Evelyn Owen

Evelyn Ernest Owen, bet ganet d'ar 15 a viz Mae 1915 e Wollongong (Sukembre-Nevez) ha marvet d'ar 1 a viz Ebrel 1949 er memes kêr, a oa ur soudard hag ijinour aostralian, brudet evit bezañ diorroet ar bistolenn-vindrailher Owen bet implijet gant arme Aostralia e-pad an Eil Brezel-bed, Brezel Korea ha Brezel Viêt Nam.

 Buhez 

Ganet e voe Evelyn Owen e 1915 en ur familh pemp bugel. Gwiraour e oa e dad. En e yaouankiz e savas un embregerezh morter asambles gant unan eus e vreudeur, met freuz-stal a reas buan. Desachet e oa Evelyn Owen gant an armoù, ha kregiñ a reas e deroù ar bloavezhioù 1930 da sevel ur c'hentpatrom pistolenn-vindrailher, pa soñje dezhañ e vije implijet kalz an armoù-mañ e brezelioù da zontMeizad ar bistolenn-vindrailher a oa bet ijinet un nebeud bloavezhioù a-raok, e-pad ar Brezel-bed Kentañ..

 Krouidigezh an Owen gun 
E 1938 e echuas e gentpatrom arm kentañ. E 1939 e voe kinniget d'an arme aostralian, a nac'has anezhañ abalamour d'e galibr gwan (.22 Long Rifle) ha da berzhioù dic'hortoz evel an draen sachet gant ar biz-meud. D'ar poent-se, ne oa ket dedennet pennoù-bras an arme gant ar pistolennoù-mindrailher forzh penaos, pa soñje dezhe e vijent didalvoud war an tachennoù-emgann DIAMOND Jon, Australia’s Owen Gun, Warfare History Network, miz C'hwevrer 2016 (lennet d'an 30/12/2025).
D'an 28 a viz Mae 1940 e rollas Owen en arme. Kaset e voe d'ar 2nd/17th Bataillon, un unvez troadegiezh. Pa oa war-nes da lestrañ e miz Gwengolo e komzas gant V. A. Wardell, rener uzin Port Kembla an embregerezh Lysaght's Works. Hemañ a aozas diouzhtu treuzkas Owen d'an Army Invention Board (burev kreiz ijinadennoù an arme) e Melbourne. Dipitet e voe Owen, pe felle dezhañ stourm war an talbenn asambles gant e vreudeur. Al letanant C. M. Dyer, e penn ar burev studiañ, ne zeuas ket a-benn da gendrec'hiñ pennoù-bras an arme eus interest arm Owen, a voe adkaset da bPort Kembla. Dyer a c'houlennas memestra gant Wardell kenderc'hel da labourat war ar bistolenn-vindrailher WARDELL V. A., Evelyn Ernest Owen (1915–1949), Australian Dictionary of Biography, levrenn 15, 2000, bet lakaet enlinenn e 2006 (lennet d'an 30/12/2025), a voe kinniget kentpatromoù anezhañ e meur a galibr all (.32 ACP, .45 ACP, 9 mm Parabellum).

An emgannoù kentañ er janglenn o doa kendrec'het pennoù-bras an arme, a-benn ar fin, eus talvoudegezh ar pistolennoù-mindrailher. Reoù stadunanat Thompson M1928A1 a veze pourveziet da bennoù ar c'hevrennoù troadegiezh aostralian betek-neuze. An arme a zibabas ar Sten saoz en o flas da gentañ. Percy Spender, ministr an Arme, a dremenas dreist an diviz-mañ en ur c'hourc'hemenniñ 100 skouerenn eus an "Owen gun" e miz Even 1941 evit amprouennoù. Diskouez a reas an arm aostralian bezañ fiziaploc'h ha resisoc'h evit an Thompson hag ar Sten Private Evelyn Ernest Owen, Australian War Memorial (lennet d'an 30/12/2025).

Gant sikour Spender, e heulier Frank Forde, ofiserien zo en arme, hag a-drugarez d'ur c'houlzad aozet gant Brian Penton, kazetenner en Daily Telegraph (Sydney), e voe choazet an Owen gun kambret e 9 mm evit pourveziañ an arme aostralian. Etre 45.000 ha 50.000 skouerenn anezhe a voe produet adalek 1942. Ar re gentañ anezhe a servijas e emgannoù a-enep Japaniz e janglenn Ginea Nevez e dibenn ar bloaz.

 Goude ar brezel 
Evelyn Owen a dapas 10.000 ₤ diwar royalties ha gwerzhadenn e vrevedoù eus an Owen gun. Goude ar brezel e tigoras un heskennerezh vihan e Tongarra, nepell diouzh Wollongong. Bevañ a reas e-unan ha n'en doe bugel ebet. Mervel a reas diwar e alkoolegezh d'ar 1 a viz Ebrel 1949, e ospital Wollongong.

 Notennoù ha daveennoù 

Rummad:Ganedigezhioù 1915
Rummad:Marvioù 1949
Rummad:Soudarded Aostralia
Rummad:Krouerien armoù-tan