Hamdija Pozderac

Hamdija Pozderac (Cazin, 15. januar 1924 – Sarajevo, 6. april 1988) bio je bosanskohercegovački političar, predsjednik predsjedništva SR Bosne i Hercegovine i predsjednik ustavne komisije SFRJ 1970-ih i 80-ih godina.

 Biografija 
Hamdija Pozderac imao je tri brata Hakija, Sakib i Ismet, te četiri sestre Bekira, Fatima, Sadeta i Zuhra. Još za vrijeme svog srednjoškolskog obrazovanja se uključio u rad tada ilegalne organizacije SKOJ-a, a u tokove narodnooslobodilačkog rata se uključio 1941. godine, te obavljao niz važnih funkcija i vojnih dužnosti. U 8. krajiškoj narodnooslobodilačkoj udarnoj brigadi bio je sekretar bataljonskog i brigadnog komiteta SKOJ-a, a zatim član Oblasnog komiteta USAOJ-a i SKOJ-a za Bosansku krajinu. Početkom 1944. godine postao je sekretar Okružnog komiteta SKOJ-a i član Okružnog komiteta KPJ Bihać.

Poslije rata je obavljao niz partijskih i državnih dužnosti. Od 1965. godine bio je član CKSKBiH. Bio je poslanik Prosvjetno-kulturnog vijeća Skupštine SRBiH, od 1971-74. predsjednik Predsjedništva Bosne i Hercegovine, a od 1971-78. godine predsjednik Skupštine SRBiH. Bio je član Izvršnog komiteta CKSKBiH i sekretar Sekretarijata, a dugo vremena je bio član Predsjedništva CKSKJ i predsjednik CKSKBiH. Na kraju svoje političke karijere bio je i član Predsjedništva SFRJ, a kada je trebao biti izabran za predsjednika Predsjedništva, dao je ostavku zbog umiješanosti u Aferu Agrokomerc i da se povuče iz političkog života Jugoslavije.

Završio je Visoku partijsku školu u Moskvi, te Filozofski fakultet u Univerziteta u Beogradu 1959. godine. Izdao je niz publicističkih i naučnih djela, a od 1961. godine je predavao opštu sociologiju na Fakultetu političkih nauka u Sarajevu.

Umro je u aprilu 1988. godine u Kliničkom centru bolnice Koševo u Sarajevu, pod nerazjašnjenim okolnostima.

 Uloga u politici BiH 

Hamdija Pozderac se, u svom odnosu prema Bosni i Hercegovini, protivio svemu što je imalo predznak samo jedne nacije. Ono zbog čega je bio često kritikovan jeste bilo njegovo protivljenje boljem organizovanju Muslimana, ali je to, posljedica njegovog stalnog insistiranja na zajedničkoj izgradnji i organizovanju. To je ponekad imalo loš odraz na politiku prema Muslimanima, ali se u svakom pogledu pozitivno odrazilo na sprječavanje srpskih i hrvatskih nacionalista od većeg širenja u Bosni.

Njegovo uklanjanje sa političke scene Jugoslavije se može jedino dovesti u vezu sa njegovim insistiranjem, kao predsjednika Ustavne komisije Skupštine Jugoslavije, na nemijenjanju osnovnih načela Ustava iz 1974, koji su dali Muslimanima (Bošnjacima) status naroda unutar SFRJ.Godišnjica: Hamdija Pozderac je smetao mnogimavakat.ba,objavljeno 7. 4.2014;pristupljeno: 19.12.2014 

Kontroverza oko plagijata
Vojislav Šešelj napada 1979. Hamdiju Pozderca, nakon što je otkrio plagijat u doktorskoj disetraciji Branka Miljuša. Napad nije uspio i sam Šešelj je kasnije izjavio da je time želio skrenuti pažnju CK od Nenada Kecmanovića:

 Afera Agrokomerc 

Godine 1987, počinje afera Agrokomerc, koja je znatno pogodila rukovodstvo SR BiH. Preduzeće Agrokomerc izdavalo je mjenice bez pokrića. Fikret Abdić, Hakija Pozderac, Ibrahim Mujić i drugi se hapse pod optužbom kontrarevolucionarnog djelovanja prema članu 114. Krivičnog zakona SFRJ. Mediji u SR Srbiji opširno su izvještavali o aferi. U drugim republikama , s izuzetkom SR Slovenije, se uopće nije osvrtalo na slučaj Agrokomerca. Jedan od glavnih zagovarača, koji su zahtijevali Hamdijinu ostavku, bio je Vojislav Šešelj.  Hamdija Pozderac podnosi 12. septembra 1987. ostavku, a brat Hakija izlazi iz zatvora. Nakon što s njegova braća izgubila politički utjecaj, Sakib Pozderac general TO BiH u periodu 1986-88, uklanja se s položaja.

 Nagrade  

 Partizanska spomenica 1941.
 Orden za hrabrost
 Orden zasluga za narod
 Orden bratstva i jedinstva
 Orden Republike
 Orden jugoslovenske zastave sa lentom
 Orden junaka socijalističkog rada
 Nagrada ZAVNOBiH-a

 Zanimljivosti 
Nurija i Devleta Pozderac, Hamdijini preci koji su tokom Drugog Svjetskog rata spasili veliki broj Jevreja, nagrađeni su 2013. posthumno s "Pravednik među nacijama" od izraelske vlade.Dženana Karabegović, Bosna i Hercegovina - Porodica Pozderac ponosna na izraelsko priznanje za pretke slobodnaevropa.org,objavljeno 19. 3.2013;pristupljeno: 5.12.2014 

 Također pogledajte 
Spisak predsjednika Bosne i Hercegovine

 Reference 

 Vanjski linkovi 

 Umro general Sakib Pozderac iz - Hronologija rata u BiH 19.12.1992 arhiv
 Hamdija Pozderac žrtva nacionalista 

Kategorija:Bosanskohercegovački političari
Kategorija:Biografije, Cazin
Kategorija:Rođeni 1924.
Kategorija:Umrli 1988.
Kategorija:Predsjednici Skupštine SR Bosne i Hercegovine