2005.

2005. (MMV) bila je uobičajena godina koja je počela u subotu po gregorijanskom kalendaru, 2005. godina nove ere i Anno Domini (AD), 5. godina 3. milenija i 21. stoljeća i šesta godina 2000-itih.

Proglašena je Međunarodnom godinom sporta i tjelesnog odgoja i za Međunarodnu godinu mikrokredita. Početak godine označio je i kraj Međunarodne decenije starosjedilaca svijeta (1995–2005).

 Događaji 
 Januar
 6. januar – Kina zvanično prešla cifru od 1.300.000.000 stanovnika.
 14. januar – Svemirska sonda Huygens spustila se na Titan, najveći mjesec planeta Saturn.
 16. januar – Stjepan Mesić po drugi put izabran za predsjednika Hrvatske.
 23. januar – Viktor Juščenko izabran za predsjednika Ukrajine.
 24. januar – Julija Timošenko postala premijerka Ukrajine.
 Februar 
 14. februar – Pokrenut YouTube.

 Mart 
 12. mart – Carolus Papoulias izabran za predsjednika Grčke.
 April 
 2. april – Umro papa Ivan Pavao II
 8. april – Izdata 5.04 (Hoary Hedgehog) verzija Ubuntu Linuxa.
 4. april – General Ministarstva unutrašnjih poslova (MUP) Srbije Sreten Lukić dobrovoljno se predao ICTY-u, pred kojim je optužen za ratne zločine počinjene tokom sukoba na Kosovu 1999.
 15. april – U teškoj saobraćajnoj nesreći koja se desila u Srbiji, na putu Zrenjanin – Novi Sad, kada je autobus zrenjaninske firme "Autobanat" pao u Tisu, poginulo više od deset osoba, a petnaestak teže i lakše povrijeđeno. Predsjednik Srbije Boris Tadić iste večeri posjetio povrijeđene u zrenjaninskoj bolnici.
 19. april – Joseph Ratzinger izabran za novog papu Benedikta XVI
 27. april – U francuskom gradu Toulouseu održan prvi let Airbusa A380, trenutno najvećeg putničkog aviona na svijetu.
 Maj 
 25. maj – Nogometni klub Liverpool F.C. osvojo UEFA Ligu prvaka pobijedivši AC Milan rezultatom 3:1 nakon izvođenja jedanaesteraca u finalu odigranom u Istanbulu.
 26. maj – Pretoria, glavni grad Južnoafričke Republike, preimenovan u Tshwane, od strane South African Geographical Names Council (SAGNC). Zvanično, promjena nije još na snazi.
 Juni 
 13. juni – U januaru započeto suđenje pjevaču Michaelu Jacksonu završeno je oslobađajućom presudom u svih 10 optužbi za otmicu i zlostavljanje djece.
 18. juni – Održan prvi međunarodni Festival pjesme i sevdaha "Rade Jovanović" u Goraždu.
 Juli 
 7. juli – U samoubilačkim napadima na tri vagona podzemne željeznice i jedan autobus u Londonu poginulo 56 osoba.
 23. juli – Višestruke eksplozije pogodile turističko odredište Sharm el-Sheik u Egiptu ubivši više od 60 osoba.
 August 
 6. august – otvoreno deseto Svjetsko prvenstvo u atletici 2005. u Helsinkiju;
 2. august – Vojni udar srušio predsjednika Maaouiya Ould Sid Ahmed Tayu s vlasti Mauritanije.
 12. august – U atentatu u Colombu ubijen ministar vanjskih poslova Šri Lanke Lakshman Kadirgamar.
 14. august – U padu kiparskog putničkog aviona Boeing 737 kraj Atine poginule 122 osobe.
 14. august – završeno deseto Svjetsko prvenstvo u atletici 2005. u Helsinkiju;
 29. august – Uragan Katrina pogodio američku obalu Meksičkog zaliva i gotovo potpuno poplavio grad New Orleans, Louisiana; poginulo više od hiljadu osoba a pola miliona moralo napustiti svoje domove.
 Septembar 
 Oktobar 
 8. oktobar – U potresu jačine 7,6 stepeni Richterove skale koji je pogodio dijelove Pakistana, Indije i Afganistana poginulo više od 80.000 ljudi, od kojih oko 17.000 djece, a oko 79.500 osoba povrijeđeno. Broj beskućnika dostigao je oko 3,3 miliona ljudi.
 13. oktobar – Izdata 5.10 (Breezy Badger) verzija Ubuntu Linuxa.
 19. oktobar – Otpočelo suđenje Sadamu Huseinu za zločine počinjene tokom njegove vladavine.
 Novembar 
 22. novembar – Angela Merkel izabrana za kancelara Njemačke i time postaje prvi ženski njemački kancelar.
 27. novembar – Obavljena prva transplantacija lica u Amiens, Francuska.
 28. novembar – Izraelski mediji saopštile glavne tačke državnog plana izraelske političke partije Kadima.
 29. novembar – Nova "Komunistička Partija Hrvatske" (KPH) osnovana u Vukovaru.
 4. decembar – Hrvatska teniska reprezenatacija osvojila Davis Cup pobijedivši Slovačku u Bratislavi rezultatom 3:2 i po prvi puta u historiji osvojila Davis Cup.
 Decembar 
 7. decembar – Haški bjegunac, hrvatski general Ante Gotovina, uhapšen u Španiji na Kanarskim ostrvima. On je bio u bjekstvu od jula 2001. zbog optužbi Haškog tribunala za zločine protiv čovječnosti nad Srbima tokom vojne operacije "Oluja".
 22. decembar – Izdata 3.1 r1 verzija Debian Linux distribucije.

 Rođeni 
 Januar
 Februar 
 Mart 
 10. mart – Esmir Bajraktarević, bosanskohercegovačko-američki nogometaš
 15. mart – Nika Prevc, slovenska ski-skakačica

 April 
 8. april – Leah Isadora Behn, norveška princeza

 Maj 
 Juni 
 26. juni – Alexia, nizozemska princeza

 Juli 
 26. juli – Angelina Topić, srbijanska atletičarka (skok u vis)

 August 
 Septembar 
 Oktobar 
 15. oktobar – Christian, danski princ
 31. oktobar – Leonor, španska princeza

 Novembar 
 Decembar 
 3. decembar – Sverre Magnus, norveški princ
 17. decembar – Inka Hämäläinen, finska biatlonka

 Umrli 
 Datum nepoznat 
 Martti Meinilä, finski biatlonac

 Januar 
 1. januar – Shirley Chisholm, američka političarka
 4. januar – Ali Radi al-Haidari, guverner Bagdada (ubijen)
 7. januar – Rosemary Kennedy, sestra Johna F. Kennedyja
 8. januar – Suvad Katana, bosanskohercegovački nogometaš
 10. januar
 Spencer Dryden, američki muzičar, bubnjar Jefferson Airplanea
 Joséphine-Charlotte, belgijska princeza
 Ilija Antunović, narodni heroj Jugoslavije
 12. januar – Amrish Puri, indijski glumac
 15. januar
 Sven Christer Swahn, švedski pisac
 Ruth Warrick, američka glumica
 17. januar
 Virginia Mayo, američka glumica
 Lennart Rodhe, švedski umjetnik
 Zhao Ziyang, kineski političar
 18. januar – Lamont Bentley, američki glumac
 20. januar
 Parveen Babi, indijski glumac
 Per Borten, norveški političar, premijer 1965–1971.
 22. januar – William Deakin, britanski historičar
 24. januar – Svenerik Perzon, švedski glumac
 25. januar – Philip Johnson, američki arhitekt
 29. januar – Ephraim Kishon, izraelski humorist i pisac

 Februar 
 2. februar – Max Schmeling, njemački bokser
 3. februar
 Malou Hallström, švedska glumica
 Zurab Žvanija, gruzijski političar
 4. februar
 Šamil Basajev, čečenski pobunjenik
 Ossie Davis, američki glumac, režiser i producent
 5. februar – Gnassingbe Eyadéma, predsjednik Toga
 6. februar
 Lazar Berman, ruski pijanist
 Merle Kilgore američki muzičar i menadžer
 8. februar – Jimmy Smith, američki muzičar
 9. februar – Märit Andersson, švedski režiser i novinar
 10. februar – Arthur Miller, američki pisac
 12. februar – Sammi Smith, američki muzičar
 14. februar
 Sixten Ehrling, švedski dirigent
 Rafik Hariri, premijer Libana (1992–1998, 2000–2004)
 15. februar – Sven Rydenfelt, švedski političar i ekonomist
 20. februar
 Sandra Dee, američka glumica i pjevačica
 John Raitt, američki pjevač
 Hunter S. Thompson, američki pisac
 22. februar
 Lee Eun-ju, južnokorejski glumac
 Dionísio Ribeiro Filho, brazilski političar
 Åke Strömmer, švedski sportski novinar
 25. februar – Peter Benenson, britanski advokat, osnivač Amnesty Internationala
 27. februar – Jörgen Fogelquist, švedski umjetnik

 Mart 
 4. mart – Jurij Kravčenko, bivši ministar unutrašnjih poslova Ukrajine
 6. mart – Hans Bethe, njemačko-američki fizičar
 6. mart – Gladys Marin, čileanski političar
 8. mart – Aslan Mašadov, čečenski političar, predsjednik Čečenije (1997–2005)
 9. mart – Chris LeDoux, američki country-muzičar
 10. mart – Danny Joe Brown, američki pjevač, član u Molly Hatchet
 16. mart – Ralph Erskine, britanski arhitekt
 17. mart – George Kennan, američki politički analitičar
 21. mart – Bobby Short, američki pjevač
 21. mart – Jeff Weise, američki tinejdžer, odgovoran za masakr u Srednjoj školi Red Lake
 22. mart – Kenzo Tange, japanski arhitekt
 24. mart – Mare Kandre, švedski pisac
 26. mart – James Callaghan, britanski premijer (1976–1979)
 26. mart – Paul Hester, australijski muzičar, bubnjar Crowded Housea
 27. mart – Bengt Bedrup, švedski novinar

 April 
 1. april – Jack Keller, američki tekstopisac i muzički producent
 2. april – Ivan Pavao II, Karol Wojtyla, papa (1978–2005)
 5. april – Saul Bellow, američki književnik, dobitnik Nobelove nagrade 1976.
 6. april – Rainier III od Monaka, princ od Monaka
 9. april – Yvonne Vera, zimbabvejski pisac
 9. april – Andrea Dworkin, 5američki pisac
 13. april – Johnnie Johnson, američki rock'n'roll-pionir
 14. april – Lothar Lindtner, norveški glumac i pjevač
 18. april – Olle Bengtsson, švedski bokser
 19. april – Stan Levey, američki muzičar
 19. april – Bryan Ottoson, američki muzičar, gitarist u American Head Chargeu
 19. april – Niels-Henning Ørsted Pedersen, danski muzičar
 20. april – Inday Ba, britanski glumac
 22. april – Sir Eduardo Paolozzi, britanski umjetnik
 23. april – Sir John Mills, britanski glumac
 23. april – Romano Scarpa, italijanski Disney-crtač
 24. april – Ezer Weizman, izraelski političar, predsjednik države (1993–2000)
 26. april – Maria Schell, austrijska glumica
 30. april – Sven Romanus, švedski političar

 Maj 
 2. maj – Robert Hunter, kanadski novinar i političar, jedan od osnivača organizacije Greenpeace
 2. maj – Börje Nyberg, švedski glumac i režiser
 6. maj – Joe Grant, Disneyjev umjetnik
 8. maj – Nasrat Parsa, afganistanski pjevač
 12. maj – Martin Lings, engleski pisac, naučnik i filozof
 12. maj – Monica Zetterlund, švedska glumica i pjevačica
 13. maj – Gunnar Nilsson, švedski bokser
 14. maj – Jimmy Martin, američki pjevač i gitarist
 18. maj – Arne Augustsson, švedski glumac
 20. maj – Paul Ricœur, francuski filozof
 23. maj – Wael Rubaies, irački poliičar
 24. maj – Björn Rönnquist, švedski umjetnik
 25. maj – Ismail Merchant, indijski filmski producent
 26. maj – Eddie Albert, američki glumac
 27. maj – Max Lundgren, švedski pisac
 29. maj – Oscar Brown J:r, američki pjevač i tekstopisac

 Juni 
 1. juni – George Mikan, američki košarkaš
 6. juni
 Anne Bancroft, američka glumica
 Dana Elcar, američka glumica
 11. juni – Vasco Gonçalves, portugalski general
 13. juni – Álvaro Cunhal, predsjednik komunističke partije Portugala
 15. juni – Alassio Galetti, italijanski biciklist
 16. juni – Per Henrik Wallin, švedski pijanist
 18. juni – Hans Nestius, švedski novinar i pisac
 18. juni – Chris Griffin, američki muzičar
 19. juni – Totta Näslund, švedski pjevač i muzičar
 20. juni – Jack S. Kilby, američki fizičar, dobitnik Nobelove nagrade 2000.

 Juli 
 1. juli – Renaldo "Obie" Benson, američki pjevač Four Topsa
 1. juli – Luther Vandross, američki R&B-pjevač
 3. juli – Džafer Obradović, bosanskohercegovački književni kritičar, esejist i publicist
 3. juli – Siv Ericks, švedska glumica
 6. juli – Evan Hunter, (Ed McBain), američki pisac
 6. juli – Claude Simon, francuski pisac
 11. juli – Frances Langford, američka pjevačica
 13. juli – Mathias Henrikson, švedski glumac
 17. juli – Geraldine Fitzgerald, američka glumica
 17. juli – Edward Heath, britanski premijer (1970–1974)
 17. juli – Tommy Johnson, švedski glumac
 18. juli – William Westmoreland, američki general
 20. juli – James Doohan, kanadski glumac
 21. juli – John Baldry (Long John Baldry), britanski muzičar
 22. juli – Jean Charles de Menezes, brazilski električar nastanjen u Londonu
 29. juli – Hildegarde, američka pjevačica
 29. juli – Al McKibbon, američki muzičar
 30. juli – John Garang, vođa gerile u Sudanu
 31. juli – Wim Duisenberg, holandski političar

 August 
 1. august – Kralj Fahd bin Abdul Aziz, Saudijska Arabija
 2. august – Jay S. Hammond, guverner Aljaske (1974–1982)
 3. august – Mahmoud Ahmadinejad, šesti predsjednik Irana
 6. august – Robin Cook, bivši britanski ministar vanjskih poslova
 6. august – Ibrahim Ferrer, kubanski pjevač u Buena Vista Social Club
 8. august – Barbara Bel Geddes, američka glumica
 9. august – Matthew McGrory, američki glumac
 10. august – Emery "Detroit Junior" Williams, američki muzičar
 12. august – Lakshman Kadirgamar, ministar vanjskih poslova Šri Lanke (1994–2001, 2004–2005)
 12. august – Charlie Norman, švedski pijanist
 13. august – David Lange, premijer Novog Zelanda (1984–1989)
 15. august – James Dougherty, američki detektiv i političar, Marilyn Monroes prvi muž
 16. august – Roger Schutz, brat Roger, švicarski fratar, osnivač samostana Taizé
 16. august – Vassar Clements, američki muzičar
 23. august – Brock Peters, američki glumac
 28. august – Hans Clarin njemački glumac

 Septembar 
 1. septembar – R.L. Burnside, američki muzičar
 2. septembar
 Bob Denver, američki glumac
 Erik Frank, švedski kompozitor i muzičar
 3. septembar – William Rehnquist, američki pravnik, predsjednik Vrhovnog suda SAD-a (1986–2005)
 4. septembar – Bo Alm, švedski sportski novinar
 5. septembar
 Rizal Nurdin, guverner Sumatera Utara
 Raja Inal Siregar, bivši guverner Sumatera Utara
 6. septembar – Eugenia Charles, premijerka Dominikanske Republike (1990–1995)
 13. septembar – Julio César Turbay Ayala, predsjednik Kolumbije (1978–1982)
 14. septembar – Robert Wise, američki filmski režiser i producent
 15. septembar
 Aleksandar Ravlić, bosanskohercegovački novinar i fotograf
 Sidney Luft, američki filmski producent
 20. septembar – Simon Wiesenthal, poznati "lovac na naciste"
 22. septembar – Leavander Johnson, američki bokser
 26. septembar – Henrik Flöjt, finski biatlonac i svjetski prvak u biatlonu

 Oktobar 
 2. oktobar – August Wilson, američki pozorišni pisac
 3. oktobar – Ronnie Barker, britanski glumac i komičar
 10. oktobar- Milton Obote, bivši predsjednik Ugande
 11. oktobar – Sergio Citti,italijanski filmski režiser i pisac
 12. oktobar – Ghazi Kanaan, ministar unutrašnjih poslova Sirije
 16. oktobar – Inger Wahlöö, švedski novinar i pisac
 17. oktobar – Ba Jin, kineski pisac
 18. oktobar – Aleksandar Jakovljev, ruski ekonomist i saradnik Mihaila Gorbačova
 19. oktobar – Luis Adolfo Siles Salinas, predsjednik Bolivije 1969.
 20. oktobar – Shirley Horn, američka muzičarka
 22. oktobar – Yon Hyong Muk, bivši šef vlade Sjeverne Koreje
 24. oktobar – Rosa Parks, borac za građanska prava američkih crnaca
 24. oktobar – José Azcona del Hoyo, bivši predsjednik Hondurasa
 31. oktobar – John "Beatz" Holohan, američki bubnjar

 Novembar 
 1. novembar – Skitch Henderson, američki dirigent
 1. novembar – Michael Piller, američki producent
 3. novembar – Kent Andersson, švedski glumac
 5. novembar – John Fowles, britanski književnik
 8. novembar – Bo Högberg, švedski bokser
 9. novembar – K. R. Narayanan, indijski predsjednik (1997-2002)
 10. novembar – Roland Schütt, švedski književnik
 11. novembar – Patrick Lichfield, britanski fotograf
 11. novembar – Izzat Ibrahim al-Douri, irački dopredsjednik
 16. novembar – Ralph Edwards, američki radijski i televizijski producent
 19. novembar – Erik Balling, danski režiser
 20. novembar – Chris Whitley, američki pjevač i tekstopisac
 21. novembar – Gustaf Olivecrona, švedski novinar
 23. novembar – Constance Cummings, američki glumac
 24. novembar – Pat Morita, američki glumac
 25. novembar – Đorđe Kisić, bosanskohercegovački muzičar
 27. novembar – Jocelyn Brando, američka glumica
 30. novembar – Mikael "Micke" Dubois, švedski komičar, glumac i pjevač

 Decembar 
 2. decembar – Gösta Carlsson, švedski rukometaš
 2. decembar – Alicia Markova balerina
 10. decembar – Richard Pryor, američki glumac i komičar
 10. decembar – Eugene McCarthy, američki senator
 14. decembar – Annette Stroyberg, danska glumica
 16. decembar – John Spencer, američki glumac
 17. decembar – Jack Anderson, američki novinar

 Nobelove nagrade 
 Fizika
 Roy J. Glauber, SAD
 John L. Hall, SAD
 Theodor Hänsch, Njemačka
 Hemija
 Robert Grubbs, SAD
 Richard Schrock, SAD
 Yves Chauvin, Francuska
 Fiziologija ili medicina
 Barry Marshall, Australija
 Robin Warren, Australija
 Književnost
 Harold Pinter, Ujedinjeno Kraljevstvo
 Mir
 IAEA
 Mohamed el-Baradei, Egipat
 Ekonomija
 Robert J. Aumann, SAD
 Thomas C. Schelling, SAD

 Reference