STEN (pistolenn-vindrailher)

KinnigBroDoarePistolenn-vindrailher damaotomatek/aotomatekMont en-droTennata dre argilMunision9 × 19 mm ParabellumProduerienRSAF EnfieldBSAROF FazakerleyROF MaltbyROF ThealeLines Brothers LtdLong Branch Arsenal (Kanada)Skouerennoù savet gant strolladoù rezistañs o-unan en EuropaMare implij1941–bloavezhioù 1960 (Rouantelezh-Unanet)Perzhioù teknikelMas (hep kartouchenn)3,200 kgHirder762 mmHirder ar c'hanol196 mmHed-tenn pleustrek100 mTizh mont e-maez ar boledoù365 m/sEndalc'hKarger fiñv 32 gartouchennAdstummoùGwelet ar pennadLezennRummad e Bro-C'hallA
Ar STEN zo ur bistolenn-vindrailher saoz kambret e 9 mm Parabellum hag implijet e-leizh gant armeoù Breizh-Veur hag ar C'hommonwealth e-pad an Eil Brezel-bed ha Brezel Korea. Un arm simpl ha marc'hadmat e oa, azasaet ouzh ezhommoù meur ur brezel-bed. Ouzhpenn d'an armeoù e voe roet ar Sten da strolladoù rezistañs en Europa a-bezh.

 Istor ha deskrivadur 
E-pad emgann Bro-C'hall (1940) e voe gwelet gant ar Saozon pegen efedus e oa an MP40 alaman. Arme Breizh-Veur a gollas ur 100.000 arm-skoaz bennak goude emgann Dukark. Pistolennoù-mindrailher Thompson a voe prenet digant ar Stadoù-Unanet, met ne oant ket niverus a-walc'h, hag hir e oa o fourveziañ abalamour d'an tagadennoù listri-spluj ar Kriegsmarine war ar bigi a dreuze ar meurvor Atlanatel. Divizet e voe sevel war ar prim pistolennoù-mindrailher aes da broduiñ a-yoc'h er Rouantelezh-Unanet Sten MK I, Historical Firearms (lennet d'an 01/06/2025).

Er goañv 1940, dindan 36 devezh hepken, ur skipailh renet gant ar major Reginald V. Shepherd hag Harold J. Turpin a lakaas sevel ur c'hentpatrom en un atalier er Middlesex, anvet T40/1 pe Turpin 40. Goude un nebeud kemmoù e voe anvet STEN, un akronim : ST evit anvioù-familh ijinerien an arm hag EN evit uzin-armoù RSAF Enfield. Un arm simpl e oa, e metal penn-da-benn, dezhañ ur sistem tennata dre argil. Kambret e oa evit an 9 mm Parabellum, ur munision a oa aes da gavout en Europa d'ar poent-se, hag a veze implijet gant nerzhioù an Trede Reich ivez : kement-mañ a aotree implij stokoù seziset digant an enebourien. 100.000 skouerenn eus ar stumm kentañ (Mk. 1) a oa bet produet e kreiz 1941 dija, a-raok e vije simplaet an arm c'hoazh ha produet stummoù all. 2₤ e oa koust-produiñ ar STEN da vare ar brezel, kalz izeloc'h evit 14₤ al Lanchester da skouer.

E-touez he sioù nes e oa he c'harger 32 gartouchenn war ur golonenn a galite izel, hag he zech da dennañ hec'h-unan ma veze skoet kreñv enni McNAB Chris, Armes à feu Encyclopédie visuelle, L'Imprévu, 2022, p. 218.

 Stummoù 
 Mark I (1941, 100.000 skouerenn produet).
 Mark II (2.000.000 skouerenn produet e 1941-1942) : stumm produetañ. Homañ a voe roet kalzig d'an emsavadegoù rezistañs en Europa aloubet, reoù Breizh en o zouez. Tri lamm a c'halled montañ warni : unan "skeledenn" savet diwar un duellenn, unan e stumm un T, hag unan all dezhañ un dornikell-pistolenn LE SANT Tanguy, Les armes du 6 juin 1944 et de la bataille de Normandie, Gazette des Armes n° 575, miz Even 2024, p. 33 .
 Mark III (876.886 skouerenn produet e 1943-1944) : stumm simplaet c'hoazh savet diwar tol koaget ha soudet.
 Mark IV : stumm arnodel evit an harzlammerien, ha ne voe ket produet da vat james POPENKER Maxim, STEN submachine gun / machine carbine, Modern Firearms (lennet d'an 30/05/2025).
 Mark V (400.000 skouerenn produet adalek 1944) : stumm savet e 1944 evit ober eus ar STEN un arm dezhañ perzhioù tostoc'h ouzh armoù hininennel keroc'h all. Ouzhpennet e voe neuze ul lamm e koad hag un dornikell-pistolenn dezhañ McNAB Chris, Armes à feu Encyclopédie visuelle, L'Imprévu, 2022, p. 221. Sistem bukañ ar fuzuilhoù Lee-Enfield N°4 Mk. 1 a oa savet warni. Implijet e voe gant an arme betek ar bloavezhioù 1950 ha donedigezh ar pistolennoù-mindrailher Sterling.
 adstummoù gant reduerioù-son (Mark II(S), Mark VI).
 adstummoù produet gant broioù all goude an Eil Brezel-bed, evel an M38 e Sina, pe kopiennoù artizanel gant strolladoù emsaverien.

 Levrlennadur 
  FINDLAY David S., Firearm Anatomy - Book II The STEN Submachine Gun, 2014, 243 p., ISBN 978-1495975806
  HENROTIN Gérard, The English Sten Submachine Gun Explained, HL Publishing, 2008
  THOMPSON Leroy, The Sten Gun, Osprey Publishing, 2012, 80 p., ISBN 978-1849087599

 Daveennoù 

Rummad:Pistolennoù-mindrailher
Rummad:Armoù ar Rouantelezh-Unanet
Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed