Formati datoteka

Formati datoteka 
Format ili tip datoteke određuje na koji način se vrši memorisanje računarskih podataka. Formati su neophodni zbog činjenice da su datoteke sa stajališta operativnog sistema jedno-dimenzionalni redovi bajta (eng. byte). Takve ograničene, linearne strukture ne mogu jasno opisati različite vrste podataka sto znači da se kompleksni podaci moraju intepretirati putem konvencija. Sve konvencije za jednu vrstu datoteka označavaju se formatom.

U početnom stadiju računara, kompleksni i komprimirani, takozvani binarni formati su bili standardni. Razlog je jednostanan - skupocjenost memorije na čvrstom disku. Dodatni razlog predstavljala je i činjenica da su komercijalne firme strogo čuvale formate kao poslovne tajne. Razmjena podataka sličnih programa iz različitih firmi je stajala u pozadini. Prvi koraci u pravcu slobodne razmjene podataka između različitih programa sačinjavali su RIFF formati iz 80-tih godina npr. WAV format za audio datoteke.

U posljednje vrijeme sve se vise koristi metoda koja omogućava memorisanje podataka koje je neovisno od programa i proizvodjača - XML. Preduslov za korištenje ove tehnologije je upotreba internacionalno priznatih standarda. U nekim oblastima (npr. prikaz vektorskih grafika ili matematičkih formula) slični standardi su se vec etablirali. U preostalima je razvoj i primjena ovih i sličnih standarda u toku. Iz razloga uštede memorije, XML datoteke su često komprimirane (npr. ZIP). Slobodni OpenOffice.org koristi naprimjer Open Document XML za svoje datoteke.

 Slika i ton 
2D-grafički formati
 pogledaj grafički formati

3D-modeli
 ASM (Pro/Engineer) 
 3DM (Rhinoceros) 
 3DS 
 BLEND (Blender) 
 C4D (Cinema 4D) 
 DDS (Direct Draw Surface). 
 DGN (Bentley, MicroStation) 
 DWG (AutoCAD) 
 DXF (AutoCAD) 
 FBX (Alias) 
 LWO (LightWave) 
 MAX (3D Max) 
 model (Catia V4) 
 MB (Maya) 
 MOVIE.BYU 
 OBJ 
 PRT (Pro/Engineer) 
 RIB (RenderMan® Interface Bytestream) 
 U3D 
 VRML 
 WIRE (Alias STUDIO Tools) 
 X (DirectX) 
 X3D 
 Z3d (Zanoza Modeler) 
 xyz-format Xmol molekul-kordinati

Audio i muzički formati
 pogledaj audioformat i muzički format

Animacije i video datoteke
 Animacije 
 Autodesk animacije (.fli/.flc) 
 Animirani GIF 
 Macromedia Flash (.swf)
 MNG (Multiple-Image Network Graphics) 
 Scalable Vector Graphics (.svg)
 Windows Animated Cursor (.ani)

 Video datoteke
 AAF (Advanced Authoring Format) 
 ASF (Advanced Streaming Format) 
 Bink (.bik) 
 FILM (.cpk) 
 Matroska (.mkv) 
 MPEG 
 MXF (Material eXchange Format) 
 NUT 
 NuppelVideo 
 NSV (Nullsoft Streaming Video) 
 Ogg (za Tarkin i Theora) 
 OGM (Ogg Media Stream) 
 QuickTime (.mov, .qt) 
 PVA 
 RealMedia 
 RIFF-AVI 
 RoQ 
 VIVO 
 yuv4mpeg

 Dokumenti 
Obrada teksta
 ANSI/ASCII/Unicode (.txt) 
 AmigaGuide (.guide) 
 Radix-64 
 Rich Text Format (.rtf)
 OpenDocument Text (.odt)
 OpenOffice/StarOffice Writer (.sxw)
 TeX (.tex) 
 Texinfo (.info) 
 Troff 
 WordPerfect (.wpd) 
 Microsoft Word (.doc) 
 Lotus Word Pro (.lwp)

Jezici za opisivanje stranica
 DVI
 PCL 
 PDF 
 PostScript (.ps, .ps.gz)

Dokumenti
 HTML/xHTML 
 XML 
 SGML

 Quellcode za programske jezike 
 c (programski jezik) 
 C++ (programski jezik)
 Pascal (programski jezik) 
 diff/patch 
 Java (programski jezik) 
 C#(.cs) (programski jezik)

 Formati za Objektcode 
 a.out (samo Unix) 
 coff (common object file format) 
 ELF 
 lib-format za biblioteke 
 Portable Executable (.exe u. a.; koristi se u Microsoft Windows-u i nekim drugim sistemima) 
 .com (koristi se u MS-DOS-u, Microsoft Windows-u) 
 obj objektna datoteka

 Tabele/Kalkulacije u tabelama 
 tab 
 csv (Character/Comma Separated Values)
 dif 
 Microsoft Excel (.xls)
 123 – Lotus 1-2-3 
 AWS – Ability Spreadsheet 
 CLF – ThinkFree Calc* 
 OpenDocument Spreadsheet (.ods)
 Quattro 
 OpenOffice/StarOffice Calc (.sxc)
 WK? – Lotus 1-2-3 
 WKS – Microsoft Works 
 gnumeric – GNU

 Formati za komprimiranje i arhiviranje 
 7z 
 ACE 
 ARJ 
 BZIP2 (.bz2) 
 CPIO (.cpio) 
 Deb (Debian Pakage Manager-Archiv) 
 GZIP (.gz) 
 IMG, ISO (Disk-Images) 
 LHA (.lzh) 
 LZO 
 LZX 
 RAR 
 RPM (Red Hat Packagemanager-Archiv) 
 SMC System Management Console Format 
 TAR 
 Zip 
 ZOO

 Razmjena podataka 
 DICOM (Digital Imaging and Communications in Medicine) 
 DTA ili DTAUS (primjenjuje se za razmjenu podataka u banakama) 
 SDXF (Structured Data Exchange Format) 
 STDF (Standard Test Data Format) 
 XMI (XML Meta Interchange)

 Formati za instaliranje software-a 
 deb Debian Package Manager 
 MSI Windows Installer (Microsoft Installer) 
 pkg BeOS SoftwareValet 
 RPM Red Hat Packagemanager

 Također pogledajte 
 Datoteka
 Formati datoteka (English)

 Reference 

Kategorija:Formati datoteka