Oscar za najbolju glavnu žensku ulogu

Oscar za najbolju glavnu glumicu () je nagrada koju svake godine dodjeljuje Akademija filmske umjetnosti i nauke (AMPAS). Od prve dodjele Oscara dodjeljuje se glumici koja je ostvarila izvanrednu ulogu u glavnoj ulozi u filmu objavljenom te godine. Nagradu tradicionalno dodeljuje prošlogodišnji pobjednik za najboljeg glumca. Nagrada za najbolju glumicu dodijeljena je ukupno 95 puta, za 79 glumica. Prva pobjednica bila je Janet Gaynor za uloge u filmovima Sedmo nebo, Ulični anđeo i Zora. Najnovija pobjednica je Emma Stone za Poor Things. Rekord za većinu pobjeda je četiri, a drži ga Katharine Hepburn. Frances McDormand je osvojila tri puta, a dvanaest drugih glumica dva puta je osvojila nagradu. Meryl Streep je dobila najviše nominacija u kategoriji - sedamnaest - i dva puta je pobijedila. Na 41. dodjeli Oscara, Barbra Streisand i Katharine Hepburn dobile su isti broj glasova i tako su bile izjednačene za najbolju glumicu, što je jedini put da se to dogodilo.

 Proces nominacija 
Kandidati se trenutno određuju jednim prenosivim glasom unutar ogranka glumaca AMPAS-a; pobjednici se biraju većinom glasova svih članova Akademije sa pravom glasa.

U prve tri godine dodjele, glumci i glumice su nominirani kao najbolji pojedinci u svojim kategorijama. Tada je sav njihov rad tokom kvalifikacionog perioda (čak tri filma, u nekim slučajevima) bio naveden nakon nagrade. Uprkos tome, na 3. dodjeli Oskara, održanoj 1930, samo jedan film je citiran u nagradi svakog pobjednika, bez obzira na to koliko filmova su imali pravo na razmatranje tokom tog perioda. Trenutni sistem, u kojem se glumica nominuje za određenu ulogu u jednom filmu, uveden je za 4. dodjelu Oskara. Počevši od 9. dodjele Oskara, održane 1937, kategorija je bila ograničena na maksimalno pet nominacija godišnje.

 Dobitnici nagrade i nominacije 
U sljedećoj tabeli, godine su navedene prema konvenciji Akademije i općenito odgovaraju godini prikazivanja filma u Okrugu Los Angeles; ceremonije se uvijek održavaju naredne godine. Za prvih pet ceremonija, period razmatranja filmova je trajao dvanaest mjeseci, od 1. augusta do 31. jula. Za 6. ceremoniju održanu 1934, period razmatranja filmova trajao je od 1. augusta 1932. do 31. decembra 1933.[6] Od 7. ceremonije održane 1935, period razmatranja filmova postao je puna prethodna kalendarska godina od 1. januara do 31. decembra.

 1920-e 

+GodinaGlumicaNaziv filmaReferenca1928.Janet GaynorSedmo neboUlični anđeoZoraLouise DresserA Ship Comes InGloria SwansonSadie Thompson1929.Mary PickfordKoketaRuth ChattertonMadame XBetty CompsonThe BarkerJeanne EagelsPismoCorinne GriffithBožanstvena ženaBessie LoveBrodvejska melodija

 1930-e 
+GodinaGlumicaNaziv filmaReferenca1930.Norma ShearerRaspuštenicaNancy CarrollThe Devil's HolidayRuth ChattertonSarah and SonGreta GarboAnna Christie i RomanceNorma ShearerTheir Own DesireGloria SwansonUljez1931.Marie DresslerMin i BillMarlene DietrichMarokoIrene DunneCimarronAnn HardingHolidayNorma ShearerSlobodna duša1932.Helen HayesGrijeh Madelon ClaudetMarie DresslerEmmaLynn FontanneThe Guardsman1933.Katharine HepburnJutarnja slavaMay RobsonLady for a DayDiana WynyardKavalkada1934.Claudette ColbertDogodilo se jedne noćiGrace MooreOne Night of LoveNorma ShearerBarrettovi iz ulice Wimpole1935.Bette DavisOpasnaElisabeth BergnerEscape Me NeverClaudette ColbertPrivate WorldsKatharine HepburnAlice AdamsMiriam HopkinsBecky SharpMerle OberonMračni anđeo1936.Luise RainerVeliki ZiegfeldIrene DunneTheodora Goes WildGladys GeorgeValiant Is the Word for CarrieCarole LombardMoj čovjek GodfreyNorma ShearerRomeo i Julija1937.Luise RainerDobra zemljaIrene DunneStrašna istinaGreta GarboDama sa kamelijamaJanet GaynorZvijezda je rođenaBarbara StanwyckStella Dallas1938.Bette DavisJezebelFay BainterWhite BannersWendy HillerPygmalionNorma ShearerMarija AntoinettaMargaret SullavanTri ratna druga1939Vivien LeighProhujalo s vihoromBette DavisMračna pobjedaIrene DunneLjubavna aferaGreta GarboNinočkaGreer GarsonZbogom, gospodine Chips

 1940-e 
+GodinaGlumicaNaziv filmaReferenca1940. Ginger Rogers Kitty FoyleBette DavisPismoJoan FontaineRebeccaKatharine HepburnPhiladelphijska pričaMartha ScottNaš grad1941.Joan FontaineSumnjaBette DavisMale lisiceOlivia de HavillandZaustavi zoruGreer GarsonCvijeće u prašiniBarbara StanwyckVatrena kugla1942.Greer GarsonGospođa MiniverBette DavisNow, VoyagerKatharine HepburnŽena godineRosalind RussellMoja sestra EileenTeresa WrightPonos Yankeeja1943.Jennifer JonesBernadettina pjesmaJean ArthurŠto brojniji, to veselijiIngrid BergmanKome zvono zvoniJoan FontaineThe Constant NymphGreer GarsonMadame Curie1944.Ingrid BergmanPlinsko svjetloClaudette ColbertSince You Went AwayBette DavisMr. SkeffingtonGreer GarsonMrs. ParkingtonBarbara StanwyckDvostruka obmana1945.Joan CrawfordMildred PierceIngrid BergmanZvona Svete MarijeGreer GarsonDolina osveteJennifer JonesLove LettersGene TierneyPrepusti je nebu1946.Olivia de HavillandSvakom svojeCelia JohnsonKratak susretJennifer JonesDvoboj na suncuRosalind RussellSestra KennyJane WymanProljeće života1947.Loretta YoungFarmerova kćiJoan CrawfordPossessedSusan HaywardSmash-Up, the Story of a WomanDorothy McGuireDžentlmenski sporazumRosalind RussellKorota pristaje Elektri1948.Jane WymanJohnny BelindaIngrid BergmanIvana OrleanskaOlivia de HavillandZmijsko legloIrene DunneI Remember MamaBarbara StanwyckŽalim, pogrešan broj1949.Olivia de HavillandNasljednicaJeanne CrainPinkySusan HaywardMy Foolish HeartDeborah KerrEdward, moj sinLoretta YoungPridružite se stadu

 1950-e 
+GodinaGlumicaNaziv filmaReferenca1950.Judy HollidayJučer rođenaAnne BaxterSve o EviBette DavisSve o EviEleanor ParkerU kavezuGloria SwansonBulevar sumraka1951.Vivien LeighTramvaj zvan čežnjaKatharine HepburnAfrička kraljicaEleanor ParkerDetektivska pričaShelley WintersMjesto pod suncemJane WymanPlavi vel1952.Shirley BoothVrati se, mala SheboJoan CrawfordSudden FearBette DavisZvijezdaJulie HarrisThe Member of the WeddingSusan HaywardWith a Song in My Heart1953.Audrey HepburnPraznik u RimuLeslie CaronLiliAva GardnerMogamboDeborah KerrOdavde do vječnostiMaggie McNamaraMjesec je tužan1954.Grace KellyProvincijalkaDorothy DandridgeCarmen JonesJudy GarlandZvijezda je rođenaAudrey HepburnSabrinaJane WymanVeličanstvena opsesija1955.Anna MagnaniTetovirana ružaSusan HaywardI'll Cry TomorrowKatharine HepburnLjetno dobaJennifer JonesLove is a Many-Splendored ThingEleanor ParkerPrekinuta melodija1956.Ingrid BergmanAnastasiaCarroll BakerBaby DollKatharine HepburnThe RainmakerNancy KellyThe Bad SeedDeborah KerrKralj i ja1957.Joanne WoodwardTri Evina licaDeborah KerrHeaven Knows, Mr. AllisonAnna MagnaniDivlji vjetarElizabeth TaylorDrvo životaLana TurnerGradić Peyton1958.Susan HaywardŽelim živjetiDeborah KerrOdvojeni stoloviShirley MacLaineNeki su dotrčaliRosalind RussellAuntie MameElizabeth TaylorMačka na vrućem limenom krovu1959.Simone SignoretPut u visoko društvoDoris DayŠaputanje na jastukuAudrey HepburnPriča o opaticiKatharine HepburnIznenada, prošlog ljetaElizabeth Taylor

 1960-e 
+GodinaGlumicaNaziv filmaReferenca1960.Elizabeth TaylorButterfield 8Greer GarsonSunrise at CampobelloDeborah KerrThe SundownersShirley MacLaineApartmanMelina MercouriNikad nedjeljom1961.Sophia LorenCiociaraAudrey HepburnDoručak kod TiffanyjaPiper LaurieHazarderGeraldine PageLjeto i dimNatalie WoodSjaj u travi1962.Anne BancroftČudotvorkaBette DavisŠto se dogodilo sa Baby Jane?Katharine HepburnDugo putovanje u noćGeraldine PageSlatka ptica mladostiLee RemickDani vina i ruža1963.Patricia NealHudLeslie CaronThe L-Shaped RoomShirley MacLaineSlatka IrmaRachel RobertsSportski životNatalie WoodLjubav sa strancem1964.Julie AndrewsMary PoppinsAnne BancroftThe Pumpkin EaterSophia LorenBrak na italijanski načinDebbie ReynoldsNepotopiva Molly BrownKim StanleySeance on a Wet Afternoon1965.Julie ChristieDarlingJulie AndrewsMoje pjesme, moji snoviSamantha EggarKolekcionarElizabeth HartmanA Patch of BlueSimone SignoretBrod luđaka1966.Elizabeth TaylorKo se boji Virginije Woolf?Anouk AiméeJedan muškarac i jedna ženaIda KaminskaThe Shop on Main StreetLynn RedgraveDjevojka GeorgyVanessa RedgraveMorgan1967.Katharine HepburnPogodi ko dolazi na večeruAnne BancroftDiplomacFaye DunawayBonnie i ClydeEdith EvansThe WhisperersAudrey HepburnSama u tami1968. Katharine HepburnZima jednog lavaBarbra StreisandSmiješna djevojkaPatricia NealU pitanju bijahu ružeVanessa RedgraveIsadoraJoanne WoodwardRachel, Rachel1969.Maggie SmithUzor gospođice Jean BrodieGenevieve BujoldAnna od hiljadu danaJane FondaKonje ubijaju, zar ne?Liza MinnelliNasrtljiva djevojkaJean SimmonsSretan svršetak

 1970-e 
+GodinaGlumicaNaziv filmaReferenca1970.Glenda JacksonZaljubljene ženeJane AlexanderVelika bijela nadaAli MacGrawLjubavna pričaSarah MilesRyanova kćiCarrie SnodgressDiary of a Mad Housewife1971.Jane FondaKluteJulie ChristieMcCabe i gospođa MillerGlenda JacksonNedjelja, krvava nedjeljaVanessa RedgraveMarija StuartJanet SuzmanNikolaj i Aleksandra1972.Liza MinnelliKabaretDiana RossLady Sings the BluesMaggie SmithPutovanje sa mojom tetomCicely TysonSounderLiv UllmannEmigranti1973.Glenda JacksonLjubavnik velikog stilaEllen BurstynEgzorcistMarsha MasonCinderella LibertyBarbra StreisandDjevojka koju sam volioJoanne WoodwardLjetne želje, zimski snovi1974.Ellen BurstynAlice više ne stanuje ovdjeDiahann CarrollClaudineFaye DunawayKineska četvrtValerie PerrineLennyGena RowlandsŽena pod utjecajem1975.Louise FletcherLet iznad kukavičijeg gnijezdaAnn-MargretTommyIsabelle AdjaniPriča o Adele H.Glenda JacksonHeddaCarol KaneHester Street1976.Faye DunawayTV-mrežaMarie-Christine BarraultCousin, cousineTalia ShireRockySissy SpacekCarrieLiv UllmannLicem u lice1977.Diane KeatonAnnie HallAnne BancroftŽivotna prekretnicaJane FondaJuliaShirley MacLaineŽivotna prekretnicaMarsha MasonDjevojka za zbogom1978.Jane FondaPovratak kućiIngrid BergmanJesenja sonataEllen BurstynSame Time, Next YearJill ClayburghSlobodna ženaGeraldine PageInterijeri1979.Sally FieldNorma RaeJill ClayburghPočeti iznovaJane FondaKineski sindromMarsha MasonChapter TwoBette MidlerThe Rose

 1980-e 
+GodinaGlumicaNaziv filmaReferenca1980.Sissy SpacekRudareva kćiEllen BurstynResurrectionGoldie HawnPrivate BenjaminMary Tyler MooreObični ljudiGena RowlandsGloria1981.Katharine HepburnLjetnikovac na Zlatnom jezeruDiane KeatonCrveniMarsha MasonOnly When I LaughSusan SarandonAtlantic CityMeryl StreepŽena francuskog poručnika1982.Meryl StreepSofijin izborJulie AndrewsVictor / VictoriaJessica LangeFrancesSissy SpacekNestaliDebra WingerOficir i džentlmen1983.Shirley MacLaineVrijeme nježnostiJane AlexanderTestamentMeryl StreepSilkwoodJulie WaltersOdgajajući RituDebra WingerVrijeme nježnosti1984.Sally FieldMjesto u srcuJudy DavisPut u IndijuJessica LangeZemljaVanessa RedgravePut u IndijuSissy SpacekRijeka1985.Geraldine PagePutovanje u BountifulAnne BancroftAgnes of GodWhoopi GoldbergBoja purpuraJessica LangeSlatki snoviMeryl StreepMoja Afrika1986.Marlee MatlinDjeca manjeg bogaJane FondaJutro poslijeSissy SpacekZločini srcaKathleen TurnerPeggy Sue se udalaSigourney WeaverAliens1987.CherOpčinjeni mjesečinomGlenn CloseKobna privlačnostHolly HunterTV-novostiSally KirklandAnnaMeryl StreepČelični korov1988.Jodie FosterOptuženaGlenn CloseOpasne lažiMelanie GriffithZaposlena djevojkaMeryl StreepKrik u tamiSigourney WeaverGorile u magli1989.Jessica TandyVozeći gospođicu DaisyIsabelle AdjaniCamille ClaudelPauline CollinsShirley ValentineJessica LangeMuzička kutijaMichelle PfeifferFantastična braća Baker

 1990-e 
+GodinaGlumicaNaziv filmaReferenca1990.Kathy BatesMiseryAnjelica HustonVaraliceJulia RobertsZgodna ženaMeryl StreepRazglednice iz paklaJoanne WoodwardGospodin i gospođa Bridge1991.Jodie FosterKad jaganjci utihnuGeena DavisThelma i LouiseLaura DernRambling RoseBette MidlerFor the BoysSusan SarandonThelma i Louise1992.Emma ThompsonHowards EndCatherine DeneuveIndokinaMary McDonnellPassion FishMichelle PfeifferLjubavno poljeSusan SarandonLorenzovo ulje1993.Holly HunterGlasovirAngela BassettŠta ljubav ima s tim?Stockard ChanningŠest stepena razdvojenostiEmma ThompsonNa kraju danaDebra WingerZemlja sjena1994.Jessica LangePlavo neboJodie FosterNellMiranda RichardsonTom i VivWinona RyderMale ženeSusan SarandonKlijent1995.Susan SarandonMrtav čovjekElisabeth ShueNapuštajući Las VegasSharon StoneCasinoMeryl StreepMostovi okruga MadisonEmma ThompsonRazum i osjećaji1996.Frances McDormandFargoBrenda BlethynTajne i lažiDiane KeatonMarvinova sobaKristin Scott ThomasEngleski pacijentEmily WatsonLomeći valove1997.Helen HuntBolje ne možeHelena Bonham CarterKrila golubiceJulie ChristieNakon ponoćiJudi DenchGospođa BrownKate WinsletTitanic1998.Gwyneth PaltrowZaljubljeni ShakespeareCate BlanchettElizabethFernanda MontenegroCentral do BrasilMeryl StreepOne True ThingEmily WatsonHilary i Jackie1999.Hilary SwankDječaci ne plačuAnnette BeningVrtlog životaJulianne MooreKraj ljubavne afereMeryl StreepMuzika mog srcaJanet McTeerTumbleweeds

 2000-te 
+GodinaGlumicaNaziv filmaReferenca2000.Julia RobertsErin BrockovichJuliette BinocheČokoladaJoan AllenKandidatEllen BurstynRekvijem za snoveLaura LinneyYou Can Count on Me2001.Halle BerryBal čudovištaRenée ZellwegerDnevnik Bridget JonesSissy SpacekU zamciJudi DenchIrisNicole KidmanMoulin Rouge!2002.Nicole KidmanSatiRenée ZellwegerChicagoJulianne MooreDaleko od rajaSalma HayekFridaDiane LaneNevjerna2003.Charlize TheronČudovišteKeisha Castle-HughesWhale RiderDiane KeatonSomething's Gotta GiveSamantha MortonU AmericiNaomi Watts21 gram2004.Hilary SwankDjevojka od milion dolaraAnnette BeningBiti JuliaCatalina Sandina MorenoMarija milosti punaImelda StauntonVera DrakeKate WinsletVječni sjaj nepobjedivog uma2005.Reese WitherspoonHod po rubuJudi DenchGospođa Henderson vam predstavlja...Felicity HuffmanTransamericaKeira KnightleyPonos i predrasudeCharlize TheronSjeverna zemlja2006.Helen MirrenKraljicaPenélope CruzVraćam seJudi DenchBilješke o skandaluMeryl StreepVrag nosi PraduKate WinsletMala djeca2007.Marion CotillardLa Vie en RoseJulie ChristieDaleko od njeLaura LinneyPorodica SavageCate BlanchettZlatne godine kraljice ElizabeteElliot PageJuno2008.Kate WinsletŽena kojoj sam čitaoAnne HathawayRachel se udajeAngelina JolieZamjenaMelissa LeoSmrznuta rijekaMeryl StreepSumnja2009.Sandra BullockPriča o prvakuHelen MirrenThe Last StationCarey MulliganSve o jednoj djevojciGabourey SidibePreciousMeryl StreepJulie i Julia

 2010-e 
+GodinaGlumicaNaziv filmaReferenca2010.Natalie PortmanCrni labudAnnette BeningThe Kids Are All RightNicole KidmanRabbit HoleJennifer LawrenceWinter's BoneMichelle WilliamsBlue Valentine2011.Meryl StreepŽeljezna lejdiGlenn CloseAlbert NobbsViola DavisTajni život kućnih pomoćnicaRooney MaraMuškarci koji mrze ženeMichelle WilliamsMoj tjedan s Marilyn2012.Jennifer LawrenceU dobru i u zluJessica ChastainTrideset minuta poslije ponoćiEmanuelle RivaLjubavQuvenzhané WallisZvijeri južnih divljinaNaomi WattsNemoguće2013.Cate BlanchettTužna JasmineAmy AdamsAmerička prevaraSandra BullockGravitacijaJudy DenchPhilomenaMeryl StreepAugust: Osage County2014.Julianne MooreMirna AliceMarion CotillardDva dana, jedna noćFelicity JonesTeorija svegaRosamund PikeNestalaReese WitherspoonDivljina2015.Brie LarsonSobaCate BlanchettCarolJennifer LawrenceJoyCharlotte Rampling45 godinaSaoirse RonanBrooklyn2016.Emma StoneLa La LandIsabelle HuppertOnaRuth NeggaLovingNatalie PortmanJackieMeryl StreepNeslavno slavna Florence2017.Frances McDormandTri plakata izvan gradaSally HawkinsOblik vodeMargot RobbieI, TonyaSaoirse RonanLady BirdMeryl StreepThe Post2018.Olivia ColmanOmiljenaYalitza AparicioRomaGlenn CloseŽenaLady GagaZvijezda je rođenaMelissa McCarthyMožeš li mi ikad oprostiti?2019.Renée ZellwegerJudyCynthia ErivoHarrietScarlett JohanssonPriča o brakuSaoirse RonanMale ženeCharlize TheronOne su bombe

 2020-e 
+GodinaGlumicaNaziv filmaReferenca2020.Frances McDormandZemlja nomadaViola DavisMa Rainey's Black BottomAndra DayThe United States vs. Billie HolidayVanessa KirbyPieces of a WomanCarey MulliganŽena koja obećava2021.Jessica ChastainOči Tammy FayeOlivia ColmanMračna kćiPenélope CruzParalelne majkeNicole KidmanBeing the RicardosKristen StewartSpencer2022.Michelle YeohSve u isto vrijemeCate BlanchettTarAna de ArmasPlavušaAndrea RiseboroughZa LeslieMichelle WilliamsFabelmanovi2023.Emma StoneUboga stvorenjaAnnette BeningNyadLily GladstoneUbistva pod cvjetnim MjesecomSandra HüllerAnatomija padaCarey MulliganMaestro

 Višestruke nagrade i nominacije 
Sljedeće osobe dobile su dvije ili više nagrada za najbolju glumicu:
 Pobjede Glumica Nominacije 4 Katharine Hepburn 123Frances McDormand3 2 Meryl Streep 17 Bette Davis 10 Ingrid Bergman 6 Jane Fonda Elizabeth Taylor 5 Olivia de Havilland 4 Glenda Jackson Jodie Foster 3 Sally Field 2 Vivien Leigh Luise RainerEmma Stone Hilary Swank

Sljedeće osobe dobile su četiri ili više nominacija za najbolju glumicu:

 Nominacije Glumica 17 Meryl Streep 12 Katharine Hepburn 10 Bette Davis 7 Greer Garson6 Ingrid Bergman Jane Fonda Deborah KerrNorma Shearer Sissy Spacek5 Anne BancroftCate Blanchett Ellen Burstyn Judi Dench Irene Dunne Susan Hayward Audrey Hepburn Jessica Lange Shirley MacLaine Susan Sarandon Elizabeth Taylor4Annette BeningGlenn Close Julie Christie Olivia de Havilland Glenda Jackson Jennifer Jones Diane KeatonNicole Kidman Marsha Mason Geraldine Page Vanessa Redgrave Rosalind Russell Barbara Stanwyck Kate Winslet Joanne Woodward Jane Wyman3Julie AndrewsClaudette ColbertJoan CrawfordFaye DunawayJoan FontaineJodie FosterJennifer LawrenceFrances McDormandJulianne MooreCarey MulliganEleanor ParkerSaoirse RonanGloria SwansonCharlize TheronEmma ThompsonMichelle WilliamsDebra WingerRenée Zellweger

 Rekordi po starosti 
RekordGlumicaNaziv filmaGodinaStarostReferenca Najstarija pobjednica Jessica Tandy Vozeći gospođicu Daisy 1990. 80  Najstarija nominovana Emmanuelle Riva Ljubav 2013. 85  Najmlađa dobitnica Marlee Matlin Djeca manjeg boga 1987. 21  Najmlađa nominovana Quvenzhané Wallis Zvijeri južnih divljina 2013. 9 

 Također pogledajte 
 Zlatni globus za najbolju glumicu - drama
 Zlatni globus za najbolju glumicu - komedija ili mjuzikl

 Reference 

 Vanjski linkovi 
 Oscars.org (Zvanični sajt)
 Baza podataka Akademije(zvanični sajt)
 Oscar.com (promotivni sajt zvanične ceremonije)

Dodatna literatura 

*
Kategorija:AWBkor