Marshallov plan

Maršalov Plan je bio plan SAD-a za obnavljanje savezničkih država u Evropi. Incijativa je nazvana po državnom sekretaru SAD-a George Marshallu. Uveden je 1947 godine pod nazivom ERP (engl. European Recovery Programm) . Istovremeno je imao i cilj suzbijanja komunizma. Plan je obuhvatao isporuku kredita, roba, sirovina kao i namirnica od strane SAD-a. Ukupna vrijednost ERP-a iznosila je 12,4 milijarde dolara. Energetika i rudarstvo su doživjeli posebno u Njemačkoj veliki napredak. Maršalov plan sa stranice njemačke fondacije  Haus der Geschichte pristupljeno 8.2.2014 

Povod
Prije svega program je imao humanitarnu svrhu. Mnoge zemlje Evrope su bile potpuno uništene, industrijska proizvodnja je znatno pala, vladala je glad. Dalje SAD-u je trebao temelj za trgovinu s zemljama Evrope, a tako je trebao biti i suzbijen utjecaj SSSR-a kao i sprečavanje širenja komunizma.Marshallplangeschichte-lexikon.de, pristupljeno 15.5.2014 

Uvod
desno|120px|mini|George C. Marshall (1946)
George C. Marshall je 5.juna 1947 predstavio ideju Programa za oživljavanje Evrope (en. European Recovery Program, ERP). Na konferenciji u Parizu, kojoj zbog pritiska SSSR-a pojedine zemlje Istočne Evrope (Poljska, Čehoslovačka, Mađarska)Marshallplan US History magazinusa.com 15.5.2014   nisu učestvovale, usaglasilo je u julu 16 evropskih zemalja sporazum o privredi slobodnog tržišta.Marshallplan und Währungsreform sa stranice njemačke fondacije  Haus der Geschichte pristupljeno 15.5.2014  Među 16 zemalja nalazile su se: Austrija, Belgija, NjemačkaZvanična podjela Njemačke dogodila se 1948. pogledaj Deutsche Teilung im Kalten Krieg BPB pristupljeno 15. 5. 2015 , Danska, Francuska, Holandija, Italija i  Ujedinjeno Kraljevstvo.

Obim programa
Od 1948. zvanično kreće program ERP. U toku od 1948-1952 SAD je dostavio gorivo, vještačko đubrivo, mašine, lijekove i namirnice u vrijednosti od 12,4 milijarde dolara. Od toga 1,5 milijardi je otpadalo na Zapadnu Njemačku dok Istočna kao i druge zemlje Istočnog bloka, nisu imale  zbog sovjetskog utjecaja pristup programu. Izvoznici iz SAD-a su, tokom programa, dobijali novac od svoje vlade. Evropski uvoznici su iznos od prodaje robe uplaćivali u poseban fond, koji je služio za međuevropsku trgovinu. Zapadna Njemačka je do 1978., shodno ugovoru, vratila SAD-u 1,1 milijardu dolara. Osnovan je i ERP fond koji je davao kredite, s povoljnim kamatama, malim i srednjim preduzećimaMarshallplanwissen.de, pristupljeno 15.5.2015 

Rezultat
Nakon pristupljene pomoći privreda je u dotičnim zemljama Evrope jako porasla. Stvoreno je i novo tržište za plasiranje robe i proizvoda iz SAD-a. Saradnja među evropskim zemljama je poboljšana, time se Marshallov plan može smatrati bazom za osnivanje Evropske unije.

Također pogledajte
Berzovni krah 1929.
New Deal
Sporazum iz Bretton Woodsa

Reference

Vanjski linkovi
Der Marshallplan und seine Folgen  

Kategorija:Drugi svjetski rat