Timbroù Stadoù ar Pab

Stadoù ar Pab (en italianeg : Stato Pontificio pe Stato della Chiesa) a denn d'an hollad diriadoù a oa renet gant pibien an Iliz katolik etre kreiz an  hag unvanidigezh Italia e 1870.

D'an 21 a viz Gwengolo 1851 e voe embannet gant ar c'hardinal Sekretour-stad Giacomo Antonelli e oa bet divizet ober gant "bolli franchi" (timbroù-post) evit kas lizhiri e Stadoù ar Pab. Dibabet e voe kinnig tresadenn ar “chiavi decussate” (alc'hwezioù kroaziet Sant Pêr) war-c'horre gant an “triregno” (tiarenn dridoupl), ardamez ofisiel ar Bibien e-pad kantvedoù. Er Palazzo Madama e voe digor ur burev-post etre 1851 ha 1870.

Embannet e oa an timbroù war baper livet, du ar skeudenn, ha pep hini anezho gant an alc’hwez « FRANCO BOLLO POSTALE ». 

Talvoud-gwerzh an timbroù a oa skrivet e bajocchi (unander = Baiocco pe Baj) hag e Scudo, moneiz Stadoù an Iliz.

Goude bezañ moullet pevar zimbr a briz izel (1/2 baj, 1 baj, 2 baj glas-loued pe wenn ha 3 baj) e voe pinvidikaet ar rummad diwezhatoc'h er memes bloavezh gant  timbroù a dalvoudegezh uheloc'h : an 8 baj du war baper gwenn (1añ a viz Here), an timbr glas 50 baj hag an hini roz karmin 1 scudo war baper gwenn, hemañ diwezhañ implijet e Roma hepken (an eil hag egile embannet d'an 12 a viz Kerzu 1852). Nann-kranellet e oa an holl anezho. Hanterenn an timbroù kêr troc’het e daou damm a gaver peget ouzh lizhiri zo.

Buan e voe dizoloet gant ar pennadurezhioù e rankent talañ ouzh un toullad kudennoù. Da gentañ e veze kavet timbroù dezho merk ar sielloù diverket evit ma c'hallje an timbroù bezañ implijet en-dro. A-hend-all,  lakaet e voe e gwerzh e 1855 timbroù faos heñvel ouzh re 1852, savet e Bologna dre litografiezh. Souezhusat tra, an timbroù faos zo rouez-kenañ (teir skouerenn hepken a anavezer eus an hini 1 baj.) hag o friz zo uhel-spontus.

Pennoù-bras an Iliz a gavas an diskoulm e 1856 dre implijout paper tevoc’h, gant ur filigran. Un tamm brasoc’h eo ar rummad embannet e 1867, hag ur marz ledan a-walc’h zo bet ouzhpennet. Timbroù gant ur skeudenn heñvel  ouzh ar re a-raok (alc’hwezioù ha tiarenn) met gant tuioù kranellet a voe moullet e 1867.

Ne voe mui implijet timbroù Stadoù an Iliz goude miz Gwengolo 1859 e Romagna, erlerc’hiet ma voent gant re ar vro-se. Gwerzhet e voe timbroù Sardigna e bro Marche hag en Umbria adalek miz Here 1860, ha re Stad Italia goude 1870.

Ar pab Leon XIII a sinas diskar ofisiel Stadoù ar Pab d'an 20 a viz Gwengolo 1900. Adtapout a reas an Iliz un tamm emrenerezh postel e 1929 pa voe sinet Feur-emglev Lateran gant ar Pab Pi XI ha Mussolini ha krouidigezh Stad Kêr ar Vatikan.

 Pennadoù kar 
Timbroù Keoded ar Vatikan
Timbroù Italia

Stadoù ar Pab
Rummad:Stadoù ar Pab
Rummad:Timbroù Italia