4. vijek p. n. e.

4. vijek p. n. e. je započeo na prvi dan 400. p. n. e. a završio na posljednji dan 301. p. n. e.

 Pregled 
mini|240px|Karta svijeta godine 323. p. n. e. (u trenutku smrti Aleksandra Velikog)

Ovaj vijek je obilježio nastavak procvata klasične grčke civilizacije, odnosno nova dostignuća na polju filozofije, umjetnosti, književnosti i arhitekture, ali i nastavak stalnih sukoba među polisima Antičke Grčke kojima je prvo dominirala Sparta, potom Teba. Međusobni sukobi su iscrpili antičke polise, što je iskoristila makedonska država na sjeveru te pod Filipom nametnula svoju hegemoniju, da bi potom Filipov sin Aleksandar Veliki vođen panhelenskom ideologijom pokrenuo rat protiv oslabljenog Perzijskog Carstva. Uspjeh tog pohoda je doveo ne samo do propasti Perzijskog Carstva, čije su prostrane oblasti i mnogobrojni narodi pali pod Aleksandrovu vlast, nego i dotada nezapamćenog prožimanja grčke s orijentalnom kulturom. Pod Aleksandrom se po prvi put u zapadnoj civilizaciji pojavio koncept svjetske države koji će preživjeti čak i raspad Aleksandrovog carstva, a čije će ideološke i druge tekovine preuzeti njegovi nasljednici, započevši novi kulturno-historijski period pod nazivom helenizam. Prema nekim navodima u ovo periodu je rođen kineski učenjak Lao Tse.

 Događaji 

 390. p. n. e./387. p. n. e. - Bitka na Aliji nakon koje Gali pod Brenom pljačkaju Rim.
 387. p. n. e. - Antalkidin mir.
 371. p. n. e. - Bitka kod Leuktre nakon koje završava spartanska hegemonija u Grčkoj.
 343. p. n. e. - Ahemenidsko Perzijsko Carstvo ponovno osvaja Egipat kojim više nikada neće vladati domaći vladari.
 338. p. n. e. - Bitka kod Heroneje u kojoj Filip II Makedonski nameće makedonsku hegemoniju grčkim polisima.
 341. p. n. e. - Završava Prvi samnitski rat, kojim Rimska Republika postaje dominantnom silom Centralne Italije.
 336. p. n. e. - 323. p. n. e. - Aleksandar Veliki osvaja Perzijsko Carstvo i dopire do Indije, stvorivši državu sa dotada najvećom teritorijom.
 323. p. n. e. - Aleksandrovom smrću započinje raspad njegovom carstva u kome će njegovi nasljednici - dijadosi - stvoriti nekoliko helenističkih država.
 316. p. n. e. - Kineska država Qin osvaja državu Shu stekavši tako ključnu prednost nad drugim kineskim državama.
 301. p. n. e. - Bitka kod Ipsa kojom završava četvrti rat dijadoha, a podjela Aleksandrovog carstva postaje trajna.

 Pronalasci, otkrića, pojave 
 Rimljani grade prvi akvadukt.
 Kinezi prvi put koriste samostrijel.

 Značajni ljudi 
lijevo|mini|160x160piksel|Filip II
mini|180x180piksel|Demosten
mini|185x185piksel|Xenophon
lijevo|mini|169x169piksel|Platon
lijevo|mini|160x160piksel|Antisten
centar|mini|161x161piksel|Aristotel
lijevo|mini|129x129piksel|Diogen
lijevo|mini|180x180piksel|Epikur

 Aleksandar Veliki, kralj Makedonije
 Antigon I Monoftalmus, makedonski dijadoh
 Antipatar, makedonski državnik
 Appius Claudius Caecus, rimski državnik
 Atropates, perzijski plemić koji je osnovao nezavisno kraljevstvo
 Bessus, perzijski satrap Baktrije
 Kasandar, kralj Makedonije
 Chandragupta Maurya, osnivač " dinastije Mauryan "
 Krater, makedonski dijadoh
 Darije III, kralj Ahemenidskog carstva
 Demetrije Poliokret, kralj Makedonije
 Demosten, atinski državnik i govornik
 Dhana Nanda, posljednji car iz dinastije Nanda
 Vojvoda Xiao od Qina, vladar Qina
 Epaminonda, tebanski državnik
 Kralj Wuling od Zhaoa, vladar Zhaoa
 Lizimah, makedonski dijadoh i kralj Trakije
 Mahapadma Nanda, osnivač dinastije Nanda
 Manije Curius Dentatus, rimski državnik
 Nakhthorheb, posljednji faraon u Egiptu
 Pelopida, tebanski državnik
 Perdika, makedonski dijadoh
 Filip II, kralj Makedonije
 Ptolomej I Soter, makedonski dijadoh i kralj Egipta
 Porus, kralj Paurava, na indijskom potkontinentu
 Seleuk I Nikator, makedonski dijadoh i osnivač Seleukidskog carstva
 Shang Yang, kineski državnik
 Su Qin, kineski političar i strateg

 Reference 

 Vanjski linkovi