Književnost

Književnost danas uglavnom znači grupa tekstova ali se također uže koristi za tekstove koji se posebno smatraju umjetničkim oblikom, posebno prozu, dramu i poeziju.

U zadnjim nekoliko stotina godina, definicija se proširila i uključila usmenu književnost, od koje je veliki dio zapisan.; see also Homer. Književnost je metoda snimanja, čuvanja i prenošenja znanja i zabave, a može imati i društvenu, psihološku, duhovnu ili političku ulogu.

Književnost, kao umjetnička forma, može uključivati i djela u različitim žanrovima nefikcije, kao što su biografija, dnevnici, memoari, pisma i esej. U okviru svoje široke definicije, literatura uključuje nefiktivne knjige, članke ili druge štampane informacije o određenoj temi.

Književnost se klasifikuje prema tome da li je poezija, proza ili drama, a takva dela se često dalje kategorišu prema istorijskom periodu, pridržavanju određenih estetskih osobina ili žanru. Književnost se može podijeliti prema naciji, filozofiji, dobu pisanja, i raznim drugim kategorijama. Umjetnička književnost ima tri osnovne grane: drama, poezija i proza.

Književnost je svaka zbirka pisanog djela,

 Uvod 

Nacije i narodi mogu imati svoju književnost, kao i filozofije, i historijska doba. Primjeri nacionalne književnosti su Židovski Talmud i Grčka Odiseja i Ilijada.

Razna historijska doba su imala vrlo raličite vrste književnosti. Rana književnost je često bila vjerska, dok je romantična književnost postala popularna u srednjem vijeku (Šekspirov "Romeo i Julija" naprimjer). Doba prosvijetljenja u historiji nam je ipak ostavilo mnoge primjere nacionalističke i filozofske književnosti. Književnost dvadesetog vijeka je obično zahtjevala psihološki uvid u razvoj likova (J.D. Selinđerov "Lovac u žitu" je odličan primjer ovoga).

 Vrste književnosti 

 Usmena književnost 

Usmena književnost predstavlja najstariji oblik književnoumjetničkog rada. Na različitim prostorima razvijali su se različiti rodovi usmene književnosti. Osnovna podjela usmene književnosti na rodove i vrste može izgledati ovako:

Poezija:
lirska pjesma
- sevdalinke, obredne, dodolske, kraljičke...;
epska pjesma:
- epovi i krajišnice;
epsko-lirska pjesma:
- balade i romanse.

Proza:
bajke,
pripovijetke,
priče,
legende,
predaje:
- predaje o građevinama, grobljima, turbetima; predaje o evlijama i kerameti-sahibijama; predaje o značajnim historijskim događajima; predaje o značajnim historijskim ličnostima...

Dramski radovi

 Pisana ili umjetnička književnost 
Umjetnička književnost, kao i usmena, ima tri osnovne grane: poeziju, prozu i dramu.

 Poezija 

Poezija je vrsta književnosti u kojoj se tekst piše u stihovima. Poezija obično sadrži niz stilskih figura uključujući rimu, metaforu, poređenje, gradaciju, hiperbolu, itd. Moguće je da je poezija najstarija vrsta književnost. Rani primjeri su Sumerski "Ep o Gilgamešu" (1700. p. n. e.), djelovi Biblije, i radovi Homera.

U različitim nacijama nalazimo raličite vrste poezije. U grčkoj poeziji stihovi se rijetko rimuju, dok je u Italijanskoj i Francuskoj poeziji suprotan slučaj. Generalno gledajući, u britanskoj i njemačkoj poeziji rima je podjednako i prisutna i odsutna. Neke jezike karakteriše prirodan afinitet za duže stihove, dok je kod drugih izražena tendencija ka kraćim stihovima. Neke od ovih karakteristika su uvjetovane razlikama u leksici i gramatici samih jezika. Na primjer, neki jezici imaju veći fond riječi koje se rimuju, ili više sinonima od drugih. Poezija je također ukomponovana u neke vrste drame, poput opere.

 Proza 

Proza je vrsta književnosti koja ne slijedi predodređen način pisanja. Proza jednostavno kaže nešto bez pokušaja da uljepša tj. koristi stilske figure. Proza naravno može biti lijepa, ali ne zbog načina na koji je pisana nego zbog onoga što je rečeno.

Romani pripadaju prozi. Roman je zapravo samo duža priča napisana u proznom stilu. Jedan od prvih primjera romana u Evropi je "Don Kihot". Puno ranije, na Bliskom Istoku se pojavljuju "Priče iz hiljadu i jedne noći", ili čak ranije, u Aziji, nastaje priča "Tri Kraljevstva". Danas se prozu nalazimo u različitim oblicima. Filozofski, historijski i novinarski radovi, su također primjeri proznog stila.

 Drama 

Drama je vrsta književnosti koja je nastala za vrijeme antičke Grčke i razvija se do dan danas. Drama se u glavnom ne piše da bi bila čitana već da bi bila prikazana u pozorištu. Tokom osamnestog i devetnestog vijeka, Opera je nastala kao kombinacija drame, poezije, i muzike.

Osnovne vrste drame su tragedija i komedija, koje se prvo pojavljuju nekoliko vijekova prije naše ere. Staro-Grčka drama je, po legendi, nastala za vrijeme vjerskog festivala, kada se jedan pjevač odvojio od hora i počeo pjevati sam. Grčka tragedija se u glavnom bavila sa poznatim historijskim i mitološkim temama. Tragedije su (kao što su to i danas) tipično bile ozbiljne i ticale su se se ljudske prirode. Za razliku od njih, komedije su većomom bile satirične i uvijek su imale sretan završetak. Grčki festivali bi obično imali tri tragedije i jednu komediju.

 Književne vrste 
 Roman
 Novela
 Pripovijetka
 Crtica
 Komedija
 Tragedija
 Ep
 Esej
 Mit
 Pjesma
 Poema
 Putopis
 Memoari
 Dnevnik
 Biografija
 Balada

 Kategorije književnosti 

 Usmena književnost
 Autobiografija
 Biografija
 Dječija književnost
 Dnevnici
 Fikcija
 Bajke
 Historijska fikcija
 Misteriozni roman
 Romantična književnost
 Satira
 Spekulativna fikcija
 Fantazija
 Horor
 Naučna fantastika
 Pjesništvo

 Zanimanja u književnosti 

 Glavna
 Autor
 Kritičar
 Teoretičar
 Pomoćna
 Biografi, bibliografi, esejisti, novinari, kritičari, izdavači, lektori, recenzenti, promotori itd.

 Književnosti po naciji ili jeziku 

 Američka književnost
 Arapska književnost
 Bosanskohercegovačka književnost
 Bošnjačka književnost
 Engleska književnost
 Francuska književnost
 Grčka književnost
 Hrvatska književnost
 Kineska književnost
 Njemačka književnost
 Perzijska književnost
 Slovenska književnost
 Srpska književnost
 Španska književnost

 Također pogledajte 

 Spisak autora
 Spisak knjiga
 Literarne nagrade

 Reference 

 Vanjski linkovi 
 Portal za književnost 
 Gruppo04
 Wikisource
 Linkovi o književnosti
 Više desetina biografskih i književnih dela na srpsko-hrvatskom jeziku

Kategorija:Umjetnost
Kategorija:Književnost
Kategorija:Kultura
Kategorija:Humanističke nauke