Rilhetez

Ar rilhetez a zo un aozadenn keginerezh gall graet gant kig-moc'h pe kig-yer (gwaz, yar, houad) poazhet e-pad pell ha goustad en druzoni. Rilhetez pesked (eoged, toun, sardin, brizhilli...) ha kresteneged (kranked...) a zo ivez. Brud a voe degaset dezho gant kêr Ar Mañs adalek deroù an XX kantved, met emañ o orin da gavout e Touren kerkent hag ar XV kantved, hag ar rannvro-se zo bet roet dezhi un Lec'h Orin Gwarezet (LOG) evit ar meuz-se dindan an anv "Rilhetez Teurgn".

Ar rilhetez kig-moc'h eo ar re anavezetañ. Poazhet e vez ar c'hig e-pad pell en e zruzoni, ha flastret gant an dorn pe ur mekanik, sasunet gant holen ha pebr hepken gwechall, bremañ e vez ouzhpennet louzeier-kegin, temzoù, a-wechoù gwin pe alkooloù all ha frondoù.

Aes int da zebriñ ha da ledañ war un tamm bara ha gallout a reont bezañ debret en ur sandwich. Gwerzhet e vezont en ur pod gant ur zruzonienn fin war c'horre, pe diouzh an troc'h e ti ar charkuter.

Fardet e veze en diskar-amzer evit kaout kig da zebriñ e-pad mizioù ar goañvezh, a-wechoù ar bloavezh a-bezh, miret e jarloù bras e krag. Rouzigoù ha kraslard a zo meuzioù heñvel a-walc'h.

 Istor 
Ar rilhetez zo ur meuz a veze kavet e Touren ha Maine a-raok donedigezh an tren. E-kreiz an XIX kantved e erruas ar rilhetez war marc'had Pariz pa voe eus an tren e departamant Sarthe. Ur charkuter eus Conneré, Albert Lhuissier, a gemeras tro eus ehanoù an tren Pariz-Brest evit gwerzhañ harzelloù rilhetez d'ar vekanikerien ha goude d'ar veajourien, a-raok kinnig dezho distreiñ d'ar gêr gant bokaladoù. Gant e skiant an aferioù e treuzfurmas e gumun buan e kêr-benn rilhetez Bro-SartheLe patrimoine des communes de la Sarthe gant Anita Six, Flohic éditions, 2001, p. 1194.. E 1922 e kemeras Jules Bordeau hag Anna Marie-Louise Chesnel tro eus ehanoù ar memes tren e ti-gar Yvré-l'Évêque, war al linenn Pariz-Brest erruet nevez zo en o c'humun, evit gwerzhañ o frodu dezhoL'élevage en France. 10 000 ans d'histoire gant Roland Jussiau, Louis Montméas, Michel Méaille, Jean-Claude Parot, Educagri, 1999..

Bep bloaz e vez aozet kenstrivadeg gwellañ rilhetez Teurgn e Touren (Indre-et-Loire), ha kenstrivadeg gwellañ rilhetez Sarthe e Mamers aozet gant "Kenvreuriezh marc'heien rilhetez Sarthe".

Ul Lec'h Orin Gwarezet e zo bet goulennet evit rilhetez ar Mañs, met n'eo ket deuet da vat evit poent. N'eus nemet Teurgn a zo bet roet ul LOG europat dezhi.

 Skeudennoù 


 Daveoù 

Rummad:Kilhevardon
Rummad:Keginerezh Bro-C'hall
Rummad:Sarthe
Rummad:Touren