Indoevropski jezici

Porodica indoevropskih jezika je jedna od najproširenijih jezičkih porodica, koja obuhvata gotovo sve evropske jezike (u Evropi i u zemljama koje su naselili Evropljani) i znatan broj jezika u jugozapadnoj i južnoj Aziji.Quiles, Carlos (jun 2017). „Indo-European demic diffusion model ” (PDF) (2nd izd.). Badajoz: Universidad de Extremadura. Ti jezici, posebno u svom starijem obliku, pokazuju takvu srodnost i takva podudarna obilježja u fonetici, morfologiji i leksici, da se bezuslovno mora zaključiti da su oni, u starije doba, bili tješnje međusobno povezani i da su tvorili jezičku zajednicu. Pretpostavljeni prajezik iz kojeg su se razvili svi indoevropski jezici naziva se praindoevropski jezik. Od njega nije ostalo nikakvog pisanog traga, ali se metodama komparativne lingvistike može rekonstruisati dio rječnika i gramatike tog jezika. Na osnovu rekonstruisanog rječnika može se pretpostaviti da se tim jezikom govorilo na prijelazu iz mlađeg kamenoga u bronzano doba.

Indoevropski jezici se načelno dijele u deset grana:

 Baltoslavenska grana
 mini|331x331piksel|Današnja rasprostanjenost indoevropskih jezika u njihovoj domovini Evroaziji:   Prugaste oblasti označavaju gde je multilingvizam uobičajenGermanska grana
 Italska grana
 Helenska grana
 Albanska grana
 Armenska grana
 Keltska grana
 Indoiranska grana
 Anatolska grana
 Toharska grana

 Baltoslavenski jezici 

Dijele se u dvije grupe:

 Baltički jezici
 Slavenski jezici

 Baltički jezici 

 Litvanski
 Letonski
 Staropruski

 Slavenski jezici 

 Južna grupa 

 Srpski
 Hrvatski
 Slovenački
 Makedonski
 Bosanski
 Crnogorski
 Bugarski
 mini|330x330piksel|Indoevropski jezici u EvropiStaroslovenski

 Istočna grupa 

 Ruski
 Bjeloruski
 Ukrajinski
 Rusinski

 Zapadna grupa 

 Poljski
 Kašupski
 Polapski
 Češki
 Slovački
 Donjolužičkosrpski
 Gornjolužičkosrpski

 Germanski jezici 
Germanski jezici su dio indoevropske jezičke porodice. Najraniji književni dokument na jednom germanskom jeziku je prijevod Svetog pisma episkopa Vulfile na gotski. Danas se germanski jezici dijele na tri grupe:

 istočnogermanski jezici su mrtvi, a to su gotski, vandalski i burgundski.
 sjevernogermanski su švedski, norveški (skoro jednaki jezici), danski, islandski i farski.
 zapadnogermanski su engleski, njemački (sa brojnim dijalektima, od kojih se neki vrlo razlikuju od standardnog njemačkog), holandski, flamanski, afrikans i jidiš.
mini|271x271piksel|Slavenski jezici u Evropi
Germanske jezike odlikuje skup fonetskih promjena, prije svega u konsonantizmu (najupadljivije one promjene poznate pod zajedničkim imenom „grimov zakon“), restrukturiranje indoevropskog glagolskog sistema i visok procjenat riječi koje se ne nalaze van germanskog jezičkog prostora.

 Italski jezici 
Italski jezici su grana indoevropskih jezika u koju spadaju stari jezici poput latinskog, oskijskog, umbrijskog, itd, kao i moderni romanski jezici, koji su se razvili iz latinskog.

Romanski jezici su dio italskih jezika. Ovaj skup obuhvata jezike koji potiču od latinskog jezika. Većina njih se razvila iz narječja latinskog jezika, odnosno „vulgarnog latinskog“ (Latina vulgata), kojima su, po raspadu Rimskog carstva, govorili „obični“ ljudi na prostorima koje danas zauzimaju Italija, Portugal, Rumunija, Francuska i Španija.

 Grčki jezik 

Grčki jezik jedan od najbolje dokumentovanih jezika, kako svjetskih tako i indoevropskih jezika. Postoje pisani dokumenti na starom grčkom jeziku za period od skoro 3000 godina. Najstarija forma grčkog je mikenski grčki koji se govorio za vrijeme tzv. ahejskog perioda. Savremeni grčki je živi jezik i jedan od najbogatijih jezika današnjice, sa fondom od preko 600.000 riječi. Neki stručnjaci prenaglašavaju njegovu sličnost sa hiljadama godina starijim klasičnim grčkim. Razumjevanje između ova dva jezika je stvar rasprave.mini|420x420px|Porodica indoevropskih jezika (zeleni — živi, crveni — izumrli jezici )

 Albanski jezik 
Albanski jezik je indoevropski jezik, koji sam predstavlja jednu granu ove porodice jezika. Tokom historije, albanski jezik je usvajao riječi iz niza stranih

jezika: latinskog, slavenskih jezika, turskog, starogrčkog, italijanskog i drugih jezika. Albanski jezik je u dalekoj vezi sa slavenskim i baltičkim jezicima, a smatra se da je u bliskoj vezi sa izumrlim ilirskim jezikom.

 Armenski jezik 

Jezik Armena koristi otprilike 3 miliona ljudi. Sadrži elemente preuzetih iz drugih jezika, najviše perzijskog, grčkog i sirijskog. Od ostalih indoevropskih jezika razlikuje se fonetskim sistemom, koji je preuzet iz kavkaskih jezika. Staroarmenski je ostao u upotrebi u crkvi i nauci. Zajedno sa indoiranskim, baltoslovenskim, albanskim i tračkim jezicima pripada satemskoj skupini. Ima 32 dijalekta.

 Keltski jezici 

Potekli su od protokeltskog jezika. Tokom prvog milenijuma prije nove ere, korišten je širom Evrope, od Britanskih ostrva do Male Azije. Danas su keltski jezici ostali u upotrebi samo u nekim dijelovima Velike Britanije, Bretanje (Francuska) i Kanade.

 Arijski (indoiranski) jezici 
Dijele se u tri grupe:

 Indoarijski jezici
 Iranski jezici
 Nuristanski jezici

 Iranski jezici 

 Iranski
 Zapadnoperzijski jezici
 Sjeverozapadnoiranski jezici
 Medijski jezik
 Parćanski jezik
 Belučki jezik
 Kaspijski jezik
 Kurdski jezik
 Kurmandži jezik
 Soranski jezik
 Južnokurdski jezik
 Jugozapadnoiranski jezici
 Persijski jezik
 Luri jezik
 Istočnoiranski jezici
 Sjeveroistočnoiranski jezici
 Baktrijski jezik
 Avestanski jezik
 Skitsko-osetinski jezik
 Jugoistočnoiranski jezici
 Pašto jezik
 Pamirski jezici
 Mundži jezik
 Šungi jezik

 Indoarijski jezici 

 Nuristanski jezici 

 Anatolski jezici 
Anatolski jezici predstavljaju grupu jezika koji su se govorili na tlu Male Azije, pa stoga imaju i drugi naziv - Maloazijski. Ovi jezici su faktički izumrli, ali je dokaz njihovog postojanja sačuvan u mnogim crkvenim spisima.

 Stariji
 Hetitski jezik †
 Luvijski jezik †
 Palajski jezik †
 Noviji
 Likijski jezik †
 Lidijski jezik †
 Karijski jezik †
 Sidetijski jezik †
 Pisidijski jezik †

 Toharski jezici 
Toharski jezici su jedna od najzagonetnijih grana indoevropske jezičke grupe. Sastoji se iz dva jezika, Toharski A (Turfanski, Arsi ili Istočno Toharski) i Toharski B (Kučeanski ili Zapadno Toharski). Ovi jezici su bili živi negdje od 6. do 8. vijeka, a onda su izumrli, usljed širenja Ujgurskih plemena.

Toharski jezici su korišteni u basenu rijeke Tarim u Centralnoj Aziji, što danas odgovara provinciji Sinkjang u Kini.

Ime jezika je uzeto od pojma Toharci (grčki: Τόχαροι, Tokharoi) koji su koristili grčki historičari (Ptolemej VI, 11, 6). Izraz Toharistan se obično povezuje sa Baktrijom u prvom milenijumu nove ere.

 Paleobalkanski jezici 
Na području Balkana i južne Italije se u antičko doba govorilo nekoliko jezika koji su klasifikovani kao indoevropski. Za njih se koristi zajednički naziv paleobalkanski jezici, iako su podaci o njima oskudni, pa se ne može tačno utvrditi koliko su oni bili srodni jedni drugima ili srodni ostalim indoevropskim jezicima.

Spisak paleobalkanskih jezika:

 Staromakedonski jezik
 Dački jezik
 Ilirski jezik
 Liburnijski jezik
 Mesapski jezik
 Mizijski jezik
 Peonski jezik
 Frigijski jezik
 Trački jezik
 Venetski jezik

 Reference 

 Literatura 





















 Meillet, Antoine. Esquisse d'une grammaire comparée de l'arménien classique, 1903.

 Schleicher, August, A Compendium of the Comparative Grammar of the Indo-European Languages (1861/62).



 Remys, Edmund, General distinguishing features of various Indo-European languages and their relationship to Lithuanian. Berlin, New York: Indogermanische Forschungen, Vol. 112, 2007.
 P. Chantraine (1968), Dictionnaire étymologique de la langue grecque, Klincksieck, Paris.

Vanjski linkovi
Baze podataka

.

Leksika

*