Engleski jezik

Engleski jezik jest zapadno-germanski jezik koji se sprva upotrebljavao u ranoj srednjovjekovnoj Engleskoj, a sada je globalni lingua franca. Engleski je bilo službeni jezik ili jedan od službenih jezika u skoro 60 suverenih država. Najčešće je govoreni jezik u Ujedinjenom Kraljevstvu, Americi, Kanadi, Australiji, Irskoj i Novom Zelandu, i široko se govori na Karibima, Africi i Južnoj Aziji. Ovo je treći najčešći maternji jezik u svijetu, nakon mandarinskog i španskog. Najčešće je učeni strani jezik i službeni jezik Ujedinjenih Nacija, Evropske unije, a koristi se i u više svjetskih i regionalnih međunarodnih organizacija. Najšire je korišten jezik germanske gupe, brojeći najmanje 70% govornika ove indoevropske branše.

Engleski se razvio kroz period od više od 1400 godina. Najraniji oblici engleskog, kao skup anglo-friskih dijalekata koji su donijeli u Veliku Britaniju anglosaksonski naseljenici u 5. vijeku, zvali su se Staroengleski. Srednji engleski je počeo u kasnom 11. vijeku sa Normanskim osvajanjem Engleske. Rani moderni engleski počeo je krajem 15. vijeka sa uvođenjem štampanih medija u London i biblije kralja Jakova, kao i sa početkom Velike smjene samoglasnika. Kroz svjetski uticaj Britanskog carstva, moderni engleski se raširio širom svijeta od 17. do sredine 20. vijeka. Kroz sve tipove printanih i elektronskih medija, kao i sa pojavom Sjedinjenih Država kao globalne supersile, engleski jezik je postao glavni jezik na međunarodnoj sceni i lingua franca u više regija i u profesionalnom kontekstu kao što je nauka, navigacija i pravo.

Moderni engleski ima malo infleksije u usporedbi sa više drugih jezika, i zasniva se više na pomoćnim glagolima i redu riječi za izražavanje kompleksnih vremena, aspekata i raspoloženja, kao i pasivne konstrukcije, upita i nešto negacije. Bez obzira na vidljivu varijaciju između akcenata i dijalekata engleskog korištenih u različitim državama i regijama – u smislu fonetike i fonologije, a ponekad isto i vokabulara, gramatike i izgovora – govornici engleskog jezika širom svijeta su u mogućnosti komunicirati međusobno relativno bez poteškoća.

 Klasifikacija 

Engleski je indoevropski jezik, te pripada zapadnogermanskoj grupi germanskih jezika. Najbliži engleskom jesu friski jezici, kao i engleska i friska forma od Anglo-friske podgrupe unutar zapadnogermanskih. Starosaksonski jezik i njegovi nasljednici niskonjemački jezici također su blisko vezani, a ponekad niski njemački, engleski i friski grupišu se zajedno kao ingvaeonički jezici i sjevernomorski germanski jezici. Modernni engleski je nasljednik srednjeg engleskog jezika, koji dalje dolazi od staroengleskog jezika. Određeni dijalekti starog i srednjeg engleskog razvijeni su u veći broj drugih engleskih (anglikanskih) jezika, uključujući škotski jezik kao i izumrli fingalijski jezik i Forth i Bargy dijalekte u Irskoj.

Engleski je klasificiran kao germanski jezik jer dijeli nove jezičke osobine (različite od ostalih indoevropskih jezika) sa ostalim germanskim jezicima poput holandskog, njemačkog i švedskog. Ove dijeljene inovacije pokazuju da su jezici nastali od jednog zajedničkog pretka, koji lingvisti nazivaju pragermanski. Neke dijeljene osobine germanskih jezika jesu upotreba modalnih glagola, podjela glagola u jake i slabe klase, i promjena glasa utjecajna na praindoevropske suglasnike, poznata kao Grimmov i Vernerov zakon. Kroz Grimmov zakon, riječ za foot počinje sa {IPA|/f/}} u germanskim jezicima, ali srodne riječi u ostalim indoevropskim jezicima počinju sa . Engleski je klasificiran kao anglofriski jezik jer friski i engleski dijele ostale osobine, kao što je palatalizacija suglasnika koji su bili velarni suglasnici u pragermanskom.
 Engleski sing, sang, sung; Holandski zingen, zong, gezongen; Njemački singen, sang, gesungen (jaki glagol)
 Engleski laugh, laughed; Holandski i njemački lachen, lachte (slabi glagol)
 Engleski foot, Holandski voet, German Fuß, Norveški i švedski fot (inicijalno  izvedeno iz protoindoevropskog  kroz Grimmov zakon)
 Latinski pes, ped-; Moderni grčki  pódi; Ruski  pod; Sanskrt  pád (originalno protoindoevropski )
 Engleski cheese, friski tsiis (ch i ts sa palatalizacijom)
 Njemački Käse i holandski kaas (k bez palatalizacije)

Engleski, kao ostali ostrvski germanski jezici, islandski i farski, razvili su se nezavisno od kontinentalnih germanskih jezika i njihovih uticaja. Engleski tako nije međusobno razumljiv ni sa jednim kontinentalnim germanskim jezikom, razlikujući se u rječniku, sintaksi i fonologiji, iako neki, kao što je holandski, pokazuju jake afinitete sa engleskim, posebno sa njegovim ranijim fazama.

Pošto se engleski kroz historiju značajno izmijenio u odgovoru na kontakt sa drugim jezicima, posebno staronorveškim i normanskim francuskim, neki učenjaci su tvrdili da engleski može biti smatran mijašanim jezikom ili kreolskim – teorija zvana "Kreolska hipoteza o srednjem engleskom". Iako postoji veliki stepen uticaja iz ovih jezika na rječnik i gramatiku modernog engleskog, većina jezičkih specijalista ne smatraju engleski pravim miješanim jezikom.

 Historija 
Engleski jezik je nastao iz jezika germanskih plemena koja su se u kasnom starom vijeku naselila na jugoistoku otoka Velike Britanije. S razvojem kolonijalnog carstva Engleske, u područjima koja je kolonizirala njen je jezik postajao dominantan, a često i službeni. U Sjedinjenim Američkim Državama na saveznoj razini ne postoji službeni jezik, ali de facto službeni jezik je engleski. U Kanadi se, osim u Quebecu gdje je dominantniji francuski, također govori engleski. Jezici indijanskih plemena koja su živjela u Sjevernoj Americi su skoro izumrli, kako su dotična plemena raseljena u rezervate i pri tome bitno reducirana, a praktično svi njihovi pripadnici asimilirani u današnju civilizaciju.

Sličan proces zbivao se za vrijeme kolonizacije Južnoafričke Republike, Australije te Novog Zelanda, s istim posljedicama.

 Gramatika 

Za razliku od bosanskog i većine slavenskih jezika engleski je tokom historijskog razvoja gotovo izgubio deklinaciju imenica i pridjeva:

 množina pravilnih imenica tvori se dodavanjem nastavka s ili es,
 praktično postoje dva padeža, nominativ i tzv. saksonski genitiv

 Izgovor 
Engleski za većinu riječi ima tzv. historijski pravopis koji je uglavnom fiksiran u vrijeme izuma štamparstva pa je zbog jezičnih promjena teško predvidjeti izgovor riječi na temelju zapisanog oblika. Također, u engleskom postoje neki glasovi kojih nema u bosanskom jeziku, naprimjer suglasnik // u riječi the i veći broj samoglasnika i dvoglasa.

 Reference 

 Vanjski linkovi 

 rjecnik.ba On-Line Englesko-Bosanski dvosmjerni rječnik 
 Cambridge rječnik 
 Engleski online riječnici 
 Online alati za učenje engleskog jezika
 Engleska Wikipedia 
 More than 20000 English words recorded by a native speaker 
 Bosnian-English dictionary 


Kategorija:Germanski jezici
Kategorija:Jezici u Ujedinjenom Kraljevstvu
Kategorija:Jezici u Irskoj
Kategorija:Jezici u Sjedinjenim Američkim Državama
Kategorija:Jezici u Kanadi
Kategorija:Jezici na Novom Zelandu
Kategorija:Jezici na Arktiku
Kategorija:Jezici u Australiji