Edgar Allan Poe

Edgar Allan Poe (fon. Edgar Alan Po) (Boston, 19. januar 1809 – Baltimore, 7. oktobar 1849), američki književnik koji je stvorio žanr kriminalističkog romana.

 Biografija 
Njegov otac i majka, David Poe ml. i Elizabeth Hopkins Poe (oboje zanimanjem glumci) preminuli su u intervalu od dvije godine (otac 1810., majka 1811.) nakon njegova rođenja. Poslije toga, Poe je odveden u Richmond, gdje je živio kod Johna Allana, te onda poslan u Englesku gdje je od 1815. do 1820. pohađao Manor School u Swindon Newingtonu. Nikad legalno usvojen, prezime Allan uzeo je kao srednje ime.

Godine 1826., Poe odlazi na studij na virdžinijski univerzitet pod imenom University of Virginia, ali je izbačen zbog kockarskih dugova, što ga dovodi u svađu s Johnom Allanom koji ga se tada odrekao kao sina. Godine 1827. pridružio se vojsci, lagavši o svom imenu i dobi. 1830. stiže do West Pointa, ali je opet izbačen godinu kasnije zbog neizvršavanja dužnosti.

O slijedećem periodu Poeova života malo se zna, osim da je 1833. živio s očevom sestrom u Baltimoreu. Nakon što je s kratkom pričom Poruka u Boci osvojio 50 dolara, započinje karijeru pisca. U časopisima Southern Literary Messenger (u Richmondu, gdje je stvarao od 1835. do 1837.), te philadephijskim Burton's Gentleman's Magazine i Graham's Magazine (1839.-1843.), izlaze neka od njegovih najpoznatijih djela.

Godine 1836., Poe ženi trinestogodišnju rođakinju Virginiju Clemm, koja će kasnije od posljedica tuberkuloze postati invalidom, te naposljetku i preminuti, što se smatra uzrokom Poeovog neobuzdanog alkoholizma. Slavna pjesma Annabel Lee (1849.) posvećena je Virginiji.

Njegova prva zbirka, Priče iz Groteske i Arabeske, pojavila se 1840. godine, a sadrži jedno od njegovih najpoznatijih djela, Pad kuće Usherovih. U ranim 1840ima, izlazi i Školjkareva prva knjiga, njegovo najprodavanije djelo.

Mračna poema o izgubljenoj ljubavi, Gavran donijela je Poeu svjetsku slavu kada je izdana 1845., a Ubistva u Rue Morgue te Ukradeno pismo, također iz tog perioda, smatraju se Poeovim najpoznatijim kriminalstičkim romanima. Također, bio je aktivan književni novinar.

Godine 1848., depresivan i u očaju, Poe pokušava samoubistvo. Poslije je na putu novoj zaručnici nestao na tri dana. Pojavio se u vrlo čudnom stanju u Baltimoreu, gdje je na kraju i preminuo 7. oktobra 1849. godine.

 Djela 
Poeov opus obiluje romanima, kratkim pričama te pjesmama i smatra se ogromnim doprinosom svjetskoj književnosti, pogotovo u žanru horora i kriminalistike.

 Kratke priče 
 Ubistvo
 Berenica
 Crni mačak
 Bačva amontillada
 A Descent into the Maelstrom
 The Devil in the Belfry
 Anđeo svega čudnog
 Posjed Arnheim
 Eleonora
 Činjenice o slučaju gospodina Valdemara
 Pad kuće Usher
 Zlatni kukac
 Đavao perverznosti
 The Island of the Fay
 Landorov ljetnikovac
 Krabulja crvene smrti
 Mesmeričko otkrivenje
 Ubistva u ulici Morgue (1843)
 Duguljasti sanduk
 Jama i njihalo
 Prijevremeni pokop
 Ukradeno pismo
 Tišina
 Izdajničko srce
 The Thousand-and-Second Tale of Scheherezade
 Von Kempelen i njegovo otkriće
 William Wilson
 Čovjek svjetine
 Rukopis pronađen u boci
 Ligeja

 Romani 
 Doživljaji Arthura Gordona Pyma (1838)
 Sfinga
 The System of Dr. Tarr and Professor Fether
 A Tale of the Ragged Mountains
 The haunted Palace

 Pjesme 
 Alone
 Annabel Lee
 Eldorado
 Lenore
 Sonnet: To Science
 Zvona
 Gavran (1845)
 To Helen
 Ulalume

 Vanjski linkovi 


Kategorija:Američki pisci
Kategorija:Rođeni 1809.
Kategorija:Umrli 1849.
Kategorija:Biografije, Boston
Kategorija:Pjesnici romantizma
Kategorija:Amerikanci porijeklom iz Engleske
Kategorija:Amerikanci porijeklom iz Irske