Pêr Chapalan

Pêr Chapalan, en ur mod ofisiel Pierre Chapalain, a oa ul labourer-douar, ur politikour, ur skrivagner hag ur prezegenner breton. Ganet e oa bet d'an 21 a viz Here 1929 e Kastell-Paol, ha marvet d'an 12 a viz Here 2023 e Ploueskad Nécrologie : Pierre Chapalain, une vie au service des autres, Le Télégramme, 14/11/2023 (lennet d'ar 16/06/2025). Skrivet en doa un dastumad barzhonegoù, bet embannet e 1990, skeudennet gant Yvon Briand, met brudet e oa dreist-holl evit ar stourm a gasas evit ar JAC hag ar SICA, hag e brezegennoù dreist-holl.

 Buhez 

 Bugaleaj 
E dad a oa genidik eus Enez-Vaz, hag e vamm eus Kastell-Paol. Ne gomze nemet brezhoneg pa oa en em gavet er skol hervez e vugale, ar pezh a oa boutin a-walc'h d'ar c'houlz-se. Bet e oa goude-se e skolaj ar C'hreiz-kêr e Kastell-Paol. Eno e tapas e sertifikad ha kregiñ gant e vuhez labourer-douar. 

 Emouestl er JAC 
Sot e oa dija gant ar barzhonegoù hag ar prezegennoù, met a-drugarez d'ar JAC en doa bet tro da zistagellañ e deod da vat. Kinnig a reas e anv evit bezañ prezidant rann Departamant Penn-ar-Bed, ha dilennet e voe e 1961. Eno e kejas gant Rosalie, a zimezas ganti un tammig diwezhatoc'h (1955). Savet e vo un tiegezh ganto e Gwinevez-Lokrist. 

Kemeret en doa perzh evit sevel ar SICA e Kastell-Paol. 

 Maer 
Dilennet e voe da vaer Gwinevez evit ar wech kentañ e 1971, goude bezañ bed e-pad ur pennad e penn listennad tu enep an aotroù maer a oa bet en e raok. Maer Gwinevez e chomas betek 2001.

 Kleñved Aujeszky 
E 1976 e voe tapet e voc'h gant kleñved Aujeszky. Rivinet e voe neuze, ha rankout a reas gwerzhañ kalz eus e zouaroù.  

 Barzhonegoù 
E 1990 e voe embannet gant Pêr Chapalan un dastumad barzhonegoù, Kan ar vuhez Kan ar bed, skeudennaouet gant Yvon Briand. Ur rakskrid a voe savet gant an eskob Visant Fave. Komz a ra er rakskrid-mañ eus Pêr Chapalan en ur ober anezhañ « ar barzh-Labourer, Pêr a Lezkoad. War-lerc’h Loeiz Herieu, ar Gwenedour, war lec'h Anjela Duval, an Dregeriadez ».  Daoust d'ar c'heñveriadennoù brav-mañ e chomas un tamm mat treutoc'h oberenn Pêr Chapalan, rak ne embannas ket barzhonegoù all ouzhpenn 50 barzhoneg an dastumad-mañ, estreget evit broudañ e labour a aotroù maer. 

 Leve 
Kinniget e voe da Bêr Chapalan skrivañ sevel ul levr diwar kaozeadennoù gant Bernard Kabon, a voe embannet gant Skol Vreizh e 2016, dindan an titl Opala Chapalain !.

 Oberennoù 

 Kan ar vuhez Kan ar bed, moullet e ti Provost (Lesneven), 1990, 104 p.Pajenn war lec'hienn an IDBE.
 Opala Chapalain ! 1950-2000 : an hanter-kant vloaz o deus eilpennet maezioù Bro Leon, Skol Vreizh, 2016, 176 p. ISBN 978-2-36758-055-5

 Daveennoù 

Rummad:Ganedigezhioù 1929
Rummad:Marvioù 2023
Rummad:Politikourien Breizh
Rummad:Labourerien-douar