Ferid Džanić

Ferid Džanić (Bihać. 1918 – Villefranche-de-Rouergu, 17. septembar 1943) bio je bošnjački vojnik, pripadnik SS Handžar divizije tokom Drugog svjetskog rata. Jedan je od vođa pobune vojnika handžar divizije, sačinjenu od Bošnjaka i Hrvata u Villefranche-de-Rouergue, 17. septembra 1943.

 Rani život 
Rođen je u bošnjačkoj porodici u Bihaću 1918, otprilike u vrijeme završetka Prvog svjetskog rata.

 Vojska 
Kratko vrijeme služio je kao oficirski kadet u Kraljevskoj jugoslovenskoj vojsci prije nego što se pridružio 8. krajiškoj brigadi partizana kako bi izbjegao zatvor u jesen 1942. Dok je patrolirao zapadnom Bosnom početkom 1943, Džanića su zarobili Nijemci tokom Četvrte neprijateljske ofanzive i zatvorili u logor izvan Sarajeva. Pušten je tek kada je pristao da se dobrovoljno prijavi kao vojnik u Handžar diviziji, gdje je postao poručnik, a kasnije dežurni oficir bataljona.

 Smrt 
U julu 1943, Džanic je počeo formirati antinjemačku "pobunjeničku ćeliju" unutar Handžar divizije dok su bili stacionirani u Njemačkoj. Tokom njihovog boravka u Njemačkoj, Džanić je prvi put upoznao Božu Jeleneka, koji će postati kolega vođa u "pobunjeničkoj ćeliji". Divizija je prebačena u južnu Francusku u augustu 1943, gdje se grupi pridružio treći vođa, tinejdžer Nikola Vukelić. SS brdski pionirski bataljon 13, jedinica Handžara iz koje su pobunjeničke vođe dolazile, bila je stacionirana u francuskoj općini Villefranche-de-Rouergue.

Bošnjački i hrvatski vojnici divizije trpjeli su strogu disciplinu, prisilni rad i fizičko zlostavljanje od strane svojih njemačkih nadređenih, a 7. septembra 1943. njihovi smještajni prostori premješteni su u kasarnu, dok su njemački oficiri bili smješteni u hotelu u gradu. Vijesti o njemačkim i četničkim zločinima nad bošnjačkim stanovništvom u Bosni stigle su do vojnika u Francuskoj. Sve to, u kombinaciji s ljutnjom zbog plana da se divizija prebaci nazad u Njemačku, a očito na kraju u Rusiju, dovelo je do antinjemačke pobune - ustanka u Villefranche-de-Rouergueu, koji je započeo neposredno nakon ponoći 17. septembra 1943. i završio se smrću pet njemačkih vojnika i više pripadnika handžar divizije. Oko 800 preživjelih pripadnika divizije poslano je u Kkoncentracijski logor Dachau nakon bitke. Među poginulima je bio i 25-godišnji Džanić.

 Reference 

 Dodatna literatura 
Mémorial du Rouergue en Résistance; Rodez 1992.
Dedijer Vladimir: Genocid nad Muslimanima 1941-1945; Sarajevo, Svjetlost, 1990.
dr. Mirko Darko Grmek i Louise L. Lambrichs : Les Révoltés de Villefranche - Mutinerie d'un Bataillon de Waffen-SS septembre 1943,1998: Seuil, Paris

Kategorija:Članovi SS
Kategorija:Biografije, Bihać
Kategorija:Rođeni 1918.
Kategorija:Umrli 1943.