Saborna crkva u Sarajevu

Saborna crkva u Sarajevu jedan je od najvećih pravoslavnih hramova na Balkanu. Crkva se nalazi u samom centru grada, pored Ekonomskog fakulteta, sa desne strane rijeke Miljacke. Saborna crkva u Sarajevu posvećena je rođenju Presvete Bogorodice.

Prije rata u njoj je bilo sjedište Mitropolije Dabrobosanske.

 Gradnja 
Odluka o njenoj izgradnji donijeta je na početku 1859, a sama gradnja započeta je 1863. i trajala je 11 godina. Radovi su završeni 1. maja 1874. Osvećenje završene crkve izvršio je mitropolit dabrobosanski Pajsije godine 1872.

Dozvolu za izgradnju crkve izdao je sultan Abdul Aziz da bi ublažio kritike iz Evrope zbog vjerske netrpeljivosti. Sama crkva je izgrađena  dobrovoljnim prilozima građana Sarajeva i okolnih mjesta, kao i dubrovačkih, beogradskih, tršćanskih i bečkih trgovaca. Postoji zapis da je i sam sultan bio jedan od onih koji su dali svoj prilog.

 Izgled crkve 
mini|desno|250px|Saborna crkva po noći
Današnji izgled crkve malo se razlikuje od prvobitnog. Saborna crkva je građena od kamena. U osnovi je trobrodna bazilka kombinovana sa upisanim krstom i ima pet kupola. Crkva je duga 37 m, široka 22.5 m. Visina zidova je 15.5 m, srednje kupole 34 m, a malih 20 m. Prvobitno je bila prekrivena olovnim krovom, ali su u vrijeme Prvog svjetskog rata Austrijanci skinuli olovo, uključujući zvona i pokrili crkvu limom. Nakon toga je 1921. izvršena prva rekonstrukcija kada je u crkvu uvedena električna energija i kada su postavljena nova zvona težine 2.800 kg, 1.600 kg i 750 kg, te bakarni krov. Urađena je i unutrašnja adaptacija objekta.

 Unutrašnjost crkve 
Godine 1873. arhimandrit Sava Kostanović je iz Rusije donio ikone za ikonostas koje se i danas nalaze u crkvi. Oltar, kao i prostor ispred njega je uzdignut u odnosu na ostatak crkve za tri stepenika. Uz zidove crkve nalaze se drvene stolice. Na oltaru se nalaze tri kubeta, a u ostatku crkve su još pet, većih. Uz desni stub smješten je pozlaćeni tron za mitropolita.

Unutrašnji zidovi ukrašeni su ornamentalnom slikanom dekoracijom. Lukovi, svodovi i apsida crkve također su ukrašeni ornamentikom.

 Crkva poslije rata 1992-1995 
U toku ratnih dejstava crkva nije oštećena. Međutim, zbog godina koje su prošle, vanjska rekonstrukcija je ipak nakon rata obavljena, i to donacijom Grčke. Također, u godinama poslije rata, Srpska pravoslavna crkva pokušava da vrati u posjed zgradu Ekonomskog fakulteta u Sarajevu, prostor koji je zajedno sa trgom kupljen za izgradnju Saborne crkve i pravoslavne bogoslovije u periodu između 1859. i 1862. Spor je još uvijek u toku.

 Također pogledajte 
 Dabrobosanska mitropolija
 Pravoslavlje u Bosni i Hercegovini

 Reference 

 Vanjski linkovi 

Internet prezentacija saborne crkve

Kategorija:Srpske pravoslavne crkve u Sarajevu
Kategorija:1874. u arhitekturi
Kategorija:Crkve sagrađene 1874.
Kategorija:Građevine u Sarajevu
Kategorija:Nacionalni spomenici u Sarajevu