Ar mor el lennegezh vrezhonek

Gronnet eo Breizh gant ar mor, hag evel m'eo un dodenn paot e lennegezh ar bed en e gaver el lennegezh vrezhonek evel-just. An oberennoù brezhonek a zo ar gaoz war ar mor enno a zo aparchant d'al lennegezh vor pa weler ur plas bras roet d'ar mor enno.

 Nebeud a skridoù brezhonek diwar-benn ar mor 
Ne gaver ket kalz a oberennoù savet a-hir-amzer e brezhoneg (romantoù, danevelloù, barzhonegoù hir… ). Embannet e voe ar c'hentañ romant mor brezhonek e 1959 (Jarl Priel, An teirgwern Pembroke) ha n'eus ket bet kalz a heulidi. Un nebeud merdeerien o deus kontet traoù ar mor bevet ganto nemetken. Ha n'eus ket kalz a levrioù evit ar yaouankiz nemeur. Pa weler al levrioù mor embannet e verzer un troc'h bras pa ne oa kazi levr mor ebet e brezhoneg evit ar yaouankiz a-raok 2000. Savet eo bet roll an oberennoù lennegezh vor en ur ouzhpennañ ar pezh a c'hell c'hoarvezout war an aodoù e-touez an annezidi o chom en arvor ha levrioù o tennañ d'an aodoù pe d'ar bigi.
O sellout ouzh an hanterkantad a oberennoù brezhonek renablet ne gaver ket un niver bras a zeskrivadurioù p'emañ an daneveller, ijinet pe get, o verdeiñ warnañ evel e c'hellfed gortoz, hag ar Vrezhoned e-touez ar pobloù eus ar re voazetañ gant mont war vor a c'heller krediñ ez int.

 Ar romant mor brezhonek 
Ur romant mor zo ur romant m'emañ an darnvuiañ eus an traoù o c'hoarvezout war vor hag o tiskouez tud ambarket war bigi bras pe vihan. N'eus ket kalz anezho e brezhoneg ha nebeut-tre pa ne seller ket ouzh an treizhoù berr evit mont da Vreizh-veur ha da Iwerzhon. Gant Jarl Priel eo bet savet ar romant mor brezhonek kentañLakaet en doa embann an doare gallek, Le trois-mats Pembroke, e 1931 e Pariz. hag embannet e 1959 ha ne vo ket kavet unan all a-raok an hini savet gant Yann Bijer, Ar peñsead e 2023. Romant berr-tre Jakez-Erwan Mouton, Ar c'hraken (2009) ne c'hell ket bezañ lakaet war ar memes linenn, pa zo moliac'h ennañ. Gant Amiraled Kab Horn (2024), kinniget gant Herve ar Beg, ur romant hir war ar verdeadurezh gozh a zo bet ouzhpennet.

 Oberennoù brezhonek savet e brezhoneg war-eeun 
 1870
 J. G., « Kan ha peden ar merdead », 22 poz. E-barzh Feiz ha Breiz, niv. 270 ha 271. Kantik.
1904
 Erwan Berthou, Klemmvan war ar vartoloded, barzhoneg hir, 18 poz. Embannet e-barzh an teskad barzhonegoù, Dre an delen hag ar c’horn-bout, René Prudhomme, Maurice Le Dault.
 1925
 Fañch al Lae, Bilzig, Buhez Breiz, 189 p. Romant. Buhez annezidi arvor e Lokireg.
 1931
 Yann Gostarreun, « Aotrou Run ar Vran ». E-barzh Feiz ha Breiz, niv. 4, p. p. 143-146. Kontadenn.
 1935
 Paotr Juluen (Gour-na-gil), An Tornaod, Gwengamp, Mouladurioù Arvor, 200 p. Danevell-veaj da Vro-Gembre hag evezhiadennoù a bep seurt.
 Bloavezhioù 1940 
1943
 Yann-Fañch Kaba : Trema an Heol o sevel, Skridoù Breizh. Danevell-veaj. Mordreizher.
Bloavezhioù 1950
1954
 Jarl Priel, Ma zammig buhez. Levrenn 1, Embannadurioù Al Liamm. Emvuhezskrid. Morlu gall.
 Joseph Duchauchix, « Penaos e varvas an Ao. Schmitt evit savetei Martoloded el lestr ». E-barzh Bleun-Brug, niv. 69, 1954.
1957
 Per-Jakez Heliaz, Mojennoù ar mor. 1, Skeudennou Breiz Jos Le Doaré, Emgleo Breiz-Brud Nevez. Kontadennoù troet pe adaozet diwar Anatol ar Braz, Fañch an Uhel, Paul Sébillot hag all.
 Roparzh Broudig, Gant red an dour, Emgleo Breiz. Barzhonegoù.
 1959
 Per-Jakez Heliaz, Mojennoù ar mor. 2, skeudennou Breiz Jos Le Doaré, Emgleo Breiz-Brud Nevez. 
 Jarl Priel : An teirgwern Pembroke, Embannadurioù Al Liamm. Romant. Merdeadurezh a genwerzh kozh. Adembannet gant An Here e 2002 
 Kan ar vartoloded, 18 poz. Kanaouennoù-pobl, teskad aozet gant Alfred Bourgeois. Kanaouenn-bobl notennet e 1893. 

Bloavezhioù 1960
1961
 Roparz Hemon, Mari Vorgan, Embannadurioù Al Liamm. Romant dre lizhiri. Morlu kozh.
 1963
 Fañch al Lae, Bilzig, Emgleo Breiz-Brud-Nevez, 264 p. Romant. Buhez annezidi arvor Lokireg. Adembannadur e reizhskrivadur skolveuriek.
1978
 Marcel Divanac’h, Le marsouin hâbleur = Ar moroc’h fougaser, Brest, Les Éditions du Vieux Meunier breton. Kontadennoù, eñvorioù ha komzoù personel, brezhoneg ha galleg tal ouzh tal. Arvor Bro-Vigoudenn.
Bloavezhioù 1980
 1981
 Yves Miossec, Dreist ar mor braz (Eil moulladur), Emgleo Breiz-Brud nevez", 158 p.
 1982
 Kristian Brisson, Ar Reder-mor, Emgleo Breiz-Brud Nevez (ha Bleun-Brug), 85 p. Danevell.
 1984
 Loeiz Andouard, Jakez Karter, Hor Yezh, 141 p. Buhezskrid. Merdeadurezh kozh.
1986
 Roparzh Broudig, En ur ruilhañ bili, Mouladurioù Hor Yezh. Barzhonegoù.
1988
 Mikael Madeg, Tra ma vo mor, Emgleo Breiz-Brud Nevez. . Romant.
 Mikael Madeg, Marsel Divanac’h, C'hwec'h kontadenn eus arvor Bro vigouden, Dastum, 54 p. + 1 gased. Kontadennoù. 
 Yann Morvan : Va merdeadenn e Bro-Sina, Emgleo Breiz-Brud Nevez, 1988. . Danevell-veaj. Morlu gall.

Bloavezhioù 1990
1990
 Roparzh Broudig, Gwrez an Trovanoù, Hor Yezh. Romant.
 1995
 Ar Vro Bagan / Goulc'han Kervella, Amoko 2, Brud Nevez / Emgleo Breiz 
Bloavezhioù 2000
2001
 Eneour Puilh-Stephan, Beaj Eneour, Plougastel, An Here, 136 p. . Danevell-veaj mor gant ur grennard. Levr yaouankiz. 
 2002
 Jarl Priel, An teirgwern Pembroke, An Here-Al Liamm, 253 p. Romant. Merdeadurezh a genwerzh kozh. Adembannadur. .
2003
 Fañch al Lae, Bilzig, testenn vrezhonek ha troidigezh gant Bernez Kabon tal-ouzh-tal, Skol Vreizh, 353 p. . Buhez annezidi arvor e Lokireg.
 2006
 Hervé Peaudecerf, Peñseoù ha peñseidi : ur peñse, un istor da gontañ : dit-te da gas an enklask da benn, tresadennoù gant Jean-François Guével, H. Peaudecerf, 56 p. . Levr yaouankiz.
2007
 Yann Bijer : Avel gornog, Embannadurioù Al Liamm, 454 p. . Romant. Buhez ar besketaerien.
 2009
 Jakez-Erwan Mouton, Ar c'hraken, Keit vimp Bev, 78 p. Romant moliac’h. Levr yaouankiz.
Bloavezhioù 2010
2014
Jef Gedez, En-dro d'al lenn-vor, Embannadurioù Al Liamm. Danevelloù. .
 2015
 Goulc'han Kervella, N'eus ket a garantez eürus, Skol Vreizh, 144 p. . Romant. Buhez ar vezhinerien.
2018
 Goulc'han Kervella, Distro Jarl eus ar brezel, Skol Vreizh, 141 p. . Romant. Buhez annezidi arvor Bro-Bagan.
 Alan  Durel, Kan ar Mor-Bihan, Mouladuriou Hor Yezh, 80 p. . Barzhonegoù.
2020
 Davy Jaouen : War an aod vev, An Alarc'h . Levr yaouankiz.
 Fañch Rebours, Dindan ar seizh avel, tresadennoù gant Agnès Guillot, Ti-embann ar skolioù. 66 p. . Danevelloù mor.

Bloavezhioù 2020
2021
 Goulc'han Kervella, Morlaeron Karaiba, Keit vimp bev, 49 p. . Levr yaouankiz.
2023
 Yann Bijer, Ar peñsead, Embannadurioù Al Liamm, 249 p. Ur vag  tapet en amzer-stourm e 1937.  
2024
 Herve ar Beg : Amiraled Kab Horn, Al Liamm. Romant. Merdeadurezh a genwerzh kozh.
 Loeiza an Duigoù, Kali Torrdent, Embannadurioù Al Liamm. . Romant berr. Buhez ar vorlaerez.
2025
 Paskal Hervio, ""Skubañ ar mor, Embannadurioù Al Liamm. . Danevelloù.

 Oberennoù troet diwar ur yezh all 
 Bloavezhioù 1860 
1869
 Jean Lander, Ar votezik prenn, troet gant Goulven Morvan, moullet war Feiz ha Breiz niv. 220, 17 Ebrel 1869, pp. 85-87.

 Bloavezhioù 1870 
 1872
 Alexandre de Lamothe, Colibri, troet gant Goulven Morvan. Embannet a-dammoù e-barzh Feiz ha Breiz etre ar 6 a viz Ebrel hag ar 6 a viz Gouere 1872, niv. 375-376-378-381-383-386-387-388. Romant merdeiñ.
 1874
 Gabriel de La Landelle, Perrina Cadoret, troet gant Goulven Morvan, moullet war Feiz ha Breiz.

 Bloavezhioù 1920 
 1926
 John Millington Synge, War varc'h d'ar mor,  troet gant Youenn Drezen, Levraoueg Gwalarn, 24 p. Titl orin : Riders to the sea. C'hoariva saoznek eus Bro-Iwerzhon.
 1928
 Hans Christian Andersen, Plac'hig vihan ar mor, troet gant Roparz Hemon, Gwalarn, 52 p. Kontadenn.
1929
 Ronan Kermene, Danevell varzus Sant Brendan, troet e brezhoneg gant Yann-Vari Gwilhoù (Ar Mignon). E-barzh Gwalarn, niv. 18-22, 1929-1930.  Merdeadurezh vojennel.
Bloavezhioù 1940
 1942
 Paol Feval, Ar Pesk aour, displeget e brezhoneg gant Roparz Hemon, skeudennet gant Robert Micheau-Vernez, Roazhon, Moullerezh Kreizkêr, 164 p. Titl orin : Le Poisson d’or. Kontadenn. Levr kaer.
1944
 Sindbad ar Martolod, lakaet e brezhoneg gant Roparz Hemon, Skridoù Breizh, 112 p. Danevell-veaj mor mojennel. Levr yaouankiz.

Bloavezhioù 1970
1971
 Jules Verne, An dorrerion-vlokuz, In : Ar Gevnidenn, n°1, n°2, n°3, n°4. Troet gant Meven Mordiern. Adembannet gant An Here dindan titl Bag ar Frankiz e 1990.

Bloavezhioù 1980
1983
 Gildas Bernier, "Eur c’habiten gwenedad". E-barzh Brud Nevez, niv. 69, 1983. Troidigezh lizhiri gallek skrivet er bourzh.
 1984
 Heoliou bihan ar mor, skrid brezoneg gand Per-Mari Mevel, Brest, Ar Helenner-Brud nevez, 16 p. Titl orin : Les Petits soleils de la mer. Evit bugale vihan.
1989
 Amèlia Benet : An nozvez er vagig, skeudennet gant Carme Peris, troet diwar ar c'hatalaneg gant Beatris Jouin, An Here . Titl orin : Nit en la barca. Levr yaouankiz.
 1990
  Jules Verne, Bag ar frankiz, brezhoneg gant Meven Mordiern ha troidigezh nevesaet gant Martial Ménard, skeudennoù gant Anne Salaün, An Here, 154 p. . Titl orin : Les forceurs de blocus’'
 Sindbad ar Martolod, An Here, 1990, 147 p. Dastumad Skol al Louarn. . Danevell-veaj mor. Levr yaouankiz.

Bloavezhioù 1990
1994
 Kristol Goulm : Levr bourzh ar veaj kentañ, troet diwar ar c'hastilhaneg gant Filip Oillo, Embannadurioù Al Liamm, 219 p. . Lodenn gentañ al levr bourzh. Danevell-veaj. Merdeadurezh kozh.
1997
 Robert Louis Stevenson, Enez an teñzor, brezhoneg gant Yeun ar Gow, Al Liamm 
 2000
 Dan Lailler, Lestr Jakez Karter, skeudennet gant François Vincent, An Here, 32 p. . Titl orin : Le bateau de Jacques Cartier. Levr yaouankiz.
Bloavezhioù 2000
2001
 Ar meurvorioù,  troet diwar ar c’hastilhaneg gant Alan Martel, An Here, 31 p. . Titl orin : Los oceanos. Levr yaouankiz.
2005
 Beaj sant Brendan. Navigatio sancti Brendani Abbatis, troet diwar oberennoù kozh e meur a yezh gant Paskal Tabuteau, Emgleo Breiz. Merdeadurezh vojennel.
2006
 Arzhig Du o c'hoari er mor, Bannoù-Heol . Evit bugale bihan. 
2007
 Jón Kalmas Stefansson : Baradoz hag Ifern, An Alarc’h. . Troet diwar an islandeg. Titl orin : Himnaríki og helvíti. Romant. Buhez ar besketaerien islandat.
Bloavezhioù 2010
 2012
 William Hope Hodgson, Ar Morgezeg, troet gant Ronan an Deroff, Preder, 64 p.
 2015
 Valérie Muszynski, Morlaeron ! pinvidik-mor, tresadennoù gant Julien Bringer Deik, troet e brezhoneg gant Gwenael Dage, Beluga, 48 p. . Titl orin : Piiirates !. Evit bugale vihan.
2016
 Henri Queffélec : Ur person evit Enez Sun, An Alarc'h . Troet diwar ar galleg. Titl orin : Un recteur de l'Île de Sein. Romant. 
2017
 Serj Richard, Rouanez ar pleg-mor, Keit vimp bev, 108 p. 
 A. Luron, A. Le Fée, B. Guillotin hag all, Rederien-mor, Keit vimp bev, 47 p. . Levr yaouankiz.
 2018
 Katell Daniel, Poupette à la mer = Poupig war vord ar mor, troet e brezhoneg gant Nolwenn Riou, Marzhan, L'Avion de papier, 24 p. . Galleg ha brezhoneg. Evit bugale bihan.
 2020
 Gwennaëlle, Gwerz ar mor = Gwerz de la mer, Paris : Gwennaëlle, 72 p. Brezhoneg ha galleg.

Bloavezhioù 2020
 2021
 Joe Todd-Stanton : Sekred ar Roc'h Zu, skeudennet gant Joe Todd-Stanton ha troet diwar ar saozneg gant Tifenn Merien, Timilenn . Titl orin : The Secret of Black Rock. Levr evit ar vugale.
 Béatrice Riou, Julien Thomas, Monet er Gerveur : tal-ouzh-tal gant ar mor bras, troet e brezhoneg gant Paolig Combot  , Skol Vreizh, 45 p. Titl orin : Monet à Belle-Ïle-en-Mer. Levr evit ar vugale.
2024
 Dorian Clerbois, François-Xavier Lagey, Yann Gaonac’h, Arkeologiezh Danvorel : Splujit da zizoleiñ ar peñse Zi-24, troet diwar ar galleg gant Dorian Clerbois, Roazhon, Embannadurioù Goater. . Levr yaouankiz.

 Geriadurioù ha geriaouegoù o tennañ da draoù ar mor 
1973
 Loeiz Andouard, Brezhoneg ar Mor, Hor Yezh, niv. 95, Mezheven 1973.
1980
 Pêr Denez, Geriadur brezhoneg Douarnenez – 1. Pesked, 2. Laboused, Mouladurioù Hor Yezh
1981
 Pêr Denez, Geriadur brezhoneg Douarnenez – 3. Amzer, avel ha mor, Mouladurioù Hor Yezh
1983
 Loeiz Andouard, Brezhoneg ar Mor, Mouladurioù Hor Yezh, 136 p. Embannadur adaozet ar pennad e-barzh Hor Yezh, niv. 95, Mezheven 1973.
1984
 Pêr Denez, Geriadur brezhoneg Douarnenez – 4. Ar sevel-bagoù, 5. Lien, gwernioù, hernaj, ha fardaj, Mouladurioù Hor Yezh
 E. V. Breeze Jones (skrid), Istwyn Williams (skeudennoù), Laboused an Arvor, brezhoneg gant Tudual Huon ha Padrig an Habask, Embannadurioù Al Lanv
1985
 Pêr Denez, Geriadur brezhoneg Douarnenez – 6. Ar Beskerezh, Mouladurioù Hor Yezh
1996-1997
 TermBret, Loened-mor, Skol-Uhel ar Vro
2004
Gab Cherel & Alan E. ar Berr, Geriadur ar verdeadurezh, Preder, 493 p. 
2009
 Per Pondaven, Geriadur an Arvor, rakskrid gant Yann Riou, An Alarc’h, 90 p. 
2016
 Laetitia Étienne, Ar Morlaer, skeudennoù gant Elen Lescoat, Beluga, Dastumad Gerioù livet. 

 Marsel Modir, Mor ha bagoù = Mer et bateaux = Sea and boats : Un dibab gerioù ha termenoù hag a denn da ved ar mor = Une sélection de mots et d’expressions dédiés à l’univers marin = A selection of words and expressions about the world of the sea, Embannadurioù an Alarc'h, 95 p.  
2020
 Marsel Modir, Mor ha bagoù = Mer et bateaux = Sea and boats : Geriaoueg-vor teiryezhek : brezhoneg-galleg-saozneg e 36 dodenn = Lexique maritime trilingue : breton-français-anglais en 36 thèmes = Trilingual marine glossary : Breton-French-English in 36 items, Landeda, Embannadurioù Aber, 95 p. 

Notennoù ha daveennoù

Rummad:Lennegezh vor
Rummad:Merdeadurezh
Rummad:Dodennoù el lennegezh vrezhonek
Rummad:Mojennoù ar mor