Vitamin B3

Niacin ili nikotinska kiselina jest organski spoj i oblik vitamina B3, esencijalnog hranjivog sastojka za ljude. Mogu ga proizvesti biljke i životinje od aminokiseline triptofana. Niacin se u prehrani dobija iz različitih oblika cjelovite i prerađene hrane, s najvišim sadržajem u obogaćenoj pakovanoj hrani, u mesu, živini, crvenim ribama kao što su tuna i losos, manje količine u orašastim plodovima, mahunarkama i sjemenkama. Niacin kao prehrambeni suplement koristi se za liječenje pelagre, bolesti uzrokovane nedostatkom niacina. Znakovi i simptomi pelagre uključuju lezije kože i usta, anemiju, glavobolju i umor. Mnoge zemlje zahtijevaju dodavanje pšeničnom brašnu ili drugoj  zrnastoj hrani, čime se smanjuje rizik od pelagre.

Derivat amida nikotinamid (niacinamid) je komponenta koenzima nikotinamid-adenin dinukleotid (NAD) i nikotinamid-adenin dinukleotid fosfat (NADP+). Iako su niacin i nikotinamid (niacinamid) identični po svojoj vitaminskoj aktivnosti, nikotinamid nema iste farmakološke, modifikatorska svojstva lipida ili nuspojave kao niacin, tj. Kada niacin poprima -amidna grupa, ne smanjuje holesterol niti uzrokuje ispiranje. Nikotinamid se preporučuje kao tretman za nedostatak niacina, jer se može davati u sanirajućim količinama bez izazivanja ispiranja, što se smatra negativnim efektom.  
Niacin je također lijek na recept. Iznosi koji su daleko veći od preporučenog unosa s hranom za funkcije vitamina smanjit će krvne trigliceride i holesterolske lipoproteine male gustoće (LDL-C), a krvni lipoprotein visoke gustoćee (HDL-C, često se naziva i "dobrim" holesterolom). Postoje dva oblika: niacin sa trenutnim oslobađanjem i produženim oslobađanjem. Početna količina na recept iznosi 500 mg/dan, povećavajući se vremenom dok se ne postigne terapeutski efekt. Doze trenutnog oslobađanja mogu biti i do 3.000 mg/dan; produženo oslobađanje do 2.000 mg/dan. Uprkos dokazanim lipidnim promjenama, niacin nije pronađen korisnim za smanjenje rizika od kardiovaskularnih bolesti kod onih koji su već na statinu.  Pregled iz 2010. godine zaključio je da je niacin efikasan kao monoterapija, ali iz 2017.,  koji je obuhvatio dvostruko više ispitivanja, zaključio je da niacin na recept, iako je uticao na razinu lipida, nije smanjio smrtnost od svih uzroka, kardiovaskularnu smrtnost, infarkt miokarda, niti smrtne ili nefatalne moždane udare.  Dokazano je da niacin na recept uzrokuje hepatoksičnost.

Niacin ima formulu  i pripada grupi piridinkarboksilnih kiselina.  Kao prekursor za nikotinamid-adenin dinukleotid (NAD) i nikotinamid-adenin dinukleotid fosfat (NADP), niacin je uključen u popravke DNK.

Nedostatak niacina


Ozbiljni nedostatak niacina u prehrani uzrokuje bolest zvanu pelagra, koju karakteriziraju dijareja, na sunce osjetljiv dermatitis, uključujući hiperpigmentaciju i zadebljanje kože (vidi sliku), upalu usta i jezika , delirij, demencija i ako se ne liječi smrt. Uobičajeni psihijatrijski simptomi uključuju razdražljivost, lošu koncentraciju, anksioznost, umor, gubitak pamćenja, nemir, apatiju i depresiju. Biohemijski mehanizam (mehanizmi) za uočenu neurodegeneraciju uzrokovanu nedostatkom nije dobro razumljiv, ali može počivati na: 
A) potrebi za nikotinamid-adenin dinukleotidom (NAD +) za suzbijanje stvaranja neurotoksičnih metabolita triptofana, 
B) inhibiciji generiranja mitohondrijskog ATP-a, što rezultira oštećenjem ćelija; 
C), aktivaciji puta poli (ADP-riboza) polimeraza (PARP), jer je PARP enzim koji učestvuje u popravljanju DNK, ali u odsustvu NAD + može dovesti do ćelijske smrti; 
D) smanjena sinteza neuro-zaštitnog neurotrofnog faktora izvedenog iz mozga ili njegovog receptora kinaza B tropomiozin receptora; ili 
E) promjene u ekspresiji genoma direktno zbog nedostatka niacina.

Pregled
Vitamin B3 je spoj dviju hemijskih struktura, nikotinske kiseline, tj. niacina, i nikotinamida. Nikotin, otrov koji se nalazi u dimu cigara, nema nikakve veze sa nikotinskom kiselinom niti niacinom. Naprotiv, ćelija ne bi mogla da opstane bez vitamina B3.

Nikotinamid je strukturni dio koenzima NADP, dio procesa respiracije. Meso, džigerica, jaja, mlijeko, riba, krompir i zeleno voće su bogati vitaminom B3. Nedostatak ovog vitamina se može vidjeti kod osoba koji boluju od pelagre, kožne bolesti. Pelagra se također pojavljuje i kod osoba u poodmaklim fazama alkoholizma. Prevelika konzumacija B3 vitamina može da dovede do oštećenja jetre, što je veoma rijedak slučaj.
mini|desno|250p|Niacin

 Mjerenje vitaminskog statusa 
Koncentracije niacina i niacina u plazmi nisu korisni markeri statusa niacina.  Izlučivanje metiliranog metabolita N1-metil-nikotinamida u urinu smatra se pouzdanim i osjetljivim. Za mjerenje je potrebno sakupljanje urina u trajanju od 24 sata. Za odrasle, vrijednosti manje od 5,8 μmol/dan predstavljaju deficitni status niacina, a 5,8 do 17,5 μmol/dan predstavljaju niske.  Prema kriterijima Svjetske zdravstvene organizacije, alternativno sredstvo za izražavanje mokraćnog N1- metil-nikotinamida je kao mg/g kreatinina u 24-satno sakupljenom urinu, s nedostatkom definiranim kao <0,5, niskim 0,5-1,59, prihvatljivim 1,6-4,29 i visokim Nedostatak niacina javlja se prije nego što se pojave znakovi i simptomi pelagre.  Koncentracije eritrocitnog nikotinamid-adenin dinukleotida (NAD) potencijalno mogu pružiti još jedan osjetljiv pokazatelj iscrpljenosti niacina, iako definicije nedostatka, niske i adekvatne nisu utvrđene. Na kraju, plazmatski triptofan opada na dijeti sa niskim sadržajem niacina jer se pretvara u niacin. Međutim, nizak triptofan može biti uzrokovan i prehranom s niskim udjelom ove esencijalne aminokiseline, pa nije specifično za potvrđivanje vitaminskog statusa.

 Preporuke za ishranu 
+ Preporuke za ishranu Australija i Novi Zeland Dobna grupa RDI za niacin (mg NE/day) Gornji nivo unosa Dojenčad  0–6 mjeseci 2 mg/d preformed niacin*  ND Dojenčad 7–12 mjeseci  4 mg/d NE* 1–3  6  10 4–8  8  15 9–13  12  20 14–18  –  30 19+  –  35 Žene 14+  14  – Muškarci 14+  16 Trudnice 14–50  18  – Trudnice 14–18  –  30 Trudnice 19–50  –  35 Dojilje 14–50  17  – Dojilje 14–18  –  30 Dojilje 19–50  –  35 *Odgovarajući unos za dojenčad
Kanada Dobna grupa (godine) RDA niacina (mg NE/d) Tolerirani gornji nivo unosa 0–6 mjeseci  2 mg/d preformiranog niacina*  ND 7–12 mjeseci  4 mg/d NE* 1–3  6  10 4–8  8  15 9–13  12  20 Žene 14–18  14  30 Muškarci 14–18  16 Žene 19+  14  35 Muškarci 19+  16 Trudnice <18  18  30 Trudnice 18–50  18  35 Dojilje <18  17  30 Dojilje 18–50  17  35
 Evropska agencija za sigurnost hrane Spolodgovarajući unos (mg NE/MJ) Žene  1,3 Muškarci 1,6 Dob (godine) Podnošljiva gornja granica nikotinske kiseline (mg /dan) Podnošljiva gornja granica nikotinske kiseline (mg/dan) 1–3  2  150 4–6  3  220 7–10  4  350 11–14  6  500 15–17  8  700
Sjedinjene Države Dobna grupa RDA za niacin (mg NE/dan) Podnošljivi gornji nivo unosa Dojenčad 0–6 months  2*  ND** Dojenčad 6–12 mjeseci  4* 1–3  6  10 4–8  8  15 9–13  12  20 Žene 14–18  14  30 Muškarci 14–18  16  30 Žene 19+  14  35 Muškarci 19+  16  35Trudnice 14–18  18  30 Trudnice 19–50  18  35 Dojilje 14–18  17  30 Dojilje 19–50  17  35 * Odgovarajući unos po dojenčetu kao RDA još uvijek nije ustanovljen** Nije moguće ustanoviti; izvor unosa treba biti adaptirana hrana i samo hrana 

Izvori
Niacin se nalazi u raznim oblicima cjelovite i prerađenu hranu, uključujući obogaćenu pakovanu, meso iz različitih životinjskih izvora, morske plodove i začine.  Općenito, hrana životinjskog porijekla daje oko 5–10 mg niacina po porciji, iako mliječna hrana i jaja imaju malo. Neke namirnice biljnog izvora, poput orašastih plodova i žitarica, daju oko 2–5 mg niacina po porciji, iako je ovaj prirodno prisutan niacin u velikoj mjeri vezan za polisaharide i glikopeptide, što ga čini biološki dostupnim samo za oko 30%. Utvrđenim sastojcima hrane, poput pšeničnog brašna, dodan je niacin koji je bioraspoloživ. Među cjelovitim izvorima hrane s najvećim sadržajem niacina na 100 grama:

IzvorIznos (mg/100g)Prehrambeni kvasac per 2 Tbsp (16 g)  56Tuna fileti 22,1Kikiriki  14,3Kikirikijev maslac  13.1Šunka  10,4Tuna, sjeckana  10,1Losos  10,0Ćurka zavisno od dijela i načina kuhanja  7-12Piletina zavisno od dijela i načina kuhanja  7-12
IzvorIznos (mg / 100g)Govedina zavisno od dijela i načina kuhanja  4-8Svinjetina zavisno od dijela i načina kuhanja  4-8Suncokretove sjemenke  7,0Tuna, bijela, komadići  5.8Almondi  3,6Pečurke bijele 3,6Bakalar kao hrana 2,5Riža, smeđa  2,5Hotdogovi  2,0
 IzvorIznos (mg / 100g)Avokado  1,7Krompir, pečeni s korom  1,4Kukuruz   1,0Riža, bijela  0,5Kelj  0,4Jaja  0,1Mlijeko  0,1Sir  0,1Tofu  0.1

Vegetarijanska i veganska dijeta mogu pružiti odgovarajuće količine ako su uključeni proizvodi kao što su prehrambeni kvasac, kikiriki, puter od kikirikija, tahini, smeđa riža, pečurke, sjemenke avokada i suncokreta. Također se može jesti obogaćena hrana i dodaci prehrani kako bi se osigurao adekvatan unos.

 Također pogledajte 
 Vitamin B1 (Tiamin)
 Vitamin B2 (Riboflavin)
 Vitamin B3 (Nikotinamid)
 Vitamin B5 (Pantotenska kiselina)
 Vitamin B6 (Piridoksin)
 Vitamin B9 (Folna kiselina)
 Vitamin B12 (Cijanokobalamin)
 Vitamin H (Biotin)

 Reference 

 Vanjski linkovi 
 howstuffworks o vitaminu b 
 Stranica anyvitamins
 Stranica greatvistachemicals

Kategorija:B vitamini
Kategorija:Hipolipidemijski agensi
Kategorija:Nikotinske kiseline
Kategorija:Pozitivni alosterni modulatori GABAA receptora