Kastellbriant (kig)

Ar c'hastellbriant a zo ur meuz graet gant un tamm bevin troc'het er spilhenn, 3 cm treuz dezhañ peurliesañ, grilhet (a-wechoù frinket) en daou du un nebeud munutennoù. Lardwisket e c'hall bezañ an tamm-se, ha servijet e vez ent-hengounel gant kebell-touseg hag un hilienn anvet Kastellbriant ivez, graet gant ur sol, gwin gwenn, amann, chalotez ha boked louzoù.. Hiziv e vez servijet ivez gant avaloù c'hwezet pe avaloù-douar mod dugez, ha soubilh giz Bearn.

Dre m'eo ar c'hastellbriant un tamm kig tev eo ret poazhañ anezhañ e daou daol : da gentañ seziset war dan bras kenañ evit kaout ur gwiskad rouzet evit mirout ar sun e-barzh, da eil poazhet war dan bihan, e 80°, evit lezel an tommder da dreantiñ e-barzh ar c'hig goustadikLe Guide culinaire gant Auguste Escoffier, Embannadurioù Flammarion, p. 361..

Dre astenn ster e ra dave ar c'hastellbriant d'ar pezh bevin troc'het er spilhenn e-unan, er c'higerezh. Tener ha teuz eo ar c'hig-se.

 Orin an anv 
Div varteazadenn a zo diwar-benn orin e anv. N'eo ket stabilaet doare-skrivañ ar meuz-mañ e galleg zoken : "châteaubriant" pe "chateaubriand" :
 hervez Larousse gastronomique e voe ijinet ar meuz-mañ e 1822 gant keginer personel François-René de Chateaubriand (1768-1848) pa oa eñ kannadour Bro-C'hall e LondrezFamous Brand Names and Their Origins gant Kathy Martin, 19 a viz C'hwevrer 2017, Pen and Sword , p.68.. Ret eo keñveriañ an displegadenn-mañ ouzh ar c'hiz a oa en XIX kantved da envel meuzioù diouzh anvioù tud brudet, da skouer tournedos Rossini, bevin Wellington pe bevin Stroganov. Met douetañs a zo war an displegadenn-mañ rak e seblant dont war-wel ar ger un tregont bloaz bennak goude marv ar skrivagnerAlfred Delvau, Dictionnaire de la langue verte, 1866....
 hervez Dictionnaire de l'Académie des Gastronomes (Éditions Prisma, 1962) e teu an anv eus Kastellbriant, e reter Breizh, ur gêr lec'h ma vez savet seurt ejened ha m'eo brudet foar Béré.

E 1893 e tisklêrias Charles Ranhofer, ur c'heginer gall divroet da New York, e oa ret grilhañ ar pezh bevin implijet evit ar meuz-se dindan un tan goustad met ingal e-pad 16 munut evit kig gwadek, 18 munut evit kig etre hag 20 munut evit kig peurboazh. Servijet e oa gant amann giz mestr-ostaleri pe sun kig. Roet e oa bet, hervezañ, an anv a "chateaubriand" d'ar pezh bevin implijet evit ar meuz-se. Ar c'heginer gall Auguste Escoffier a zeskrivas ar memes meuz.

 Daveoù 

Rummad:Keginerezh Breizh
Rummad:Kigerezh