Hezbollah

Hezbollah (, Hizb Allāh, Božija stranka) je šiitska, pro-iranska, libanska paravojna islamistička organizacija i politička stranka. Osnovana je 1982. kao pokret otpora protiv izraela. Hezbollah je jedna od političkih stranaka u Libanu i postavlja neke od ministara u libanskoj Vladi, Hezbollah još uvijek rukovodi paravojnim trupama koje djeluju u borbi protiv Izraela. Hezbollahovo paravojno krilo je Vijeće za džihad, a njegovo političko krilo je partija Lojalnost bloku otpora u libanskom parlamentu. Procijenjeno je da je njegova oružana snaga ekvivalentna onoj vojske srednje veličine 2016.

Hezbollah su 1982. osnovali libanski imami kao odgovor na izraelsku invaziju na Liban. Inspirisan Iranskom revolucijom 1979. i modelom islamskog upravljanja ajatolaha Ruholaha Homeinija, Hezbollah je uspostavio čvrste veze sa Iranom. Grupu je u početku podržavalo 1.500 instruktora Korpusa Islamske revolucionarne garde (IRGC), koji su pomogli u ujedinjenju različitih libanskih šiitskih frakcija pod Hezbollahovim vodstvom. U manifestu Hezbollaha iz 1985. navedeni su njegovi ključni ciljevi, koji uključuju protjerivanje zapadnog utjecaja iz regije, uništenje Izraela, obećanje vjernosti iranskom vrhovnom vođi i uspostavljanje islamske vlade pod utjecajem iranske političke ideologije. Međutim, manifest je također naglašavao samoopredjeljenje Libana. Tokom 1980-ih i 1990-ih, Hezbollah se borio protiv izraelskih snaga i Vojske Južnog Libana, što je na kraju dovelo do povlačenja Izraela iz južnog Libana 2000. Hezbollah je također igrao istaknutu ulogu u Libanskom ratu 2006, a kasnije se uključio u sirijski građanski rat, gdje se borio zajedno sa sirijskom vladom Bašara el Asada protiv pobunjeničkih snaga.

U 2009, Hezbollah je ažurirao svoj manifest kako bi se suprotstavio političkom sektaštvu, apelirao na neislamske pokrete i promovisao vladu nacionalnog jedinstva. Ažurirani manifest ima isti osnovni pristup vanjskoj politici, naglašavajući hegemonističke strategije SAD-a i uloge Izraela u regionu kao napredne baze za kolonizaciju regiona.Berti, Benedetta. "The “Rebirth” of Hizbollah: Analyzing the 2009 Manifesto." Strategic Assessment 12, no. 12 (2010): 91-100.

Od 1990-ih, Hezbollah je izrastao u značajnu političku snagu u Libanu. Grupa upravlja velikom mrežom društvenih usluga, uključujući škole i bolnice, i vodi satelitsku TV stanicu Al-Manar. Politički, Hezbollahova lojalnost bloku otpora ima 15 mjesta u libanskom parlamentu, što ga čini moćnim igračem u libanskoj vladi. Međutim, uticaj grupe doveo je do sve veće kritike u zemlji. Nakon eksplozije u luci u Bejrutu 2020., Hezbollah je optužen da je opstruisao napore da se odgovorni pozovu na odgovornost, što je doprinijelo padu povjerenja javnosti. Istraživanje arapskog barometra iz 2024. pokazalo je da 55% Libanaca "uopšte nema povjerenja" u Hezbollah, iako je i dalje popularan među šiitskom populacijom.

Unatoč pozivima na razoružanje prema rezolucijama Vijeća sigurnosti Ujedinjenih naroda, Hezbollah je proširio svoje vojne kapacitete. Njegovo naoružano krilo se sada smatra jačim od libanskih oružanih snaga, što ga čini jednim od najmoćnijih nedržavnih aktera na svijetu. Vođa Hezbollaha Hasan Nasralah je 2021. izjavio da grupa ima 100.000 boraca. Hezbollah je bio uključen u nekoliko napada visokog profila; veruje se da je odgovoran za bombardovanje američke ambasade i bombaške napade na američke i francuske kasarne u Bejrutu 1983. godine, kao i za kasnije napade, uključujući bombaške napade i otmice. Dok su neki naučnici Hezbollah smatrali pokretom otpora, cijelu organizaciju, ili samo njeno vojno krilo, više od 20 zemalja označilo ga je kao terorističku grupu, uključujući većinu zapadnih zemlje:[68] Njemačka, Ujedinjeno Kraljevstvo, Japan, Kanada, Nizozemska, SAD-u, a od maja 2021. i Austrija.Natalie Amiri: Zwischen den Welten. Von Macht und Ohnmacht im Iran. Aufbau Verlag, Berlin 2021, ISBN 978-3-351-03880-9; Taschenbuchausgabe ebenda 2022, ISBN 978-3-7466-4030-3, S. 135.

 Nastanak 
Kratko nakon upada izraelskih trupa u južni Liban 1982, došlo je do osnivanja Hezbollah spajanjem šiitskog Amal pokreta sa više manjih vojnih grupa. Hezbollah je u početku zajedno sa Amal policijom u Libanu vodila borbu protiv izraelskih trupa da bi 1985. došlo do raskida između proiranskog Hezbollah i prosirijskog Amal pokreta. Nakon završetka građanskog rata, došlo je do pomirenja ova dva pokreta i političke koalicije.

 Finansiranje 
Hezbollah se sa jedne strane finansira dobrotvornim prilozima, čije je porijeklo vrlo često nepoznato. Sa druge strane iranska Vlada podržava Hezbollah sa oko 50 miliona € godišnje.

 Također pogledajte 
 Izraelsko-libanski sukob 2006.
 Hassan Nasrallah

 Vanjski linkovi 
  Engleska stranica televizijske stanice al-Manar stranke
 Hezbollah 

 Reference 

 Dodatna literatura 
 Knjige 












 Članci 


Kategorija:Političke stranke u Libanu
Kategorija:Terorističke organizacije
Kategorija:Islamističke organizacije