Češki jezik

Češki jezik (na češkom: čeština ili český jazyk) je službeni jezik 10,5 miliona stanovnika Češke. Najveća je češka dijaspora u Sjedinjenim Američkim Državama, a procjenjuje se da ih ondje ima oko 0,5 miliona. U ostalim dijelovima Amerike i u pojedinim evropskim zemljana broj im ne prelazi nekoliko desetaka hiljada.

Specifičnost je današnjega češkog jezika postojanje jasne razlike između pisanog (spisovný jazyk) i govornog jezika (obecná čeština) koji se upotrebljiva u neslužbenoj i poluslužbenoj usmenoj komunikaciji. Kao jedan od najstarijih evropskih književnih jezika, češki je još od srednjeg vijeka predmet brojnih opisa, počevši od Jana Husa, preko J. A. Comeniusa, J. Dobrovskoga pa do Praškoga lingvističkog kruga u 20. vijeku. Historija se češkog jezika dijeli na četiri razdoblja: pračeški (od kraja 10. do sredine 12. vijeka), staročeški (od sredine 12. do 15. vijeka), srednjočeški (od 16. do 18. vijeka) i novočeški (19. i 20. vijekovi).

Iz staročeškog su razdoblja posvjedočena samo imena i glose u latinskim tekstovima te čehizmi u staroslavenskim tekstovima. Od druge polovine 13. vijeka započinje procvat češke književnosti. U vrijeme Jana Husa jezik je demokratiziran brojnim pučkim izrazima, a u doba humanizma i renesanse obogaćen i brojnim tuđicama i posuđenicama, na što je reagirao puristički pokret u vrijeme baroka. Tek je u vrijeme nacionalnoga preporoda u 19. vijeku (obrozeni) ponovno uspostavljena ravnoteža.

 Češko pismo 

Češko je pismo latinica koja je od Husova vremena proširena dijakritičkim znakovima: "háček"-kvačica, koji označava mehkoću (palatalnost) suglasnika i "čárka"-crtica koja označuje dužinu samoglasnika. Osim kvačice i crtice, postoje i treći znak, apostrof koji se piše direktno uz malo slovo d ili t: d' odnosno t', su umekšani suglasnici d odnosno t te su u određenoj mjeri izgovorom slični suglasnicima đ odnosno ć. Velika takva slova pišu se s kvačicom. Od Jana Husa u češkom je preostao samo jedno slovo sastavljeno od više znakova a to je ch, što se čita h.

Češka je grafija bitno utjecala na Gajevu reformu hrvatske latinice.
 Češki alfabet 
A aÁ áB bC cČ čD dĎ ďE eÉ éĚ ěF fádlouhé ábécéčédéďéédlouhé éije,é s háčkemef//////////// ////// /, ///G gH hCh chI iÍ íJ jK kL lM mN nŇ ňgéhácháí,měkké ídlouhé íjékáelemeneň////////// ////////////O oÓ óP pQ qR rŘ řS sŠ šT tŤ ť ódlouhé ópékvéereřeseštéťé //////////////////// U uÚ úŮ ůV vW wX xY yÝ ýZ zŽ ž údlouhé úů s kroužkemvédvojité véiksypsilon,tvrdé ýdlouhé ypsilonzetžet //////////////////// 

 Vanjski linkovi 

 Wikipedia na češkom jeziku 
 češki rječnik 
 Český národní korpus 
 Čeština pro cizince 
 Češki jezik - online course 


Kategorija:Jezici u Češkoj
Kategorija:Zapadnoslavenski jezici