5. januar

5. januar / siječanj (5. 1) jest 5. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine još je 360 dana (361 u prijestupnoj godini).

 Događaji 
 1066 – Edvard Ispovjednik umro bez potomaka, što je izazvalo krizu u pogledu nasljeđivanja prijestolja, koja je na kraju dovela do normanskog osvajanja Engleske.
 1554 – Izbio veliki požar u Eindhovenu.
 1757 – Luj XV preživio pokušaj atentata od strane Robert-Françoisa Damiensa, koji je postao posljednja osoba u Francuskoj pogubljena vučenjem konjem i raščetvoravanjem, tradicionalnom i okrutnom kaznom primjenjivanom za regicid.
 1769 – Škotski izumitelj James Watt patentirao je svoj parni stroj.
 1895 – Afera Dreyfus: francuskom oficiru Alfredu Dreyfusu oduzet čin i izrečena kazna doživotne robije na Đavoljem ostrvu.
 1896 – Austrijske novine izvijestile da je Wilhelm Conrad Röntgen otkrio novi tip elektromagnetnog zračenja, kasnije nazvan X-zrake.
 1908 – Potpisan Dardanelski mir između Osmanlijskog Carstva i Velike Britanije kojim je okončan Anglo-turski rat.
 1909 – Kolumbija priznala nezavisnost Paname.
 1913 – Prvi balkanski rat: tokom bitke kod Lemnosa grčki admiral Pavlos Kountouriotis prisilio osmanlijsku flotu na povlačenje u njenu bazu u Dardanelima, odakle više nije izašla do kraja rata.
 1919 – Osnovana Njemačka radnička partija, koja je kasnije prerasla u Nacionalsocijalističku njemačku radničku partiju (NSDAP).
 1925 – Nellie Tayloe Ross iz Wyominga postala prva žena guverner neke američke savezne države.
 1933 – Počela izgradnja mosta "Golden Gate" u San Francisku.
 1957 – U govoru u Kongresu američki predsjednik Dwight Eisenhower objavio ustanovljavanje onoga što će postati poznato kao Eisenhowerova doktrina.
 1968 – Alexander Dubček dolazi na vlast; početak Praškog proljeća.
 1969 – SSSR lansirao svemirski brod Venera 5 u pravcu Venere, a pet dana potom i Veneru 6, koji su do te planete stigli 16, odnosno 17. maja.
 1972 – Američki predsjednik Richard Nixon naredio razvoj programa svemirskih šatlova.
 1974 – Izmjerena najviša temperatura na Antarktiku ikad: +15 °C.
 1976 – Crveni Kmeri proglasili ustav Demokratske Kampućije.
 2005 – Michael E. Brown, Chad Trujillo i David L. Rabinowitz otkrili Eridu, najveću poznatu patuljastu planetu u Sunčevom sistemu, koristeći snimke prvobitno snimljene 21. oktobra 2003. u opservatoriji Mount Palomar.
 2016 – Kuvajt povlači ambasadora iz Irana zbog napada na diplomatsko predstavništvo Saudijske Arabije.
 2020 – Održana 77. dodjela "Zlatnog globusa".

 Rođeni 
 13. vijek 
 1209 – Rikard Kornvolski, car Svetog Rimskog Carstva

 16. vijek 
 1548 – Francisco Suárez, španski teolog i filozof
 1592 – Šah Džahan, mogulski car

 17. vijek 
 1614 – Nadvojvoda Leopold Wilhelm od Austrije, bio je više puta biskup, guverner od španske Holandije i zapovjednik.
 1640 – Paolo Lorenzani, italijanski kompozitor

 18. vijek 
 1762 – Constanze Mozart (r. Weber), supruga Wolfganga Amadeusa Mozarta

 19. vijek 
 1835 – Richard Faltin, finski kompozitor, muzički pedagog i sakupljač finskih narodnih pjesama
 1846 – Rudolf Christoph Eucken, njemački filozof
 1855 – King C. Gillette, američki biznismen, osnivač kompanije Gillette
 1874 – Joseph Erlanger, američki fiziolog, dobitnik Nobelove nagrade za medicinu 1944.
 1876 – Konrad Adenauer, njemački političar i državnik
 1900 – Yves Tanguy, francuski slikar, predstavnik nadrealizma

 20. vijek 
 1908 – Anton Lavrin, slovenski kompozitor
 1909 – Stephen Cole Kleene, američki matematičar
 1917 – Jane Wyman, američka glumica
 1920 – Arturo Benedetti Michelangeli, italijanski pijanist
 1921.
 Friedrich Dürrenmatt, švicarski pisac
 Jean, veliki vojvoda Luksemburga
 1928.
 Zulfikar Ali Bhutto, pakistanski političar i državnik
 Walter Mondale, američki političar, 42. potpredsjednik SAD-a
 1931.
 Alfred Brendel, austrijski pijanist i književnik
 Robert Duvall, američki glumac
 1932 – Umberto Eco, italijanski književnik i semiotičar
 1935.
 Bizjagin Dašgaj, mongolski skijaš-trkač i biatlonac
 Forough Farrokhzad, iranska književnica i režiserka
 1938 – Juan Carlos, španski kralj
 1942 – Maurizio Pollini, italijanski pijanist i dirigent
 1946 – Diane Keaton, američka glumica, režiserka, filmska producentica i scenaristica
 1952.
 Uli Hoeneß, njemački nogometaš i nogometni funkcioner
 Nermin Tulić, bosanskohercegovački glumac
 1954 – Pamela Sue Martin, američka glumica
 1963 – Song Wenbin, kineski biatlonac
 1964 – Salko Obhođaš, bh. političar
 1968 – DJ BoBo, švicarski DJ i muzičar
 1969.
 Petra Behle, bivša njemačka biatlonka
 Marilyn Manson, američki muzičar i pjevač
 1972.
 Sakis Rouvas, grčki pjevač, tekstopisac, producent i glumac
 Sasha, njemački pop-pjevač
 1974 – Daisy Bates, britanska glumica
 1977 – Nihad Krečo, bosanskohercegovački pijanista i muzički pedagog
 1982.
 Janica Kostelić, hrvatska alpska skijašica, jedna od najtrofejnijih skijašica u historiji
 Vadims Vasiļevskis, latvijski bacač koplja
 1985 – Fabienne Suter, švicarska alpska skijašica
 1994 – Jonquel Jones, bahamsko-bosanskohercegovačka košarkašica
 1996 – Dinara Alimbekava, bjeloruska biatlonka
 1999 – Marthe Kråkstad Johansen, norveška biatlonka

 Umrli 
 842 – El-Mu'tesim, osmi abasidski halifa
 1524 – Marko Marulić, hrvatski književnik
 1589 – Katarina Medici, supruga francuskog kralja Henrika II
 1713 – Jean Chardin, francuski istraživač
 1740 – Antonio Lotti, italijanski kompozitor
 1762 – Elizabeta, carica Rusije
 1796 – Samuel Huntington, američki pravnik i političar
 1858 – Josef Radetzky, češki plemić i austrijski feldmaršal
 1887 – Jakov Baltić, bosanski franjevac i ljetopisac
 1910 – Léon Walras, francuski ekonomist
 1913 – Lewis A. Swift, američki astronom
 1933 – Calvin Coolidge, američki političar, 30. predsjednik SAD-a
 1941 – Amy Johnson, engleska avijatičarka
 1943 – George Washington Carver, američki botaničar i izumitelj
 1970 – Max Born, njemački fizičar, dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1954.
 1976 – John A. Costello, irski političar, 3. premijer Irske
 1981 – Harold Urey, američki hemičar, dobitnik Nobelove nagrade za hemiju 1934.
 1988 – "Pistol Pete" Maravich, američki košarkaš
 1990 – Arthur Kennedy, američki glumac
 1991 – Vasko Popa, jugoslavenski i srpski pjesnik
 1998 – Sony Bono, američki pjevač, tekstopisac, producent, glumac i političar
 2014 – Eusébio, mozambičko-portugalski nogometaš
 2024 – Mário Zagallo, brazilski nogometaš i trener

 Praznici 
 Na ovaj datum nema međunarodnih praznika5. januar na journee-mondiale.com 

 Reference 

 Vanjski linkovi 

 Na današnji dan (5. januar), BBC.co.uk 
 Na današnji dan (5. januar), nytimes.com 

*-05