugoslaviji (EUMM)65 Međunarodna monetarna grupa (IMG)6668 Svjetska zdravstvena organizacija (WHO)6970 Međunarodni centar za razvoj migracione politike (ICMPD)71 Međunarodna komisija za nestale osobe (ICMP)7273 Međunarodni odbor Crvenog krsta (ICRC)747576 Međunarodni fond za poverenje (ITF)77 Međunarodna federacija društava Crvenog krsta i Crvenog polumjeseca78 Međunarodna finansijska korporacija (IFC)798081 Visoki povjerenik Ujedinjenih nacija za ljudska prava (OHCHR)8283 Fondacija za povratak izbjeglica (RRF)84 A - Policijska misija Evropske unije (EUPM) M - Posmatračka misija Evropske unije (EUMM)85 Regionalni centar za životnu sredinu (REC)86 Pakt stabilnosti Antikorupcijske inicijative (SPAI)8788 Registar89 Visoko sudsko i tužilačko vijeće Bosne i Hercegovine (VSTV)90 Ured specijalnog predstavnika Evropske unije (EUSR)91 Japanska agencija za međunarodnu saradnju (JICA)9293949596 Vijeće za regionalnu saradnju (RCC)97 Centar za obuku za operacije podrške miru (PSOTC)0100010201030119

 Također pogledajte 
 Registarske oznake za vozila
 Registarske oznake za vozila u Evropi
 Registarske oznake za vozila u Jugoslaviji
 Registarske oznake za vozila u Crnoj Gori
 Registarske oznake za vozila u Hrvatskoj
 Registarske oznake za vozila u Sjevernoj Makedoniji
 Registarske oznake za vozila u Sloveniji
 Registarske oznake za vozila u Srbiji

 Reference 

 Vanjski linkovi 

 Pravilnik o registraciji vozila u BiH

Kategorija:Saobraćaj u Bosni i Hercegovini
Bosna i Hercegovina