Andaluzija

Andaluzija (špa. Andalucía) jeste španska autonomna zajednica, smještena na jugu Pirinejskog poluostrva. Nalazi se na obalama Sredozemnog mora i Atlantskog okeana, graniči na jugu sa Gibraltarom, na sjeveru s Ekstremadurom i Castilla-La Manchom, na istoku s Regijom Murcia te na zapadu s Portugalom.

 Geografija 
Andaluzija je druga španska autonomna zajednica, iza Kastilje i Leóna, po površini, a prva po broju stanovnika.

 Reljef 
Reljef se sastoji od tri osnovne cjeline:
 Sierra Morena, prirodna granica između kastiljske visoravni i Andaluzije, sa osamljenom planinom Sierra Madrona koja doseže 1.300 metara u svojoj najvišoj tački (Bañuela). Unutar ovog sistema treba istaknuti klanac Despeñaperros, koji tvori prirodnu granicu s Kastiljom.
 Betijski kordiljeri razvijaju se paralelno s mediteranskom obalom. Najviši vrhovi Andaluzije nalaze se na Sierra Nevadi, gdje se nalaze i najviši vrhovi Pirenejskog poluostrva: Mulhacén (3478 m) i Veleta (3392 m).
 Dolina Guadalquivira, koja se nalazi između gore spomenutih cjelina; to je ravničarski predio koji se otvara prema Kadiskom zalivu na jugozapadu.

 Klima 
Klima Andaluzije je mediteranska, iako nemaju svi predjeli istu klimu.

Padavine se smanjuju sa zapada prema istoku; najkišovitije mjesto je Sierra de Grazalema (2.138 mm godišnje), a najsuše mjesto u Evropi je Rt Gata, sa 117 litara godišnje.

Broj kišnih dana tokom godine je oko 75.  S druge strane, u zapadnoj Andaluziji doseže se 300 sunčanih dana tokom godine. Prosječna godišnja temperatura je 16 °C. Najhladniji mjesec je januar (6,4 °C), a najtopliji august (28,5 °C).

 Hidrologija 
mini|desno|240px|Rijeka Guadalquivir u Córdobi.
Andaluzijske rijeke pripadaju atlantskom i sredozemnom slivu. Najvažnije rijeke su:

 Guadalquivir, najduža rijeka u Andaluziji (657 km), izvire u Sierra de Cazorla, prolazi kroz gradove Córdobu i Sevillu, i ulijeva se kod Sanlúcar de Barrameda. Njene glavne pritoke su Genil i Guadiana Menor te Guadalimar, Guadiato i Bembézar.
 Guadiana
 Odiel i Río Tinto
 Guadalete y Barbate.

 Demografija 
Andaluzija je prva španska autonomna zajednica po broju stanovnika, sa 7.849.799 stanovnika (prema popisu iz 2005. godine). Stanovništvo je, prije svega, koncentrirano u glavnim gradovima provincija, te obalnim područjima, zbog čega je stepen urbanizacije Andaluzije visok. U Andaluziji postoje 26 gradova sa više od 50.000 stanovnika.

Stanovništvo u glavnim gradovima provincija:

 Sevilla - 704.154
 Málaga - 558.287
 Córdoba - 321.164
 Granada - 236.982
 Almería - 181.702
 Huelva - 145.150
 Cádiz - 131.813
 Jaén - 116.540

Drugi veći gradovi u Andaluziji:

 Jerez de la Frontera - 196.275
 Marbella - 116.234
 Dos Hermanas - 112.273
 Algeciras - 111.283
 San Fernando - 92.666
 El Puerto de Santa María - 82.306
 Vélez-Málaga - 64.919
 Alcalá de Guadaíra - 63.237
 La Línea de la Concepción - 61.892
 Linares - 60.807

 Jezik 

Za ovu regiju karakterističan je govor koji se razlikuje od standardnog španskog jezika, te se naziv još i andaluzijskim govorom ili dijalektom.

 Političko-upravna organizacija 

Andaluzija je iskoristila mogućnost koju dopušta Ustav Španije iz 1978. godine, te je proglasila svoju autonomiju, konstituirajući se kao Autonomna zajednica Andaluzija (špan. Comunidad Autonoma de Andalucía) 28. februara 1980.

 Provincije 

mini|desno|320px|Andaluzijske provincije Andaluzija se dijeli na osam provincija, koje se dijele na 770 gradova:

 Provincija Almería - 611.037 stanovnika i 102 grada
 Provincija Cádiz - 1.178.773 stanovnika i 44 grada
 Provincija Córdoba - 784.057 stanovnika i 75 grada
 Provincija Granada - 854.419 stanovnika i 168 grada
 Provincija Huelva - 482.965 stanovnika i 79 grada
 Provincija Jaén - 657.714 stanovnika i 97 grada
 Provincija Málaga - 1.453.409 stanovnika i 100 grada
 Sevilla (provincija) - 1.811.177 stanovnika i 105 grada

 Turizam 

Položaj Andaluzija na jugu Pirenejskog poluostrva omogućava joj svrstavanje najtoplije evropske regija. Mediteranska klima, velik broj sunčanih sati, zajedno s velikim plažama, idealni su uvjeti za razvoj turizma.

Obala je ono što predstavlja najvažniji ulog sa stajališta turizma, ali istovremeno njeno intenzivno iskorištavanje predstavlja veliki rizik, posebno od onečišćenja i megalomanske izgradnje.
mini|lijevo|250px|Ulaz Sredozemnog mora u Gibraltarski moreuz

Najveći broj noćenja ostvaruje se u augustu, sa 13,26% noćenja u cijeloj godini, dok se u decembru ostvaruje samo 5,36%.

Njenih 836 km obale oplakuju Atlantski okean na zapadu, gdje se nalazi Costa de la Luz (Obala svijetlosti) (Huelva i Cádiz), i Sredozemno more na istoku, gdje se obala dijeli na Costa del Sol (Obala sunca) (dio Cádiza i Málage), Costa Tropical (Tropska obala) (Granada i dio Almeríe) i Costa de Almería.

Pored turizma sunca i plaža, razvijeni su i drugi tipovi turizma, kao što je kulturni turizam, sportski turizam i kongresni turizam.
mini|desno|250px|Ulaz Atlantskog okeana u Gibraltarski moreuz

Što se tiče kulturnog turizma, nesporno je bogatstvo historijske baštine ove regije. Andaluzija je poznata po spomenicima kao što su Alhambra (Granada), Giralda (Sevilla) ili džamija u Córdobi. Također se ističu katedrale i crkve, dvorci i utvrde, samostani te drugi historijski ostaci u svakoj od provincija, te prisutnost različitih arhitektonskih stilova (islamska arhitektura, renesansna te barokna arhitektura).

S druge strane, Andaluzija je zavičaj velikih slikara, kao što su Pablo Picasso (Málaga), ili Bartolomé Esteban Murillo i Velázquez (Sevilla), što je još jedan turistički adut. Fundacija Picasso u Málagi, Muzej Picasso, kao i Kuća muzej Murillo u Sevilli, sve su to destinacije koje turisti posjećuju u velikom broju. Valja spomenuti i veliki broj drugih muzeja i bogatih izložbi.

 Znamenitosti 
mini|desno|250px|Katedrala u Sevilli

 Alhambra (najposjećeniji spomenik u Španiji)
 Velika džamija u Córdobi
 Giralda
 Doñana
 Grazalema
 Ronda (Málaga)
 Gibraltarski moreuz
 Úbeda i Baeza
 Almuñécar
 Botanički vrt La Concepción

 Također pogledajte 
 Flamenko
 Zirjab

 Reference 

Kategorija:Andaluzija