Friedrich Gottlieb Klopstock

Friedrich Gottlieb Klopstock (Quedlinburg, 2. juli 1724 - Hamburg, 14. mart 1803), je bio njemački epski i lirski pjesnik. Njegov više subjektivan pristup doveo je do raskida s tradicijom racionalizma iz 18. vijeka, utirući put usponu romantizma u Njemačkoj. Klopstock je najpoznatiji po vjerskom karakteru njegove poezije, kako u njegovim odama, koje su bile kvalitetnije, tako i u njegovom epskom djelu, "Der Messias". Bio je zainteresovan za poeziju kao izraz božanskog, u kojoj je pjesnik kao božanski odašiljač uzvišene istine, ne ekstatičnog glasa proroka, nego poetskog oblika rime i metra.

 Biografija 

 Rani život 
Friedrich Gottlieb Klopstock rođen je 2. jula 1724. godine u Quedlinburgu, kao najstariji sin advokata. Djetinjstvo je proveo u rodnom gradu, ali i na imanju Friedeburg na rijeci Saale, koje je njegov otac kasnije uzeo u zakup. Odrastao je u sretnom okruženju, pri čemu se veća pažnja posvećivala njegovom fizičkom nego intelektualnom razvoju. Izrastao je u snažnog i zdravog mladića te je bio poznat kao izuzetno vješt jahač.

U trinaestoj godini vratio se u Quedlinburg, gdje je pohađao gimnaziju, a 1739. godine nastavio školovanje u čuvenoj klasičnoj školi Schulpforta. Tamo je stekao izvrsno znanje grčke i latinske versifikacije te je napisao niz zapaženih idila i oda na njemačkom jeziku. Njegova prvobitna namjera da Henrika Pticolovca učini junakom epskog djela napuštena je pod utjecajem Miltonovog Izgubljenog raja, s kojim se upoznao putem prijevoda Johanna Jakoba Bodmera.

Još tokom školovanja razradio je osnovni plan epa Der Messias, djela na kojem se temelji najveći dio njegove književne reputacije. Dana 21. septembra 1745. godine, prilikom napuštanja škole, održao je zapaženo oproštajno predavanje o epskoj poeziji (Abschiedsrede über die epische Poesie), koje ima značaj i u kulturno-historijskom i književnom kontekstu. Nakon toga upisao je studij teologije u Jeni, gdje je u prozi izradio prva tri pjevanja Mesije. Nezadovoljan životom na tom univerzitetu, u proljeće 1746. godine prešao je u Leipzig. Tamo se priključio krugu mladih književnika okupljenih oko časopisa Bremer Beiträge, u kojem su 1748. godine anonimno objavljena prva tri pjevanja epa Der Messias, pisana heksametrom.

 Posljednje godine 
Posljednje godine života Klopstock je, u skladu sa svojim dugogodišnjim sklonostima, proveo povučeno. Samo povremeno prekidao je samoću druženjem s najbližim prijateljima, dok se uglavnom bavio filološkim studijama i pokazivao malo interesa za nove tokove u njemačkoj književnosti. S druge strane, s velikim je zanimanjem pratio Američki rat za nezavisnost i Francusku revoluciju. Francuska Republika dodijelila mu je diplomu počasnog građanstva, ali ju je, zgrožen nasiljem i strahotama koje su se u ime slobode odvijale tokom Revolucije, vratio.

U 67. godini života sklopio je drugi brak s Johannom Elisabeth von Winthem, udovicom i nećakinjom svoje pokojne supruge, koja mu je dugi niz godina bila jedna od najbližih prijateljica. Umro je u Hamburgu 14. marta 1803. godine. Njegova smrt izazvala je žalost širom Njemačke, a sahranjen je uz velike počasti pored svoje prve supruge na groblju sela Ottensen.

 Djela 

 Der Messias 
Ep Der Messias proizašao je iz Klopstockove rane težnje da postane epski pjesnik. Središnji motiv djela jeste Otkupljenje, obrađeno u formi religijskog epa. U oblikovanju teme autor se oslanjao na kršćansku književnu tradiciju, nastojeći sadržaj uskladiti s crkvenim dogmama.

Jedan od glavnih uzora pri oblikovanju epa bio je Miltonov Izgubljeni raj. Na djelu je radio gotovo dvadeset pet godina. Već po objavljivanju prvih pjevanja Der Messias izazvao je snažno oduševljenje javnosti. Djelo je prevedeno na sedamnaest jezika i potaknulo je veliki broj književnih imitacija.

 Ode i drame 
U svojim odama Klopstock je najpotpunije izrazio vlastiti pjesnički talent. Dio oda nadahnut je nordijskom mitologijom, dok druge naglašavaju religijske teme. Među najpoznatijim i najčešće prevođenim nalaze se: An Fanny, Der Zürchersee, Die tote Klarissa, An Cidli, Die beiden Musen, Der Rheinwein, Die frühen Gräber i Mein Vaterland. Njegove religijske ode uglavnom imaju oblik himni, među kojima se kao posebno ističe Die Frühlingsfeier.

U pojedinim dramama, naročito u Hermanns Schlacht (1769) i Hermann und die Fürsten (1784), Klopstock je slavio podvige drevnog germanskog junaka Arminija. U drugim dramskim djelima, poput Der Tod Adams (1757) i Salomo (1764), inspiraciju je crpio iz Starog zavjeta. Ova djela čine važan dio njegovog književnog opusa. Kompozitorica Sigrid Henriette Wienecke koristila je Klopstockove tekstove kao libreto za muzičku dramu Fader Vor. Svoj boravak na švicarskom poluostrvu Au tokom 1750-ih godina Klopstock je ovjekovječio u odi An den Zürichsee („Oda Ciriškom jezeru“).

Često se navodi da je Klopstockova himna Die Auferstehung, izvedena na sahrani Hansa von Bülowa 1894. godine, poslužila Gustavu Mahleru kao inspiracija za završni stav njegove Druge simfonije. Mahler je u kompoziciju uklopio ovu himnu, dodavši vlastite stihove kako bi djelu dao lično značenje.

Klopstock je objavio brojne ode i himne, uključujući Der am Kreuz ist meine Liebe, koja je u skraćenom i prerađenom obliku uvrštena u katolički molitvenik Gotteslob iz 2013. godine.

 Proza 
Pored djela Die Gelehrtenrepublik, Klopstock je autor i rasprava Fragmente über Sprache und Dichtkunst (1779) te Grammatische Gespräche (1794), u kojima je dao značajan doprinos razvoju filologije i historiji njemačke poezije.

 Reference 

Klopstock, Friedrich Gottlieb
Klopstock, Friedrich Gottlieb
Klopstock, Friedrich Gottlieb
Kategorija:Njemački pjesnici