René Cardaliaguet

René Claude Marie Cardaliaguet, ganet e Kemper d'ar 5 a viz Gwengolo 1875 hag aet d'an Anaon d'an 13 a viz Here 1950, a oa ur beleg katolik, ur pennkazetenner hag ur skrivagner 
gallek ha brezhonek. Goude bezañ bet kure e-pad 16 vloaz hag aluzenner kouent e Brest e renas kelaouennoù Eskopti Kemper adal 1925, e penn ar gazetenn Courrier du Finistère da gentañ, hag e penn an holl gelaouennoù e 1930. FR Breudeur ha Marie Kerlo eo bet e anvioù-pluennFR Breudeur peogwir e save e skridoù brezhonek asambles gant e vreur Félix ; Marie Kerlo a oa arallanv un nizez dezhañ, Marie Branellec..

Buhez
Mab e oa da Félix Cardaliaguet ha da Félicité Stéphant. Studioù relijiel a reas e kloerdi bihan Santez-Anna-Wened hag e kloerdi bras Kemper. Daou vreur en doa, Antoine ha Félix, hag ur c'hoar. Hounnezh a zimezas gant Georges Branellec, perc'henn Leti ar C'henwerzh (Hôtel du Commerce) e Brest.
Pa oa un diagon e voe kaset, e 1898, da di Auguste Caroff, rener labouradeg ar bezhin e porzh Porsal, evel kelenner-tiHervez Yvon Tranvouez, pa seblante ar c'hloareg gefredel e spered ha divarrek evit bezañ beleg parrez e voe prientet evit an deskadurezh..
Beleget e voe e 1899 hag anvet da gure e 1901 e Porsal, lodenn arvor Gwitalmeze. Eno e voe oberiant-kenañ pa roas buhez da obererezhioù troet ouzh ar re yaouank e patronaj Porsal. Mat en em gleve gant ar person-kanton, ar chaloni Michel Grall, hemañ ur beleg a levezon vras en eskoptiSavet en doa diwar urzh an eskob Kevredigezh ar Wask katolik e Penn ar Bed (Société de la Presse catholique du Finistère) e 1895.. Pennadoù evit Kannadig ar Galoun Sakr hag evit Kannadig parrez Gwitalmeze a c'hellas skrivañ, pa oa bet krouet ha meret ar c'hazetennoù-se gant e berson.
Ne voe ket anvet da berson biken, met kaset da Vrest gant ur garg aluzener evit Seurezed ar Retred e 1918. Kelenner er c'helenndi evit ar plac'hed e voe asambles gant kuzulier speredel ar Seurezed hag o diskiblezed a-fed ar relijion. Amzer a-walc'h en doe evit skrivañ pennadoù heñchañ ha levrioù kuzuliañ ha romantoù o doareoù kentelius ivez.
E 1925 e voe anvet da bennskridaozer ar C'hourrier du Finistère, a-raok mont da brezidant Kevredigezh ar Wask frankizour e Penn ar Bed (Société de la Presse libérale du Finistère)Cheñchet e voe an anv eus catholique da libéral war-dro 1930..
Eñ eo a zisplegas da Youenn Drezen perak e oa bet divizet skarzhañ anezhañ kuit eus e labour skridaozer brezhonek erC'hourier e 1934.

Obererezhioù beleg e Gwitalmeze
Adkavet eo bet gant Yvon Tranvouez ar pemp kaier ma skrivas warno ar c'hure yaouank danevelloù skrivet a-frapadoù etre 1901 ha 1917.
Evel kalz a veleien er mare-se e klaskas kinnig d'ar re yaouank obererezhioù ha diduamantoù talvoudus : [Arz ar c'hoariva|c'hoariva]], jiminas (krouidigezh An Arzelliz, kevredigezh jiminas ha sportoù all), levraoueg ar barrez ha c'hoarioù. Abadennoù sinema a zegasas e 1910. Berzh a reas ar patronaj dre vras, met na kannadig ar patronaj nag ar c'helc'h-studi ne voent padus. A-blom gant mennozhioù An Erv e voe, a-enep d'an eskob Dubillard a nac'has ma vefe savet gantañ, ha gant Yann-Vari Perrot, raktres ar gelaouenn Ar C'horn-bout a vije bet modernoc'h eget Feiz ha Breiz. Pa varvas Michel Grall e 1917 e voe anvet R. Cardaliaguet da berson Kameled un nebeud mizioù a-raok mont da aluzener e kouent Seurezed ar Retred e Brest.

Aluzenner e Kouent-Lise ar Retred e Brest

Kazetenner ha rener kelaouennoù an eskopti
Tamm-ha-tamm e voe karget gant traou liammet ouzh ar bruderezh relijiel. Atebeg e voe war ar Croisade eucharistique (1922) hag an Apostolat de la prière (1927), met dreist-holl ec'h eas kreñvoc'h e levezon pa'z eas da bennkazetenner ar C'hourrier du Finistère e 1925; ha kreñvoc'h c'hoazh pa voe anvet da rener e 1931. Hag enoret e voe gant an titl a chaloni-a-enor e 1923.

Saver sturlevrioù evit beleien ha romantoù
Skrivañ a reas pennadoù e galleg evit an Almanach catholique.

 Embannadennoù 
Brezhoneg
Job al lounker, c'hoariel farsuz e diou loden, Brest, Société de la Presse libérale, 1905
Dre ar Bugel, 1 arvest, Brest, 1906, 83 f.
Judas, 5 arvest, divyezhek, Brest, 1907
 Jeann d'Arc, tri arvest en seiz taolenn troet eus ar gallek, Brest, 1910
 Kaloun sakr Jezus tronet en tiegeziou, Brest,1918, 8 p.
 Ar Galon Zakr tronet e Famillou, Brest, 1918
Galleg
 Mon Curé chez lui, 1926
 Mon Curé vingtième siècle, 1928
Les Trois contre Moscou, Pariz, Spès, 1931. Romant.
 Yann Seitek, président de la République, 1932. Romant
Le régicide brestois Claude Blad, 1938 - Prix Montyon de l’Académie française
 Cléder. prêtres et paysans sous la Révolution, 1939
 La Révolution à Brest. La vie religieuse, 1941 - Prix d’Académie 1942 de l’Académie française)
 Saint Jean Discalcéat, 1942. 
 Quimper tragique, 1942
 Notre-Dame de Lesneven et Notre-Dame du Folgoët, 1946.
 Monseigneur Duparc, évêque de Quimper et Léon, 1857-1946
Diembann
Trois filles de salle, romant.

 Levrlennadur 
Lukian Raoul, Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhourien vrezhonek…, Al Liamm, 1992. Pennad: CARDALIAGUET, René Claude Marie
 Tranvouez, Chapitre I. Un prêtre d’influence : René Cardaliaguet (1875-1950). E-barzh Catholiques en Bretagne au xxe siècle, Roazhon, Presses universitaires de Rennes, 2006. .
 La puissance et l'effacement - Chapitre IV. Un vicaire à la Belle époque, Roazhon, PUR, 2022.

 Notennoù ha daveennoù 

Rummad:Ganedigezhioù 1875
Rummad:Marvioù 1950
Rummad:Beleien Breizh
Rummad:Gwask katolik e Breizh
Rummad:Skrivagnerien vrezhonek