Narodna odbrana Zapadne Bosne

Narodna odbrana Zapadne Bosne (NOZB) je bila bošnjačka paravojna formacija Autonomne pokrajine Zapadna Bosna koja je učestovala u sukobima na području Republike Bosne i Hercegovine tokom rata u Bosni i Hercegovini na strani Vojske Republike Srpske i Srpske vojske Krajine.

NOZB je nastala stvaranjem Autonomne pokrajine zapadne Bosne (APZB) koja je kasnije proglasila nezavisnost od Republike Bosne i Hercegovine kao Republika Zapadna Bosna. Poslije oslobođenja ovog dijela BiH i vojnog poraza NOZB je rasformiran.Avdo Husejnović, "Ko su bili komandanti Abdićeve poražene vojske: Otkrivamo – gdje su i šta rade Babini vojnici"hamdocamo.wordpress.com, pristupljeno 11.7.2015 

Osnivanje
Prema autoru Avdi Husejnoviću moguće je da su pripreme za osnivanje NOZB obavljene 1992. Autonomna pokrajina Zapadna Bosna proglašena je 27. septembra 1993.Narodna odbrana Zapadne Bosneodbrambeno-otadzbinskirat.blogspot.de, objavljeno 27.3.2015, pristupljeno 11.7.2015 U Kninu su (tadašnja nepriznata Republika srpska krajina) augusta 1994. osnovane 3 brigade NOZB. Glavni komandant je bio Asim Delić, koji je u Teritorijanoj odbrani bio rezervni oficir, njegov zamjenik je bio Hamdija Mašić. Načelnik štaba je bio Hasib Hodžić. Pored toga Rasim Bašić je obavljao dužnost načelnika bezbjednosti.. NOZB je formirana  prvenstveno od velikokladuških 521. i 527. brigade te dijela cazinskih jedinica ARBiH.

Jedinice
NOZB imala je ukupno 6 brigada sa oko 10.000 vojnika:

1. brigada NOZB, kojom je komandovao Zumret Brkić
2. brigada NOZB, kojom je komandovao Nijaz Nuhanović
3. brigada NOZB, kojom je komandovao Osman Čaušević
4. brigada NOZB kojom je komandovao Nevzet Đerić Keđo
5. brigada NOZB, kojom je komandovao Muharem Čerimović
6. brigade NOZB, kojom je komandovao Sead Takalić

Specijalne jedinice
Pored toga NOZB je raspolagala s nekoliko jedinica za specijalne namjene:
Jedinica Šejle kojom je komandovao Ismet Gračanin 
Jedinica Ajkini kojom je komandovao Hasan Galijašević. 
Jedinica Metalni, kojom je komandovao Ramiz Rizvić
 Jedinica Golubovi, kojom je komandovao Zlatko Hušidić
Jedinica Jastrebovi
Jedinica Husko
 Jedinica Zenge

Ostalni jedinice
 Vojna policija
 Granična policija.
 Policija
 Regrutni centar «Surovi»

Bitke i vojne operacije
Operacija "Tigar - Sloboda 94"

Peti korpus Armije RBiH uspio je u operaciji Tigar - Sloboda 94 potisnuti NOZB koja se je djelimično povukla, zajedno s rukovodstvom APZB, na teritoriju pod kontrolom Vojske Srpske Krajine (VSK).

Operacija "Pauk"

Uz podršku 500 pripadnika "Crvenih beretki" te 1.500 VSK, 5.000 pripadnika NOZB zauzima ponovo Veliku Kladušu.

Ukidanje vojske NOZB

Operacija hrvatske vojske "Oluja" kojom je vojno slomljena Republika srpska krajina uz paralelno djelovanje snaga 5.korpusa dolazi do sloma Autonomije zapadne Bosna a time i ukidanje NOZB.

Današnja adaptacija
Ustavni sud BiH donio je 2013. odluku kojom su prava bivših vojnika NOZB izjednačena s pripadnicima ARBiH i HVO-a."Reagiranje veterana Armije Republike Bosne i Hercegovine - TZV. NARODNA ODBRANA ZAPADNA BOSNA JE BILA DIO AGRESORSKIH SRPSKO-CRGORSKIH VOJNIH SNAGA" bosnjaci.net, objavljeno  27.11.2013, pristupljeno 11.7.2015  Time su zvanično dobili status branitelja.Amir Sužanj, "Bivši Abdićevi vojnici izjednačeni s Armijom BiH"funkhauseuropa.de, objavljeno 26.11.2013, pristupljeno 11.7.2015 

 Također pogledajte 
Agrokomerc
Afera Agrokomerc
Velika Kladuša

Reference

 Vanjski linkovi 
 www.bim.ba, Balkan Investigative Reporting Network

Kategorija:Rat u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Bosanskohercegovačke paravojne formacije
Kategorija:Autonomna pokrajina Zapadna Bosna