Albanski lek

Lek (albanski: Leku) je nacionalna valuta u Albaniji. Međunarodni kod valute je ALL.
Ime lek potiče od skraćenog imena Aleksandra Velikog (Leka i Madh). Ime kovanica kindarka (odnosno kintara) potiče od albanske riječi kind (stotina).
Danas se koriste novčanice od 100, 200, 500, 1000 i 5000 leka i kovanice u apoenima od 1, 5, 10, 20, 50 i 100 leka.

Do 1912. Albanija je koristila otomanski novac a nakon sticanja nezavisnosti nastao je period političkog haosa koji je odložio uvođenje nacionalne novčane jedinice do 1926. godine. Tada je kurs leka bio jednak kursu italijanske lire. Lek je devalviran nakon italijanske okupacije. Monetarne reforme su sporovođene dva puta - 1965. i 1991. Stari lek je mijenjan za novi u odnosu 10:1 a zatim i 50:1. Između 1946. i 1948. lek je bio vezan za jugoslavenski dinar a potom za sovjetsku rublju sve do 1961. kada je promijenjena vrijednost rublje.

Lek izdaje Narodna banka Albanije. Inflacija u 2010. je iznosila 3,6%Inflation rate , CIA Factbook 2011.

Historija
Lek je zvanično uveden 1926.Banka Albanije, A brief history of the Bank of Albania  pristupljeno 14.10.2015  U periodu od 1926.-1939. korišten je franga kao alternativan naziv za lek koji je korišten za novčane transakcije u inostranstvu. Franga je imao samo apoen od 5 leka i pokriće u zlatu.Brief Historical Notes on Albania pristupljeno 14.10.2015 

Etimologija
Lek potječe od "Leka" albanskog naziva, skraćenog imema Aleksandra Makedonskog . Portret Aleksandra Velikog na konju je naslikan na novčanici od 1 leka s obe strane.

Novčanice
Prva serija
Nacionalna banka Albanije (Banka Kombëtare e Shqipnis) uvela je 1926. novčanice u apoenima 1, 5, 20 i 100 franka ari. Izvršena je denominacija 1939. od 5 do 200 franga. Od 1944. uvode se apoeni od 2, 5, 10 leka i 100 franga.

Izdavanje novca preuzima 1945. Narodna banka Albanije (Banka e Shtetit Shqiptar) koja je preštampala novčanice od 10 leka, te 20 i 100 franga. U opticaj se puštaju 1945. nove novčanice u apoenima od 1, 5, 20, 100 i 500 franga. Od 1947 uvodi se lek u apoenima od 10, 50, 100, 500 i 1000.

 Serija 1947. Lice Naličje Vrijednost Boja Lice Naličje100px100px 10 leka Breskva Partizan Geometrijski dizajn100px100px 50 leka Tamnozelena Partizan Geometrijski dizajn100px100px 100 leka Tamnoplava Partizan Geometrijski dizajn100px100px 500 leka Smeđa Partizan Geometrijski dizajn100px100px 1,000 leka Tamnoplava/razne boje Partizan Geometrijski dizajn 1949 and 1957 series Lice Naličje Vrijednost Boja Lice Naličje100px100px 10 leka Crvena Grb Albanije Grb Albanije100px100px 50 leka Tamnoplava Skenderbeg Partizan100px100px 100 leka Zelena Partizan Dizajn100px100px 500 leka Narandžasta/plava Žetva pšenice, Skenderbeg Seljanka s pšenicom100px100px 1,000 leka Purpurna Skenderbeg, Naftni toranj Rudar

Druga serija
Od 1965. Albanska Narodna banka uvodi apoene od 1, 3, 5, 10, 25, 50 i 100 leka. Novo izdanje štampano je 1976. nakon što je Albanija postala socijalstička republika.

 Serija 1964. i 1976.LiceNaličje Vrijednost Boja Lice Naličje74px74px 1 lek Zelena Seljak s klasom pšenice Dvorar u Shkodëru77px77px 3 leka Smeđa Žena drži korpu s voćem Vlora88px88px 5 leka Tamnoplava Parna lokomotiva i kamion Brod95px95px 10 leka Zelena Žena radi s tekstilnom mašinom Birokrati i seljaci zajedno ispred kulturne palate, Naim Frashëri105px105px 25 leka Tamnoplava Žena s pšenicom, žetva kombajnom Oranje pomoću mehanizacije116px116px 50 leka Crvena Vojna parada, Skanderbeg Puška, pijuk, izgradnja stambenog bloka123px123px 100 leka Crvena Otac pokazuje sinu hidrocentralnu branu Radnici metalne i naftne industrije, veliki gest, čeličana i naftni izvori{ Bez datumaLiceNaličje Vrijednost Boja Lice Naličje100px100px 100 leka Plava Metalac čisti ingot, prerada čelika Planine, izvori nafte

Treća serija
Novčanica u apoenu od 500 leka uvedena je 28. juna 1991 od 200 i 1000 leka 1. oktobra 1992.
Serija 1991. Slika  Value  Veličina  Boja  Opis  Datum Lice  Naličje  Lice  Naličje  printing  Prvog puštanja u opticaj  Povlačenja  Nevažeće111px111px 100 leka 159 × 77 mm Purpurna Naftna rafinerija Izvor nafte, metalci, čeličana 1991 108px 108px 500 leka 155 × 75 mm Svjetloplava Djevojka s suncokretima Mountains 1991, 1992, 1993, 1996, 1997 28. juni 1991 1. juli 2010 1. januar 2024

Serija 1992.
Serija 1992. Slika  Value  Veličina  Boja  Opis  Datum Lice  Naličje  Lice  Naličje  Prvo štampanje  Prvo puštanje u opticaj  Povlačenje  Nevažeće 108px 108px 100 leka 154 × 72 mm Ljubičasta Narodni borac Orlovi i planine 1994. 25. april 1994 1. januar 2009Bank of Albania. Available at:http://www.bankofalbania.org/web/Kartemonedha_pa_kurs_ligjor_5264_1.php  1. januar 2024 113px 113px 200 leka 162 × 78 mm Smeđa Ismail Qemali Grb Albanije, deklaracija nezavisnosti Albanije 1992 1. oktobar 1992 119px 119px 500 leka 170 × 78 mm Plava Naim Frashëri Frashërija poezija 1. juli 2010 125px 125px 1000 leka 178 × 78 mm Zelena Skanderbeg Krujë Castle 1 April 2011

Serija 1996.
11. jula 1997 uvodi se nova serija.Bank of Albania. Available at: http://www.bankofalbania.org Novčanice je štampala De La Rue iz Ujedinjenog kraljevstva.

Serija 1996.
Banka Albanije. Current banknotes   Slika  Vrijednost  Veličina  Boja  Opis  Datum Lice  Naličje  Lice  Naličje  Štampanja  Povlačenja  Nevažeće 97px 97px  100 leka 130 × 66 mm Purpurna Fan S. Noli Zgrada prvog parlamenta Albanije19961. januar 20091. januar 2024 97px 97px 200 leka 138 × 69 mm Smeđa Naim Frashëri Rodno mjesto Naima Frashëri1996, 2001, 2007,Bank of Albania. Available at:http://www.bankofalbania.org/web/200_leke_5653_1.php  2012  U opticaju 102px 102px 500 leka 145 × 68 mm Plava Ismail Qemali Vlorë zgrada nezavisnosti 1996, 2001, 2007  106px 106px 1000 leka 151 × 72 mm Zelena Pjetër Bogdani Crkva u Vau-Dejës 1996, 2001, 2007, 2011 2000 Leka 160 x 72mm Purpurna Gencije; tri svete kovanice Amfiteatar u Butrinto (blizu Saranda), žuta lincura (lat.gentiana lutea) 2007 112px 112px 5000 leka 160 × 72 mm Zlatna Skanderbeg Dvorac Krujë  1996, 2001, 2007, 2013

 Vanjski linkovi 

 Banka Albanije
   Novčanice iz "Bis ans Ende der Welt"

 Reference 

Kategorija:Albanija
Kategorija:Evropske valute
Kategorija:Valute u optjecaju
Kategorija:Valute uvedene u 1926.