Dušikovi oksidi

Pojam dušikovi oksidi odnosi se na binarne spojeve oksigena i dušika, ili na smjesu sljedećih spojeva:
 dušik-oksid
 Dušik-monoksid (NO), dušik (II) oksid
 Dušik-dioksid (NO2), dušik (IV) oksid
 Dušik-suboksid (N2O), dušik (I) oksid
 Didušik-trioksid (N2O3), dušik (II, IV) oksid
 Didušik-tetroksid (N2O4), dušik (IV) oksid
 Didušik-pentoksid (N2O5), dušik (V) oksid

Posljednja tri su nestabilni spojevi.
Tu spadaju i:
 Trinitramid (N(NO2)3 or N4O6), dušik(0,IV) oksid
 Dinitramid  (N(NO2)3-)
 Nitrit ()
 Nitrat ()
 Nitronij ()
 Nitrozonij ()
 Peroksinitrit ()

Spojevi NO i NO2 su  radikali.
Osim toga, postoji nekoliko aniona dušičnih oksida. Najstabilniji od njih je nitratni anion:
Nitrat (NO3-), trioksonitratni (V) ion ali drugi dušik oksoanion uključuje nitrit, peroksinitrit, trioksodinitrat (hiponitrat) i nitroksilat.

U hemiji atmosfere, Zagađivanju zraka i srodnim područjima , termin  dušikovi oksidi specifično se odnosi na NOx (NO i NO2)

Samoprva tri spoja izolirana su na sobnoj temperaturi. N2O3, na kojoj se N2O4 i  N2O5 brzo se raspadaj. NO3, N4O i  N(NO2)3 vrlo su reactivni.

N2O je  stabilan i prilično nereaktivan na sobnoj temperaturi, a ne i NO2 je dosta reaktivan, ali ipak prilično stabilan kada je  izoliran.

NOx 

NOx (često pisan kao  NOx) odnosi se naNO i NO2. Oni se proizvode u sagorijevanju, a posebno na visokoj temperaturi. Ove dvije hemikalije su važne vrste tragovima u Zemljinoj atmosferi. U troposferi, tokom dana, NO reagira s djelomično oksidiranim organskim vrstama (ili  peroksidnim radikalima) i  formira se  NO2, koji se zatim  fotolizira  po suncu za pretvaranje NO:

NO + CH3O2 → NO2 + CH3O
NO2 + sunlight → NO + O
Atom kisika koji je nastao  u drugoj reakciji zatim nastavlja da formira ozon; ova serija reakcija je glavni izvor troposferskog ozona. CH3O2je samo jedan primjer od mnogih djelomično oksidiranih organskih molekula koje mogu reagirati sa NO  i formirati NO2.

Ove reakcije su prilično brrze, tako da  NO i NO2 idu u krug, ali zbir njihovih koncentracija([NO] + [NO2]) ima tendenciju da ostane stabilan. Zbog ovog kruženja, može se  razmišljati o dvije hemikalije kao grupe; otuda izraz NOx. Osim toga, djeluje kao glavni prekursori za troposferski ozon, NOx koji je također štetan za ljudsko zdravlje i ljudska  prava.

NOx može reagirati s vodom dajući dušičastu kiselinu, koja može završiti u zemljištu, gdje tvori nitrate, koji se koriste za rastuće biljke.

Također pogledajte
Sumpor-nitridi

Reference

Vanjski linkovi

Kategorija:Oksidi
Kategorija:Hemija okoline