USB

USB (, u prevodu Univerzalna serijska sabirnica) jest tehnički standard koji utvrđuje specifikacije za kablove, konektore i protokole za povezivanje, komunikaciju i napajanje za računare i periferne uređaje. Standard je prvi put predstavljen 1996. Danas USB standard održava USB Implementers Forum (USB-IF). Postoje četiri generacije USB specifikacija: USB 1x, USB 2.0, USB 3.x i USB4.

USB je dizajniran za standardizaciju povezivanja perifernih uređaja sa ličnim računarima, kako za komunikaciju, tako i za napajanje strujom. U velikoj mjeri zamijenio je interfejse kao što su serijski i paralelni portovi, a postao sveprisutan na širokom rasponu uređaja. USB konektori su skoro zamijenili mnoge druge konektore punjača baterija prijenosnih uređaja.

Primjeri perifernih uređaja koji su povezani putem USB-a uključuju tastature, miševe, digitalne fotoaparate i video kamere, pisače, prijenosne medijske playere, diskove i mrežne adaptere.

 Svrha i cilj 
USB je razvijen radi pojednostavljenja i poboljšanja interfejsa između računara i perifernih uređaja u odnosu na prethodne standarde ili ad-hoc vlasničke interfejse.Jan Axelson, USB Complete: The Developer's Guide, Fifth Edition, Lakeview Research LLC, 2015, , pages 1-7

Iz perspektive korisnika računara, USB interfejs je poboljšao jednostavnost upotrebe na nekoliko načina. USB interfejs se samokonfigurira, tako da korisnik ne mora prilagođavati postavke na uređaju i interfejsu za brzinu ili format podataka, niti konfigurirati prekide, ulazne/izlazne adrese ili usmjeriti kanale pristupa memoriji. USB intefejs je moguće ubaciti i izbaciti "na živo" (hot plug), što znači da se uređaji mogu zamijeniti bez ponovnog pokretanja računara. Mali uređaji mogu se napajati direktno sa USB interfejsa, zamjenjujući dodatne kablove za napajanje.

 Historija 
alt=Large circle is left end of horizontal line. The line forks into three branches ending in circle, triangle and square symbols.|desno|mini|USB trident logotip.
Grupa od sedam kompanija je počela razvoj USB 1994: Compaq, DEC, IBM, Intel, Microsoft, NEC, i Nortel. Cilj je bio olakšati povezivanje vanjskih uređaja na PC zamjenom velikog broja konektora na zadnjoj strani računara. Ajay Bhatt i njegov tim radili su na standardu u Intelu gdje su 1995. napravli prve sklopove koji podržavaju USB.

 USB 1.x 
Originalna USB specifikacija 1.0, koja je uvedena u januaru 1996, odredila je dvije brzine prijenosa podataka od 1,5 Mbit/s i 12 Mbit/s. Nacrti dizajna su zahtijevali samo jednu brzinu od 5 Mbit/s, ali je manja brzina dodana da podrži jeftine periferne uređaje sa nezaštićenim kablovima. Microsoft Windows 95, OSR 2.1 pružio je OEM podršku za uređaje u augustu 1997. godine. Prva široko korištena verzija USB-a bila je 1.1 koja se pojavila u septembru 1998. godine. Apple iMac je bio prvi široko rasprostranjeni proizvod sa USB-om, a uspjeh iMac-a popularizirao je i sam USB. Nakon Appleove dizajnerske odluke da ukloni sve stare portove sa iMac-a, mnogi proizvođači drugih računara su krenuli istim stopama.

 USB 2.0 
alt=|mini
USB 2.0 specifikacija je objavljena u aprilu 2000. godine kada su Hewlett-Packard, Intel, Lucent Technologies, NEC i Philips zajednički razvili specifikaciju koja je mogla postići 480 Mbit/s, 40 puta brže od originalnog USB-a 1.1.

U ovoj specifikaciji USB će dobiti mogućnosti kao što su podrška za namjenske punjače baterija i konektore manjih dimenzija kao što su Mini i Micro USB.

 USB 3.x 
alt=|mini
USB 3.0 specifikacija je objavljena 12. novembra 2008.

Nova SuperSpeed sabirnica osigurava prijenos podataka od 5,0 Gbit/s. USB 3.1 specifikacija je objavljena u julu 2013. koja je predstavila novi mod prijenosa podataka SuperSpeed+ (USB 3.1. Gen 2) sa kojim je bilo moguće postići brzine od 10 Gbit/s. Također, sa ovom specifikacijom konektori su se sveli na samo dva: USB-A i USB-C.

USB 3.2, objavljen u septembru 2017 je donio udvostročenje brzine prijenosa kod SuperSpeed+ na 20 Gbit/s korištenjem postojećih žica USB-C konektora.
ImeUSB-IF brendiranjeBrzina prijenosaUSB 3.2 Gen 1SuperSpeed USB5 Gbit/sUSB 3.2 Gen 2SuperSpeed USB 10 Gbit/s10 Gbit/sUSB 3.2 gen 2 x 2SuperSpeed USB 20 Gbit/s20 Gbit/s

 USB4 
USB4 je objavljen 29. augusta 2019. i zasnovan je na specifikaciji protokola Thunderbolt 3. Podržava 40 Gbit/s brzinu prijenosa, kompatibilan je sa Thunderboltom 3 i sa starijim specifikacijama USB 3.2 i USB 2.0.

 Konektori i standardi 

+Dostupni konektori za specifikacije Connectors USB 1.01996 USB 2.02001 USB 2.0osvježen USB 3.02011 USB 3.12014 USB 3.22017 USB42019 Brzina prijenosa
podataka 1.5 Mbit/s(Niska Speed) 1.5 Mbit/s
(Low Speed)

12 Mbit/s

(Full Speed)

480 Mbit/s(High Speed)  5 Gbit/s(SuperSpeed) 10 Gbit/s(SuperSpeed+) 20 Gbit/s(SuperSpeed+) 40 Gbit/s(SuperSpeed+ i Thunderbolt 3) 12 Mbit/s(Full Speed) Standard Type A75px Type A75px colspan="2" rowspan="2"  Type Bx60px Type Bx75px colspan="0" Type C (uvećan)219x219px Mini rowspan="2"  Mini A75x75px rowspan="3" colspan="4"  Mini B67x67px colspan="2"  Mini AB60px Mikro colspan="2" rowspan="3"  Micro Aframeless|75x75px colspan="4"  Micro Bframeless|75x75px Micro Bframeless|117x117px colspan="2"  Micro AB75x75px colspan="4"  Konektori USB 1.01996 USB 2.02001 USB 2.0osvježeni USB 3.02011 USB 3.12014 USB 3.22017 USB42019

 Konektori 
alt=USB Type-A plug|mini|Standardni USB utikač tipa A. Ovo je jedna od mnogih vrsta USB konektora.
Po dizajnu teško je staviti USB utikač u utor na pogrešan način. USB specifikacija zahtijeva da utikač i utor budu označeni kako bi korisnik mogao prepoznati ispravnu orijentaciju.Universal Serial Bus 3.0 Specification  (ZIP). Hewlett-Packard Company Intel Corporation Microsoft Corporation NEC Corporation ST-Ericsson Texas Instruments. 6 June 2011. Archived from the original on 19 May 2014 – via www.usb.org."Universal Serial Bus 3.0 Specification" (PDF). 12 November 2008. Retrieved 29 December 2012 – via www.gaw.ru. USB-C utikač je dvostran i njegova orijentacija nije bitna. USB kablovi i mali USB uređaji drže se na mjestu pomoću sile trenja od utičnice, bez ikakvih drugih pomagala, kopči ili šarafa, što je kod nekih drugih priključaka bio običaj.

Mnoge vrste USB konektora su dolazile sa svakom novom specifikacijom. Neki od najčešćih konektora su USB tip A, USB tip B, USB-C, micro USB i mini USB.

 Kablovi 
USB 1.1 standard određuje da standardni kabl može imati maksimalnu dužinu od 5 metara sa uređajima koji rade punom brzinom (12 Mbit/s), a maksimalna dužina od 3 metra sa uređajima koji rade na manjoj brzini od 1.5 Mbit/s.

USB 2.0 je također specifikacijom ograničen na 5 metara za uređaje koji rade na brzini od 480 Mbit/s.

USB 3.0 specifikacija ne određuje maksimalnu dužinu već zahtijeva samo da su svi kablovi poštuju električne specifikacije. Za bakarne kablove to znači AWG 26 žica maksimalne praktične dužine od 3 metra za SuperSpeed brzinu, dok je za niže brzine moguće praktično koristiti i kabl dužine 5 metara.

 Napajanje 
+Standardi USB napajanjaSpecifikacijaTrenutnavoltažaSnaga (max. )Uređaj male snage100 mA5 V0,50 WUSB 3.0 uređaj male brzine150mA5 V0,75 WUređaj velike snage500 mA5 V2,5 WUSB 3.0 uređaj velike snage900 mA5 V4,5 WVišetračni USB 3.2 Gen 2) uređaj1,5 A5 V7,5 WPunjenje baterije (BC) 1.11,5 A5 V7,5 WPunjenje baterije (BC) 1.25 A5 V25 WUSB-C1,5 A5 V7,5 W3 A5 V15 WPower Delivery 1.0 Mikro-USB3 A20 V60 WPower Delivery 1.0 Tip-A/B5 A20 V100 WPower Delivery 2.0/3.0 Type-C5 A20 V100 W

 Također pogledajte 
 USB stick
USB-C
Media Transfer Protocol
Mobile High-Definition Link
Extensible Host Controller Interface

 Reference 

 Vanjski linkovi 

 Stranica USB Implementers Foruma
 Sve o USB-u
USB za DOS 
 UHCI za DOS
 Linux USB Projekat, sadrži dosta tehničkih informacija i dokumentacije
 Upoznavanje sa USB umrežavanjem 
Universal Host Controller Interface (UHCI) 
 USB protiv Firewire - usporedba
Raspored nožica za USB 3.0

Kategorija:Sabirnica
Kategorija:USB
Kategorija:Računarski konektori
Kategorija:Japanski izumi