Monarhija

Monarhija se prema obliku vlasti i državnog uređenja svrstava u prvu podjelu a to je prema obliku vladavine (više pod vlada). Ova podjela se uzima prema osobinama koje imaju nosioci vlasti, načinu dolaska na vlast, te prema odnosu vlasti i vladara prema građanima (pored monarhije u ovu podjelu još se ubrajaju i diktatura i republika).

Riječ "monarh" () dolazi od starogrčke riječi  (), izvedeno od  (, "jedan, samac") i  (, "vladati"): uporedi  (, "vladar, poglavica"). Odnosilo se na jednog barem nominalno apsolutnog vladara. U trenutnoj upotrebi riječ monarhija se obično odnosi na tradicionalni sistem nasljedne vladavine, jer su izborne monarhije prilično rijetke.

Prava moć monarha može se u velikoj mjeri razlikovati, od simbolične, odnosno ceremonijalne uloge (krunisane republike), preko djelimične i ograničene (ustavne monarhije) do potpuno autokratske uloge monarha (apsolutne monarhije). U tradicionalnom smislu, položaj monarha se nasljeđuje i traje do smrti ili abdikacije. Nasuprot tome, kod izbornih monarhija monarh se određuje izborom. U oba slučaja izbora monarha postoje dodatne varijacije s obzirom na postojanje različite strukture i tradicije koje definišu monarhiju.

U slučaju apsolutne monarhije vlast monarha je neograničena, nasljedna i bez odgovornosti. Ona se transformisala u današnjem smislu u vlast zakona. Ustavna monarhija je ograničena ustavom. Ovo se dogodilo usljed razvoja društva (ekonomskih odnosa, tehnike, građanske misli) i spoznaja da društvo može opstati, a država egzistirati. Ako se vladavina monarha zamjeni vlašću zakona doći će do transformacije klasične monarhije. U novijem periodu prilikom donošenja zakona monarh sarađuje sa parlamentom. Tako je započeo proces podjele vlasti. Kralj je izgubio izvršno-političke ovlasti.
mini|Weld-Blundell prizma, upisana na Sumerskoj listi kraljeva
Sličan oblik društvene hijerarhije poznat kao poglavarstvo ili plemensko kraljevstvo je praistorijski. Poglavarstvo je dalo koncept formiranja države, koji je započeo sa civilizacijama kao što su Mesopotamija, Stari Egipat i civilizacija doline Inda. U nekim dijelovima svijeta, poglavarstva su postala monarhije. Neke od najstarijih zabilježenih i dokazanih monarhija bile su Narmer, faraon starog Egipta  i Enmebaragesi, sumerski kralj Kiša  .
lijevo|mini|Karta monarhija i republika u Evropi, 1648
mini|Kralj George III od Ujedinjenog Kraljevstva, portret Alana Ramsaya, 1762
Glavna prednost nasljedne monarhije je neposredan kontinuitet vodstva (kao što je vidljivo u klasičnoj frazi " Kralj je mrtav. Živio kralj!").
lijevo|mini|Kralj Salman od Saudijske Arabije je apsolutni monarh.

 Uloga monarha 
Monarhija, posebno apsolutna monarhija, ponekad je povezana sa religijskim aspektima; mnogi su monarsi nekada polagali pravo da vladaju voljom božanstva (Božansko pravo kraljeva, Mandat neba), ili posebnu vezu s božanstvom (sveti kralj), ili su čak tvrdili da su božanski kraljevi, ili inkarnacije samih božanstava ( carski kult). Mnogi evropski monarsi su nazivani  (Branitelj vjere); neki zauzimaju zvanične funkcije vezane za državnu religiju ili ustanovljenu crkvu.

 Također pogledajte 
 Apsolutna monarhija
 Monarh (titula)
 Personalna unija
 Ustavna monarhija

 Reference 

Kategorija:Monarhija