Hrvatski dinar

Hrvatski dinar je naziv za novčane bonove, koji su nakon raspada Jugoslavije, od strane hrvatskog ministarstva financija 1991. godine uvedeni u Hrvatskoj. Mijenjali su se u omjeru 1:1 za jugoslavenski dinar. Koristio se u Hrvatskoj, osim u dijelu pod kontrolom vlasti Republike Srpske Krajine, kao i za vrijeme rata u BiH u jednom dijelu Hercegovine, srednje Bosne i Posavine.

Imali su dva različita izgleda na naličju novčanice i to za apoene od 1 do 10.000 dinara i za apoene od 50.000 i 100.000 dinara. Razlikovali su se po boji i po nominalnoj vrijednosti. Na licu novčanica bio je hrvatski naučnik Ruđer Bošković, a na naličju pročelje Zagrebačke katedrale i slika skulpture Ivana Meštrovića Povijest Hrvata.

Godine 1994. hrvatski dinar u platnom sistemu Hrvatske zamjenjuje kuna.

Hrvatski je dinar zamijenjen u odnosu:

1.000 HRD = 1 HRK

Historija
U Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca od 1918. novac je izdavala Narodna banka Kraljevine SHS. Tada je korišten dinar, s manjom jedinicom para. 1939. uspostavljena je Banovina Hrvatska, na temelju sporazuma Cvetković - Maček. U sporazumu s Narodnom bankom Kraljevine Jugoslavije Banovina bi izdavala vlastiti novac, koji bi bio u opticaju paralelno s jugoslovenskim dinarom. Početak Drugog svjetskog rata spriječio je realizaciju planova paralelnih valuta. U Nezavisnoj Državi Hrvatskoj (1941.-1945.) upotrebljavala se kuna, koja se dijelila na 100 banica. No, kovanice (dizajnirane od Ive Kerdića) nikada nisu puštene u opticaj zbog visoke inflacije. Od kraja Drugog svjetskog rata pa do 1991. u Hrvatskoj se upotrebljava jugoslavenski dinar. Hrvatski dinar pušta se, nakon proglašavanja nezavisnoti 25. juna, u opticaj 23. decembra 1991. Zamjena jugoslavenskog za hrvatski dinar u odnosu 1 : 1 obavljen je u periodu od 23. do 31. decembra. Hiperinflacija je tada iznosila 1000% godišnje sve do do 1993. Uveden je stabilizacijski program kojim se kuna veže za njemačku marku u odnosu od 4,444 HRK = 1 DM.
Hrvatski dinar, kao zakonito sredstvo plaćanja, bio je kraj procesa monetarnog osamostaljenja Hrvatske. Kuna koja je uvedena u opticaj 30. maja 1994. godine, zamijenila je hrvatski dinar u odnosu 1:1000.

Novčanice 
Prva serija izašla je u opticaj 8. oktobra 1991 u apoenima 1, 5, 10, 25, 100, 500 i 1000. 8. oktobar 1991 je, kao zvanični datum nezavisnosti Hrvatske, bio odštampan ("8. LISTOPAD 1991") na novčanicama. Kasnija izdanja, apoeni od 2000, 5000 i 10.000 su imala odšampani tekst "15. SIJEČNJA 1992", dan priznanja od strane članica Evropske unije. Pored toga apoeni od 50.000 i 100.000 su imala odštampani tekst "30. SVIBNJA 1993", tadašnji Dan državnosti. Novčanice su imale vodeni žig kao i zaštitni konac. Štampanje novčanica je vršeno offset-tehnikom. Novčanice su štampane ne smeđe-žutom papiru, osim apoena od 25 dinara. Apoeni od 25 dinara su štampani na istom papiru kao i novčanice apoena 5 švedskih kruna iz 1965-1981. Zbog toga je u vodenom žigu vidljiv broj "5". 
VrijednostLiceNaličjeVeličinaPrvoizdanjePuštanje u opticajPovlačenje iz opticaja 1 HRD frameless|centar  Ruđer Bošković frameless|centar  Zagrebačka katedrala 105 mm × 55 mm 8. oktobar 1991  23. decembar 1991 30. maj 1994 5 HRD frameless|centar  Ruđer Bošković frameless|centar  Zagrebačka katedrala 105 mm × 55 mm 8. oktobar 1991 23. decembar 1991 30. maj 1994 10 HRD frameless|centar  Ruđer Bošković frameless|centar  Zagrebačka katedrala 105 mm × 55 mm 8. oktobar 1991 23. decembar 1991 30. maj 1994  25 HRD frameless|centar  Ruđer Bošković frameless|centar  Zagrebačka katedrala 110 mm × 62 mm 8. oktobar 1991. 23. decembar 1991 30. maj 1994  100 HRD frameless|centar  Ruđer Bošković frameless|centar  Zagrebačka katedrala 110 mm × 62 mm 8. oktobar 1991. 23. decembar 1991 30. maj 1994 500 HRD frameless|centar  Ruđer Bošković frameless|centar  Zagrebačka katedrala 130 mm 67×  mm 8. oktobar 1991. 23. decembar 1991 30. maj 1994 1.000 HRD frameless|centar  Ruđer Bošković frameless|centar  Zagrebačka katedrala 130 mm × 67 mm 8. oktobar 1991. 23. decembar 1991 30. maj 1994 2.000 HRD frameless|centar  Ruđer Bošković frameless|centar  Skulptura Ivana Meštrovića Povijest Hrvata 130 mm × 67 mm 15. februar 1992 1. oktobar 1992 30. maj 1994 5.000 HRD frameless|centar  Ruđer Bošković frameless|centar  Skulptura Ivana Meštrovića Povijest Hrvata 130 mm × 67 mm 15. februar 1992 1. august 1992 30. maj 1994 10.000 HRD frameless|centar  Ruđer Bošković frameless|centar  Skulptura Ivana Meštrovića Povijest Hrvata 130 mm × 67 mm 15. februar 1992. 10. maj 1993  30. maj 1994 50.000 HRD frameless|centar  Ruđer Bošković frameless|centar  Skulptura Ivana Meštrovića Povijest Hrvata 130 mm × 67 mm 30. maj 1993 18. juni 1993 30. maj 1994 100.000 HRD frameless|centar  Ruđer Bošković30. maj 1994 frameless|centar  Skulptura Ivana Meštrovića Povijest Hrvata30. maj 1994 130 mm × 70 mm 30. maj 1993 22. novembar 199330. maj 1994 

 Također pogledajte 
 Dinar
 Jugoslavenski dinar
 Dinar Republike Srpske Krajine
 Kuna (valuta)

 Reference 

Vanjski linkovi

 Katalog novčanica hrvatskog dinara 
 Izgled novčanica hrvatskog dinara od 1991-1993. godine na portalu Ron Wise's Banknoteworld 

Kategorija:Ekonomija Hrvatske
Kategorija:Historijske valute