Prača (Pale, Federacija Bosne i Hercegovine)

Prača je naseljeno mjesto u općini Pale, Federacija Bosne i Hercegovine, Bosna i Hercegovina. Naselje Prača je smješteno na obalama rijeke Prače a ujedno je i centar općine Pale, jedne od tri općine Bosansko-podrinjskog kantona. Leži između planina Jahorina, Romanija, Crni rajski vrh, Klek, te Borovac. Prača je od Goražda udaljena 40-tak, a od Sarajeva 35 kilometara, te je povezana sa ostatkom Bosne i Hercegovine modernim putevima. Nalazi se na nadmorskoj visini od 639 do 1344 metara.

 Prača u srednjem vijeku 
Prača, (Praça), srednjovjekovno naselje i trg na rijeci Prači, lijevoj pritoci Drine u koju se ulijeva kod Ustiprače u istočnoj Bosni. Današnji gradić Prača smješten je na sredini puta između Sarajeva i Goražda.

Župa Vrhprača koja se spominje u povelji ugarskog kralja Bele IV od 12.7. 1244. ('comitatus Vrch pracha') ukazuje da je u nekom ranijem periodu egzistirala i župa pod imenom Prača. Prvi spomen Prače u dubrovačkim izvorima je iz 1361. Tada je Nikola Miletković iz Prače postao dubrovačkim građaninom. Prača pripada privredno najrazvijenijim naseljima u Bosni druge polovine 14. i prvih decenija 15. st. U jednoj odluci dubrovačke vlade od 12.8. 1380. među najvažnija mjesta Srbije i Bosne u kojima se zadržavaju Dubrovčani, pored Drijeva, Srebrenice i Novog Brda, navedena je i Prača.
Privredni život je pod utjecajem Dubrovčana ali istaknuta je uloga domaćih trgovaca. Oni su aktivni u izvozu olova iz obližnjeg rudnika Olovo. Ističu se Mikoje Radanović zvani Tezalo, otac čuvenog Braila Tezalovića, Bogdan Muržić i Brajko Hvaonić. Od tridesetih godina, sa smanjenim interesom za olovnu rudu slabi i privreda Prače.

Naselje Prača pripadalo je župi Borač. U rukama je vlastelinske porodice Pavlovići. Pored njega je tvrđava Novi (Pavlovac (Novi u Prači)) koja je sagrađena u 15. vijeku radi zaštite staroga trga. U osmansko doba pored naselja egzistira nahija Prača (Čataldža). U austrougarsko doba kroz Praču je prolazila pruga Sarajevo-Višegrad.

Po dolasku Austro-Ugarske na prostor Bosne i Hercegovine Prača se ubrzano gradi. Gradi se vojna kasarna, vježbalište i strelište, osnovna škola te poštansko-telegrafsko-telefonski ured.

 Stanovništvo 

 Literatura 
 Desanka Kovačević, Prača, Enciklopedija Jugoslavije 6, Zagreb 1965, 579-580.
 Десанка Ковачевић-Којић, Градска насеља средњовјековне босанске државе, Сарајево 1978, 22-23, 37, 39, 62-63, 99, 172, 175, 177.
 Милан Васић, Земља Павловића у свјетлу турских извора, 'Земља Павловића. Средњи вијек и период Турске владавине', Бања Лука-Српско Сарајево 2003, 305-326.
 Svjetlost Evrope u BiH, Sarajevo 2004, 30; 
 Hasib Muhović, Prača i okolina od najstarijih vremena do danas, Sarajevo 2008.

 Reference 

 Vanjski linkovi 

 Zvanični sajt općine Pale