Vijeće Evrope

Vijeće Evrope (engleski: Council of Europe, francuski: Conseil de l'Europe, njemački: Europarat) jest međunarodna organizacija država članica šire evropske regije koja promovira saradnju u oblasti pravnih standarda, ljudskih prava, demokratskog razvoja, vladavine prava i kulturne saradnje. Osnovano je 1949, ima 47 zemalja članica s oko 800 miliona stanovnika i potpuno odvojena tijela od Evropske unije (EU), koja ima 28 država članica. Glavni zadaci i obaveze Vijeća Evrope su:

 Ono je zakonodavno tijelo Unije; za širok domen pitanja, prakticira tu zakonodavnu moć zajedno sa Evropskim parlamentom 
 Koordinira ekonomskim smijerovima zemalja članica
 Zaključuje, u ime EU, međunarodne dogovore sa jednom ili više država ili međunarodnih organizacija
 Zajedno s Parlamentom rukovodi budžetom
 Donosi odluke potrebne za utvrđivanje i implementiranje zajedničke međunarodne i sigurnosne politike, na osnovu općih regulacija koje je donijelo Vijeće Evrope
 Koordinira aktivnostima zemalja članica i usvaja mjerila u policijskoj i pravosudnoj saradnji u pitanjima kriminala.

Ipak, najvažniji zadaci su jačanje demokratije, zaštite ljudskih prava i pravne države na evropskom kontinentu. Najveći doseg Vijeća Evrope ogleda se u Evropskoj konvenciji o ljudskim pravima, potpisanoj 1950, i koja služi kao osnovni pravni dokument Evropskom sudu za ljudska prava.

Sjedište Vijeća Evrope je u Strasbourgu na francusko-njemačkoj granici. Prvobitno sjedište je bilo u palati strasburškog univeziteta, dok se sad nalazi u Palais de l'Europe (Palata Evrope). Članstvo u Vijeću Evrope otvoreno je svim evropskim demokratskim državama koje su prihvatile načelo vladavine prava i koje garantiraju osnovna ljudska prava i slobode svojim građanima.

Vijeće Evrope ne treba miješati s Vijećem Evropske unije ili Evropskim vijećem, koji su tijela Evropske unije. Vijeće Evrope je samostalna međunarodna organizacija odvojena od Evropske unije.

 Osnivanje i razvoj 
Idejni začetnik Vijeća Evrope je Winston Churchill, koji je u svom predavanju na Univerzitetu u Zürich 19. septembra 1946 (tekst govora) izložio ideju o "Sjedinjenim Državama Evrope", po uzoru na SAD te pozvao na stvaranje Vijeća Evrope., including audio extracts Including full transcript On je također govorio o Vijeću Evrope već 1943. u jednoj radio emisiji.

O budućoj strukturi Vijeća Evrope se raspravljalo i na kongresu nekoliko stotina vodećih političara, predstavnika vlasti i civilnog društva u Haagu 1948. Uspostavljena su dva pristupa u vezi sa budućim Vijećem Evrope: prvi je zastupao ideju o klasičnoj međunarodnoj organizaciji koju bi činili predstavnici Vlada članica, dok je drugi zastupao politički forum s parlamentarnom skupštinom. Oba pristupa su u konačnici kombinirana kroz stvaranje Odbora ministara i Parlamentarne skupštine u skladu sa Statutom Vijeća Europe. Ovaj dualitet međuvladine i međuparlamentarne strukture je kasnije kopiran i u slučaju Evropske zajednice, NATO-a i OSCE-a.
Vijeće je službeno osnovano Londonskim ugovorom od 5. maja 1949, usaglašenim između deset izvornih država članica. Taj ugovor poznat je kao Statut Vijeća Evrope.
Mnoge druge države, pogotovo poslije demokratskih tranzicija u centralnoj i istočnoj Evropi ranih 1990-tih, su pristupile Vijeću Evrope i danas ovom Vijeću pripadaju sve evropske države Evrope izuzev Bjelorusije, Kazahstana, Vatikana i države sa ograničenim priznanjem (Kosovo).

Završetkom hladnog rata, Vijeće Evrope se nametnulo kao glavni politički forum za trajni dijalog i saradnju sa zemljama istočne i srednje Evrope koje su izabrale demokratski oblik upravljanja državom. Ta nova uloga Vijeća Evrope kao čuvara demokratske sigurnosti, potvrđena je Bečkim sastankom na vrhu održanom u oktobru 1993.

 Cilj 
Član 1.(a) Statuta:

Cilj Vijeća Evrope je postići bolju povezanost među svojim članova sa svrhom očuvanja i ostvarivanja ideala i načela koji su im zajednička baština i koja olakšava njihov ekonomski i socijalni napredak.

Vijeće se bavi:
 zaštitom demokratije i vladavine prava
 zaštitom ljudskih prava, posebno:
 socijalnih prava, u skladu s Evropskom socijalnom poveljom
 jezičkih prava, u skladu s Evropskom poveljom o regionalnim i manjinskim jezicima
 slobodom medija, u skladu s Evropskom konvencijom o ljudskim pravima 
 promocijom evropskog kulturnog identiteta i raznolikosti, u skladu s Okvirnom konvencijom za zaštitu nacionalnih manjina
 problemima kojima se suočava evopsko društvo, uključujući diskriminaciju, ksenofobiju, zagađenje okoliša, SIDA, zlouporabu opojnih droga i organiziranog kriminala
 poticanjem demokratske stabilnosti kroz reforme.

 Tijela i institucije 
Vijeće Evrope čine dva glavna tijela: 
 Odbor ministara
 Parlamentarna skupština

Institucije Vijeća Evrope su:
 Evropski sud za ljudska prava 
 Kongres lokalnih i regionalnih vlasti Evrope 
 Komesar za ljudska prava
 Sekretarijat Vijeća Evrope i Generalni Sekretar Vijeća Evrope
 Pompidou Grupa - grupa za saradnju u suzbijanju zloupotrebe droga i nezakonite trgovine drogom 
 Evropsko ravnateljstvo za kvalitetu medicine

Također postoji Evropski odbor za demokratiju kroz pravo, poznatija kao Venecijanska komisija.

Na čelu Sekretarijata Vijeća Evrope je Glavni sekretar Vijeća Evrope.

Odbor ministara je tijelo Vijeća Evrope koje donosi odluke. Čine ga ministri vanjskih poslova zemlje članice ili njihovi stalni zastupnici. Parlamentarna skupština je savjetodavno tijelo čije članove određuju nacionalni parlamenti. Kongres lokalnih i regionalnih vlasti Evrope je savjetodavno tijelo koje predstavlja lokalne i regionalne vlasti. Na taj način su vlade, nacionalni parlamenti te lokalne i regionalne vlasti zasebno predstavljene.

 Simboli 
Vijeće Evrope prvo je uvelo zastavu, koju je kasnije preuzela i Evropska unija, poznatiju kao plavu zastavu s dvanaest zlatnih zvjezdica. Himna, koja je također i himna EU, je Oda radosti iz Beethovenove Devete simfonije (od 1972). Dan Vijeća Evrope obilježava se 5. maja.

 Službeni jezici 

Službeni jezici Vijeća Evrope su francuski i engleski, a u Parlamentarnoj se skupštini također upotrebljavaju i njemački, italijanski i ruski kao radni jezici. Pod određenim se uvjetima tokom rasprava omogućuje i prevođenje na druge jezike.

 Članstvo 
Danas Vijeće Evrope broji 47 država članica. Deset je izvornih država članica koje su osnovale Vijeće Evrope:
 Belgija
 Danska
 Francuska
 Irska
 Italija
 Luksemburg
 Holandija
 Norveška
 Švedska
 Ujedinjeno Kraljevstvo

Vijeću Evrope potom se pridružuju (hronološkim slijedom):
 Grčka (9. august 1949)
 Turska (9. august 1949)
 Island (9. mart 1950)
 Njemačka (13. juli 1950)
 Austrija (16. april 1956)
 Kipar (24. maj 1961)
 Švicarska (6. maj 1963)
 Malta (29. april 1965)
 Portugal (22. septembar 1976)
 Španija (24. novembar 1977)
 Lihtenštajn (23. novembar 1978)
 San Marino (16. novembar 1988)
 Finska (5. maj 1989)
 Mađarska (6. novembar 1990)
 Poljska (26. novembar 1991)
 Bugarska (7. maj 1992)
 Estonija (14. maj 1993)
 Litvanija (14. maj 1993)
 Slovenija (14. maj 1993)
 Češka (30. juni 1993)
 Slovačka (30. juni 1993)
 Rumunija (7. oktobar 1993)
 Andora (10. oktobar 1994)
 Latvija (10. februar 1995)
 Albanija (13. juli 1995)
 Moldavija (13. juli 1995)
 Makedonija (9. novembar 1995)
 Ukrajina (9. novembar 1995)
 Rusija (28. februar 1996)
 Hrvatska (6. novembar 1996)
 Gruzija (27. april 1999)
 Armenija (25. januar 2001)
 Azerbejdžan (25. januar 2001)
 Bosna i Hercegovina (24. april 2002)
 Srbija (3. april 2003)
 Crna Gora (5. oktobar 2004)
 Monako
Parlament Bjelorusije imao je poseban gostujući status u Parlamentarnoj skupštini od septembra 1992. do januara 1997, međutim, suspendiran je zbog toga što se u Bjelorusiji ne poštuju ljudska prava.

Vatikan ima posmatrački status pri Odboru ministara od 1970.

Neke neevropske države imaju posmatrački status pri institucijama Vijeća Evrope:
Japan i Sjedinjene Američke Države imaju posmatrački status pri Odboru ministara.
Izrael ima posmatrački status pri Parlametarnoj skupštini.
Kanada i Meksiko imaju posmatrački status pri Odboru ministara i Parlametarnoj skupštini.

 Također pogledajte 
 Evropa
 Evropski sud za ljudska prava
 Evropska unija
 Organizacija za evropsku sigurnost i saradnju

 Reference 

 Vanjski linkovi 

 Vijeće Evrope - službena internetska stranica
 Statut Vijeća Evrope 

Kategorija:Međunarodne organizacije
Kategorija:Vijeće Evrope