Zastupnički dom Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine

Zastupnički dom Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine jest donji dom Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine i Zastupničko tijelo državljana Bosne i Hercegovine. Zajedno s gornjim domom, tj. Domom naroda, koji predstavlja tri konstitutivna naroda Bosne i Hercegovine (Bošnjake, Hrvate i Srbe) čini najviše zakonodavno tijelo države, Parlamentarnu skupštinu Bosne i Hercegovine.

 Struktura 
Sastoji se od 42 zastupnika, od kojih se dvije trećine (28) biraju s teritorije Federacije Bosne i Hercegovine, a jedna (14) s teritorije Republike Srpske i koji se biraju neposredno na izborima. Većina svih članova (22) čini kvorum.

Na čelu Doma je predsjedavajući s dva zamjenika, koji ne mogu biti iz istog konstitutivnog naroda i koji se rotiraju svakih osam mjeseci u periodu četiri godine. Da bi određeni zakon bio usvojen u ovom domu, potrebne su najmanje dvije trećine ukupnih glasova (28 glasova), a od toga mora biti najmanje polovina iz svakog entiteta (14 iz Federacije BiH i sedam iz Republike Srpske). Ovakav način glasanja zove se entitetsko glasanje i utvrđen je članom 4. Ustava Bosne i Hercegovine i bio je jedna od tačaka Dejtonskog sporazuma.

 Kolegij 
Kolegij Zastupničkog doma Bosne i Hercegovine čine predsjedavajući doma, prvi i drugi zamjenik predsjedavajućeg. Sjednice Doma saziva i dnevni red predlaže predsjedavajući u dogovoru sa zamjenicima.

Prema Poslovniku Zastupničkog doma, Kolegij je zadužen za ostvarivanje prava i dužnosti zastupnika, koji su u vezi s obavljanjem njihove dužnosti te izradu prijedloga kriterija kojima se reguliraju prava i obaveze zastupnika na profesionalnom radu, zatim saradnju s Domom naroda, uključujući održavanje plenarne sjednice oba doma na svoj ili na zahtjev Kolegija Doma naroda, te za održavanje zajedničkih sjednica kolegija, ostvarivanje prava i dužnosti Doma prema Predsjedništvu BiH i Vijeću ministara BiH, u skladu sa Ustavom BiH, zakonom i Poslovnikom, kao i druge poslove.

 Trenutni sastav 

StrankaBroj
glasova%ZastupniciStranka demokratske akcije273.54515,789Savez nezavisnih socijaldemokrata255.51514,746Hrvatska demokratska zajednica BiH137.3407,924Socijaldemokratska partija BiH129.4997,475Srpska demokratska stranka112.2506,472Demokratska fronta–Građanski savez101.7135,863Narod i pravda79.5554,583Partija demokratskog progresa73.0234,212Naša stranka49.4812,852Narodni evropski savez47.1572,722Za pravdu i red32.9821,901Demokratski savez30.5911,761Ujedinjena Srpska24.3131,401Bosanskohercegovačka inicijativa18.6971,071Ukupno1.365.66142

 Način rada i odlučivanja 
Zastupnički dom ravnopravan je s Domom naroda, što podrazumijeva da su odluke usvojene tek kad ih oba doma prihvate u istom sadržaju.

Ustavom Bosne i Hercegovine odlučeno je da u Zastupničkom domu postoje dva načina odlučivanja:
 odlučivanje prostom većinom
 odlučivanje kvalificiranom većinom.

Poslovnik se donosi većinom glasova, a tako se biraju i predsjedavajući i dvojica dopredsjedavajućih Doma, s tim da svaki od njih mora biti iz reda različitih konstitutivnih naroda. Na dužnosti predsjedavajućeg, odnosno dopredsjedavajućeg smjenjuju se svakih osam mjeseci, s tim što predsjedavajući Zastupničkog ne smije biti iste nacionalnosti kao i predsjedavajući Doma naroda.

 Komisije 
Komisije imaju veoma važnu ulogu i doprinose racionalnijem i efikasnijem radu domova. Zastupnički dom ima sedam stalnih komisija:
 Ustavnopravnu
 za vanjske poslove
 za vanjsku trgovinu i carine
 za finansije i budžet
 za saobraćaj i komunikacije
 za ostvarivanje ravnopravnosti spolova
 za pripremu izbora Vijeća ministara BiH.

Dom također može, na prijedlog zastupnika, osnovati privremene komisije doma ili, na prijedlog drugog doma, privremene zajedničke komisije za realizaciju ili pripremanje određenog akta ili pitanja, kao i istražne komisije.

 Predsjedavajući 
#ImeMandatSazivPartija1.Ivo Lozančić3. januar 1997.2. septembar 1997.I sazivHDZ BiH2.Slobodan Bijelić2. septembar 1997.2. maj 1998.SDS3.Halid Genjac2. maj 1998.3. decembra 1998.SDA4.3. decembra 1998.2. augusta 1999.II saziv5.Mirko Banjac2. augusta 1999.2. aprila 2000.SDS6.Pero Skopljak2. aprila 2000.29. decembar 2000.HDZ BiH7.Sead Avdić29. decembar 2000.28. august 2001.III sazivSDP BiH8.Željko Mirjanić28. august 2001.28. april 2002.SNSD9.Mariofil Ljubić28. april 2002.9. decemar 2002.HDZ BiH10.Šefik Džaferović9. decemar 2002.8. august 2003.IV sazivSDA11.Nikola Špirić8. august 2003.8. april 2004.SNSD12.Martin Raguž8. april 2004.8. decembra 2004.HDZ BiH13.Šefik Džaferović8. decembra 2004.8. august 2005.SDA14.Nikola Špirić8. august 2005.8. april 2006.SNSD15.Martin Raguž8. april 2006.11. januar 2007.HDZ BiH16.Beriz Belkić11. januar 2007.10. septembar 2007.V sazivSBiH17.Milorad Živković10. septembar 2007.10. maj 2008.SNSD18.Niko Lozančić10. maj 2008.10. januar 2009.HDZ BiH19.Beriz Belkić10. januar 2009.10. septembar 2009.SBiH20.Milorad Živković10. septembar 2009.10. maj 2010.SNSD21.Niko Lozančić10. maj 2010.30. novembar 2010.HDZ BiH22.Adnan Bašić30. novembar 2010.20. maj 2011.VI sazivSBB BiH23.Denis Bećirović20. maj 2011.19. januar 2012.SDP BiH24.Milorad Živković19. januar 2012.19. septembar 2012.SNSD25.Božo Ljubić19. septembar 2012.19. maj 2013.HDZ 199026.Denis Bećirović19. maj 2013.19. januar 2014.SDP BiH27.Milorad Živković19. januar 2014.19. septembar 2014.SNSD28.Božo Ljubić19. septembar 2014.9. decembar 2014.HDZ 199029.Šefik Džaferović9. decembar 2014.8. august 2015.VII sazivSDA30.Borjana Krišto8. august 2015.8. april 2016.HDZ BiH31.Mladen Bosić8. april 2016.8. decembar 2016.SDS32.Šefik Džaferović8. decembar 2016.8. august 2017.SDA33.Borjana Krišto8. august 2017.8. april 2018.HDZ BiH34.Mladen Bosić8. april 2018.6. decembar 2018.SDS35.Borjana Krišto6. decembar 2018.5. august 2019.VIII sazivHDZ BiH36.Denis Zvizdić5. august 2019.5. april 2020.SDA37.Nebojša Radmanović5. april 2020.5. decembar 2020.SNSD38.Borjana Krišto5. decembar 2020.5. august 2021.HDZ BiH39.Denis Zvizdić5. august 2021.5. april 2022.NiP40.Nebojša Radmanović5. april 2022.1. decembar 2022.SNSD41.Denis Zvizdić1. decembar 2022.1. august 2023.IX sazivNiP42.Marinko Čavara1. august 2023.1. april 2024.HDZ BiH43.Nebojša Radmanović1. april 2024.1. decembar 2024.SNSD44.Denis Zvizdić1. decembar 2024.1. august 2025.NiP45.Marinko Čavara1. august 2025.trenutnoHDZ BiH

Također pogledajte
Politika Bosne i Hercegovine
 Dom naroda Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine
Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine
Parlament Federacije Bosne i Hercegovine
Narodna skupština Republike Srpske
Skupština Brčko distrikta
Prethodna zakonodavna tijela:
Bosanski stanak (1354–1463)
Bosanski sabor (1878–1918)
ZAVNOBiH (1943–1945)
Narodna skupština BiH (1945–1963)
Skupština SR BiH (1963–1992)
Skupština Republike BiH (1992–1996)

 Napomene 

 Reference 

 Vanjski linkovi 

 Službeni sajt Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine
 Poslovnik Zastupničkog doma PS BiH

Kategorija:Institucije Bosne i Hercegovine
*

Bosna i Hercegovina