Hazim Šabanović

Hazim Šabanović (Poriječani, Visoko, 1916 - Istanbul, 1971) bio je bosanskohercegovački historičar - osmanista. Naučni savjetnik Orijentalnog instituta u Sarajevu. Umro je u Istanbulu, gdje je tragao za novim podacima u bibliotekama i arhivima za svoje najveće djelo Književnost bosanskih Muslimana na orijentalnim jezicima koje nije uspio završiti. Mješoviti srednjoškolski centar u Visokom nosi njegovo ime.

 Biografija
Gazi Husrevbegovu medresu završio je 1935, a diplomirao je na Višoj šerijatskoj školi u Sarajevu 1940. Poslije je služio je kao prefekt srednjoškolskog internata, zatim kao sudski pripravnik do jeseni 1942. Tada je premješten u Zemaljski muzej u Sarajevu, gdje je služio kao kustos-pripravnik do kraja 1945.

Zatim je služio u Gradskom narodnom odboru u Sarajevu i radio na uređenju Arhiva grada Sarajeva do 1948, kada je premješten na Pravni fakultet sa zadatkom da prikuplja i obrađuje turske izvore za pravnu historiju, gdje je ostao do 1950. Tada je osnovan Orijentalni institut u Sarajevu, u kome je imenovan za šefa Lingvističko-književnog odsjeka. U julu 1952. izabran je za naučnog saradnika Instituta. U jesen 1953. dodijeljen je na rad Filozofskom fakultetu u Beogradu, gdje je do 1957. predavao turski jezik i diplomatiku studentima istorije. Godine 1962. izabran je za naučnog savjetnika. Izuzimajući vrijeme provedeno u Beogradu, bio je načelnik Filološkog, kasnije Historijskog odjeljenja Orijentalnog instituta i član redakcije Priloga za orijentalnu filologiju. Od 1958. je glavni, a od 1969. i odgovorni urednik tog časopisa. Istovremeno je bio i član redakcija Monumenta Turcica i Posebnih izdanja Instituta.

Četiri najznačajnije objavljene knjige su: Krajište Isa-bega Ishakovića (izdanje Orijentalnog instituta u Sarajevu, 1965), Turski izvori za historiju Beograda (Arhiv grada Beograda, 1965), Putopis Evlije Čelebije (odlomci o jugoslovenskim zemljama – Veselin Masleša, Sarajevo 1967) i Bosanski pašaluk (Naučno društvo SR BiH, Sarajevo 1959).

U nizu njegovih djela jedno od najvrednijih je Putopis Evlije Čelebije (odlomci o jugoslavenskim zemljama). Proučavanjem, obradom i prevođenjem toga Putopisa, Šabanović se bavio skoro 15 godina. Rezultat toga rada je izdanje onih poglavlja ovog opsežnog djela koja se odnose na jugoslavenske zemlje. Tokom svog naučnog rada napisao je i objavio u više enciklopedija ukupno 57 natuknica.

Među najznačajnija Šabanovićeva djela spada Bosanski pašaluk, do sada je objavljen samo prvi dio, dok se drugi dio ovog djela nalazi u rukopisu. Do pojave ovog djela nije postojao nikakav sistematski prikaz administrativne podjele i uređenja ni jedne provincije Osmanskog carstva. Djelo je zasnovano na vrlo velikom broju prvorazrednih izvora i obimne literature i kao takvo predstavlja značajan doprinos nauci, a naročito poznavanju Bosne pod osmanskom vlašću.

Djela

Gramatika turskog jezika s vježbenicom, čitankom i rječnikom, Naklada knjižare H. Ahmed Kijundžić, Sarajevo, 1944
Šemsu-l-ulema Hadži Mehmed ef. Handžić, El-Hidaje br. 2-3, Sarajevo, 1944
Dvije najstarije vakufname u Bosni i Hercegovine, Prilozi za orijentalnu filologiju, Sarajevo, 1951
Izrazi evail, evasit i evahir u datumima turskih spomenika - Les expressions: "évail, évasit et évahir" dans les dates des documents turcs, Prilozi za orijentalnu filologiju, vol. II/1951, pp. 213–237.
 Natpisi na nadgrobnim spomenicima Malkoč bega i njegovog sina Džaferbega - Inscriptions sur les monuments funéraires de Malkotch bey et de son fils Djafer bey, Prilozi za orijentalnu filologiju, vol. II/1951, pp. 249–258.
Turski diplomatički izvori za istoriju naših naroda /Turkish diplomatic sources for the history of our peoples/, Prilozi za orijentalnu filologiju, vol. I, 1950, pp. 117–149.
 Natpis na Kasapčića mostu u Užicu i njegov autor pjesnik Džari Čelebi /The inscription on the Kasapčić bridge at Užice and its author poet Jari Chelebi/, Prilozi za orijentalnu filologiju, vol. I, 1950, pp. 156–161.
 Mu´stafa b. Ysuf Aiyub al-Mostari. Biobibliografska skica - Mu´stafa - b. Yusuf Aiyub al-Mostari. Biobibliographical sketch, Prilozi za orijentalnu filologiju, vol. VIII-IX/1960, pp. 29–35.
Bosanski pašaluk, Sarajevo, 1959
Krajište Isa-bega Ishakovića – Zbirni katastarski popis iz 1455.godine, Orijentalni institut, Sarajevo, 1964
Evlija Čelebi, Putopis, prijevod, uvod i komentar, Sarajevo, 1967
Bosanski divan, Prilozi za orijentalnu filologiju, vol. XVIII-XIX/1973, pp. 9–45
Književnost Muslimana BiH na orijentalnim jezicima (biobibliografija), Sarajevo, 1973
Enciklopedija Jugoslavije (2 Bje-Crn), Zagreb, 1982.

Nagrade
 1968. - Šestoaprilska nagrada Grada Sarajeva

 Reference 

 Vanjski linkovi
 youtube.com Dokumentarni film: Lik i djelo Hazima Šabanović
In Memoriam: Hazim Šabanović, povijesničar – osmanista
Dr. Hazim Šabanović (1916-1971)  – majkaidijete.ba, autor: prof. dr. Avdo Sućeska

Kategorija:Bosanskohercegovački pisci
Kategorija:Bosanskohercegovački historičari
Kategorija:Jugoslavenski historičari
Kategorija:Dobitnici Šestoaprilske nagrade
Kategorija:Biografije, Visoko
Kategorija:Umrli 1971.
Kategorija:Rođeni 1916.