Evropska komisija

mini|Evropska komisija
Evropska komisija je političko i glavno izvršno tijelo Evropske unije. Naziva se još i Vladom Evropske unije. Evropska komisija zamišljena je kao tijelo koje djeluje tako da je odlučivanje u njemu neovisno od volje država članica (nadnacionalni karakter). Zajedno s Evropskim parlamentom i Vijećem Evropske unije, čini tri glavne institucije koje vode Evropsku uniju. Sjedište Evropske komisije je u Bruxellesu.

Evropska komisija sastoji se od povjerenika koji dolaze iz država članica. Broj povjerenika se tokom vremena povećavao (do 1973. bilo ih je 9; do 1981. bilo ih je 13; do 1986. 14; do 1995. 17; do 2004. 20; do kraja 2006. bilo ih je 25) a danas je taj broj 27 povjerenika. Vlade država članica izabiru povjerenike prema vlastitim kriterijima. Mandat povjerenika traje pet godina, i poklapa se s mandatom Evropskog parlamenta. Nakon izbora i konstituiranja novog Evropskog parlamenta, imenuju se i novi članovi Evropske komisije kako bi Parlament imao uticaj na izbor i rad Komisije.

Predsjednika Komisije bira Evropsko vijeće nakon što se vlade država članica usaglase o kandidatu, a izbor mora biti potvrđen u Evropskom parlamentu. Vijeće Evropske unije kvalificirano većinom, a u dogovoru s predsjednikom Komisije, usvaja listu povjerenika. Cijelu Komisiju potvrđuje Evropski parlament, a na kraju Vijeće Evropske unije imenuje novu Komisiju.

Evropski parlament može u svakom trenutnu raspustiti Komisiju, na način da joj izglasaju nepovjerenje, ali ne može smijenjivati pojedine povjerenike.

Osnovni zadatak Evropske komisije je pripremanje i predlaganje propisa. Budući da je Komisija zamišljena kao tijelo koje predstavlja interese građana Evropske unije, nezavisno od država članica, povjerenici ne mogu primati upute vlade države članice koja ih je izabrala.

 Struktura Evropske komisije 

Evropska komisija sastoji se od:

 političke strukture - čini ju predsjednik i povjerenici te njihovi kabineti
 upravne strukture koju čine:
 opće uprave/generalne direkcije 
 glavni sekretarijat na čelu s glavnim sekretarom Evropske komisije 
 privremeni i stalni odbori stručnjaka savjetnika
 ostale zajedničke službe i uredi

Svaki povjerenik zadužen je u Komisiji za određeno područje i na čelu je one opće uprave (ili više njih) koja pokriva to područje. Svaki povjerenik ima svoj kabinet.

Komisija se dijeli na opće uprave/generale direkcije koje se mogu usporediti s ministarstvima. Na čelu opće uprave nalazi se generalni direktor koji odgovara za svoj rad povjereniku zaduženom za to područje.

Glavni sekretarijat koordinira rad između pojedinih uprava/geeralnih direkcija i ostalih tijela Komisije, daje stručne savjete, osigurava prevođenje, daje statističke podatke (putem statističkog ureda EUROSTAT). Na čelu Glavnog sekretarijata je Glavni sekretar(trenutno Carlo Trojan).

 Odlučivanje 

Odluke se donose većinom glasova članova komisije, a svaki povjerenik ima jedan glas.

 Zadaci 

Njznačajniji zadaci Evropske komisije su:
 pripremanje i predlaganje propisa - Komisija ima gotovo isključivo pravo pripremati prijedoge propisa koje šalje drugim nadležnim tijelima (Vijeću EU i Evropskom parlamentu) na odlučivanje (pravo zakonodavne inicijative). Vijeće EU i Parlament, ukoliko žele donijeti kakva propis, nemaju pravo sami pripremiti akt, već moraju zatražiti od Komisije da izradi prijedlog akta koje će zatim nadležno tijelo donijeti. 
 izvršne i nadzorne ovlasti - Komisija donosi brojne provedbene propise koji omogućuju provedbu propisa Vijeća EU (smjernice, uredbe, odluke). Komisija ima važnu nadzornu ovlast u odnosu na države članice time što ih može tužiti Evropskom sudu pravde za povredu odredbi osnivačkih ugovora.
 uloga u vanjskog politici EU - prije svega očituje se u koordinaciji finansijske i tehničke pomoći državama Srednje i Istočne Evrope, zatim u vođenju pregovora za primanje u članstvo novih država, te kao trgovinski pregovarač Unije. Ipak vanjskopolitička uloga Komisije bitno je ogrničena u ovlastima koje na tom području imaju Vijeće Evropske unije i Evropsko vijeće.

 Sastav Evropske komisije 

Komisija u današnjem sastavu i pod predsjedanjem Ursule von der Leyen započela je s radom 1. decembra 2019. godine.

 Dosadašnji predsjednici Komisije 
Redni brojPredsjednikOdDoDržava1.Walter Hallstein1958.1967.Zapadna Njemačka2.Jean Rey1967.1970.Belgija3.Franco Maria Malfatti1970.1972.Italija4.Sicco L. Mansholt1972.1972.Nizozemska5.François-Xavier Ortoli1973.1977.Francuska6.Roy Jenkins1977.1981.Ujedinjeno Kraljevstvo7.Gaston Edmont Thorn1981.1985.Luksemburg8.Jacques Delors1985.1995.Francuska9.Jacques Santer1995.1999LuksemburgPrivremenoManuel Marín15. mart 1999.15. septembar 1999.Španija10.Romano Prodi16. septembar 1999.21. novembar 2004.Italija11.José Manuel Durão Barroso22. novembar 2004.31. oktobar 2014.Portugal12.Jean-Claude Juncker1. novembar 2014.30. novembar 2019.Luksemburg13.Ursula von der Leyen1. decembar 2019.trenutno obavlja dužnostNjemačka

 Također pogledajte 
 Evropska unija
 Institucije Evropske unije

 Vanjski linkovi 

 Evropska komisija
 Europedia: Guide to European policies and legislation 

Kategorija:Evropska unija