May Ziyada

Mary "May" Ilyas Ziyada (arabeg : مي إلياس زيادة)Mayy, Ziyādah, Ziadé, Ziyada, Ziyadah ha Ziyadeh eo ar stummoù treuzskrivet all a gaver d'an anv., bet ganet d'an 11 a viz C'hwevrer 1886 en an-Nāṣira (Impalaeriezh otoman) ha marvet d'ar 17 a viz Here 1941 e Kaero (Rouantelezh Egipt), a oa ur skrivagnerez, ur varzhez, un droerez hag ur skridvarnourez palestinat-ha-libanat. Niverus eo he oberennoù en arabeg hag e galleg.

Adalek 1912 e kenskrivas gant Khalil Gibran betek tremenvan ar skrivagner e 1931. E 1912 ivez e stalias e Kaero ur saloñs lennegel a oa brudet-bras er bed arabek.

Pouezus el luskad al-Nahda (النّهضة, "Azginivelezh") e deroù an  e voe May Ziyada, hag unan eus diorrerezed ar venelouriezh en Impalaeriezh otoman ha pelloc'h er bed arabek.

Buhez
En an-Nāṣira d'an 11 a viz C'hwevrer 1886 e voe ganet May Ziyada, merc'h da Nouzha Khalil Mouamar, ur gristenez palestinat a orin sirian, ha da Elias Zakhour Ziyada, ur mestr-skol libanat kristian maronit .

En an-Nāṣira e voe skoliataet May Ziyada betek he 14 vloaz, e 1900, pa voe kaset da skol an eil derez en Aintoura e Liban, ur skol c'hall evit ar merc'hedLa Revue du Liban, 9-16/10/1999.. Eno e reas anaoudegezh gant al lennegezh c'hallek ha gant luskad ar Romantelezh, a blijas kalz dezhi . E meur a skol gatolik e Liban e studias a-raok distreiñ da gavout e dud e Palestina e 1904.

Pa voe May 22 vloaz, e 1908, edo an Impaleriezh otoman o startaat ar c'hontrollerezh ken e tivroas ar familh da Egipt, d'en em staliañ e Kaero Khaldi 2012, .

Dizimez e chomas May ZiyadaKhader 1999. met adalek 1912 e kenskrivas kalz gant ar skrivagner hollvrudet Khalil Gibran, a oa o chom e New York. Stank e voe an eskemm lizhiri etrezo betek 1931, ar bloaz man eas Kh. Gibran d'an Anaon, met nepred n'o deus kejet an eil ouzh egileBushrui 1983..

Etre 1928 ha 1932, May Ziyada a c'houzañvas diwar marv meur a zen a oa tost d'he c'halon : he zud da gentañ, meur a vignon ha mignonez dezhi, ha hini Khalil Gibran. Un diwaskadenn don a grogas enni, neuze e kuitaas Egipt da zistreiñ da Liban, ma voe lakaet gant he c'herent en ur bredospital evit klask pareañ — marteze e oa bet bac'het en abeg d'e skridoù benelour Peterson, Janice & Lewis, Margaret. The Elgar Companion to Feminist Economics. Cheltenham, Gloucestershire : Edwar elgar Publishing, 2001, p.  220 . Gwall vezhekaet e voe ar skrivagnerez gant ar blegenn-se, hogen divac'het e voe goude bout bet kavet yac'h a spered en-dro. Distreiñ da Gaero a eure neuze, ma varvas d'ar 17 a viz Here 1941, oadet a 55 bloaz.

Pouez el lennegezh
Tad May Ziyada a grouas e Kaero ar gazetenn al-Maḥrūsah (المحروسة, "Ar gwarezed")ma skrivas e verc'h meur a bennad. Pennadoù all ganti a voe embannet er c'helaouennoù Al-Hilal (الهلال "Ar greskantenn"), Al-Ahram (الأهرام "Ar Piramidennoù") hag Al-Muqtataf (المقتطف "An Dibab")Kamal 2017..

Dedennet-bras gant ar yezhoù e oa May Ziyada. Studiañ he-unan a eure endra edo er skol gatolik ha diwezhatoc'h e Skol-veur Egipt, ma voe diplomet e 1917 war an Istor, ar brederouriezh hag ar skiantoù nevesañ. Divyezhek a-grenn e oa en arabeg hag e galleg, ha gouest e oa da labourat en alamaneg, e gresianeg, en italianeg, e latin, e saozneg, e sirieg hag e spagnoleg.

Dre-se e oa brudet ar skrivagnerez e metoù al lennegezh er Reter-Kreiz. Kalz skrivagnerien ha skrivagnerezed koulz ha gouezieien ha gouizegezed a zegemere er saloñs he devoa digoret e 1912 e Kaero.

Saloñsoù lennegel all a veze dalc'het gant maouezed e Kaero, evel hini ar skrivagnerez egiptat venelour Houda Chaerawi (1879-1957), a ziazezas Unvaniezh Egiptat ar Maouezed (الاتحاد النسائي المصري al-Laitihad al-Nisayiyou al-Misriou) e 1923, ha hini ar briñsez Nazli Fadel (1853-1913), adreizhourezed sokial an div anezho pa oa May Ziyada ul lennegourez dreist pep preder allZeidan 1995, p. 75.. Hogen sorbet e oa ar Balestinadez gant dishualerezh ar maouezed er Reter-Kreiz : evit dont a-benn, hervezi, e oa ret o c'helenn da gentañ ha kaout an dizober eus an hengoun diamzeriet da c'houde ; d'he soñj e oa ar maouezed elfenn diazez pep kevredigezh denel — « ne c'hall ket ur vamm sklaverez bronnañ he bugale gant he laezh hepken, rak c'hwezh ar bazhyeverezh a vez gant al laezh-se », a skrivas — hogen arabat e oa da emdroadur ar maouezed c'hoarvezout diwar-goust o benelezh, a-stur gant hini ar wazed ne lavare ket. E 1921 ec'h aozas ur vodadeg e galleg anvet Le but de la vie, ma vroudas maouezed ar Reter-Kreiz da stourm evit o frankiz ha da vout digor d'ar C'hornôg hep dilezel o fivelezh reterelBroustani 2003.. Ar mennozhioù-se o devoe ul levezon vras war luskadoù maouezed Liban evit kaout ar gwir da vout kelennet, da vouezhiañ ha da vout dilennetStephan 2014..

Oberennoù
E 1911, pa oa oadet a 25 bloaz, ec'h embannas May Ziyada he levr kentañ, un dastumad barzhonegoù gallek anvet Fleurs de rêve, dindan an anv-pluenn Isis Copia. Kalz skridoù a savas e galleg, un nebeud en italianeg hag e saozneg, hogen a-feur ma koshae e skrivas mui-ouzh-mui en arabeg evit ma vefe klevet he mouezh e lennegezh ar Reter-Kreiz.

Arnodskridoù, barzhonegoù e komz-plaen, buheskridoù, romantoù ha skridvarnadennoù a aozas. Troidigezhioù arabek a savas diwar skridoù skrivagnerien ha skrivagnerezed eus ar C'hornôg, en o zouez Henrietta Consuelo ""Brada" Sansom (1847-1938) diwar ar galleg, Arthur Conan Doyle diwar ar saozneg ha Max Müller (1823-1900) diwar an alamaneg.

Skridoù benelour a savas ivez, dre vuhezskridoù maouezed a voe embannet etre 1919 ha 1925. Lakaet e vez d'ar vaouez kentañ o komz eus "krog ar maouezed" er Reter-KreizAl-Jazeera 2018Inside Arabia 2020.. 
Oberennoù brudetañ
1911 : Fleurs de rêve, barzhonegoù.
1914 : رجوع الموجة, Roujoue al-mawja ("Distro ar wagenn"), romant.
1920 : باحثة البادية Bâhithat al-bâdiya ("Klaskerez en dezerzh"), anv-pluenn ar skrivagnerez venelour egiptat Malak Hifni Nasif, 1886-1918), buhezskrid.
1921 : غاية الحياة Ghayat alhayaa ("Pal ar vuhez"), arnodskrid benelour.
Eine Träne und ein Lächeln, troidigezh alamanek oberenn Kh. Gibran دمعة وابتسامة "Un daerenn hag ur minc'hoarzh".
1922 : سوانح فتاة Sawanih fata ("Komzoù ur plac'h"), arnodskrid benelour.
وردة اليازجي Warda Al-Yaziji, buhezkrid ar skrivagnerez libanat Warda Al-Yaziji (1838-1924).
1923 : ظلمات وأشعة Zouloumat wa 'achiea ("Teñvalded ha skleurennoù"), dastumad prezegennoù ha pennadoù benelour.
1924 : بين الجزر والمد Bayn al-jouzour wa 'l-madd ("Etre tre ha lanv"), dastumad arnodskridoù a-zivout an arabeg.
الصحائف Al-sahayif "Ar c'hazetennoù", dastumad pennadoù kazetennerezh
1926 : عائشة تيمور Aicha Taymour, buhezskrid ar skrivagnerez venelour egiptat Aicha Taymour (1840-1902).
Dalif
1981 : من أدب مي زيادة Min ad-dab May Ziyada ("Eus lennegezh May Ziyada"), dastumad skridoù.
1983 : كلمات وإشارات Kalimat wa icharat ("Gerioù hag arouezioù"), dastumad pennadoù (2 levrenn).
1989 : الحب في العذاب، ترجمة مي زيادة Al-houbou fi al-eadhabi ("Karantez er boan"), romant.
1986 : الأعمال المجهولة Al-aemal al-majhula ("Oberennoù diembann"), dastumad tremen 100 barzhoneg, pennad, prezegenn ha soñjezon.
1999 : المساواة Al-mousawa ("Kevatalder"), arnodskrid diwar-benn kevredigezhioù mab-den.
2009 : اكتابات منسية Kitabat mansia ("Skridoù ankouaet"), dastumad tremen 170 skrid a bep doare en arabeg, galleg, italianeg ha saozneg.

Levrlennadur
Gant May Ziyada

 Ténèbres et lueurs — Rêveries d'une promeneuse au Levant. Paris : Éditions L'Harmattan, 2023 An oberenn nemeti a zo bet troet e galleg betek-henn.
Diwar-benn May Ziyada
 Ashour, Radwa. Arab Women Writers – A Critical Reference Guide, 1873-1999. Kaero : American University of Cairo, 2009 
 Ayyildiz, Zsat. Arab Women in Ink: Exploring Gender Perspectives in Modern Arabic Literature. Lyon : Livre de Lyon, 2023 
 Badran, Margot & Cooke, Miriam. Opening the Gates — A Century of Arab Feminist Writing. Bloomington, Indiana : Indiana University Press, 1990  — May Ziyada pp. 239-244
 Boustani, Hala. “Women's Writing on Women's Writing”: Mayy Ziyada's Literary Biographies as Egyptian Feminist History. In : Women's Writing, levrenn 25, niverenn 2, 2018, pp. 268-287.
 Kamal, Hala. “Women's Writing on Women's Writing”: Mayy Ziyada's Literary Biographies as Egyptian Feminist History. In : Women's Writing, levrenn 25, niverenn 2, 2018, pp. 268-287.
 Khaldi, Boutheina. Egypt Awakening in the Early Twentieth Century — Mayy Ziyādah’s Intellectual Circles. Basingstoke, Hampshire : Palgrave McMillan, 2012 
 Zeidan, Joseph T.. Arab Women Novelists — The Formative Years and Beyond. Albany, New York : State University of New York Press, 1995 

Liammoù diavaez


 Boustani, Carmen. Effets du féminin – Variations narratives francophones. Paris : Karthala, 2003 
 Boustani, Carmen. May Ziadé – La passion d'écrire. Paris : Éditions des femmes, 2024 
  Bushrui, Suheil. Blue Flame – The Love Letters of Kahlil Gibran to May Ziadeh. London : Addison-Wesley Longman, 1983 
 Ghumain, Raneem. 
 Khader, Lubna (1999). 
 Sonal, Emine. 
 Stephan, Rita. 
 Ovo, Podjeli (2014). 





Notennoù

Rummad:Ganedigezhioù 1886
Rummad:Marvioù 1941
Rummad:Tud Palestina
Rummad:Skrivagnerien Liban
Rummad:Barzhed arabek
Rummad:Skrivagnerien arabek
Rummad:Skrivagnerezed gallek
Rummad:Benelouriezh
Rummad:Troerien