Santa Fe (Novi Meksiko)

Santa Fe ( SAN -tə FAY, - ⁠ fay ; ), španski za 'Sveta vjera'; Tewa, Tewa za "mjesto vode s bijelim školjkama"; Northern Tiwa; Navajo , navaho za "perla + voda mjesto") je glavni grad američke države Novi Meksiko. Ime "Santa Fe" na španskom znači "Sveta vjera", a puno ime grada kako je osnovano ostaje  ("Kraljevski grad svete vjere svetog Franje Asiškog").

Sa populacijom od 87.505 prema popisu iz 2020. godine, to je četvrti grad po veličini u Novom Meksiku. Također je i sjedište okruga Santa Fe. Njegovo metropolitansko područje dio je kombinovanog statističkog područja Albuquerque – Santa Fe –Las Vegas, koje je 2020. godine imalo 1.162.523 stanovnika. Ljudsko naselje datira hiljadama godina unazad u regionu, placita je osnovana 1610. godine kao glavni grad . Zamijenio je prethodni glavni grad,  , u blizini moderne Españole, u San Gabriel de Yungue-Ouinge, što ga čini najstarijom prijestonicom države u Sjedinjenim Državama. Santa Fe je zvanično postao dio Sjedinjenih Američkih Država 1912. godine.

Također se nalazi na najvišoj nadmorskoj visini od bilo koje prijestonice američkih država, sa nadmorskom visinom od 2.194 m.

Santa Fe se smatra jednim od najvećih svjetskih umjetničkih gradova zbog svojih brojnih umjetničkih galerija i instalacija, a prepoznat je i od UNESCO-ove Mreže kreativnih gradova . Njegove kulturne znamenitosti uključuju Santa Fe Plazu, Palatu guvernera, Fiesta de Santa Fe, brojne restorane sa prepoznatljivom novomeksičkom kuhinjom i izvođenje muzike Novog Meksika . Među njegovim brojnim umjetničkim galerijama i instalacijama su muzej Georgia O'Keeffe, galerija karikaturiste Chucka Jonesa i noviji umjetnički kolektivi kao što je Meow Wolf . Gradski pejzaž je poznat po svojoj arhitekturi Pueblo Revival i Teritorial Revival u stilu ćerpiča.

 Nauka i tehnologija 
Santa Fe je povezan sa naukom i tehnologijom od 1943. godine kada je grad služio kao kapija u Nacionalnu laboratoriju Los Alamos (LANL), udaljenu 45 minuta vožnje od grada. Godine 1984. osnovan je Institut Santa Fe (SFI) za istraživanje složenih sistema u fizičkim, biološkim, ekonomskim i političkim naukama. Ugostio je takve nobelovce kao što su Murray Gell-Mann (fizika), Philip Warren Anderson (fizika) i Kenneth Arrow (ekonomija). Nacionalni centar za resurse genoma (NCGR)  osnovan je 1994. godine kako bi se fokusirao na istraživanje na raskrsnici između bioznanosti, računarstva i matematike. Tokom 1990-ih i 2000-ih nekoliko tehnoloških kompanija osnovano je za komercijalizaciju tehnologija iz LANL, SFI i NCGR.

 Reference 

Kategorija:Gradovi u Sjedinjenim Američkim Državama
Kategorija:Gradovi u Novom Meksiku
Kategorija:Gradovi u okrugu Santa Fe (Novi Meksiko)