Cordon bleu

Ar c'hordon bleu a zo ur meuz a n'eo ket gwall sur e orinoù. Moarvat awalac'h e vefe suis, e-kichen meuzioù damheñvel eus Aostria hag Ukraina. Adijinet ha poblekaet eo bet ar c'hordon bleu er Stadoù-Unanet en eil lodenn eus an XX kantved bepred.

Aozet e vez gant ur skalopenn kig-yar, kig-yar-Indez, kig-moc'h pe kig-leue faoutet pe rollet tro-dro morzhed-hoc'h ha keuz, ha panet. Gallout a ra bezañ poazhet en ur baelon pe fritet.

 Gerdarzh 
Div varteazadenn a zo diwar-benn an anv :
 dont a rafe eus an droienn c'hallek « être un cordon bleu » hag a dalv bezañ ur c'heginer ampart.
 ober a rafe dave d'ar c'hordennigoù glas implijet gant ar geginerien italian evit stagañ an tailhennoù skalopennoù farset ar re ouzh ar re all Alpha et le secret des mots (cuisine) embannet gant TheBookEdition, 2016-11-14 , gwelet d'an 2024-09-11..

 Istor ar meuz 
Hervez ur vasteazadenn gentañ e vefe orinoù ar meuz da gavout e-bourzh al lestr kenwerzh alaman Bremen e 1933. Enrollet en doa ur rekord tizh nevez evit an dreuzhadeg Bremen–New York. Reseviñ a reas ar c'habiten Leopold Ziegenbein ar seizenn c'hlas, un enoradenn roet da gomandant lestr buanañ ar bed. Evit lidañ an darvoud-se e vije bet goulennet gantañ d'e geginer suis aozañ ur meuz gant keuz. Ar c'heginer en dije lakaet keuz en ur skalopenn ha badezet ar rekipe : « Cordon bleu ».

Un eil marteazadenn a lavar e oa ur geginerez eus Kanton Valais a oa dirak ur gudenn da ziskoulmañ : div wech muioc'h a gouvidi a oa ganti eget ma oa bet gortozet. Didroc'hañ a reas 60 skalopenn kig-moc'h e lec'h 30 eta ha gwarnisañ a reas anezho gant morzhed-hoc'h kriz eus Valais ha keuz.

Hervez un trede marteazadenn e teufe ar c'hordon bleu eus Bro-C'hall, ijinet e-pad ur genstrivadeg anvet « Cordon bleu » aozet e 1930. Ar meuz a oa trec'h n'en dije ket a anv, ha badezet e vije bet « le Cordon bleu ».

Dont a reas da vat war-wel an anv « cordon bleu » e roll-meuzioù ar pretioù, er c'hazetennoù hag er bruderezhioù er Stadoù-Unanet goude an Eil Brezel-bed.

Menneget e voe ur veal cordon bleu (« cordon bleu kig-leue ») e 1958 el Los Angeles Times. E-barzh roll ar meuzioù diouzh ar c'hiz e bed an aferioù edo : « Veal cordon bleu will be the piece de resistance on the menu » (P. SG A9).

En New York Times ez eus anv eus cordon bleu en ur vruderezh evit an United Airlines e niverenn an 21 a viz C'hwevrer 1962, p. 39 : « Your Entree. It might be a tender filet mignon, stuffed breast of chicken or veal Cordon Bleu. Served with it, a vegetable and potatoes in one of a dozen tempting styles. »  Menneget e voe ur « c'hordon bleu kig-yar » er memes kelaouenn e 1967« FAQ: Meat and Poultry », www.foodtimeline.org (gwelet d'ar 25 a viz Ebrel 2019)..

Hervez Patricia Bunning StevensRare Bits - Unusual of Popular Recipes gant Patricia Bunning Stevens, embannet gant Gwask Skol-veur Ohio, Athènes, 1998, p.120, , gwelet d'an 25 a viz Ebrel 2019. e vefe ar Chicken Cordon Bleu (« cordon bleu kig-yar ») un ijinadenn stadunanat nevez awalac'h diazezet war rekipeoù europat hengounel : kig-yar giz Kiev, meuz ukrainat graet gant gwenn yar gwarniset gant amann sezenet, panet ha fritet. Berzh bras a reas ar Chicken Kiev er Stadoù-Unanet er bloavezhioù 1960 goude bezañ bet war roll meuzioù ar pretioù cheuc'h. Adstummoù a bep seurt en deus bet e-kichen ar Veal Cordon Bleu eus Suis hag ar Schnitzel Cordon Bleu eus Aostria. An daou veuz diwezhañ-se a zo ur skalopenn kig-leue platet rollet tro-dro tailhennoù morzhed-hoc'h hag emmental pe gruyère, ha goude panet. Ar Chicken Cordon Bleu a zeufe eus ur meskad cordon bleu kig-leue suis pe aostrian ha kig-yar giz Kiev eta.

An droienn « cordon bleu » a zo war-wel e titloù rekipeoù  : ar Veal Cutlet Cordon Bleu  e 1964 (Variations with Veal, Los Angeles Times, 5 a viz Meurzh, p. D8) hag ar Chicken Breasts Cordon Bleu e 1968 (« Time and Care Go Into Chicken Cordon Bleu », Los Angeles Times, 11 a viz Gouere, p. H10).

 Daveoù 

 Liammoù diavaez 

https://www.geneve.ch/themes/culture/bibliotheques/interroge/reponses/le-cordon-bleu-est-il-pas-bleu-question-un-enfant-de-8-ans#:~:text=%C2%AB%20Le%20terme%20%22cordon%2Dbleu,chevaliers%20de%20l%27Ancien%20R%C3%A9gime.
https://www.tilsiter.ch/fr/blog/sur-les-traces-du-cordon-bleu

Rummad:Meuzioù gant kig
Rummad:Keginerezh Suis
Rummad:Keginerezh SUA