Florentin Goinard

Florentin Marie Goinard, ganet e Sant-Nazer d'ar 1 a viz Meurzh 1894Akta ganedigezh Sant-Nazer, niv. 156. ha marvet e Brest d'an 8 a viz Meurzh 1974, a oa ur mouller, ul levrier, un embanner levrioù brezhonek ha gallek hag un emsaver. Ezel e oa eus Strollad Broadel Breizh, eus Unvaniez ar Seiz Breur hag eus poellgor ar Framm keltiek. Pa oa kenlabourer tost da Youenn Drezen, Roparz Hemon, Frañsez Kervella ha Ronan Huon e kemeras un perzh bras e diorroadur embann al levrioù brezhonek etre 1932 ha 1959. Un den liesvarrek ha lieskalvezour e oa. Goude bezañ bac'het e-pad 4 miz da vare an Dieubidigezh e adkemeras e vicher mouller er Baol koulz hag an embann brezhonek ha gallek dre an ti-embann Skridoù Breizh-Éditions de Bretagne. Harpet en deus kalz ar gelaouenn Al Liamm hag hec'h embannadurioù ivez.

 Buhez 
Tiegezh, studioù ha saviad milourel
E dad, Florentin Marie Thomas, a oa un embreger mañsonerezh bras e Sant-Nazer, ganet e 1865 en Erbigneg, hag e vamm, Augustine Clémentine Hébel, a oa bet ganet en Erbigneg ivez. Embregerezh an tad a greskas mat-tre ha legadet e voe d'e vreur yaouankañ, Charles, hag hemañ a gemeras penn an divizoù gant ar sindikadoù e 1936. Pelloc'h ez eas Charles Goinard da brezidant Kambr Kenwerzh Sant-Nazer. Goude bezañ bet skoliet er skol Sant-Jozef, e Sant-Nazer, e tapas Florentin Goinard e vachelouriezh « Skiantoù-Yezhoù bev », e 1911L'Espérance du Peuple, 23-11-1911.. Bloaz goude e voe degemeret e Kevrenn ar Greanterezh, e Skol bleustrek ar C'henwerzh hag ar Greanterezh, e Sant-NazerÉcole pratique de Commerce et d'Industrie de Saint-Nazaire..

E 1913, hag eñ o labourat en Oriant e fellas dezhañ mont da emouestlad el lu gall, met pa erruas en Aljer e kazarn rejimant kentañ ar Zouaved e voe kaset d’an ospital ha disluet dre abeg a zarfell"Droug-ar-mammoù", "histeriezh".. Bloaz goude ec'h emouestlas en-dro en drivet rejimant troadegiezh e Naoned hag e voe disluet, evit an eil gwezh, en abeg d'e varradoù darfell. Disoudardet e voe en-dro e Sant-Nazer e miz Here 1914 ha disklêriet "mat evit servijout" e miz Ebrel 1915 e Naoned. Koulskoude, ur wezh erruet e Brest e voe tizhet gant ur stumm labanded gant darfell droukfellek, ken ma voe disluet evit an trede gwezh.
 Levrier-embanner e Pariz
Goude ar brezel ez eas da chom da Bariz evit merañ ul levrdi, « La Librairie régionaliste », hag ec’h embannas ul levrig war ar bourrée, un dañs arvernatStaliet e oa 182, boulevard Saint-Germain.. Ober a reas war-dro moulladur ar c’hentañ levr kaer brezhonek, Danevellou a Vreiz e ditl, un teskad kontadennoù, dastumet hag azasaet gant Adrien de Carné ha skeudennaouet gant Maurice de Becque. En ur venegiñ ar from a savas ennañ diwar kaerder an oberenn e tisklêrias Roparz Hemon, ugent vloaz diwezhatoc'h, e oa bet graet al labour embann gant Florentin Goinard :

Gant Abeozen ez eus bet degaset muioc’h a ditouroù, pa skrivas : 
 Distreiñ d'ar vro ha mont kuit adarre 
Pa varvas e dad e miz Ebrel 1922 e postas darn eus e hêrezh ( lur) en un embregerezh fardañ ha gwerzhañ aozadoù kempenn, savet asambles gant ur mignon kimiourKemennadenn er gazetenn Courrier  de Saint-Nazaire, 24 Mezheven 1922., nemet en em dennas anezhañ e 1924Le Courrier de Saint-Nazaire, 23 Eost 1924)..

E miz Gwengolo 1922 e timezas gant Marie Lelièvre, hag ur mab, Jean, o devoe e miz Gouere 1923 ; koulskoude e voe torret an dimeziñ e 1927, hag eñ a lakaas da c’houzout edo o chom e Lokentaz hag eno edo o chom c'hoazh d'ar 14 a viz Mezheven 1927Fichenn varilhañ hag amstaelañ termenet, savet e 1938.. E miz Kerzu 1924, p'edo o chom e Pariz, 6, straed ar Cherche-Midi, e lakaas embann war an Nouvelliste du Morbihan ur gemennadenn ma kinnige prenañ diwar ul leve hed-buhez 4-6 hektar evit un atant magañ yer. N'ouzer ket hag-eñ e c'hellas dont a-benn.	
 Mouller en Oriant 
War-dro 1927 e labouras evel sekretour meur ar pemdezieg bras, Le Nouvelliste du MorbihanL’Écho de l’Ouest, niv. 1, p. 1, 21 Gwengolo, 1929.. D'ar 24 a viz Mae 1929 e addimezas gant Angelina Vincente Marie Margarit (1899-1979) ha n'ouzer ket perak e c'houlennas-hi ma vije disrannet o madoù pa voent o chom asambles en OriantLes Nouvelles de Lorient, Gwengolo 1929. Chom a reas Anjelina Margarit da genvevañ gantañ ez-foran, betek miz Mae 1941 pa lakaas-hi e gwerzh ti he zud, e GwenedKemenn lezennel, L'Avenir du Morbihan, 10 Mae 1941.. Tutaet e voe Florentin Goinard gant an embregerezh La Presse armoricaine pa voe krouet e miz Gwengolo 1929, evit mont e penn ar moullerezh a embanne ar pemdezieg nevez, L'Écho du Morbihan, de la Basse-Bretagne, de l’Ouest, en OriantL’Écho de l’Ouest, niv. 1, p. 1, 21 Gwengolo 1929.. E mizioù diwezhañ 1930 ez eas da chom da Glermont-Ferrand ha da Riom, hervez ar chomlec'hioù roet da velestradur al lu evit dibenn miz Gwengolo.. E dibenn 1930 ec'h eas da chom da Vrest, 11 Straed Paul Doumer, er "Villa Lande fleurie", pa gavas ar post penmouller Moullerezh an Dépêche de Brest, hag e 1935 e voe rener kenwerzhel anezhiMeneget war an Dépêche de Brest, 1añ a viz Gwengolo 1935 p. 3.. Pa voe deuet amzer e zienluadur eus ar servij milourel (1938) e voe notennet en doa bet 3 bugelFichenn varilhañ hag amstaelañ termenet, savet e 1938 ; ur Serge Goinard a hañval bezañ bet ganet e 1931 (echu an dekvet klas gantañ) a zo bet meneget e Gouere 1937 gant La Dépêche de Brest hag ur mab dezhañ e oa moarvat..
 Penmouller ha merour embann brezhonek  
 Skrid ha Skeudenn 
A-drugarez d'e bost pennmouller e Moullerezh an Dépêche de Brest e tarempredas pennoù al luskad evit embann levrioù brezhonek bodet tro-dro d'ar gelaouenn Gwalarn hag e rener, Roparz Hemon, hag o doa ezhomm eus ar voullerien. A-raok ma voe skarzhet kuit Youenn Drezen eus ar C'hourrier du Finistère e 1934 e tegasas e skiant-prenet dezhañ evel mouller, pa voe savet an ti-embann levrioù kaer brezhonek kentañ, Skrid ha Skeudenn, e 1932, hag eñ merour anezhañ pa'z eas ar renerezh arzel gant Youenn Drezen hag e vignoned eus ar Seiz Breur. Hemañ diwezhañ a voe degemeret en o zouez e penn-kentañ 1935Tudual Huon, el levr E koun Youenn Drezen, Embannadurioù Al Lanv, 2022, p. 135 . Kan da Gornog savet gant Youenn Drezen ha skeudennet gant koadengravadurioù tri liv Reun Kreston e voe ar c'hentañ levr kaer embannet ganto.

E 1957 e skrivas Youenn Drezenn da Ronan Huon diwar-benn Geotenn ar Werc'hez (1934) : « An embannadur kentañ a oa anezhañ, en e zoare, un mestr-ober : lizhereg, paper, golo, pep tra dibabet gant paotred… ha n'oa netra re ger evito evit gwiskañ cheuc'h ar skridoù brezhonek… N'oa nemet ar mouler, ar paourkaezh Goinard, a leñve d'e wenneien. Paeet eo bet, koulskoude en diwezh. »Lizher deiziadet 23 Eost 1957, lakaet e peurunvan gant Tudual Huon.. Ken tost e oa aet Florentin Goinard d'an arzourien ha skrivagnerien vrezhonek ma kemere riskloù koll arc'hant.

Goude ma voe skarzhet kuit eus ar C’hourier du Finistère e penn-kentañ 1934 ez eas Youenn Drezen, hag eñ kelaouenner, da labourat evit an Écho de l'Ouest, e Gwened. N’eo ket dibosubl e voe erbedet gant Florentin Goinard e metoù ar wask en Oriant, e-lec’h m’edo sez an Écho de l'Ouest.

 Ur c’houblad embannerien engouestlet evit Breizh hag ar brezhoneg 
E 1942 e savas gant Suzanne Le Masurier, intañvez André Derrien, ha hi o kenderc’hel da verañ al levrdi Derrien (unan eus ar c’hoshañ levrdioù ha tiez-moullañ e kreiz kêr Brest), an ti-embann Skridoù Breizh-Éditions de BretagneStaliet e voe an Éditions de Bretagne e Roazhon a-raok ar brezel hag a-drugarez dezho e embannas an emsaver Florian Le Roy, ezel eus ar Seiz Breur, ul levr diwar-benn Parlamant Breizh e 1938. Drezañ eo bet prenet anv an ti-embann gant ar gevelerien Goinard-Derrien moarvat.. E Brest, 35 rue Traverse e voe ar chomlec'h skrivet war al levrioù, chomlec’h Suzanne Derrien an hini e oaMerket e oa ar chomlec’h-se war ar mortuaj a embannas an’Dépêche de Brest pa 'z eas André Derrien da Anaon, d’an 30 a viz Meurzh 1938., he levrdi o vezañ  staliet er memes savadur, 56 straed Émile Zola. E-touez al levrioù embannet e kaver levrioù brezhonek, evit an darn vuiañ, levrioù gallek war Istor Brest ha levrioù kaer, ne oa bet nikun eus ar seurt-se e brezhoneg betek-henn, levrioù skiantel, ur romant diaweladel hag ur romant-polis.

Emsaver hag arzour liesdonezonet
 Framm keltiek hag ar Seiz Breur 
Reiñ a reas e anv, e 1942, evit bezañ ezel eus poellgor Framm keltiek Breizh, karget eus Kevrenn an Embannerezh dindan renerezh Roparz Hemon. Gant Skridoù Breizh e voe embannet peder niverenn eus Kaieroù ar Framm keltiek, an holl moullet e Moullerezh ar C'hastell ha n’eo ket er voullerezh ma oa Florentin Goinard o labourat eviti.

Degemeret e voe Florentin Goinard evel ezel eus ar Seiz Breur e 1941, er memes emvod hag ar vreudeur Kaouissin ha Jef ar Penven.

  Aktour amatour 
Pa oa o chom e Brest e kemeras perzh en ur strollad c’hoariva amatour, « La Compagnie des comédiens brestois » e anv. Teñzorier anezhañ e voe, hag e veze roet e chomlec’h prevez, 11 straed Paul Doumer, evel ul lec’h ma veze gwerzhet bilhedoù evit mont d’an abadennoù hag e veze roet gant ar pemdezieg La Dépêche de Brest, ditouroù ha rentaoù-kont warno.

Gant ma oa un den uhelventet, 1,80 metrEnskrivet war e fichenn varilhañ hag amstaelañ., e teue mat gantañ an tudennoù a aotrouniezh (roueed, tud polis…). Daou ezel eus ar Seiz Breur a c’hoarie asambles gantañ, Pêr Peron ha Jim Sévellec, koulz hag un emsaver all, Edouard Mokaer, breur da Bêr Mokaer.

En enkoù ar brezel
 Rediet da vont er-maez eus Brest 
E miz C’hwevrer 1943 e voe embannet gant ar pennadurezhioù e oa ret d’an dud « andiouerus » ober o annez er-maez eus Brest, abalamour d’ar bombezadegoù war ar porzh ha war greiz kêr.Distrujet e voe al levrdi hag an holl savadurioù nes gant ar bombezadegoù da c’houde.. Mont a reas ar c'houblad Goinard-Derrien da chom 26 straed Sant-Gwenal, e Landivizio, nepell diouzh moullerezh an Dépêche a voe kaset da Vontroulez, o vezañ ma oa Florentin Goinard he rener kenwerzhel atav. Kendalc'he e voe da embann levrioù memestra.
 Harzet, lezet da vont, harzet en-dro ha didamallet erfin
Harzet e voe Florentin Goinard d’an 19 a viz Gwengolo 1944 e Brest, kaset da garc’har Landerne ha lezet da vont d’an 3 a viz Here. Klask a voe warnañ adarre hag e voe harezet adarre d’ar 6 a viz Here 1944 e Landivizio e-lec’h m'edo o chom gant Suzanne Derrien-Le Masurier hag he merc’h dezhi, Odile, ganet e 1925. War urzh prefed Penn-ar-Bed e voe bac’het er Greizenn Endrediñ Melestradurel, straed Sant-Charlez, e Kerfeunteun. An abegoù roet a oa : « bezañ bet ezel eus ul luskad emrenour, soutenet ez-eeun gant an enebour ».  Meneget e voe e oa diazezer ar Framm keltiek hag ezel eus ar Seiz Breur. Bac’het e voe Suzanne Derrien ivez ha notennet e oant o vevañ  « evel priedoù ».

D’ar 27 a viz Kerzu 1944 e lakaas prefed Penn-ar-Bed lez-varn Kemper da c’houzout e oa klozet ar gread a-enep Florentin Goinard, met ne voe ket torret an urzh-bac’hañ a-raok an 11 a viz Genver 1945.

 Embanner e kement kêr ma reas e annez enni
 Embanner e Gwened hag e Pariz da c’houde 
Ne baouezas ket gant e labour embann asambles gant e gevelerez Suzanne Derrien hag e weler merk an Éditions de Bretagne, anv all Skridoù Breizh war al levrioù gallek e Brest, koulz ha war levrioù ar seurt-se embannet e Gwened, met moullet e Naoned ha Villeneuve-Saint-Georges. 
E 1945 e teuas er-maez ul levrig gallek a oa ennañ ar gwerzhioù dre zebarzh e Su Breizh rakwelet gant Renerezh ar C’hoadoù. Ul levrig eus ar memes seurt evit greoù ar StadMinistère de l'Agriculture. Service des haras. Haras de la circonscription d'Hennebont, Sud-Finistère, Morbihan, Ille-et-Vilaine. a zeuas er-maez e 1946 ivez. Prestik goude e adkemeras embann ul levr kaer, breizhek e dodenn, Images bretonnes e ditl, savet gant Jean de Trigon, eus Montroulez, war baper cheuc’h (paper leuegen pilhenn bur) ha skrivet e lizherennoù bras-tre war ar golo, ul lugan divoas : « Evit ar re a gar an traou koz ». Skeudennaouet e liv e voe gant Félicie Herr hag e voe goulennet digant Marie-Paule Salonne aozañ ar c’hentskrid.

Da heul e teuas er-maez ul levr war istorioù a-zivout straedoù kêr VrestLouis Delourmel, Le Vieux Brest à travers ses rues, Éditions de Bretagne..

Da Bariz ez eas da chom e-dibenn ar bloaz 1945 hag e roas an 11 rue Paradis evel chomlec’h e miz Meurzh 1946E Genver 1946 e skrivas Florentin Goinard da brefed Penn ar Bed a-zivout sielladur e gontoù-bank hag 11, rue de Paradis, meneget gantañ.. Hervez kont he doa kavet Suzanne Derrien ul labour en ul levrdi e Pariz. War niverenn gentañ ar gelaouenn Tir-na-nÓg (embannet ez-foran diskar-amzer 1946) e kaver daou veneg eus "Éditions de Bretagne 13, rue de Paradis, Paris, Xe", an eil e-barzh ur pennad-stern bruderezh evit Notennou diwar-benn ar Gelted kozN’eo ket souezh e soñjas ober e annez en e bastell-vro c’henidik e 1947 e c’heller goulakaat e resevas skoazell digant e vreur yaouankañ, Charles, hag eñ en doa kaset war-raok an embregerezh mañsonerezh krouet gant o zad e Sant-Nazer ken e voe unan eus an embregerien bouezusañ er bastell-vro, ha prezidant Kkmbr kenwerzh ar gêr-borzh anezhañ.

 Mouller hag embanner er Baol 
E niverenn 3 ar gelaouenn Tir-na-nÓg (Genver-C'hwevrer 1947) e lenner an notenn-mañ : « Notennn : 1) Skridoù Breizh a voulo 3 levr er bloaz-mañ Yezhadur bras, Dict. Breton-français, Dict. Français-breton »N'eus ket anv eus levr R. Hemon war istor ar brezhoneg, La langue bretonne et ses combats, en notenn-se, met merket eo bet Eost 1947 warnañ ha gant Moullerezh ar Skrev e voe moullet.. 2) Emaint staliet bremañ e La Baule, BP 45 ».

Feal d’e engouestladur brezhon e embannas La langue bretonne et ses combats gant Roparz Hemon ha Yezhadur bras ar brezhoneg gant Frañsez Kervella, ha ken diaes e voe seveniñ moulladur ar pikol levr-se, taolennoù e-leizh ennañ, ma c’heller kompren e voe Florentin Goinard o plediñ gant al labour-se e-doug 1946 dija.

Post rener an « Imprimerie de la Mouette » (Moullerezh ar Skrev) a dapas pa erruas er Baol, ha degemeret  e voe e-touez ar pennadurezhioù diouzhtu, koulz hag e zanvez pried. D’an 8 a viz  Ebrel 1947 e kemeras perzh Florentin Goinard en ur c’hengor ofisiel « evit ur Baol vrasaet », ha nebeut amzer goude e kenlabouras gant kengor ar gouelioù adsavet gant an ti-kêr.

D’ar 14 a viz Mae 1947 e teuas war wel ur bruderezh evit ar stal dilhad, « Suzanne Derrien » lec’hiet 6 skwar ar C’hazino, ar memes chomlec’h ha hini Skridoù Breizh. Cheñch a reas Suzanne Derrien ar varc’hadourezh hag ar servij kinniget betek-henn, eus ur stal lienerezh ha gwierezh ez eas da venegiñ an uhelwrierezh en he bommoù bruderezhBruderezh kentañ embannet d’an 14 a viz Mae 1947 e-barzh L’Écho de le Presqu’île guérandaise..

E 1948 e timezas Florentin Goinard gant Suzanne Le Masurier-Derrien.

 Treuzkas da di-embann Al Liamm 
Goude romant gwenedekAn istitl eo. Roperzh ar Mason (Evit ket ha netra’’ - 1951) ne voe ket mui a levrioù embannet gant Skridoù Breizh-Éditions de Bretagne, met un dalc’had a levrioù a voe gwerzhet dre ar post.

Un harp bras evit lakaat embann levrioù brezhonek gant Embannadurioù Al Liamm a c’hell bezañ goulakaet pa lenner ar meneg-mañ er gelaouenn Al Liamm : « Rentet 'zo bet 323.000 lur d'an Ao. Goinard ha d'an « Entente culturelle bretonne ».Al Liamm, niv. 79, 1960.. Ul liamm kreñv a voe skoulmet gant skipailh ‘’Al Liamm-Tir-na-nÓg’’ pa voe fiziet en « Imprimerie de la Mouette » moulladur an niverenn 7 (Ebrel 1948), hag ne voe torret a-raok diwezh 1999, kalz amzer goude ma oa aet kuit Florentin Goinard eus e bost renerezh. E 1978 e kave mat Ronan Huon e vefe gouest da reizhañ testennoù brezhonek al lizherennerien o labourat eno .Christian Rogel, Les éditeurs en langue bretonne de 1945 à 1977..

Darn eus al levrioù embannet gant ar gelaouenn a voe moullet eno hag e weler merk an « Éditions La Baule » war ar gelaouenn bolitikel Ar Vro-Gwirionez savet e 1960 gant Pêr Denez, heñvel ouzh he c’helaouenn-vamm e-keñver ar vent hag an nodrezhioù.

E miz Gouere 1958 e voe sinet ur gevrat evit ma vije gwerzhet dalc’had Skridoù Breizh da Al Liamm, nemet al levrioù kaer gallek. Ret e voe dastum  lur hag a-drugarez da geneiled kar-o-yezh e voe resevet an holl arc’hant gant ar priedoù Goinard-Derrien bloaz goude.

 Mennozhioù politikel 
E 1920 e voe ezel Florentin Goinard eus poellgor ar "Fédération régionaliste de France" ha merour he c'hazetenn, L'Action régionalisteL'Action régionaliste, niv. 8, Kerzu 1921. War an tu dehou pellañ eo bet sachet pa weler e anv war gazetenn roueelour an Action française e miz Gouere 1921L’Action française, Sadorn 9 Gouere 1921, p. 2.  Notennet eo evel levrier, 182 boulevard Saint-Germain, chomlec’h al « Librairie régionaliste », ha hemañ o kinnig garedonoù evit un degouezh sportel..

Ne ouzer ket penaos e voe tutaet gant  Le Nouvelliste du Morbihan, met pa voe skarzhet kuit eus e bost sekretour meurTorret e voe e gevrat gant ur rakkemenn war 6 miz goude ma voe prenet ar pemdezieg gant Frédouët. ez eas da benmouller Moullerezh an Écho de l’Ouest e diwezh 1929, krouet gant tud ar gostezenn radikal diwar atiz an Ouest-Journal ha, da c'houde, ez eas da labourat evit an  Dépêche de Brest, dezhi ar memes tuad.

E-pad an Eil Brezel-bed e heulias Roparz Hemon, a grede e oa posubl sevel oberiantizoù sevenadurel breizhek dindan disglavier an "Europa Nevez" renet gant an Nazied.
Diwar an enklask graet gant polis Brest e roas e anv da Strollad Broadel Breizh e diskar-amzer 1942, met ne asantas ket mont da vezañ pennkanton ar strollad, pa ginnigas Remont ar Porzh ar post-se dezhañ. E kendalc’h Strollad Broadel Breizh  e dibenn 1943 e kemeras perzh, asambles gant Suzanne Derrien.Danevell enseller polis Brest, 12 Kerzu 1944. Teuliad 437, Prefet Penn-ar-Bed, 31 W 333, Dielldi Departamant Penn-ar-Bed..

E dibenn 1948 e voe meneget e oa bet en emvod ar gevredadourien dalc’het e Naoned, e-lec’h ma kejas ouzh Joseph Martray, Pêr Mokaer, Robert Milot ha Yann Gefflot.L’Atlantique, journal de la Baule, 4 Kerzu 1948.. E 1950 e voe meneget ur Goinard bennak bet e kengor an « Union fédéraliste de Bretagne »L’Indépendant de Saint-Nazaire, 11 Meurz 1950. hag e-touez habaskterourien an Emsav e c’heller renkañ ar gevredadourien vreizhek-se.

 Levrlennadurezh 
 Christian Rogel, Les éditeurs en langue bretonne de 1945 à 1977. Skridtest evit diplom uhel al levraouegoù, Villeurbanne, ENSSIB, 1978.
 Daniel du Couëdic (renerezh), Ar Seiz breur 1923-1947, ar c'hrouiñ breizhek etre chom giz-kozh ha mont war-raok, Terre de brumes & Mirdi Breizh, 2000, 271 p.
 Tudual Huon, "Youenn Drezen hag ar Seiz Breur". E-barzh E koun Youenn Drezen, p. p. 129-148, Embannadurioù Al Lanv, 2023
 Ivan Wmfre, Breton Orthographies and Dialects: the Twentieth-century Orthography War in Brittany, 1–2, Bern – Berlin – Bruxelles – Frankfurt-am-Main – New York – Oxford – Wien: Peter Lang, (xxviii + 782 pp) levrenn 1  & levrenn2 

Dielloù publik : 
Dielldi-departamant Penn-ar-Bed, Steudad 31 W 33 Doser 437. Dielloù prefeti Penn-ar-Bed diwar-benn endrediñ ha dieubidigezh Florentin Goinard.
Dielldi-departamant Liger-Atlantel Akta ganedigezh, Aktaoù dimeziñ 1922, Fichenn varilhañ hag amstaelañ Florentin Goinard
Dielldi-departamant Mor-Bihan Akta dimeziñ 1929

 Pennadoù nes 
Embann brezhonek
Embannadurioù Al Liamm
Framm keltiek
Gwalarn (kelaouenn)
Skrid ha Skeudenn
Skridoù Breizh
Unvaniez ar Seiz Breur

 Notennoù ha daveennoù 

Rummad:Ganedigezhioù 1894
Rummad:Marvioù 1974
Rummad:Embannerien vrezhonek
Rummad:Levrioù kaer
Rummad:Moullerien Breizh
Rummad:Seiz Breur
Rummad:Izili ar Framm keltiek
Rummad:Emsaverien Breizh
Rummad:Tud eus Brest
Rummad:Tud eus Sant-Nazer
Rummad:Ar Baol-Skoubleg