Spisak operativnih sistema

Ovo je pregled raznih operativnih sistema (OS), od ranih i historijski važnih do modernih i specijaliziranih verzija, uključujući kako komercijalne tako i slobodne/open source varijante.

 Rani operativni sistemi (historijski važni) 
 CTSS (Compatible Time-Sharing System, razvijen na MIT-u)
 Incompatible Timesharing System (razvijen također na MIT-u)
 THE operativni sistem (autor Dijkstra i saradnici)
 Multics (zajednički projekat Bell Labs-a, General Electric-a i MIT-a)
 Master programme za Leo III (oko 1962; prvi put namijenjen komercijalnoj upotrebi)
 RC 4000 Multiprogramming System (razvio Regnecentralen 1969. godine)

 Rani, komercijalni (ili zakonom zaštićeni) OS 
 Apple DOS (rane verzije bile su kombinacija ROM-ugrađenog firmwarea i Integer BASIC-a; kasnije uključivale i Microsoft BASIC)
 BOS (cross-platform, baziran na komandnoj liniji)
 Porodica Commodore PET, Commodore 64 i Commodore VIC-20
 Prvi IBM PC (imao tri opcije OS-a: UCSD p-System, CP/M-86 i PC DOS)
 Sinclair Micro i QX
 TRS-DOS, razni ROM OS (većina se temeljila na Microsoft BASIC-u uz sistemske ekstenzije)
 TI-99/4A (ugrađeni OS i BASIC)
 FLEX (razvio Technical Systems Consultants za Motorola 6800; korišten na SWTPC, Tano, Gimix i dr.)
 FLEX9 (za Motorola 6809)
 mini-FLEX (5.25" disk varijanta za 6800)
 CMT-ROS

 Podjela po proizvođačima 
U nastavku su navedeni operativni sistemi grupirani prema kompanijama ili hardverskim platformama.

 Acorn 
 Arthur
 ARX
 RISC OS
 RISCiX

 Amiga 
 AmigaOS
 Amiga Linux
 AMIX (Amiga Unix 4.0)
 Minix/Amiga (port Minixa)
 NetBSD/Amiga
 OpenBSD/Amiga

 Apple / Macintosh 
 Apple DOS
 ProDOS
 GS/OS
 Lisa OS
 A/UX
 Klasični Mac OS:
 System 6
 System 7 (kodni naziv: "Big Bang")
 Mac OS 8
 Mac OS 9
 macOS:
 Mac OS X 10.0 ("Cheetah")
 Mac OS X 10.1 ("Puma")
 Mac OS X 10.2 ("Jaguar")
 Panther (10.3)
 Tiger (10.4)
 Leopard (10.5)
 Snow Leopard (10.6)
 Lion (10.7)
 Mountain Lion (10.8)
 Mavericks (10.9)
 Yosemite (10.10)
 El Capitan (10.11)
 Sierra (10.12)
 High Sierra (10.13)
 macOS Mojave (10.14)
 macOS Catalina (10.15)
 macOS Big Sur (11)
 macOS Monterey (12)
 macOS Ventura (13)
 Mac OS X Server (server varijanta)
 Darwin (bazni open-source OS)

 Atari ST 
 TOS
 MultiTOS
 MiNT

 Burroughs (kasnije Unisys) 
 BTOS (ranije poznat kao CTOS)
 CWD
 MCP

 Convergent Technologies (kasnije Unisys) 
 CTOS (kupio Unisys)

 Be Incorporated 
 BeOS
 BeIA
 Zeta (nastavak BeOS-a)

 Digital / Tandem / Compaq / Hewlett-Packard (HP) 
 AIS
 OS/8
 ITS (za PDP-6 i PDP-10)
 MPE (HP)
 TOPS-10 (PDP-10)
 WAITS
 TENEX (BBN)
 TOPS-20 (PDP-10)
 RSTS/E (uglavnom PDP-11)
 RSX-11 (višekorisnički, multitasking OS za PDP-11)
 RT-11 (PDP-11)
 VMS (DEC-ov OS za VAX, kasnije OpenVMS)
 HP-UX
 Ultrix
 Digital UNIX (OSF/1 → HP Tru64)
 NonStop Kernel (Tandem fault-tolerant, izvorno “Guardian”)
 Guardian
 OSS (POSIX sloj)

 IBM 
 PC DOS
 OS/2 (razvijen s Microsoft-om)
 OS/2 Warp
 eComStation (licenciran Serenity Systems-u), kasnije ArcaOS
 Basic Operating System
 TOS (IBM) 
 OS/360
 DOS/360
 DOS/VSE
 z/VSE
 VM/CMS
 z/VM
 OS/VS1 (MFT)
 OS/VS2 (MVT → MVS → OS/390 → z/OS)
 TPF
 AIX (IBM-ova Unix varijanta)
 AOS (BSD derivat)
 ALCS
 IBSYS
 DPPX
 K42
 IBM značajno doprinosi Linuxu (kroz razne portove i kodne doprinose).

 Microsoft 
 Xenix (licencirani Unix, kasnije prodat SCO-u)
 MS-DOS (razvijen s IBM-om)
 Windows CE (Compact Edition)
 Windows Mobile (temeljen na Windows CE)
 Microsoft Windows (rane verzije su radile nad MS-DOS okruženjem)
 Windows 1.0 i Windows 2.0
 Windows 3.0 (prvi veći komercijalni uspjeh)
 Windows 3.1x
 Windows 95 (Windows 4.0)
 Windows 98 (Windows 4.1)
 Windows Me (Windows 4.9)
 OS/2 (u saradnji s IBM-om)
 Windows NT (NT linija)
 Windows 2000 (NT 5.0)
 Windows XP (NT 5.1)
 Windows Server 2003 (NT 5.2)
 Windows Vista (NT 6.0)
 Windows 7 (NT 6.1)
 Windows 8 (NT 6.2)
 Windows 8.1 (NT 6.3)
 Windows 10 (NT 10.0)
 Windows 11 (NT 10.0, generacija 21H2 nadalje)

 Slobodni (slični Unixu) 
Obuhvataju naučne, istraživačke i generalne Unix-like ili POSIX sisteme.

 Unix (nastao u Bell Labs oko 1970., autori Ken Thompson i Dennis Ritchie)
 Minix (razvio Andrew S. Tanenbaum)
 Amoeba (Andrews S. Tanenbaum, distribuirani)
 Plan 9 (Bell Labs, distribuirani)
 Inferno (Bell Labs)
 Plan B (nastao od Plan 9)
 Xinu (studentski OS, autor Douglas E. Comer)
 Solaris (nastao od SVR4 Unixa)
 SunOS (prethodnik Solarisa)

 Open source varijante 
 OpenSolaris → Illumos → OpenIndiana 
 BSD (Berkeley Software Distribution)
 FreeBSD (besplatan BSD)
 npr. DesktopBSD, DragonFly BSD, PC-BSD itd.
 NetBSD
 OpenBSD (fork NetBSD-a)
 Darwin (baza za macOS)
 OpenDarwin
 Linux (GNU/Linux)
 Android (Google, za mobilne uređaje)
 GNU Hurd (GNU-ov mikrokernel OS)

 Open source, nisu Unix-like 
 ReactOS (besplatna reimplementacija Windows NT-a, još u razvoju)
 FreeDOS (open source DOS)

 Disk operating system (DOS) 
 QDOS (Seattle Computer Products, Tim Paterson; licenciran Microsoftu i postao MS-DOS)
 MS-DOS
 PC DOS
 DR-DOS (Digital Research, kasnije Novell, Caldera itd.)
 FreeDOS (open source DOS)

 Mrežni operativni sistemi 
 Cambridge Ring
 CSIRONET (CSIRO)
 CTOS
 NOS
 Brocade Fabric OS

 Namjenski (special-purpose) operativni sistemi 
 4DOS 
 BLIS/COBOL
 BS1000 , Siemens AG
 BS2000 , Siemens AG
 BS3000 , Siemens AG
 CP/M (Control Program for Microcomputers)
 CP/M-80, CP/M-86, MP/M-80, MP/M-86
 DESQview
 DESQview/X (X-windowing)
 FLEX9
 GEM
 GEOS
 JavaOS
 KERNAL (osnovni OS za Commodore 64)
 MorphOS
 MSP
 nSystem
 NetWare (Novell mrežni OS)
 Oberon
 OSD/XC
 OS-IV
 Pick
 PRIMOS (Prime Computer)
 SEAL System (32-bit GUI za DOS)
 SkyOS
 SSB-DOS
 TripOS (1978.)
 UCSD p-System
 VME
 VOS (Stratus)
 VM2000 (Siemens)
 Visi On (rani GUI za PC, komercijalno neuspješan)
 aceos (GPL)

 Hobby OS-ovi 
 CalotaOS 
 AROS (Amiga Research OS)
 BlueIllusion OS
 BOS (napisan u asembleru) 
 Haiku (open source nasljednik BeOS-a)
 AtheOS (fork → Syllable)
 MenuetOS
 Tabos
 LainOS

 Ugrađeni operativni sistemi 
 ROM-DOS
 Embedded Linux

 PDA operativni sistemi 
 Palm OS (Palm Inc.)
 EPOC (kasnije Symbian OS)
 Windows CE
 Pocket PC
 Windows Mobile
 Linux na Sharp Zaurusu i iPAQu
 DOS na Poqet PC
 Newton OS na Apple Newton

 Pametni mobiteli 
 Windows CE 
 Embedded Linux / MontaVista / Mobilinux
 Symbian OS

 Router uređaji 
 Cisco IOS
 Cisco IOS XR
 CatOS (Cisco)
 PIX OS (Cisco)
 JUNOS
 ROS

 Operativni sistemi u stvarnom vremenu (real-time) 
 Contiki (C)
 LUnix
 eCos
 FreeRTOS
 INTEGRITY
 LynxOS
 OSEK
 MontaVista Linux
 Nucleus
 OS-9
 QNX
 RTEMS
 RTLinux
 Salvo
 ThreadX
 TRON
 µClinux
 VRTX
 VxWorks

 Prevedeni OS-ovi (razne inicijative) 
 Par-OS
 J98
 GWOS
 Swodniw (parodija “windows” naopako)

 Fiktivni (nepostojeći) operativni sistemi 
Operativni sistemi koji se pojavljuju samo u fikciji ili kao šala/parodija:

 Finux
 ALTIMIT OS
 Hyper OS (iz filma Patlabor)
 Wheatonix (prvoaprilska šala)
 Digitronix (iz stripa The Hacker Files)
 Copland OS (Appleov napušteni projekt)
 LCARS (Star Trek)
 NNIX
 Jesux – parodija, Linux "za kršćane"
 Lesbian GNU/Linux – parodija, "lezbejski" GNU/Linux
 HeliacOS – parodija inspirisana SkyOS

Vidi i Holivudski operativni sistemi (tzv. izmišljeni/stilizirani OS u filmovima i serijama).

 Vanjski linkovi 
 Katalog operativnih sistema (arhiviran)
 Stari amaterski operativni sistemi

Kategorija:Operativni sistemi
Kategorija:Softver
Kategorija:Spiskovi