Behram-begova medresa

Behram-begova medresa u Tuzli je najstarija obrazovna institucija u sjeveroistočnoj Bosni i među najstarijim je bosanskohercegovačkim medresama. Relevantni historijski izvori navode da je počela s radom prije 1626. godine. Zgrada Medrese u 19. vijeku je sagrađena u arapsko-maurskom stilu, a tokom svoje historije je više puta restaurirana i dograđivana. Prvi poslijeratni direktor Behram-begove medrese je trenutni muftija tuzlanski Vahid Fazlović, dok je trenutni direktor Behram-begove medrese Admir Muratović. Novine učenika Behram-begove medrese se zovu Misak. Također pobratimili su se sa Aziz Bayraktar medresom iz Istanbula.
lijevo|mini|227x227piksel
Danas je Behram-begova medresa smještena u naselju Paša bunar na zapadnoj strani Tuzle.

Njen kompleks čine džamija, kao središnja komponenta, zatim muški i ženski učenički dom, zgrada biblioteke, zgrada administracije, brojne učionice i kabineti, moderna fiskulturna sala sa otvorenim sportskim terenima, te vakufski poslovni objekat.

Ovi objekti zauzimaju oko deset hiljada metara kvadratnih zatvorenih prostora, a na medresina dvorišta i druge otvorene prostore spada još oko petnaest hiljada metara kvadratnih.

Nastavni plan i program Behram-begove medrese je podijeljen na nekoliko područja i to: islamsko, prirodno-matematičko, jezičko, društveno i multidisciplinarno područje, te izbornu nastavu. Školovanje u Behram-begovoj medresi je četvorogodišnje.

 Historija 
Prijelomni događaj u radu Medrese je dolazak hafiza Salih Sivčevića na mjesto upravitelja 1922. On je uveo reforme koje su imale za cilj da poboljšaju njen rad, a najznačajnije su:
 uvodi se razredna nastava, prvo dva razreda 1923, a kasnije pet razreda
 školske 1923/24. obnavlja zgradu Medrese i u nju smješta i internat za učenike
 osniva kuhinju za učenike, u spavaonice unosi krevete, a u učionice klupe
 u nastavni program uvodi svjetovne predmete
 uvodi internatske propise i pravila
 od 1923. uvodi prijemni ispit iz kiraeta i uslovljava upis završenom osnovnom školom
 1924. formira savremenu biblioteku.

Ovaj način rada u Medresi primjenjivao se sve do prekida njenog rada 15. januara 1949. Nastavni plan i program se stalno usavršavao što je znatno uvećalo i zainteresovanost učenika za pohađanje Medrese.

Pred Drugi svjetski rat Medresa je imala ukupno dvadeset prostorija u kojima se moglo smjestiti 120 učenika.

U nastavi je korišteno preko 100 udžbenika, a izučavalo se 25 nastavnih predmeta. Medresa je radila i tokom rata, ali u veoma teškim uslovima.

Školske 1948/49. godine učenici su nakon povratka sa zimskog odmora, 15. januara, obaviješteni da se rad Medrese obustavlja do daljnjeg. Medresu je tada pohađalo oko 100 učenika. Od tog broja 24 učenika nastavili su školovanje u Mektebi-nuvabu (Šerijatska sudačka škola) u Sarajevu i neki su postali i kadije.

Zgrada Medrese je srušena 1974. Od cijelog objekta ostala je samo porta (kapija) koja je restaurirana prvi put 1975, a potom i 1990. i 1997.

Značajno svjedočanstvo o kvalitetu obrazovanja je navod hadži Mehmed-ef. Handžića da su svršenici ove Medrese bili veoma dobri poznavaoci arapskog jezika.

Tokom 323 godine rada Medrese (1626-1949) u ovoj najstarijoj obrazovnoj instituciji sjeveroistočne Bosne predavači su bili najznačajniji alimi i profesori ovoga kraja: 
h. Muhamed Hakki ef. Čokić (tuzlanski muftija)
h. hfz. Šahbaz ef. Husić
hfz. Salih ef. Sivčević (upravitelj)
hfz. Hasan ef. Smajlović (upravitelj)
Ševket ef. Šabić (muderris i pomoćnik upravitelja)
Ibrahim ef. Čokić
hfz. Muhamed ef. Husić
kurra-hafiz Ahmed ef. Redžebašić
Adem ef. Ažderović
dr. Ismet Smajlović
Mehmed Meša Selimović
Ibrahim Imširević (kadija)
Husejn Dubravić 
Omer Džudža

Nakon 44 godine prekida, rad Medrese je reaktiviran 1993. Prijemni ispiti su održani 28. augusta, a nastava je počela 6. oktobra iste godine. Nastavu je počelo pohađati 77 učenika i 40 učenica, a organizirana je iznajmljenim prostorijama.

Godine 1994. Medresa se preselila u restauriranu zgradu čiji su prostori prilagođeni njenim potrebama. Kompleks Behram-begove medrese u Tuzli danas se sastoji od školskih, internatskih zgrada i vakufskog objekta i novoizgrađene džamije.

Behram-begova medresa je od 2007.godine do sada proglašena najboljom odgojno-obrazovnom institucijom na području Tuzlanskog kantona.

Behram-begova medresa je do sada odškolovala 47 hafiza Kur'ana, većinom pod vodstvom dva hafiza, ili muhafiza, Mirnesa Spahića (24. hafiza) te Edina Dedića (5. hafiza)

 Reference 

 Vanjski linkovi 
 Zvanična prezentacija Behram-begove medrese

Kategorija:Medrese u Tuzli
Kategorija:Medrese u Bosni i Hercegovini
Kategorija:Srednje škole u Bosni i Hercegovini