Planina Brokeback

Planina Brokeback () je američki romantični, dramski film snimljen 2005. godine u režiji Ang Lee-a a producenti su bili Diana Ossana i James Schamus. Film je adaptacija istoimene kratke priče iz 1997. godine američke književnice, dobitnice Pulitzerove nagrade, Anne Proulx. Scenarij su napisali Ossana i Larry McMurtry. Glavne uloge tumače Heath Ledger, Jake Gyllenhaal, Anne Hathaway i Michelle Williams. Radnja filma se usredsređuje na složenu emocionalnu i seksualnu vezu između Ennisa Del Mara i Jacka Twista na Američkom zapadu u periodu od 1963. do 1983. godine.Proulx, Annie; McMurtry, Larry; Ossana, Diana (2005, 2006). Brokeback Mountain: Story to Screenplay. London, New York, Toronto and Sydney: Harper Perennial. .

Lee je prihvatio rad na projektu nakon niza pokušaja prilagođavanja kratke priče za film od strane raznih drugih režisera koji nikada nisu započeli sa radom. Focus Features je koproducirao zajedno sa River Road Entertainmentom koji je i distribuirao film. Glavni glumci Ledger i Gyllenhaal najavljeni su 2003. godine, a snimanje je potom započeto na različitim lokacijama u Kanadi 2004. godine. Sljedeće godine Planina Brokeback je premijerno prikazan na Filmskom festivalu u Veneciji, a zvanično je počeo sa prikazivanjem 9. decembra 2005.

Film je dobio pozitivnu kritiku a naročito Leejeva režija i izvedbe Ledgera, Gyllenhaala i Williams. Planina Brokeback je stavljena na listu deset najboljih filmova 2005. godine od strane filmskih kritičara. Također film je bio komercijalno uspješan, zaradivši 178 miliona dolara širom svijeta u odnosu na budžet od 14 miliona dolara, iako suočen sa pitanjima u vezi sa distribucijom u mnogim zemljama. Film je dobio nagrade za najbolji film i najboljeg režisera na dodjeli nagrada BAFTA, Zlatni globus, Udruženja američkih filmskih producenata, Filmska nagrada po izboru kritičara, i nagrada "Nezavisni duh", između ostalih. Također je dobio osam nominacija za nagradu Oscar, što je iznosilo najviše nominacija na 78. dodjeli "Oscara", gdje je osvojio tri - Oscar za najboljeg režisera, Oscar za najbolji adaptirani scenarij, i Oscar za najbolju originalnu muziku.

Planina Brokeback je također bio predmet kontroverzi, poput razočaravajućeg gubitka Oscara za najbolji film od strane filma Sudar, kao i kritika konzervativnih medija. Suprotno tome, dok se o seksualnosti njegovih likova žestoko raspravlja, film se također smatra odskočnom daskom za dokazivanjem filmova sa LGBT tematikom među glavnim medijima. Godinama kasnije, Kongresna biblioteka je 2018. godine izabrala film na čuvanje u Nacionalni filmski registar u Sjedinjenim američkim državama.

 Radnja 
Godine 1963. Joe Aguirre angažuje Ennisa Del Mara i Jacka Twista kako bi tokom ljeta u planinama Wyominga čuvali ovce. Nakon noći pijančevanja, Jack prilazi Ennisu, koji u početku oklijeva, ali na kraju pristaje na Jackovo udvaranje. Uprkos Ennisovoj izjavi da je to bio jednokratni incident, oni razvijaju strastveni seksualni i emotivni odnos. Nakon što se Jack i Ennis na kraju razdvajaju, Ennis se vjenčava sa svojom dugogodišnjom zaručnicom Almom Beers i s njom ima dvije kćeri. Jack se sljedećeg ljeta vraća tražeći posao, ali Aguirre, koji je u planini znao za vezu Jacka i Ennisa, odbija da ga zaposli. Jack se seli u Texas, gdje se upoznaje s rodeo jahačicom Lureen Newsome, koju ženi i ima sina s njom. Nakon četiri godine, Jack posjećuje Ennisa. Nakon susreta, njih dvojica se strasno ljube, a Alma ovo nehotice opaža. Jack predlaže Ennisu da zasnuju život na malom ranču, ali Ennis to odbija, progonjen sjećanjem iz djetinjstva o mučenju i ubistvu dvojice muškaraca osumnjičenih za homoseksualno ponašanje. Također on nije voljan da napusti porodicu.

Ennis i Jack nastavljaju se sastajati na rijetkim ribolovnim putovanjima jer im se brakovi pogoršavaju. Lureen odustaje od rodea, i ulazi u biznis sa svojim ocem, očekujući da će Jack raditi na prodaji. Alma i Ennis na kraju se razvode 1975. Čuvši za Ennisov razvod, Jack odlazi u Wyoming. Ponovo sugerira da žive zajedno, ali Ennis se odbija odmaknuti od svoje djece. Uznemiren, Jack nalazi utjehu s muškim prostitutkama u Meksiku. Ennis redovito viđa svoju porodicu sve dok se Alma konačno ne suoči s njim rekavši mu kako zna istinsku prirodu njegove veze s Jackom. To rezultira nasilnom svađom, zbog čega je Ennis odustao od veze s Almom. Ennis se upoznaje s jednom konobaricom Cassie Cartwright i ima kratku romantičnu vezu s njom. Jack i Lureen se upoznaju i druže sa drugim parom, Randallom i Lashawnom Malone. Tu Jack započinje aferu s Randallom. Randall kaže Jacku da njegov šef ima udaljenu vikendicu koju može koristiti kad god poželi i predlaže da je katkad zajedno koriste.

Na kraju redovnog ribolova, Jack saznaje da Ennis, kako bi zadržao svoj posao, ne može ponovo da se sastane s njim prije novembra. Jackova frustracija dovela je do svađe, a Ennis krivi Jacka kao uzrok svih njegovih vlastitih krivih postupaka. Ennis počinje plakati. Jack pokušava da ga zagrli ali on na trenutak odbija, ali na kraju ostaju u zagrljaju. Jack gleda kako Ennis odlazi. Nešto kasnije, Ennis dobiva nazad razglednicu koju je poslao Jacku sa pečatom "Pokojnik". On zove Lureen koja kaže da je Jack poginuo u nesreći nakon što je eksplodirala guma koju je mijenjao. Dok ona govori, Ennis zamišlja da je Jacka zapravo na smrt pretukla banda razbojnika, sudbine koje se Ennis jako bojao. Lureen kaže Ennisu da je Jack želio da mu se pepeo razbaca po planini Brokeback, ali ona ne zna gdje je to. Ennis putuje da se susretne sa Jackovim roditeljima i nudi im da odnese Jackov pepeo u planinu. Otac odbija, on bi radije da se pepeo čuva na porodičnom imanju. Jackova majka mu dopušta da vidi Jackovu dječju spavaću sobu, gdje Ennis pronalazi krvavu košulju za koju je mislio da je izgubio na planini Brokeback. Otkriva kako je Jack držao okačenu zajedno s vlastitom košuljom zaprljanom krvlju od tuče tog ljeta. Ennis obje majice drži do lica, tiho plačući. Jackova majka dopušta mu da sačuva majice.

Kasnije, 19-godišnja Alma mlađa stiže do Ennisove prikolice kako bi rekla ocu da je zaručena. Ona traži njegov blagoslov i poziva ga na svadbu. Ennis je pita da li je njen zaručnik zaista voli, a ona odgovara: "Da". Nakon što Alma mlađa odlazi, Ennis odlazi do svog ormara, gdje njegove i Jackove majice vise zajedno s razglednicom planine Brokeback zakačenom iznad. Na trenutak se zagleda u majice, i sa suzama u očima promrmlja: "Jack, kunem se ..."

 Nagrade i nominacije Američke filmske akademije 
 Oscar za najbolji film
 Oscar za najbolju režiju – nagrada
 Oscar za najbolji adaptirani scenarij – nagrada
 Oscar za najboljeg glavnog glumca
 Oscar za najboljeg sporednog glumca
 Oscar za najbolju sporednu glumicu
 Oscar za najbolju fotografiju
 Oscar za najbolju muziku – nagrada

 Spisak svih nagrada 

 Američka filmska akademija 
Oscar za najbolju režiju
Oscar za najbolje adaptirani scenari
Oscar za najbolju muziku

 Nagrade britanske filmske akademije 
BAFTA za najbolji film 
BAFTA za najboljeg sporednog glumca 
BAFTA za najbolju režiju
BAFTA za najbolje adaptirani scenarij

 Boston Society of Film Critics 
Najbolji film
Najbolji režiser

 Box Office Mojo: Deset najimpresivnijih box office uspjeha
 Central Ohio Film Critics Association: 
Deset najboljih filmova godina
Najbolji glavni glumac
Najbolji scenarij

 Chicago Film Critics Association 
Najbolji scenarij  
Najbolja muzika

 Critics' Choice Award 
Najbolji film 
Najbolja režija
Najbolja sporedna glumica

 Dallas-Fort Worth Film Critics Association
Deset najboljih filmova godine
Najbolji film 
Najbolji režiser 
Najbolji scenarij
Najbolja fotografija

 Udruženje režisera SAD-a
Najbolji režiser

 Evropske filmske nagrade
Najbolji režiser

 Udruženje kritičara Floride 
Najbolji film
Najbolja režija 
Najbolji scenarij 
Najbolja fotografija

 Zlatni globus
Najbolji film - drama
Najbolji režiser
Najbolji scenarij
Najbolja pjesma

 Independent Spirit Awards 
Najbolji film
Najbolja režija

 Udruženje kritičara Iowe
Najbolji film
Najbolja režija

 Udruženje kritičara Las Vegasa
Najbolji film
Najbolji glavni glumac
Najbolji režiser

 Udruženje kritičara Londona
Najbolji film
Najbolji režiser

 Udruženje kritičara Las Angelesa
Najbolji film
Najbolja režija

 National Board of Review 
Deset najboljih filmova godine
Najbolja režija
Najbolji sporedni glumac

 National Public Radio
Najolji filmovi po Bobiju Mondello

 Udruženje kritičara New Yorka 
Najbolji film
Najbolja režija
Najbolji glavni glumac

 Online udruženje kritičara
Najbolje adaptirani scenarij
Najbolja muzika

 Udruženje kritičara Phoenixa
Deset najboljih filmova godine
Najbolji glavni glumac
Najbolji sporedni glumac
Najbolja sporedna glumica
Najbolje adaptirani scenarij
Najbolja fotografija

 Udruženje producenata SAD-a
Najbolji film

 Nagrade Sateliti
Najbolji film - drama
Najbolja režija
Najbolja montaža
Najbolja pjesma

 Udruženje kritičara jugoistočnog SAD-a
Deset najboljih filmova godine
Najbolji film
Najbolja režija
Najbolje adaptirani scenarij

 Udruženje kritičara St. Louis Gateway
Najbolji film
Najbolji glavni glumac
Najbolja režija
Najbolji scenarij

 Udruženje kritičara Utaha
Najbolji film
Najbolja režija

 Venecijanski filmski festival
Najbolji film - "Zlatni lav"

 Udruženje scenarista SAD-a
Najbolje adaptirani scenarij

 Također pogledajte 
 Film
 Spisak filmova
 Oscar

 Vanjski linkovi 


 Ovlašteni sajt 

 Reference 

 Kritike 
 Reviews of Brokeback Mountain at Rottentomatoes.com
 Reviews of Brokeback Mountain at Metacritic.com 

 Diskusije na forumima o filmu 
 "The Ultimate Brokeback Guide" at DaveCullen.com
 Brokeback Mountain Discussion Forum
 All news related to Brokeback Mountain.

 Novinski članci 
 DGA Makes 'Brokeback' Director Ang Lee Official Odds-On Favorite for Oscar
 An interview with Heath Ledger on the film 
 Author Annie Proulx discusses the origins of her 'Brokeback Mountain' (Associated Press, December 15, 2005)
 'Gay cowboy movie' a cultural sensation (San Jose Mercury News, December 16, 2005)
 'It's very brave of them' - A gay radio host's critical look at the press surrounding the making and showing of the film (The Advocate, December 13, 2005)
 "Chick-Flick Cowboys"  - Article on Brokeback'''s success in mainstream America. (Newsweek.com, January 20, 2006)
 "A Picture of Two Americas in Brokeback Mountain" - (Washington Post February 2, 2006)
 "An Affair to Remember" - analysis of the short story and movie. (The New York Review of Books, February 2006)
 Cowboy Controversy: The battle over Oscar front-runner "Brokeback Mountain"   - (Rolling Stone'', February 10, 2006)

Kategorija:Filmovi koji su dobili Oscar za najbolju režiju
Kategorija:Filmovi koji su dobili Oscar za najbolji adaptirani scenarij
Kategorija:Filmovi iz 2005.
Kategorija:Filmovi na engleskom jeziku
Kategorija:Filmovi koji su dobili Zlatni globus za najboljeg redatelja
Kategorija:Filmovi koji su dobili Zlatni globus za najbolji scenarij
Kategorija:Američki filmovi
Kategorija:Američki dramski filmovi
Kategorija:Independent Spirit za najbolji film
Kategorija:Filmovi snimljeni u Wyomingu
Kategorija:Filmovi snimljeni u Alberti
Kategorija:Neovesterni
Kategorija:Dramski filmovi s LGBTQ temama
Kategorija:Filmovi s radnjom u Wyomingu
Kategorija:Filmovi koji su dobili Oscar za najbolju originalnu muziku
Kategorija:Filmovi u režiji Ang Leeja