1974.

1974. (MCMLXXIV) je bila uobičajena godina koja je počela u utorak po gregorijanskom kalendaru, 1974. nove ere i Anno Domini (AD), 974. godina 2. milenija i 74. godina 20. stoljeća.

 Događaji 
mini|180x180piksel|Ljubomir Ljubojević
 Sukob između lidera SKJ i filozofa – "praksisovaca" u Zagrebu i Beogradu (osam profesora s Filozofskog fakulteta), naročito u prvih pet mjeseci godine Ukinuta i Korčulanska ljetna škola i zabranjen časopis Praxis
 Američka firma Westinghouse odabrana za gradnju nuklearke u Krškom (projekat vrijedan 518 miliona dolara, najveći ikad finansiran američkim i evropskim novcem, tj. kreditima)
 Šah: Jugoslavija druga na turniru u Nici, Ljubomir Ljubojević osvojio turnir u Las Palmasu
 Praizveden “Radovan III” sa Zoranom Radmilovićem u glavnoj ulozi
 Miodrag Bulatović objavio “Ljude sa četiri prsta”, roman o emigrantskom podzemlju
 "Pegaz" – novosadska revija za historiju i teoriju stripa
 Izmišljena Rubikova kocka
 Januar
 1. januar – 7. mart – Trodnevni radna sedmica u Velikoj Britaniji, usljed nestašice uglja prouzrokovanog rudarskim štrajkom
 januar – EI Niš počela proizvodnju TV aparata u boji ("Spektar kolor specijal")
 ca. 6. januar – Igor Mandić i Mirko Božić napustili uredništvo zagrebačkog časopisa "Oko", protiveći se prenošenju sovjetskih stavova u diskusiji o konzumerizmu u Jugoslaviji
 8. januar – Ustavna komisija SFRJ nakon javne rasprave pripremila konačni nacrt Ustava (22. 1. predstavljen Vijeću naroda)

 Februar 
 1. februar – U požaru u 25-spratnoj poslovnoj zgradi "Joelma" u Sao Paulu (Brazil) poginulo je 189 osoba
 12. februar – Jugoslavija, Mađarska i Čehoslovačka potpisali sporazum o gradnji Jadranskog naftovoda13. februar – Aleksandar Solženjicin proteran iz SSSR i oduzeto mu državljanstvo
 februar – Prebjegli čehoslovački general Jan Šejna tvrdi da postoji "Plan Polarka", koji predviđa upad Varšavskog pakta u Jugoslaviju preko Austrije, u slučaju nereda poslije Titove smrti.Yugoslavia 1974 , Slobodan Stanković, Radio Free Europe, na Osa ArchivumAustria and US Security, John M. Luchak, str. 93. Jugoslavenski mediji kasnije to uglavnom nazivaju lažima
 19. – 22. februar – Aziz Hadžihasanović u "Oslobođenju" upozorava na muslimanski nacionalizam, podjednako opasan kao srpski i hrvatskiSabrina Ramet, Tri Jugoslavije...
 21. februar – Skupština SFRJ donijela novi Ustav koji je bio na snazi do raspada države, najduži ustav na svijetu. Savezna skupština dvodomna, sa delegatskim umjesto poslaničkog sistema. Predsjedništvo SFRJ ima 8 članova (po jedan iz 6 republika i 2 pokrajine) i Tito kao Predsjednik Republike. Formirane autonomne pokrajine Vojvodina i Kosovo
 Narednih dana i novi ustavi republika i pokrajina – ove druge ranije imale statute, istovremeno su dio Srbije i konstitutivni dijelovi federacije, imaju zakonodavnu, izvršnu i sudsku vlast
 22. februar – Pakistan priznao nezavisnost Bangladeša (bivši Istočni Pakistan, nezavisnost proglašena 1971)
 24. februar – Osnovan Mostarski teatar mladih
 27. februar – Počelo 13. svjetsko prvenstvo u biatlonu u muškoj konkurenciji, u sovjetskom gradu Minsku
 28. februar – Izbori u UK dovode do smjene na čelu vlade: laburista Harold Willson je opet na čelu vlade (njegova partija nema apsolutnu većinu – Hung parliament)

 Mart 
 1 – 8. mart – Delegacija SKJ na čelu sa Kirom Gligorovim u zvaničnoj posjeti Sjevernoj KorejiYugoslav-North Korean Relations Improving , S.Stanković, OSA-RFE
 2. mart – Posljednji voz "Ćiro" na uskotračnoj pruzi Užice – Višegrad
 3. mart – U dotad najtežoj nesreći u historiji civilnog zrakoplovstva, poginulo je svih 346 osoba u turskom putničkom avionu DC-10, koji se srušio blizu Pariza
 8. mart – U Parizu otvoren aerodrom Charles de Gaulle
 8. mart – U Conakryju, Gvineja, zaključen ugovor o osnivanju Međunarodne boksitne asocijacije – Jugoslavija jedna od članica
 18. mart – Kraj Naftne krize započete 1973., većina OPEC-ovih zemalja prekida 5-mjesečni embargo protiv SAD, Evrope i Japana
 21. – 30. mart – Grupa B svjetskog šampionata u hokeju na ledu u Ljubljani, SAD prve, Jugoslavija druga
 29. mart – U Kini otkrivena Vojska od terakote
 mart – maj –  Izbori delegata za skupštine na raznim nivoima u SFRJ

 April 
 6. april – Pjesma Evrovizije: Legendarna pobjeda švedske grupe "ABBA" sa pjesmom Waterloo, jugoslavenska Korni grupa je 12. sa "Mojom generacijom"
 7. april – "Barski kongres" pro-ibeovske "Komunističke partije Jugoslavije" – milicija pohapsila učesnike (osuđeni u septembru)
 22. april – Završena "Beograđanka" ("Palata Beograd"), velika robna kuća u centru glavnog grada Jugoslavije
 22. april – Osnovana Akademija umjetnosti u Novom Sadu
 24. april – Stephen King objavio prvi roman pod svojim imenom – Carrie
 25. april – Nenasilna "Revolucija karanfila" u Portugalu – okončano 48 godina diktature Salazara pa Kaetana

 Maj 
 7. maj – Njemački kancelar Willy Brandt podnio ostavku
 15. maj – Konstituisanje nove, dvodomne, Savezne skupštine SFRJ, Kiro Gligorov izabran za njenog predsjednika
 16. maj – Josip Broz Tito proglašen za doživotnog predsjednika Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije
 17. maj – Džemal Bijedić ponovo izabran za saveznog premijera (Savezno izvršno vijeće)
 18. maj – Indija detonira prvu nuklearnu bombu – šesta nacija na svijetu s takvom mogućnošću
 27. – 30. maj – Deseti kongres SKJ, Tito izabran za doživotnog predsjednika SKJ ("bez ograničenja mandata"). Centralni komitet sa 166 članova, Predsjedništvo CK (39 članova), 12-člani Izvršni komitet (sekretar Stane Dolanc). Srpskog kadra Mijalka Todorovića nema među najvišim partijskim funkcionerima
 maj – Predstavljena prva generacija Volkswagen Golfa

 Juni 
 7. juni – Puštena u rad zemaljska satelitska stanica u Prilikama kod Ivanjice
 13. juni – 7. juli – Svjetsko prvenstvo u nogometu 1974., u Zapadnoj Njemačkoj. Domaćini u finalu porazili Holandiju 2-1. Jugoslavija prošla u drugi (također grupni) krug, gdje je izgubila sve utakmice (retrospektivno 7. mjesto)
 18. juni – Jugoslavija pobijedila Zair sa 9-0 u prvom krugu takmičenja
 30. juni – Čuveni ruski baletski igrač Mihail Barišnjikov napustio tokom turneje po Kanadi ansambl baleta Boljšoj teatra i ostao da živi na Zapadu

 Juli 
 1. juli – Umro argentinski predsjednik Juan Perón, nasljeđuje ga supruga Isabel
 15. juli – Grupa oficira grčke narodnosti u kiparskoj Nacionalnoj gardi, pristalice pripajanja Kipra Grčkoj, izvršili vojni udar zbacivši sa vlasti predsjednika arhiepiskopa Makariosa. Vlast je preuzeo Nikos Sampson a Makarios privremeno napušta Kipar
 19. juli – Španski diktator Francisko Franco zbog bolesti je privremeno predao vlast princu Juanu Carlosu (do 2. septembra)
 20. juli – (Prva) Turska invazija Kipra
 23. juli – Grčka vojna vlada pozvala Konstantina Karamanlisa da se vrati iz izbjeglištva u Parizu i formira vladu. To je bio kraj sedmogodišnje vladavine vojne hunte u Grčkoj
 27. juli – Watergate: Sudski komitet Predstavničkog doma SAD odobrio prvi član za opoziv predsjednika Nixona: ometanje pravde (u tri sljedeća dana i za zloupotrebu vlasti i nepoštovanje Kongresa)
 28. juli – Otvoren Njegošev mauzolej na Lovćenu, rad Ivana Meštrovića

 August 
 5. august – Bijela kuća objavila Smoking Gun snimku, koja pokazuje da je Nixon od početka učestvovao u zataškavanju provale u Watergate
 8. august – Richard Nixon objavio da podnosi ostavku
 9. august – Gerald Ford je novi predsjednik SAD (jedini koji nije učestvovao na predsjedničkim izborima)
 14. august – Nakon prekida u pregovorima sa kiparskom stranom, Turska preduzima drugu invaziju Kipra u kojoj zauzima 37% ostrva
 30. august – Željeznička katastrofa u Zagrebu, ekspresni voz Beograd-Dortmund iskočio iz tračnica, poginulo 153 ljudi

 Septembar 
 8. septembar – TWA Flight 841 pao u Jonsko more, oboren bombom – prvi poznati slučaj samoubilačke misije
 10. septembar – Portugal priznao nezavisnost Gvineje Bisau (proglašena prethodne godine)
 12. septembar – Vojna hunta Derg zbacila Haila Selasija, cara Etiopije
 23. septembar – BBC započinje servis Ceefax (teletekst)

 Oktobar 
 9. oktobar – Švicarska zrakoplovna tvrtka Swiss Air prevezla je na jug stotine hiljada lastavica kako bi ih spasila od nenadane rane hladnoće
 20. oktobar – Povodom 30-godišnjice oslobođenja, predsjednik Tito odlikovao Beograd Ordenom narodnog heroja
 30. oktobar – Boks-meč The Rumble in the Jungle u Kinshasi – Muhammad Ali porazio George Foremana
 oktobar – Osuđeni dr. Đuro Đurović i Zagorka Stojanović "četnički zaverenici"

 Novembar 
 12. novembar – Južna Afrika suspendovana iz Generalne skupštine UN zbog politike apartheida
 14. novembar – Beograd zbog financijskih teškoća odustao od organizacije Univerzijade, koja je trebala biti održana u septembru 1975. (tada je održana u Rimu, a u Beogradu tek 2009, u međuvremenu u Zagrebu 1987)
 18. novembar – Prvi album Bijelog dugmeta – Kad bi' bio bijelo dugme
 19. novembar – Narodna skupština Srbije odobrila amandmane kojim je povećana kontrola nad univerzitetima i nastavnim osobljem (pogođeni profesori sa Filozofskog fakulteta)
 21–23. novembar – Deveti kongres Saveza socijalističke omladine Jugoslavije
 22. novembar
 Počelo suđenje 15-članoj "ustaškoj terorističkoj grupi" u Zadru
 Palestinska oslobodilačka organizacija dobila status posmatrača u UN-u
 24. novembar – Otkriven skelet Lucy, pripadnice vrste Australopithecus afarensis
 25. novembar – U Velikoj Britaniji van zakona stavljena teroristička Irska republikanska armija, četiri dana poslije podmetanja eksploziva u dva puba u Birminghamu i pogibije 21 osobe
 27. novembar – Emitirana prva emisija za djecu iz ciklusa Kocka, kocka, kockica

 Decembar 
 7. decembar – Kiparski predsjednik arhiepiskop Makarios III trijumfalno je dočekan na Kipru koji je napustio 15. jula 1974. poslije državnog udara. Prevrat na Kipru organizovali su grčki oficiri, ali nisu uspjeli da zadrže vlast
 8. decembar – Grci su na referendumu velikom većinom glasali za republiku, a protiv restauracije monarhije
 25. decembar – Ciklon gotovo uništio australijski grad Darvin

 1974. u temama 

 Rođeni 
 Januar
 1. januar – Zabine, austrijska muzičarka, glumica i folk-pjevačica
 14. januar – Daniela Gârbacea, rumunska biatlonka i nordijska skijašica-trkačica.
 17. januar – Aleksandar Menjšikov, kazaški biatlonac
 18. januar – Igor Bacal, moldavski biatlonac
 27. januar – Ole Einar Bjørndalen, norveški biatlonac
 30. januar – Olivia Colman, engleska glumica

 Februar 
 14. februar – Valentina Vezzali, italijanska mačevalkinja i političarka
 25. februar – Nína Dögg Filippusdóttir, islandska glumica i producentkinja
 26. februar – Martina Seidl, njemačka biatlonka

 Mart 
 3. mart – Cameron Morton, australijski olimpijski biatlonac
 20. mart – Carsten Ramelow, njemački nogometaš

 April 
 5. april – Katja Holanti, finska biatlonka
 13. april – Martin Höllwarth, austrijski skijaš-skakač
 17. april – Victoria Beckham, britanska pop-pjevačica (Spice Girls) i supruga Davida Beckhama

 Maj 
 12. maj – Olga Melnik, ruska biatlonka
 16. maj – Laura Pausini, italijanska pjevačica i tekstopisac
 24. maj – Florence Baverel-Robert, francuska biatlonka
 30. maj – Cee Lo Green, američki reper, tekstopisac i glumac

 Juni 
 8. juni – Vanessa Glođo, bosanskohercegovačka glumica
 15. juni – Merle Viirmaa, estonska biatlonka

 Juli 
 3. juli – Carolina Ödman-Govender, švicarska fizičarka i astronomkinja
 7. juli – Liv Grete Skjelbreid, norveška biatlonka
 8. juli – Elvir Baljić, bosanskohercegovački nogometaš
 13. juli – Sandra Lončarić, hrvatska glumica
 24. juli – Haris Brkić, bosanskohercegovački košarkaš

 August 
 Septembar 
 10. septembar – Ben Wallace, američki košarkaš
 11. septembar – Orlando Duque, kolumbijski ekstremni skakač u vodu

 Oktobar 
 13. oktobar – Boris Pašalić, bosanskohercegovački srpski političar
 26. oktobar – Igor Karača, bosanskohercegovački i američki kompozitor
 30. oktobar – Dijana Bolanča, hrvatska glumica

 Novembar 
 9. novembar
 Alessandro Del Piero, italijanski nogometaš
 Sven Hannawald, njemački skijaš-skakač
 11. novembar – Leonardo DiCaprio, američki glumac
 14. novembar – Anna Stera-Kustucz, poljska biatlonka
 25. novembar – Kristina Brounéus, švedska biatlonka

 Decembar 
 8. decembar – Irina Nikulčina, bugarska biatlonka i skijašica-trkačica
 19. decembar – Jasmila Žbanić, bosanskohercegovačka režiserka

 Umrli 
 Januar
 Februar 
 Mart 
 April 
 2. april – Georges Pompidou, francuski političar i državnik
 11. april – Abraham Robinson, američki matematičar

 Maj 
 3. maj – Ljubica Janković, srbijanski etnomuzikolog
 14 maj – Vaso Butozan, prvi rektor Univerziteta u Sarajevu i prvi predsjednik ANU BiH
 24. maj – Duke Ellington, američki pijanist, dirigent i kompozitor džez-muzike
 25. maj – Gabrijel Jurkić, bosanskohercegovački slikar

 Juni 
 Juli 
 1. juli – Juan Perón, argentinski general i predsjednik
 11. juli – Pär Lagerkvist, švedski književnik
 29. juli – Erich Kästner, njemački književnik

 August 
 22. august – Jacob Bronowski, poljsko-britanski matematičar i filozof
 Septembar 
 Oktobar 
 Novembar 
 13. novembar – Vittorio De Sica, italijanski filmski režiser i glumac

 Decembar 
 24. decembar – Ida Kar, britanska fotografkinja, armenskog porijekla

 Nobelove nagrade 
 Fizika
 Martin Ryle, Ujedinjeno Kraljevstvo
 Antony Hewish, Ujedinjeno Kraljevstvo
 Hemija
 Paul J. Flory, SAD
 Fiziologija ili medicina
 Albert Claude, Belgija
 Christian de Duve, Belgija
 George E. Palade, SAD
 Književnost
 Eyvind Johnson, Švedska
 Harry Martinson, Švedska
 Mir
 Seán MacBride, Irska
 Eisaku Sato, Japan
 Ekonomija
 Gunnar Myrdal, Švedska
 Friedrich August von Hayek, Ujedinjeno Kraljevstvo

 Reference 

 Vanjski linkovi