Jajnici

Jajnici () su parni organi koji su dio unutrašnjeg reproduktivnog sistema žene. Imaju i endokrinu funkciju. Ovalnog su oblika, sličan bademu. Najčešće su dugi 3 - 5 i široki 1,5 – 3 cm.

 Struktura 
Jajnici se smatraju ženskim gonadama. Svaki jajnik je bjelkaste boje i nalazi se uz bočni zid maternice u području koje se naziva fosa jajnika. Fosa jajnika je regija koja je omeđena vanjskom ilijumskom arterijom i ispred ureterom i unutrašnjom ilijumskom arterijom. Ovo područje je veličine otprilike 4 cm x 3 cm x 2 cm.Daftary, Shirish; Chakravarti, Sudip (2011). Manual of Obstetrics, 3rd Edition. Elsevier. pp. 1-16. .

 Funkcija 
Smješteni su na krajevima jajovoda ili fallopijan tuba, odnosno neposredno uz nihov otvor, na bočnim stranama gornjeg dijela male karlice u plitkim jamicama (lat.fossa ovarica) na dnu trbušne duplje, s obje strane materice. Homologni su testisima kod muškaraca.

Formiraju se već u sedmoj sedmici intrauterinog razvoja. U sebi sadrže određeni broj primordijalnih (prvobitnih) jajnih ćelija (od 300.000 do 400.000) smještenih u vezivnom tkivu, stromi jajnika, od kojih samo oko 10 posto ostaje, tako da ih u vrijeme puberteta ima oko 30.000 što je njihov konačan broj. Veličina primordijalnog folikula iznosi oko 50 do 100 mikrometara, a u vrijeme ovulacije doseže obim od 1.5 cm. Primordijalna jajna ćelija (primarni folikul) je pod uticajem hormona FSH i LH koji podstiču rast nekoliko primarnih folikula istovremeno,ali od petog do sedmog dana ciklusa odabira se samo jedan folikul, a ostali propadaju. Oko četrnaestog dana menstrulnog ciklusa zrela jajna ćelija biva oslobođena iz jajnika (ovulacija) da bi mogla biti oplođena. Jajna ćelija po pucanju folikularne opne dospijeva u jajovod iz kojeg uz pomoć horionskih resica biva istisnuta u materičnu šupljinu. Zreo folikul se naziva Grafov folikul. Ovaj proces traje tokom fertilnog preioda žene, odnosno od puberteta do menopauze.

Pored ove funkcije, jajnik također ima i endokrinu funkciju. Njihov zadatak je da tokom cijelog života žene proizvode i dva specifična hormona ( steroidni hormoni ): Estrogen i Progesteron. Estogen kontinuirano tokom čitavog života žene i progesteron u drugoj fazi menstrualnog ciklusa i u toku trudnoće.

U klimakteriju jajnik prekida svoju funkciju proizvođača jajnih ćelija čime se završava fertilni period žene. Jajnici u kasnijim godinama postepeno zakržljaju i na kraju budu veličine košpice šljive. Uporedo s time smanjuje se i lučenje polnih hormona u njima.

 Oboljenja 
 Ektopična trudnoća
 Sindrom policističnih jajnika
 Karcinom jajnika

 Također pogledajte 
 Materica
 Vagina
 Jajovodi

Reference

Vanjski linkovi

Kategorija:Endokrini sistem
Kategorija:Ginekologija
Kategorija:Ženski reproduktivni sistem
Kategorija:Karlica
Kategorija:Organi