Elizabeta (film)

Elizabeth je biografski film iz 1998. snimljen prema scenariju Michaela Hirsta u režiji Shekhara Kapura, sa Cate Blanchett u glavnoj ulozi Elizabete I, kraljice Engleske, i u ostalim ulogama sa Geoffreyem Rushom, Christopherom Ecclestonom, Josephom Fiennesom, Sir Johnom Gielgudom, Fanny Ardant i Richardom Attenboroughom. Film se labavo temelji na ranijim godinama Elizabetine vladavine. Godine 2007. Blanchett je reprizirala ovu ulogu u nastavku, Elizabeth: The Golden Age, koji pokriva kasniji period njene vladavine.

Uloga australijske glumice Cate Blanchett u filmu privukla je međunarodnu pažnju. 1998. godine osvojila je nekoliko nagrada za svoju ulogu kraljice Elizabete, a posebno se ističu BAFTA i Zlatni globus za najbolju glumicu - drama. Film je iste godine osvojio BAFTA-u za najbolji britanski film i bio je nominovan za sedam nagrada Oscar na 71. dodjeli, uključujući i Oscara za najbolji film i najbolju glumicu, osvojivši samo jedan i to u kategoriji za najbolju šminku.

Film prati mladu Elizabetu i njen put do trona nakon smrti njene polusestre Marije I, koja ju je držala u kućnom zatvoru. Elizabetina vladavina nad podijeljenim i bankrotiranim carstvom ocjenjuje se kao slaba i pod prijetnjom je  invazije od strane Francuske i Habzburške Španije. Zbog buduće stabilnosti i sigurnosti krune njen savjetnik William Cecil, 1. baron Burghleya (Attenborough) joj savjetuje da se uda; ona ima udvarače kao što su katolički Filip II, kralj Kastilje i Henrik III, kralj Francuske. Međutim, ona umjesto toga započinje aferu sa potpuno nepodobnim erlom od Leicestera Robertom Dudleyem (Fiennes).

Elizabeta se mora suprotstaviti prijetnjama iznutra, kao što je moćni Thomas Howard, Vojvoda od Norfolka, te od garnizona vojske Marije od Guisea stacioniranog u Škotskoj. Ona se također suočava sa urotama iz Rima u režiji pape Pia V. Uz pomoć njenog "špijunskog majstora" Francisa Walsinghama, ona uspijeva suzbiti prijetnje kako unutrašnje tako i vanjske, nemilosrdno pogubljujući zavjerenike. Afera između Elizabete i Roberta na kraju završava i ona odlučuje da se više ne uda za nikoga osim za Englesku. Film se završava sa špicom da je Elizabeta dobila nadimak "Kraljica djevica", i kaže da "je se udala za Englesku", i nakon toga je pokrenuto zlatno doba Engleske Elizabetansko doba.

 Radnja 
1558. godine, katolkinja kraljica Marija I umire od raka maternice. Marijina protestantska polusestra, Elizabeta I, koja je bila u kućnom pritvoru zbog optužbi za zavjeru, oslobođena je i krunisana je kao kraljica Engleske.

Njen savjetnik William Cecil, izvještava je o naslijeđenom žalosnom stanju Engleske opterećenom dugovima, porušenom infrastrukturom, neprijateljski raspoloženim susjedima i izdajničkim plemićima zaposlenim u njenoj administraciji, među kojima je najistaknutiji Thomas Howard, vojvoda od Norfolka. Cecil savjetuje Elizabetu da se uda, rodi nasljednika i tako osigura svoju vladavinu. Razočarana sa svojim proscima, Elizabeta odlaže odluku o udaji i nastavlja svoju tajnu vezu sa Lordom Robertom Dudleyem. Cecil naimenuje Francisa Walsinghama, protestanskog prognanika koji se vratio iz Francuske, da bude Elizabetin tjelohranitelj i savjetnik.

Marija od Guisea dovodi dodatnih 4,000 francuskih vojnika u susjednu Škotsku. Iako Elizabeta ne poznaje vojnu strategiju ona naređuje vojni odgovor koji se pokazao katastrofalnim kada su profesionalni francuski vojnici porazili mladu, slabo obučenu englesku vojsku. Walsingham govori Elizabeti da su katolički lordovi i sveštenici namjerno uskraćivali Elizabetinu vojsku sa odgovarajućim vojnicima i iskoristili taj poraz da bi se zalagali za Elizabetino uklanjanje sa trona. Shvatajući dubinu zavjere protiv nje, Elizabeta prihvata uslove Marije od Guisea, o vjenčanju sa njenim  nećakom Henrikom III, kraljem Francuske.

Da bi stabilizovala svoju vladavinu i zaliječila vjerske podjele Engleske, Elizabeta predlaže zakon pod nazivom Elizabetanski vjerski dogovor ili Zakon o jedinstvu, koji bi ujedinio engleske kršćane pod Engleskom crkvom i otvorio veze sa Vatikanom. Kao odgovor na usvajanje Zakona, Vatikan šalje jezuitskog svećenika Johna Ballarda u Englesku da pomogne Norfolku i njegovim kohortama u sve rastućoj zavjeri da sruši Elizabetu. Neznajući za urotu, Elizabeta se susreće sa francuskim Henrikom, ali ignoriše njegova udvaranja i prednost daje Lordu Robertu. William Cecil se sukobljava sa Elizabetom zbog njene neodlučnosti u vezi sa vjenčanjem i otkriva joj da je Lord Robert oženjen sa drugom ženom. Elizabeta odbacuje Henrijev prijedlog za brak kada otkriva da je transvestit i sukobljava se sa Lordom Robertom zbog njegovih tajni, raskidajući tako njihovu idiličnu aferu i izbacujući ga iz svoje privatne rezidencije.

Elizabeta preživljava pokušaj atentata, a svi dokazi upućuju da je umiješana Marija od Guisea. Elizabeta šalje Walsinghama da se tajno sastane sa Marijom u Škotskoj, pod izgovorom da još jednom planira da se uda za Henrika. Umjesto toga, Walsingham izvršava atentat na Mariju od Guisea, podstičući tako francusko neprijateljstvo protiv Elizabete. Kada joj William Cecil naređuje da učvrsti odnose sa Španijom, Elizabeta ga izbacuje iz službe, i umjesto toga odlučuje da osnuje svoje vlastite savjetnike.

Walsingham upozorava na još jednu zavjeru da se ubije Elizabeta, na čijem je čelu bio svećenik iz Rima noseći sa sobom pisma o zavjeri. Po Elizabetinom naređenju, Walsingham zarobljava svećenika koji otkriva imena zavjerenika i Vatikanski sporazum kojim bi se Norfolk kandidovao za englesku krunu ako oženi Mariju I, kraljicu Škota. Walsingham hapsi Norfolka i pogubljuje ga zajedno sa svakim zavjerenikom osim Lorda Roberta. Elizabeta poklanja Lordu Robertu život kao podsjetnik sebi samoj da više nikad ne bude zaslijepljena romantikom.

Crpeći božansku inspiraciju, Elizabeta siječe kosu i modelira svoj izgled poput Djevice Marije. Proglašava se udatom za Englesku, i penje se na prijestolje kao "Djevica kraljica".

 Uloge 

 Cate Blanchett – Elizabeta I, kraljica Engleske
 Geoffrey Rush – Francis Walsingham
 Joseph Fiennes – Robert Dudley, grof od Leicestera
 Richard Attenborough – William Cecil, 1. baron Burghley
 Christopher Eccleston – Thomas Howard, 4. vojvoda od Norfolka
 Kathy Burke – Marija I, kraljica Engleske
 Fanny Ardant – Mary od Guisea
 Vincent Cassel – Henrik III, kralj Francuske
 Emily Mortimer – Kat Ashley
 Kelly Macdonald – Isabel Knollys
 John Gielgud – Papa Pio V
 Daniel Craig – John Ballard
 James Frain – Álvaro de la Quadra
 Edward Hardwicke – Henry FitzAlan, 19. grof od Arundela
 Jamie Foreman – Grof od Sussexa
 Terence Rigby – biskup Stephen Gardiner
 Angus Deayton – Waad, Kancelar blagajne
 Amanda Ryan – Lettice Howard
 Kenny Doughty – Sir Thomas Elyot
 George Yiasoumi – Filip II, kralj Kastilje
 Wayne Sleep – učitelj plesa
 Alfie Allen – Arundelov sin
 Lily Allen – dvorska dama

 Snimanje 
Kostimografija i snimak kompozicije scene krunisanja zasnovani su na Elizabetinom portretu sa koronacije.  thumb | right | 200px | Ovaj portret pod nazivom "Krunisanje Elizabete I od Engleske" korišten je kao osnova za snimanje i kostim Cate Blanchett tokom scene krunisanja u filmu. Ovo je kopija sada izgubljenog originala, a autor ove kopije je Nicholas Hilliard

 Kritike 
Film je dobro primljen od strane kritičara i javnosti, i ima 82% "svježeg" rejtinga na filmskom vebsajtu Rotten Tomatoes na osnovu 60 osvrta filmskih kritičara. Konzenzus sajta glasi: "Nije to obična historijska drama, Elizabeta je bogato, naporno putovanje u srce britanske kraljevske politike a gluma Cate Blanchett je tipično izuzetna."

 Također pogledajte 
 Film
 Spisak filmova
 Oskar

 Reference 

 Vanjski linkovi 




 Intervju sa Shekharom Kapurom na 99FACES.tv

Kategorija:Filmovi iz 1998.
Kategorija:Britanski filmovi
Kategorija:Britanski biografski filmovi
Kategorija:Britanski dramski filmovi
Kategorija:Britanski historijski filmovi
Kategorija:Filmovi na engleskom jeziku
Kategorija:Zlatni globus za najbolji film – drama
Kategorija:Filmovi u režiji Shekhara Kapura
Kategorija:Filmovi koji su dobili Oscar za najbolju šminku
Kategorija:Filmovi Universal Picturesa
Kategorija:BAFTA za najbolji film