Abasidi

Dinastija Abbasija je vladala od 750. - 1258. i 1261. - 1517., što znači 764 godine sa prekidom. Ukupno je brojala 54 halife.

 Historijski pregled 

Abasidi su svrgnuli sa vlasti Emevijje i zauzeli prijesto na osnovu krvne veze sa Poslanikom Muhammedom. Poticali su od Muhamedovog najmlađeg amidže Abas ibn Abdulmutaliba. Smatrali su da imaju veće pravo na prijestol nego Emevije . Prvo što su uradili je premiještanje prijestonice u Bagdad čime su i ugodili i približili se Perzijskom carstvu koje im je pomoglo pri dolasku na vlast. Zahvaljujući ovome došlo je do zauzimanja vladarskih pozicija i od strane ne-Arapa, što je kasnije omogućilo da istaknuti muslimani koji nisu imali nikakvih veza sa vladarskim pozicijama postanu uticajne vojskovođe, emiri ili veziri.

Abasidi su većinom bili orijentisani na vladanje unutar imperije, a ratovi za proširivanje carstva većinom nisu bili vođeni. Carstvo je bilo veliko i morali su postaviti regionalne vladare, međutim problemi su nastali u njihovoj borbi za vlast i želji da i njihove pozicije budu nasljedne. Jedan od ovih poduhvata je rezultirao i sada poznatom titulom sultana. Naime, već u 11. vijeku Mahmud od Gazne se proglasio sultanom svoje teritorije odbijajući na taj način bilo kakvu vezu sa Abbasijama, pa i formalnu koja se relizirala u nazivima titula.

Zadnji Abasid, El-Muste'sim, potomak Poslanikove loze je ubijen 1258. Ubio ga je Hulagu Khan nakon osvajanja Bagdada. Međutim, vladavina Abasida se nastavila i iako su izgubile stvarnu vlast nad zemljom, sve do halife Selima I smatrali su se vladarima, prvenstveno u vjerskim pitanjima. Do kraja svoje dinastije djelovali su iz Egipta (1261.-1517.) pod vlašću Memluka.

 Raskol sa Šiitima 

U ranom periodu vladavine je došlo do prvog značajnijeg raskola između muslimana Sunita i Šita. Prvenstveno, Abasidi su zanijekali Šite jer su podržavali emevijsku vlast a nijekali abasidsko pravo na prijesto putem krvne veze sa Poslanikom. Rezultat su bili mnogi konflikti između ovih dvaju grupa koji su završili osnivanjem nezavisne države Šita u sjevernoj Africi 801. godine.

 Memluci 

U vrijeme abasidske vladavine, u 9. vijeku osnovana je snažna memlučka vojska. Cilj je bio podržavanje Abbasija i održavanje njihove vlasti. Sačinjavali su je većinom Turci, ali i nešto Slavena i Barbara. Iako su omogućili dinastiji Abasida da riješe unutrašnje i vanjske probleme, oni su ih i svrgnuli sa vlasti i osnovali moćno Osmansko carstvo.

 Značaj 

U doba vladavine Abasida hilafet je dobio internacionalni karakter, pružen je doprinos prevođenju knjiga sa drugih jezika, prvenstveno grčkog pa baš zahvaljujući njima uspjela su se sačuvati djela velikih mislioca poput Platona i Aristotela. Postigli su značajna dostignuća vezana za medicinu, a najznačajnija djela su prevođena na latinski i hebrejski. Proučavali su ljudsku anatomiju i uzroke bolesti. U tom periodu je djelovao i Ibn Sina. Bavili su se astronomijom, razvili algebru. Doprinijeli su i na drugim poljima nauke, između ostalog i napravili jedan od prvih, ako ne i prvi globus.

 Najznačajnije abbasijske halife 

 Ebul Abbas el-Sefaha, (750. - 754.) prvi halifa značajan po izgradnji puta Kufa - Mekka, te primitivni oblik vodovodnog sistema.
 Ebu-Džafer el-Mensur, (754. - 775.) osnovao Bagdad i učinio ga prijestonicom islamskog carstva. Tražio je grčka djela da bi ih preveo na arapski jezik.
 Muhamed el Mahdi, (775. - 785.) nasljedio veliko bogatstvo koje je darovao u dobrotvorne svrhe, proširio harem oko Kabe.
Harun El-Rašid, (786-789) jedan od najznačajnijih abbasijkih halifa, učinio je Bagdad svjetskim, najljepšim gradom, izgradio odnose, kako trgovačke tako i prijateljske, sa Karlom Velikim, učestvovao na mnogim ratnim pohodima i doprinjeo širenju države

 Spisak abbasijskih halifa u Bagdadu 
desno|mini|200px|Srebrni novčići iskopani u Kairuanu sa imenom Abasidskog halife Me'muna
 Ebu Abas El-Safah 750 - 754 
 El-Mensur 754 - 775 
 El-Mehdi 775 - 785 
 El-Hadi 785 - 786 
 Harun el-Rašid 786 - 809 
 El-Emin 809 - 813 
 El-Me'mun 813 - 833 
 El-Mu'tesim 833 - 842 
 El-Vatik 842 - 847 
 El-Mutevekil 847 - 861 
 El-Muntesir 861 - 862 
 El-Muste'in 862 - 866 
 El-Mu'taz 866 - 869 
 El-Muhtedi 869 - 870 
 El-Mu'temid 870 - 892 
 El-Mu'tedid 892 - 902 
 El-Muktefi 902 - 908 
 El-Muktedir 908 - 932 
 El-Kahir 932 - 934 
 El-Radi 934 - 940 
 El-Muteki 940 - 944 
 El-Mustekfi 944 - 946 
 El-Muti 946 - 974 
 Et-Ta'i 974 - 991 
 El-Kadir 991 - 1031 
 El-Ka'im 1031 - 1075 
 El-Muktedi 1075 - 1094 
 El-Mustazir 1094 - 1118 
 El-Musteršid 1118 - 1135 
 El-Rašid 1135 - 1136 
 El-Muktefi 1136 - 1160 
 El-Mustendžid 1160 - 1170 
 El-Mustadi 1170 - 1180 
 El-Nasir 1180 - 1225 
 El-Zahir 1225 - 1226 
 El-Mustensir 1226 - 1242 
 El-Muste'sim 1242 - 1258

 Spisak abasidskih vladara u Egiptu pod okriljem Memluka 

 El-Mustensir 1261
 El-Hakim I (Cairo) 1262 - 1302 
 El-Mustekfi I of Cairo 1303 - 1340 
 El-Vatik I 1340-1341 
 El-Hakim II 1341-1352 
 El-Mu'tedid I 1352-1362 
 El-Mutevekil I 1362-1383 
 El-Vatik II 1383-1386 
 El-Mu'tesim 1386-1389 
 El-Mutevekil I 1389-1406
 El-Muste'in 1406-1414 
 El-Mu'tedid II 1414-1441 
 El-Mustekfi II 1441-1451 
 El-Ka'im 1451-1455 
 El-Mustandžid 1455-1479 
 El-Mutevakil II 1479-1497 
 El-Mustemsik 1497-1508 
 El-Mutevekil III 1508-1517

 Također pogledajte 

 Emevije
 Halifa

 Reference 

 Vanjski linkovi 
 http://www.bbc.co.uk/programmes/p003hyfd (en)

Kategorija:Dinastije
Kategorija:Halife
Kategorija:Historija Saudijske Arabije
Kategorija:Historija islama