1989.

1989. (MCMLXXXIX) bila je prekretnica u političkoj historiji s "revolucijama 1989." koje su okončale komunizam u istočnom bloku Evrope, počevši od Poljske i Mađarske, s eksperimentima u podjeli vlasti koji su došli do vrhunca otvaranjem Berlinskog zida u novembru, Baršunasta revolucija u Čehoslovačkoj i rušenje komunističke diktature u Rumuniji u decembru; pokret je okončan u decembru 1991. raspadom Sovjetskog Saveza. Revolucije protiv komunističkih vlada u Istočnoj Evropi uglavnom su uspjele, ali je ove godine kineska vlada ugušila proteste na Trgu Tiananmen 1989. u Pekingu.
Bila je to godina prvih brazilskih predsjedničkih izbora u 29 godina, od kraja vojne vlade 1985. godine koja je vladala zemljom više od dvadeset godina, i označila završnu tačku procesa redemokratizacije.
F. W. de Klerk je izabran za državnog predsjednika Južne Afrike, a njegov režim je postepeno razbio sistem aparthejda u narednih pet godina, što je kulminiralo izborima 1994. koji su doveli lidera Afričkog nacionalnog kongresa Nelsona Mandelu na vlast.
Prvi komercijalni provajderi Internet usluga pojavili su se ove godine, kao i prvi pisani prijedlog za World Wide Web i prve internetske veze Novog Zelanda, Japana i Australije. Prve bebe rođene nakon preimplantacijske genetske dijagnoze začete su krajem 1989. godine.
 Događaji 
 Nakon ostavke vlade Branka Mikulića, novi predsjednik Saveznog izvršnog vijeća, Ante Marković, iznosi svoj ekonomski program: “Program u središtu mora imati čovjeka, njegova prava, njegovu motivaciju. Mora se temeljiti na maksimalnom razvoju sloboda i demokracije, na pluralizmu interesa, pa i političkom pluralizmu, ali i na jedinstvu koje proizlazi iz zajedništva naših naroda i narodnosti”.
 Odnos dinar-marka je sedam prema jedan.
 U Zagrebu osnovano Udruženje za jugoslavensku demokratsku inicijativu (UJDI), a nakon toga i druge političke stranke.
 Konferencija nesvrstanih u Beogradu.

 Januar 
 4. januar – Francuz Christian Pollas otkrio asteroid Toutatis
 7. januar – Akihito postao car Japana, nakon smrti Hirohita.
 10. januar – Kubanske trupe započele povlačenje iz Angole
 16. januar – 18. januar - Rasni nemiri u Overtownu, Miami.
 17. januar – Muškarac ubio 5 djece, ranio 30, a zatim izvršio samoubistvo u mjestu Stockton u Kaliforniji.
 20. januar – George Herbert Walker Bush naslijedio Ronalda Reagana na mjestu Predsjednika Sjedinjenih Američkih Država.
 24. januar – Serijski ubica Ted Bundy pogubljen na električnoj stolici.

 Februar 
 2. februar – Sovjetski rat u Afganistanu: Posljednja sovjetska vojna kolona napušta Kabul, s kojom je okončana osmogodišnja okupacija.
 3. februar – Vojnim udarom Alfredo Stroessner, diktator Paragvaja oboren s vlasti.
 3. februar – Nakon srčanog udara, P.W. Botha se povlači s pozicije šefa partije i predsjednika Južne Afrike.
 7. februar – Počelo 24. svjetsko prvenstvo u biatlonu u muškoj konkurenciji i 6. prvenstvo u ženskoj konkurenciji, u austrijskom gradu Feistritzu;
 11. februar – Barbara Clementine Harris je izabrana za prvog ženskog biskupa u Episkopskoj crkvi u SAD-u.
 14. februar – Firma Union Carbide se složila da plati $470 miliona dolara indijskoj vladi za štetu pričinjenoj 1984. u nesreći koja se desila u Bhopalu.
 14. februar – Iranski duhovni lider Ruhollah Homeini odobrava Muslimanima ubistvo nad autorom Salman Rushdiejem zbog njegovog romana Satanski stihovi.
 14. februar – Prvi od 24 satelita GPS-a postavljen u orbitu.
 15. februar – Sovjetski Savez službeno izjavljuje da su sve ruske trupe napustile Afganistan.
 20. februar – Albanski rudari u rudniku Trepča zabarikadirali se u rudarska okna,zahtijevajući obustavu najavljenih ustavnih i političkih promena na Kosovu koje su smanjivale autonomiju pokrajine.
 24. februar – Ajatolah Homeini nudi 3 miliona američkih dolara za smrt Salmana Rushdiea.
 27. februar – Slovenija daje podršku albanskim rudarima.
 28. februar – Na mitingu u Beogradu Slobodan Milošević (predsjednik CK SK Srbije) obećao hapšenje najviših kosovskih funkcionara što se kasnije i ostvarilo.

 Mart 
mini|200p|The Exxon Valdez
 1. mart – Bernska konvencija je ratificirana i stupa na snagu prema SAD-u
 Policijski sat je uveden na Kosovu gdje se nastavljaju protesti na navodnu zastrašenost srpske manjine
 Louis Wade Sullivan počinje svoj mandat kao Američki sekretar za trgovinu, radeći pod američkim predsjednikom George H. W. Bushom
 James D. Watkins počinje svoj mandat kao Američki sekretar za energiju, radeći pod američkim predsjednikom George H. W. Bushom
 Politieke Partij Radicalen, Pacifistisch Socialistische Partij, Communistische Partij Nederland i Evangelische Volks partij udružuju se i formiraju stranku Groenlinks(Zeleno-lijevi)
 2. mart – 12 zemalja Evropske zajednice dogovorile se o zabrani proizvodnje svih vrsta fluorohlorougljika do kraja godine
 4. mart – Time, Inc. i Warner Communications objavljuju planove za integraciju, formirajući Time Warner
 Purley željeznička nesreća - 5 mrtvih, 94 ranjenih
 Održani prvi izbori u ACT (Australian Capital Territory-u)
 7. mart – Iran raskida diplomatske odnose sa Ujedinjenim Kraljevstvom zbog "Satanskih stihova" Salmana Rushdija
 9. mart – Štrajk prisiljava finansijski loše situisanu kompaniju Eastern Airlines na bankrot
 14. mart – Kontrola oružja: Američki predsjednik George H. W. Bush zabranjuje uvoz puški za napad
 Kršćanski general Michel Aoun objavljuje "Rat oslobođanja", da bi Libanon očistio od sirijskih snaga i njenih saveznika.
 15. mart – Hirurg Bimal Ghosh odstranjuje ogroman žučni mjehur težak 10.4 kg u Nacionalnom pomorskom medicinskom centru u Bethesdi, Maryland, SAD
 18. mart – U Egiptu pronađena mumija stara 4,400 godina u Velikoj piramidi u Gizi
 20. mart – Australijski premijer Bob Hawke plače na televiziji dok priznaje bračno nevjerstvo
 23. mart – Stanley Pons i Martin Fleischmann objavljuju hladnu fuziju na Univerzitetu u Utah
 Asteroid širok 300 m promašuje Zemlju za 500,000 km
 24. mart – Proljevanje nafte iz Exxon Valdezu: U mjestu Prince William Sound na Aljaski proljeva se iz broda tankera Exxon Valdez 240,000 barela nafte(11 miliona galona) nakon usidravanja
 27. mart – Prvi slobodni izbori u sovjetskom parlamentu okreću se protiv Komunističke partije
 28. mart – Odlukama Skupštine Srbije, pokrajinama Vojvodini i Kosovu oduzeta sva prava i ovlaštenja koja su imala po prethodnom srbijanskom Ustavu iz 1974.

 April 
 4. april – Richard M. Daley izabran kao gradonačelnik Chicagoa
 7. april – Sovjetska podmornica Komsomolec potonula u Barencovom moru - 41 mrtvih
 9. april – Masakar Gruzijske Armije nad demonstratorima Crvene Armije na centralom trgu Tbilisija u toku mirovnog relija; 20 civila ubijeno (većinom mlade žene), veliki broj povrijeđenih. Smatra se da je sovjetska vojska koristila otrovni gas.
 15. april – Tragedija Hillsborough, jedna od najvećih tragedija evropskog fudbala
 19. april – Eksplodirao top na američkom vojnom brodu USS Iowa (BB-61) - 47 mrtvih
 20. april – NATO debatira moderniziranje raketa kratkog dometa; iako su SAD i Velika Britanije za taj poduhvat, zapadnonjemački kancelar Helmut Kohl dobija suglasnost ostalih i poništava odluku
 21. april – Studenti u Pekingu, Shanghaiu, Xianu i Nanjingu počinju štrajk.

 Maj 
 6. maj –  Grupa "Riva" s pjesmom “Rock me baby” pobjeđuje na natjecanju za Pjesmu Eurovizije u švicarskom gradu Lausanne.
 8. maj – Slobodan Milošević izabran za predsjednika Predsjedništva Srbije.
 23. maj – Emir Kusturica nagrađen u Cannesu za režiju filma “Dom za vešanje”.

 Juni 
 1. juni – SkyDome stadion otvoren u Torontu
 4. juni – Pobjeda Solidarnosti u prvim djelimično slobodnim parlamentarnim izborima u poslijeratnoj Poljskoj izazvali su niz anti-komunističkih revolucija u Istočnoj Evropi.
 Željeznička nesreća: eksplozija prirodnog gasa blizu Ufa, Rusija, ubila je 645 osoba. Nesreća se desila kada su dva voza išli u suprotne smjerove i jedan od njih je bacio varnicu na obližnji odvod prirodnog gasa.
 8. juni – Kurt Waldheim izabran za predsjednika Austrije.
 13. juni – Olupina njemačkog ratnog broda Bizmark, koji je potonuo 1941. godine, je pronađena 600 milja zapadno od Bresta, Francuska
 14. juni – Glumica Zsa Zsa Gabor uhapšena je u Beverly Hillsu nakon što je ošamarila policajca na motoru.
 22. juni – Uspostavljeni prvi irski fakulteti nakon nezavisnosti 1922 godine. Dublin City University i University of Limerick
 28. juni – Gazimestan: 600-godišnjica boja na Kosovu. Prisustvuje više od milion ljudi. Centralni govor održao Slobodan Milošević.

 Juli 

 August 

 Septembar 

 Oktobar 

 Novembar 
 9. novembar – Istočnonjemačke vlasti ukinule zabranu prelaska iz istočnog u zapadni dio Njemačke i isto veče hiljade građana okupilo se i otpočelo rušenje Berlinskog zida.
 17. novembar – U eksploziji u rudniku uglja u Aleksincu (Srbija), poginula 92 rudara.
 22. novembar – U Bejrutu ubijen predsjednik Libana Rene Moawad dok je prolazio kroz grad u svečanoj povorci povodom Dana nezavisnosti. U bombaškom napadu poginulo još 16 osoba.
 24. novembar – Pod pritiskom masovnih demonstracija u Pragu kompletno rukovodstvo Komunističke partije Čehoslovačke podnijelo ostavke, uključujući generalnog sekretara Miloša Jakeša. Na mjesto generalnog sekretara partije došao Karol Urbanek.
 28. novembar – Indijski premijer Radživ Gandi dao ostavku poslije poraza na izborima.

 Decembar 
 18. decembar - Evropska ekonomska zajednica i Sovjetski Savez su potpisali sporazum o trgovini i ekonomskoj saradnji.
 25. decembar – Predsjednik Nicolae Ceauşescu osuđen na smrtnu kaznu, pad komunizma u Rumuniji.

 Rođeni 
 Januar
 6. januar – Yurie Tanaka, japanska biatlonka
 20. januar – Maja Jurić, hrvatska glumica

 Februar 
 14. februar – Jurij Tepeš, slovenski skijaš-skakač

 Mart 
 2. mart – Marcel Hirscher, austrijski alpski skijaš
 13. mart – Nemanja Košarac, bosanskohercegovački biatlonac
 15. mart – Synnøve Solemdal, norveška biatlonka, šestostruka svjetska prvakinja u biatlonu
 29. mart – Réka Forika, rumunska biatlonka

 April 
 18. april – Bojan Bogdanović, hrvatski i bosanskohercegovački profesionalni košarkaš
 19. april – Marko Arnautović, austrijski nogometaš

 Maj 
 15. maj – Kenneth Gangnes, norveški skijaš-skakač
 31. maj – Natália Prekopová,  slovačka biatlonka

 Juni 
 3. juni – Kim Seon-su, južnokorejska biatlonka
 18. juni – Anna Veith (rođ. Fenninger), austrijska alpska skijašica

 Juli 
 9. juli – Roman Koudelka, češki skijaš-skakač
 19. juli – Rune Velta, norveški skijaš-skakač
 23. juli – Daniel Radcliffe, britanski glumac

 August 
 21. august – Judd Trump, engleski snukeraš

 Septembar 
 6. septembar – Darja Klimina, kazahstanska biatlonka
 13. septembar – Thomas Müller, njemački nogometaš
 18. septembar – Ornela Vištica, bosanskohercegovačka i hrvatska glumica

 Oktobar 
 1. oktobar – Brie Larson, kanadsko-američka glumica i pjevačica
 5. oktobar – Žanna Juškāne, latvijska biatlonka
 27. oktobar – Marcel Eckardt, njemački snukerski sudija
 29. oktobar – Primož Roglič, slovenski biciklist i skijaš-skakač

 Novembar 
 20. novembar – Eduardo Vargas, čileanski nogometaš
 21. novembar – Elise Ringen, norveška biatlonka

 Decembar 
 13. decembar – Taylor Swift, američka pjevačica i tekstopisac
 17. decembar – Marija Pikić, bosanskohercegovačka glumica
 26. decembar – Yohan Blake, jamajkanski atletičar

 Umrli 
 Januar
 7. januar – Hirohito, japanski car

 Februar 
 12. februar – Thomas Bernhard, austrijski pisac
 27. februar – Konrad Lorenz, austrijski zoolog, etolog i ornitolog

 Mart 
 April 
 26. april – Lucille Ball, američka glumica

 Maj 
 18. maj – Zore Vinogradova, sovjetski biolog i univerzitetski profesor

 Juni 
 3. juni – Ruhollah Khomeini, iranski političar i ajatolah
 19. juni – Betti Alver, estonska pjesnikinja

 Juli 
 4. juli – Lejla Mammadbegova, azerbejdžanska i sovjetska pilotkinja

 August 
 Septembar 
 4. septembar – Georges Simenon, belgijski književnik
 28. septembar – Ferdinand Marcos, filipinski političar i predsjednik Filipina (1965–1986)

 Oktobar 
 6. oktobar – Bette Davis, američka glumica
 15. oktobar – Danilo Kiš, ex-jugoslavenski pisac i lektor

 Novembar 
 5. novembar – Adem Čejvan, bosanskohercegovački pozorišni i filmski glumac

 Decembar 
 1. decembar – Cvjetko Rihtman, bosanskohercegovački i hrvatski kompozitor;
 6. decembar – Ćamil Sijarić, bosanskohercegovački književnik;
 24. decembar – Victor Fontana, rumunski biatlonac
 25. decembar – Nicolae Ceaușescu, predsjednik Rumunije

 Nobelove nagrade 
 Fizika
 Norman F. Ramsey, SAD
 Hans G. Dehmelt, SAD
 Wolfgang Paul, Njemačka
 Hemija
 Sidney Altman, SAD / Kanada
 Thomas R. Cech, SAD
 Fiziologija ili medicina
 J. Michael Bishop, SAD
 Harold Varmus, SAD
 Književnost
 Camilo José Cela, Španija
 Mir
 Dalai Lama (Tenzin Gyatso), Tibet
 Ekonomija
 Trygve Haavelmo, Norveška

 Reference