Mjerna jedinica

Mjerna jedinica je veličina definisana i prihvaćena dogovorom s kojom se u svrhu mjerenja uspoređuju druge istovrsne veličine. Odnos mjerene veličine i mjerne jedinice je brojevna vrijednost, a vrijednost mjerene veličine se iskazuje proizvodom brojevne vrijednosti i mjerne jedinice.

Zakonite mjerne jedinice su mjerne jedinice čija je upotreba propisana Zakonom o mjerenju.

U Bosni i Hercegovini primjenjuju se mjerne jedinice Međunarodnog sistema jedinica (SI), decimalne jedinice, iznimno dopuštene jedinice izvan SI i složene mjerne jedinice.

U većini zemalja svijeta zakoniti sistem mjernih jedinica je SI metrički sistem (internacionalni sistem, od francuskog naziva Système international). Drugi sistem, u upotebi u SAD i nekim drugim zemljama je anglosaksonski sistem mjera.
Osnovne jedinice SI sistema

Međunarodni sistem mjernih jedinica se sastoji od osnovnih jedinica koje se mogu koristiti zajedno sa odgovarajućim prefiksima. Postoji sedam osnovnih jedinica koje predstavljaju različite fizičke veličine. Iz tih osnovnih jedinica se dobijaju izvedene jedinice.

+ Osnovne SI jediniceImeSimbolKoličinametar mkilogram kgmasasekunda svrijemeamper Aelektrična strujakelvinKtemperaturakandela cdintenzitet osvjetljenja mol molkoličina materije

Prefiks se koristi da se proizvede veći ili manji iznos originalne veličine. Određeni su tako da je sljedeći uvijek 10 puta veći (ili manji) od prethodnog.

     Prefiks       jota     zeta     eksa T     peta      tera     giga      mega     kilo    hekto    nema     deci    centi     nema     mili     mikro     nano     piko     femto     ato      zepto     jokto

Metrički sistem  uveden je 1795. originalno sa 6 prefiksa. 
Složene mjerne jedinice
Složene mjerne jedinice su jedinice sastavljene od jedinica različitih grupa. Tako je jedinica koja se koristi za izražavanje brzine vozila kilometar na sat (oznaka km/h) sastavljena od decimalne jedinice od metra i  jedinice za vrijeme sat.

Stare mjerne jedinice

Stare mjerne jedinice su pojedinačne jedinice ili njihove skupine koje su se koristile u različitim peroidima, na različitim mjestima i u različite svrhe, pa se nalaze u historijskim  dokumentima, pisanoj i usmenoj književnosti. Mnoge su stare mjerne jedinice napuštene uvođenjem Metarskoga sistema (Metarska konvencija) u drugoj polovini XIX vijeka (na primjer hvat, lakat, palac, unca itd), te konačno uvođenjem Međunarodnoga sistema jedinica u drugoj polovini XX vijeka (na primjer standardna atmosfera, kilopond, konjska snaga, mikron i drugo). 
Izvedene jedinice SI s posebnim nazivima i znacima

 Naziv  Oznaka  Veza s drugim jedinicama SI  Veličina bekerel  Bq 10−1  aktivnost radioaktivnog izvora Celzijusov stepen  o C K  Celzijusova temperatura džul J  N m   rad, energija, toplina farad  F  C/v  električni kapacitet grej  Gy  J/kg  apsorbirana doza ionizirajućeg zračenja henri H  Wb/A induktivnost herc Hz  s−1  frekvencija kulon  C A s elektricitet luks  lx  lm/m2  osvjetljenje lumen  lm  cd sr svjetlosni tok njutn N   kg m/s2 sila om  W  V/A  električni otpor paskal Pa   N/m2 pritisak radijan  rad  1  ugao simens  S  A/V  električna vodljivost sivert  Sv  J/kg  ekvivalentna doza steradijan  st  1  prostorni ugao tesla  T  N/(A m)  magnetna indukcija vat  W J/ssnaga veber  Wb T m2 magnetni tok volt  V  W/A  električni potencijal, napon, elektromotorna sila

Izvedene jedinice SI bez posebnih naziva i znakova
 Naziv Oznaka  Veličinakvadratni metar  m2  površina kubni metar   m3  zapremina recipročni metar  m−1  valni broj metar u sekundi  m/s brzina metar u sekundi na kvadrat  m/s2  ubrzanje kilogram po kubnom metru kg/m3  gustoća džul po kvadratnom metru J/m2  energijska gustoća

Također pogledajte

SI sistem

Izvor

THE INTERNATIONAL SYSTEM OF UNITS (SI) 

mjerne jedinice

Kategorija:Mjerne jedinice
Kategorija:Mjerenje
Kategorija:Sistemi jedinica