Kae ar Foz

Kae ar Foz zo ur c'hae war ribl dehoù al Liger, e Naoned.

En em astenn a ra a-hed 1 100 metr eus ar straed Jean-Jacques-Rousseau ha Plasenn ar Yalc'h betek ar straed Meuris ha plasenn Jacksonville e karter Dervallières - Zola..

An div drederenn gornôg eus ar c'hae zo war ribl al Liger c'hoazh, p'emañ « sav-douar Holland-Vihan » war 400 metr diwezhañ al lodenn reter abaoe ma oa bet stanket brec'hioù « ar Yalc'h » hag « an Ospital » er bloavezhioù 1930Al labourioù stankañ.

Evel en Enez Feydeau e kaver kalz osteloù prevez paramantourien savet e tufev, testoù eus mare bleunius ar porzh en XVIII kantved. Kostezañ a ra lod anezho peogwir int bet savet war tachennoù geuniek. Diskouez a ra o maskaronoù dodennoù ar mor pe Bakus.

Met dreist pep tra e kemeras kae ar Foz e vrud gant an « ostalerioù martoloded » ha fouzhlec'hioù niverus a oa gwechall. Ne chome nemet un nebeud « tavarnioù noz » e bloavezhioù kentañ an XXI kantved.

 Orin an anv 
Ar « Foz » e oa an anv roet d'ur ganol naturel ha bas kleuzet gant al Liger, a-hed ar c'hae, hag a gase betek palez ar Yalc'h e Plasenn ar C'henwerzh gwechallHistoire de Nantes gant Paul Bois -  - pajenn 14.

Douget en deus kae ar Foz meur a anv all en amzer dremenet : « kae Ansain », « kae ar Sanitat », « kae ar C'hezin », « kae d’Estrées » pe « kae Chourand »Édouard Pied, Notices sur les rues de Nantes, 1906, p. 123..

Dre fent e vez lesanvet « quai de la fesse » gant NaonedizBars à hôtesses à Nantes : une page se tourne, pennad-skrid gant Pierre-Marie Hériaud, Presse Océan, 10/07/2022. abalamour d'ar fouzhlec'hioù ha gisti stank a veze kavet e straed Ancin, straed ar Vartoloded ha straed an Tri-Martolod gwechall, d'ar mare ma oa oberiant kenañ ar porzhNantes - La ville, l'Eglise... et les nantais pennad-skrid gant Bruno Abescat, L'Express, 2000/11/16, lennet d'ar 4 a viz Here 2010}}. Digresket en deus niver an tavarnioù ostizezed o doa kemeret o flas goude an Eil Brezel-bed e dibenn an XX kantved. Unan eus an tavarnioù istorel-se a vije c'hoazh hiziv.

 Istor 

 Savadurioù heverk ha lec'hioù-koun 
 Savadurioù a zo anezho 
Tri c'hendi eus kae ar Foz zo bet lakaet da vonumant istorel :

En niverenn 24 emañ ar vediaoueg Jacques-Demy, savet e 1985, ha mirdi ar Moullerezh.

En niverenn 55, e-kichen kounlec'h torridigezh ar sklaverezh, e chom ar savadur nemetañ savet en tu su d'ar c'hae. Betek 1980 e oa ar c'habitendi. Savet e voe e 1884 gant an embregerezh Decan ha brasaet e 1945. Bodañ a ra bremañ kevredigezhioù liammet ouzh ar mor. Adanvet eo bet « Ti ar mor-Daniel-Gilard ».Lec'hienn ofisiel Kevread ar mor.

 Savadurioù aet da get 
En niverenn 5 e oa ti an Tourelloù, savet er XVI kantved evit ar familh Ruiz. Degemeret en deus meur a roue. Distrujet e voe ar savadur goude bezañ bet labezet e-pad bombezadegoù 1943.

En niverenn 32 e oa stal-labour ar maendresour Pierre Henri Charpentier e 1828., lec'h m'emañ ar vediaoueg bremañ.

« Ostel ar Maltouterezh », hag a vije bet savet gant Ceineray tro 1770, a oa en niverenn 37.

Distrujet e voe dor-dal ospital Sanitat Naoned e 1943Un hôpital nantais disparu : le Sanitat pennad-skrid gant J. Guenel, Société académique de Nantes et de la Loire-Atlantique, e Les Annales de Nantes et du pays nantais, 1982, nv 204, p. 19-23..

 Sevenadur poblek 
E kae ar Foz e voe ijinet ar ger "rififi" gant ar skrivagner romantoù polis Auguste Le Breton e 1942.

Troet e voe ul lodenn eus ar film Lola (1961) war kae ar Foz gant an Naonedad Jacques Demy ..

Anv zo eus kae ar Foz e div senenn eus ar film La Reine blanche (1991) gant an Naonedad Jean-Loup Hubert. An tudennoù Lucien Soulas hag Yvon Legualoudec a bign, gant poan, gant treuzell ar roquio hag en deus adkaset anezho da dTrentemoult goude bezañ riboulet kae ar Foz e Naoned (damwelet a reer bruderezh evit ar stalioù Decré). En ur senenn all en em gann Jean Ripoche hag Yvon Legualoudec dirak ur fouzhlec'h kae ar Foz.

 Gwel meur 
Naoned : gwel meur kae Markiz-d'Aiguillon, kae Ernest-Renaud ha kae ar Foz
3000px|A gleiz da zehoù : ar Belem, ar Marité hag ar Maillé-Brézé. 

A gleiz da zehoù war ar foto (eus ardraoñ da argrec'h al Liger) : ar Belem amaret e kae Markiz-d'Aiguillon, ar Marité amaret e kae Ernest-Renaud hag ar Maillé-Brézé amaret e kae ar Foz. War an douar e weler kreizenn ar Salorjoù, bolz-doenn Itron-Varia-ar-Porzh-Mat, talbennoù kae ar Foz ha Tour Breizh.

 Gwelet ivez 
 Levrlennadur 
 Jean Bernard et Jacques Sigot (ren.), Nantes : Le Train, Montreuil-Bellay, Embannadur CMD, dast. « Mémoire d'une ville », 1997, 144 p. (ISBN 2-909826-53-8).
 Henri de Berranger, Le vieux Nantes et ses cartes postales, Brest, Éditions de la Cité, 1971, 187 p.
 Jean-Louis Bodinier, Jean Breteau ha Nicolas de La Casinière, Le Quai de la Fosse, Roazhon, Embannadurioù Apogée, 1997, 92 p. (ISBN 2-909275-99-X)
 Catherine Decours, Le port de Nantes a 3000 ans, embannadurioù Giotto, Gwengolo 2006, 114 p. (ISBN 2-910561-24-0).
 Pierre Lelièvre, Nantes au xviiie siècle : urbanisme et architecture, Pariz, Embannadurioù Picard, dast. « Architectures », 1988, 295 p. (ISBN 2-7084-0351-6).
 Édouard Pied, Notices sur les rues de Nantes, 1906, p. 123.
 Jean-Louis Renault, Le tunnel ferroviaire de Chantenay. Un point noir au cœur de Nantes., Naoned, Groupement d'analyse et d'étude de Loire-Atlantique, 2012, 144 p.
 Jean-François Caraës, Le quai de la Fosse à Nantes, La Geste embannadurioù, 2021, 340 p.

 Liamm diavaez 
 Lec'hienn bersonel hag a ginnig kae ar Foz

 Daveoù 

Rummad:Kae ar Foz
Rummad:Naoned
Rummad:Porzh Naoned