Sarajevo u austrougarsko doba

Ovaj članak govori o Sarajevu u periodu između Berlinskog kongresa 1878. i kraja Prvog svjetskog rata 1918.

Građani Sarajeva, kao i ostali stanovnici Bosne i Hercegovine, 1878. godine su postali dio Austro-Ugarske, po 25. tački Berlinskog kongresa. Nova okupatorska sila je dočekana uz veliki otpor u Bosni i Hercegovini. Međutim, austrougarska okupacija države je bila brza, Sarajevo je uskoro postalo dio Habsburške monarhije. Austrougarski period u historiji Sarajeva je okarakterisan kao period industrijalizacije, razvoja, prilagođavanja zapadnoj kulturi i društvenih promjena. Tri najočitije i najveće promjene u Sarajevu koje su se desile dolaskom Austro-Ugarske su promjene u političkoj strukturi grada, arhitektonski stil, kao i promjene u obrazovnom sistemu.

 Politika 
Političke promjene koje su nastale okupacijom Bosne i Hercegovine i Sarajeva od Austro-Ugarske, su nastale kako bi uklonile zastarjele podjele grada, koje su ostale još od osmanske vladavine. Također su te promjene nametnule Sarajevu sistem koji je odgovarao okupatorima.

 Obrazovanje 
Promjene u obrazovnom sistemu su nastale zbog uvjerenja Austrougara da je njihov sistem obrazovanja moderniji i napredniji od osmanlijskog koji je u to vrijeme korišten u Sarajevu. Sarajevo je uskoro primilo zapadne standarde obrazovnog sistema i građani sarajeva su po prvi put počeli koristiti latinicu pri pisanju.

 Stanovništvo 
1910ih Sarajevo je imalo oko 52.000 stanovnika. 

 Sarajevski atentat 
28. juna 1914. desio se atentat, poznato kao Sarajevski atentat, srpski nacionalist Gavrilo Princip ustrijelio je austrougarskog prestolonasljednika Franju Ferdinanda i njegovu trudnu suprugu Sofiju, koji su u to vrijeme bili u posjeti Sarajevu. Taj događaj bio je povod za Prvi svjetski rat. Po završetku rata, potpisivanjem Versajskog mirovnog sporazuma, Austro-Ugarska je prestala postojati. Sarajevo je postalo dio novonastale države, Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca.

 Arhitektura 
mini|280px|lijevo|Panorama Sarajeva između 1890 i 1900, Kongresna biblioteka SAD
Arhitektonske promjene su nastale ponajviše zbog požara koji je uništio veći dio glavnog dijela grada (čaršije). Arhitekti i inžinjeri su poslati iz Beča kako bi modernizirali Sarajevo i prilagodili ga zapadnjačkom stilu. Rezultat je bio jedinstvena mješavina osmanlijskog trgovačkog grada i zapadnjačke arhitekture. Po prvi put u nekoliko vijekova, Sarajevo se proširilo izvan svojih tradicionalnih granica. Veći dio današnjeg centra Sarajeva je izgrađen u to vrijeme. Arhitektura u Sarajevu se ubrzo razvila u širok spektar stilova i zgrada. Naprimjer, Katedrala Srca Isusova, je izgrađena koristeći elemente neo-gotičke i romanističke arhitekture. Zemaljski muzej, Sarajevska pivara, gradska Vijećnica, Pošta, Narodno pozorište i mnoge druge zgrade su izgrađene u tom periodu. Pored toga, Austrougari su učinili Sarajevo prvim gradom u Evropi koji ima tramvaj.
mini|300p|Narodno pozorište
Važnije građevine sagrađene u ovom periodu u Sarajevu:
 Vijećnica
 Katedrala Srca Isusova
 Tržnica
 Zgrada Zemaljske vlade (danas zgrada Predsjedništva BiH)
 Oficirska kasina (danas (Dom Armije u Sarajevu)
 Marijin dvor
 Filipovićeva kasarna
 Sebilj
 Zemaljski muzej
 Aškenaska sinagoga (danas jedina aktivna sinagoga u Sarajevu)
 Evangelistička crkva (danas Akademija likovnih umjetnosti]])
 Inat kuća
 Prva gimnazija
 Zgrada glavne pošte
 Šerijatska sudačka škola (danas Fakultet islamskih nauka)
 Zemaljska bolnica (danas Klinički centar na Koševu)
 Salomova palata
 Jajce kasarna
 Ulema-medžlis
 Crkva sv. Ćirila i Metoda
 Franjevačka crkva svetog Ante Padovanskog
 Društveni dom (danas Narodno pozorište)
 Kino "Apolo"
 Hotel "Evropa"
 Muzički paviljon
 Crkva sv. Vinka
 Ajas pašin dvor (hotel "Central")
  Zgrada HKD Nepredak
 Crkva Presvetog Trojstva

 Također pogledajte 
 Bosna i Hercegovina u Austro-Ugarskoj
 Aneksiona kriza
 Mlada Bosna

 Vanjski linkovi 
 Blog o Sarajevu za vrijeme austrougarske

Austrougarsko doba
Kategorija:Bosna i Hercegovina u Austro-Ugarskoj‎