Spisak dobitnika Nobelove nagrade za hemiju

Nobelovu nagradu za hemiju (švedski: Nobelpriset i kemi) Kraljevska švedska akademija nauka svake godine dodeljuje naučnicima iz različitih oblasti hemije. To je jedna od pet Nobelovih nagrada ustanovljenih testamentom Alfreda Nobela 1895. Ove nagrade se dodjeljuju za izuzetan doprinos u hemiji, fizici, književnosti, miru i fiziologiji ili medicini. Kako je naloženo Nobelovom voljom, nagradu administrira Nobelova fondacija, a dodjeljuje Kraljevska švedska akademija nauka. Prva Nobelova nagrada za hemiju dodijeljena je 1901. Jacobusu Henricusu van 't Hoffu iz Nizozemske. Svaki primalac dobija medalju, diplomu i novčanu nagradu koja je varirala tokom godina. Van 't Hoff je 1901. dobio 150.782 švedskih kruna, što je jednako 7.731.004 švedskih kruna u decembru 2007. Nagrada se uručuje u Stockholmu na godišnjoj ceremoniji 10. decembra, na godišnjicu Nobelove smrti.

GodinaSlikaImeDržavaDoprinosReferenca1901. 75px Jacobus Henricus van 't Hoff  "za otkriće zakona hemijske dinamike i osmotskog pritiska u rastvorima"1902. 75px Hermann Emil Fischer  "za rad na sintezi šećera i purina"1903. 75px Svante August Arrhenius  "za teoriju elektrolitičke disocijacije"1904. 75px William Ramsay  "za otkriće hemijskih elemenata inertnih plinova u zraku"1905. 75px Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer  "za rad na organskim bojama i hidroaromatskim spojevima"1906. 75px Henri Moissan  "za istraživanje i izolaciju elementa fluora, i za električnu peć nazvanu po njemu"1907. 75px Eduard Buchner  "za biohemijska istraživanja i otkriće nećelijske fermentacije"1908. 75px Ernest Rutherford  "za istraživanja u oblasti raspada hemijskih elemenata i hemiju radioaktivnih supstanci"1909. 75px Wilhelm Ostwald  "za rad na katalizi i istraživanja u oblasti hemijske ravnoteže i brzina hemijskih reakcija"1910. 75px Otto Wallach  "za rad u oblasti acikličnih spojeva"1911. 75px Maria Skłodowska-Curie  "za otkriće radija i polonija "1912. 75px Victor Grignard  "za otkriće Grinjarovog reagensa" 75px Paul Sabatier  "za metodu hidrogenacije organskih spojeva"1913. 75px Alfred Werner  "za rad na vezama atoma u molekulama"1914. 75px Theodore William Richards  "za određivanje atomske mase velikog broja elemenata"1915. 75px Richard Martin Willstätter  "za istraživanje biljnih pigmenata"1916.Nije dodijeljena1917.1918. 75px Fritz Haber  "za sintezu amonijaka"1919. Nije dodijeljena1920. 75px Walther Hermann Nernst  "za rad u oblasti termohemije"1921. 75px Frederick Soddy  "za rad na hemiji radioaktivnih supstanci i istraživanje izotopa"1922. 75px Francis William Aston  "za otkriće stabilnih izotopa za veliki broj neradioaktivnih i za pravilo cijelog broja"1923. 75px Fritz Pregl  "za izum metode mikroanalize organskih supstanci"1925. Richard Adolf Zsigmondy  "za demostraciju heterogene prirode koloidnih rastvora i metode"1926. 75px Theodor Svedberg  "za rad na disperznim sistemima"1927. 75px Heinrich Otto Wieland  "za istraživanje žučnih kiselina i srodnih supstanci"1928. 75px Adolf Otto Reinhold Windaus  "za istraživanje sterola i njihovu vezu sa vitaminima"1929. 75px Arthur Harden "za istraživanje fermentacije šećera i fermentativnih enzima" 75px Hans Karl August Simon von Euler-Chelpin 1930. 75px Hans Fischer  "za istraživanje hemina i hlorofila"1931. 75px Carl Bosch "za doprinos u hemijskim metodama sa visokim pritiskom" 75px Friedrich Bergius 1932. 75px Irving Langmuir  "za rad u oblasti hemije površina"1933.Nije dodijeljena1934. 75px Harold Clayton Urey  "za otkriće deuterija"1935. 75px Frédéric Joliot "za sintezu novih radioaktivnih elemenata" 75px Irene Joliot-Curie 1936. 75px Petrus (Peter) Josephus Wilhelmus Debye "za rad na molekulskim strukturama ispitivanjem dipolnog momenta i metodom rendgenske difrakcije i elektrona u gasovima"1937. 75px Walter Norman Haworth  "za rad na ugljikohidratima i vitaminu C" 75px Paul Karrer  "za rad na karotenoidima, flavinima i vitaminima A i B2"1938. 75px Richard Kuhn  "za rad na karotenoidima i vitaminima"1939. 95x95px Adolf Friedrich Johann Butenandt  "za rad na polnim hormonima" 75px Leopold Ružička  "za rad na polimetilenima i višim terpenima"1940.Nije dodijeljena1941.1942.1943. 75px George de Hevesy  "za rad na upotrebi izotopa kao radiaktivnih markera u proučavanju hemijskih procesa"1944. 75px Otto Hahn  "za otkriće nuklearne fisije teških atomskih jezgri"1945.  75px Artturi Ilmari Virtanen  "za istraživanje i otkrića u poljoprivrednoj i nutricionističkoj hemiji, posebno za metod konzerviranja stočne hrane"1946. 75px James Batcheller Sumner  "za otkruće kristalne forme enzima" 75px John Howard Northrop "za sintezu enzima i virusnih proteina u čistom obliku" 106x106px Wendell Meredith Stanley 1947. 75px Robert Robinson  "za istraživanje biljnih proizvoda, posebno alkaloida"1948. 75px Arne Wilhelm Kaurin Tiselius  "za istraživanje elektroforeze i adsorpcijske analize"1949. William Francis Giauque  "za doprinus u hemijskoj termodinamici"1950. 75px Otto Paul Hermann Diels "za otkriće i razvoj sinteze diena (Diels-Alderova reakcija)" 75px Kurt Alder 1951. 75px Edwin Mattison McMillan "za otkrića u hemiji transuranskih elemenata" 75px Glenn Theodore Seaborg 1952. 75px Archer John Porter Martin "za otkriće particione hromatografije" 75px Richard Laurence Millington Synge 1953. 75px Hermann Staudinger  "za otkrića u oblasti hemije makromolekula"1954. 75px Linus Carl Pauling  "za istraživanje prirode hemijskih veza"1955. 75px Vincent du Vigneaud  "za rad na sumporovim spojevima, posebno za prvu sintezu polipeptidnih hormona"1956. 75px Cyril Norman Hinshelwood "za istraživanje mehanizama hemijskih reakcija" 75px Nikolaj Nikolajevič Semjonov 1957. 75px Sir Alexander Todd  "za rad na nukleotidima i koenzimima"1958. 75px Frederick Sanger  "za rad na primarnoj strukturi proteina, posebno insulina"1959. 75px Jaroslav Heyrovský "za otkriće i razvoj polarografske analitičke metode"1960. 75px Willard Frank Libby  "za datiranje pomoću ugljika C-14"1961. 75px Melvin Calvin  "za istraživanje asimilacije ugljik-dioksida kod biljaka"1962. 75px Max Ferdinand Perutz "za ispitivanje strukture globularnih proteina" 75px John Cowdery Kendrew 1963. 75px Karl Ziegler  "za otkrića u vezi viših polimera" 75px Giulio Natta 1964. 75px Dorothy Crowfoot Hodgkin  "za rendgensko određivanje strukture važnih biohemijskih spojeva"1965. 75px Robert Burns Woodward  "za dostignuća u organskoj sintezi"1966. 75px Robert Sanderson Mulliken  "za rad u na hemijskim vezama i elektronskoj strukturi molekula"1967. 75px Manfred Eigen "za ispitivanje ekstremno brzih hemijskih reakcija, pomijeranjem ravnoteže pomoću kratkih energetskih impulsa" 75px Ronald G. W. Norrish  75px George Porter 1968. 75px Lars Onsager  "za otkriće recipročnih relacija, koje su i nazvane po njemu"1969. 75px Derek H. R. Barton "za doprinos u razvoju koncepta konformacije (tercijarne strukture)" 75px Odd Hassel 1970. 75px Luis F. Leloir  "za otkriće nukleotidnih šećera i njihovu ulogu u sintezi ugljikohidrata"1971. 75px Gerhard Herzberg  "za doprinos u elektronskoj strukturi i geometriji molekula, posebno slobodnih radikala"1972. 75px Christian B. Anfinsen  "za rad na ribonukleazi, posebno na vezi između sekvence aminokiselina i biološki aktivne konformacije" Stanford Moore "za doprinos u razumijevanju povezanosti hemijske strukture i katalitičke aktivnosti aktivnog centra molekule ribonukleaze" William H. Stein 1973. Ernst Otto Fischer "za pionirski rad, nezavisno jedan od drugog, u hemiji organometalnih spojeva (takozvani sendvič-spojevi)" 75px Geoffrey Wilkinson 1974. 75px Paul J. Flory  "za teoretski i eksperimentalni rad u oblasti fizikalne hemije makromolekula"1975. 75px John Warcup Cornforth  "za razumijevanje stereohemije enzimski kataliziranih reakcija" 75px Vladimir Prelog  "za istraživanja u oblasti hiralnosti (stereohemije) organskih molekula i reakcija"1976. 75px William Nunn Lipscomb, Jr.  "za istraživanje strukture borana i problema hemijskog vezanja"1977. 75px Ilya Prigogine  "za doprinos u neravnotežnoj termodinamici, posebno teoriji disipativnih struktura"1978. 75px Peter D. Mitchell  "za doprinos razumijevanju biološkog transfera energije kroz kemiosmotsku teoriju"1979. 75px Herbert C. Brown "za razvoj i upotrebu spojeva bora i fosfora u organskoj sintezi" Georg Wittig 1980. 75px Paul Berg  "za studije biohemije hukleinskih kiselina, posebno rekombinantne DNK" 75px|Walter Gilbert Walter Gilbert "za doprinos u određivanju sekvence baza u nukleinskim kiselinama" 75px|Frederick Sanger Frederick Sanger 1981. 75px Kenichi Fukui "za teorije toka hemijskih reakcija" 75px Roald Hoffmann 1982. 75px Aaron Klug  "za razvoj kristalografske elektronske mikroskopije i objašnjenje strukture biološki važnih kompleksa nukleinskih kiselina sa proteinima"1983. 75px Henry Taube  "za rad na mehanizmima reakcija sa elektronskim transferom"1984. 75px Robert Bruce Merrifield  "za razvoj metodologije sinteze na čvrstoj matrici"1985. 75px Herbert A. Hauptman "za dostignuća u razvoju direktnih metoda određivanja kristalne strukture" 75px Jerome Karle 1986. 75px|Dudley R. Herschbach Dudley R. Herschbach "za doprinos u hemijskoj dinamici elementarnih procesa" 75px Yuan T. Lee  75px John C. Polanyi 1987. Donald J. Cram "za razvoj i upotrebu molekula sa strukturno specifičnim interakcijama visoke selektivnosti" 75px Jean-Marie Lehn  Charles J. Pedersen 1988. 75px Johann Deisenhofer "za određivanje trodimenzionalne strukture fotosintetskog reakcionog centra" 75px|Robert Huber Robert Huber  75px Hartmut Michel 1989. 75px Sidney Altman "za otkriće katalitičkih osobina RNK" 75px|Thomas R. Cech Thomas R. Cech 1990. 75px Elias James Corey  "za razvijanje teorije i metodologije organske sinteze"1991. 75px|Richard R. Ernst Richard R. Ernst  "za doprinos i razvoj NMR spektroskopije visoke rezolucije"1992. 75px Rudolph A. Marcus  "za doprinos teoriji reakcija elektronskog transfera u hemijskim sistemima"1993. 75px Kary B. Mullis  "za otkriće metode polimerazne lančane reakcije (PCR)" 75px Michael Smith  "za doprinos razvoju site-directed mutageneze zasnovane na oligonukleotidima i njenom razvoju za ispitivanje proteina"1994. 75px George A. Olah  "za doprinos hemiji karbokationa"1995. 75px Paul J. Crutzen "za rad u oblasti atmosferske hemije, posebno razlaganjem ozona" 75px Mario J. Molina  75px F. Sherwood Rowland 1996. 75px Robert Curl "za otkriće fulerena" 75px Harold Kroto  75px Richard Smalley 1997. 75px Paul D. Boyer "za objašnjenje enzimskih mehanizama u sintezi adenozin trifosfata" 75px John E. Walker  75px Jens C. Skou  "za otkriće ion-transportnog enzima, Na+K+-ATPaza"1998. 75px|Walter Kohn Walter Kohn  "za razvoj teorije funkcionalne gustoće (eng. density functional theory - DFT)" John Anthony Pople John A. Pople  "za razvoj računalnih metoda u kvantnoj hemiji"1999. 75px Ahmed H. Zewail  "za istraživanja prelaznih stanja hemijskih reakcija pomoću femtosekundne spektroskopije"2000. 75px Alan J. Heeger "za otkriće i razvoj vodljivih polimera" 75px Alan G MacDiarmid  75px Hideki Shirakawa 2001. William S. Knowles "za rad na hiralno kataliziranim reakcijama hidrogenacije" 75px|Ryōji Noyori Ryoji Noyori  75px|Barry Sharpless K. Barry Sharpless  "za rad na hiralno kataliziranim reakcijama oksidacije"2002. 75px|John B. Fenn John B. Fenn "za razvoj metode desorpcijske ionizacije za analizu bioloških makromolekula metodom masene spektroskopije" 75px Koichi Tanaka  75px|Kurt Wüthrich Kurt Wüthrich  "za razvoj NMR spektroskopije za određivanje trodimenzionalne strukture bioloških makromolekula u rastvoru"2003. 75px Peter Agre  "za otkriće vodenih kanala" 75px|Roderick MacKinnon Roderick MacKinnon  "za strukturna i menanistička ispitivanja ionskih kanala u ćelijskim membranama"2004. 75px Aaron Ciechanover "za otkriće ubikvitinom posredovane razgradnje proteina" 75px Avram Hershko  75px Irwin Rose 2005. 75px|Robert Grubbs Robert Grubbs "za razvoj metode metateze u organskoj sintezi“" 75px Richard Schrock  75px Yves Chauvin 2006. 75px Roger D. Kornberg  "za istraživanje molekularne osnove eukariotske trankripcije"2007. 75px Gerhard Ertl  "za istraživanje hemijskih procesa na čvrstim površinama"2008. 75px Osamu Shimomura "za doprinos u otkrivanju zelenofluoroscentnog proteina" 75px Martin Chalfie  75px Roger Tsien 2009. 75px Venkatraman Ramakrishnan "za studije strukture i funkcije ribosoma" 75px Thomas A. Steitz  75px Ada E. Yonath 2010. 75px Richard F. Heck "za međukuplovane reakcije katalizirane paladijem pri organskim sintezama" 75px Ei-ichi Negishi  75px Akira Suzuki 2011. 75px Daniel Shechtman  "za otkriće kvazikristala"2012. 75px Robert Lefkowitz "za proučavanje receptora kuplovanih G-bjelančevina" 75px Brian Kobilka 2013. 75px Martin Karplus "za razvoj višeskalnih modela za kompleksne hemijske sisteme" 75px Michael Levitt  75px Arieh Warshel 2014. 75px Eric Betzig "za razvoj super-razlučive mikroskopije fluorescencijom" 75px Stefan W. Hell  75px William E. Moerner 2015. 75px Tomas Lindahl "za mehanističke studije DNK popravka" 75px Paul L. Modrich  75px Aziz Sancar 2016. 75px Jean-Pierre Sauvage "za dizajn i sintezu molekularnih mašina" 75px Fraser Stoddart  75px Ben Feringa 2017. 75px Jacques Dubochet "za razvoj krio-elektronske mikroskopije visoke rezolucije za određivanje strukture biomolekula u rastvorima" 75px Joachim Frank  75px Richard Henderson 2018. 75px Frances Arnold "za usmjerenu evoluciju enzima"Press Release: The Nobel Prize in Chemistry 2018  75px George P. Smith "za fazni prikaz peptida i antitijela" 75px Gregory Winter 2019. 75px John B. Goodenough  75px M. Stanley Whittingham "za razvoj litijum-jonskih baterija" 75px Akira Yoshino 2020. 75px Emmanuelle Charpentier "za razvoj metode za uređivanje genoma" 75px Jennifer Doudna 2021. 75px Benjamin List "za razvoj asimetrične organokatalize" 75px David W.C. MacMillan 2022. 75px Carolyn Bertozzi "za razvoj klik hemije i bioortogonalne hemije" 75px Morten Meldal  75px K. Barry Sharpless 2023. 75px Moungi G. Bawendi "za otkriće i sintezu kvantnih tačaka" 75px Louis E. Brus  75px Aleksej Jekimov 2024. 75px David Baker “za predviđanje strukture proteina” 75px Demis Hassabis  John M. Jumper 

 Također pogledajte 
 Alfred Nobel
 Nobelova nagrada
 Spisak dobitnika Nobelove nagrade za fiziku
 Spisak dobitnika Nobelove nagrade za fiziologiju ili medicinu
 Spisak dobitnika Nobelove nagrade za ekonomiju
 Spisak dobitnika Nobelove nagrade za mir

 Reference 

Kategorija:Nagrade
Kategorija:Nobelova nagrada