Dilennadeg kannaded Bro-C'hall 2024

Dilennadeg kannaded Bro-C'hall 2024 a zo bet dalc'het d'an 30 a viz Even ha 7 a viz Gouhere 2024 evit dilenn 577 kannad ar XVIIvet lezennadur eus ar Pempvet Republik c'hall.

E 2027 e oa an dilennadeg da vezañ dalc'het, met galvet eo bet, tri bloaz a-raok fin al lezennadur, goude ma vije bet divodet ar Vodadenn Vroadel gant ar prezidant Emmanuel Macron, dre ma oa bet trec'het ar c'hengevread prezidantel Ensemble eus 17 poent gant ar Rassemblement National en dilennadegoù evit Parlamant Europa d'an 9 a viz Even 2024. Ar c'hwec'hvet gwech eo da welet un divodadur e-kerzh ar Pempvet Republik C'hall dre implij an artikl 12 eus ar Vonreizh hag ar wech kentañ eo da welet un divodadur e-kerzh ur pempbloaziad. Dre ma'z eo bet galvet e-kerzh ul leuriadur ez eo keñveriet ouzh trec'h souezhus Jacques Chirac e 1997.

 A-raok an dro gentañ 
Gant meur a strollad eus an tu kleiz e voe aozet Talbenn nevez ar Bobl (Nouveau Front Populaire). En o zouesk emañ La France insoumise, ar Gomunourien, An Ekologourien, ar Sokialourien, ha strolladoù bihanoc’h evel Place Publique, Générations , ha re all (war-dro 25 anezho). Rannet e voe ar pastelloù-bro etrezo, hag envel a reas pep strollad e zanvezioù kannaded. Kudennoù a voe gant LFI pa nac’has envel 5 eus he izili, Alexis Corbière, Raquel Garrido, Danielle Simonnet, Hendrick Davi ha Frédéric Mathieu, un emzalc’h lakaet da « spurj » gant displegerien zo rak savet o doa a-enep da bennoù ar strollad, Jean-Luc Mélenchon ha Sophia Chikirou.

Re all a nac’has bezañ anvet gant ur strollad, evel François Ruffin, az eas gant e strolladig Picardie Debout e-lec’h LFI , pe Jérôme Guedj, sokialour chomet e-maez Talbenn nevez ar Bobl.

 Tro gentañ 
Votet o deus 66,71% eus an dud enskrivet . Aet ez eus 33,34% eus ar mouezhioù gant ar Rassemblement National hag an dud aliañset gantañ, 27,99% gant Talbenn ar Bobl Nevez (tu kleiz), hag 20,04% gant Ensemble, ar strolladoù a-du gant Emmanuel Macron (kreiz).

Dilennet ez eus bet 75 kannad: 37 eus ar Rassemblement National, 2 eus ar strolladoù aliañset gantañ, 32 eus Talbenn nevez ar Bobl, 2 eus Ensemble, 1 eus ar Republikaned, ha 2 eus an tu dehoù. Rankout a ra an danvez kannaded all mont d’an eil tro.

Trouz ez eus bet abalamour d’an disoc’hoù-se, ar re wellañ evit ar Rassemblement National en istor koulz e Bro-C’hall  hag e Breizh , ar pezh a oa kendalc'hadenn disoc'h an dilennadegoù evit Parlamant Europa.

Aet ez eus 217 danvez kannad diwar ar renk a-raok an eil tro e lec’hioù ma oa tri den pe muioc’h. Al lodenn vrasañ anezho o deus doujet da gemenn an "Talbenn Republikan", enni izili eus an tu kleiz pellañ, an tu kleiz, ar c’hreiz, hag an tu dehoù, evit mirout ouzh ar Rassemblement National da dapout ur muianiver absolut eus ar gannaded ; un nebeud o deus graet a-enep d’an tu kleiz .

 Eil tro 
Evit eil tro an dilennadeg kannaded e 2024 eo aet ar muiañ niver eus ar votoù gant Talbenn Nevez ar Bobl, a-dreñv emañ Ensemble! (strollad prezidantel hag harperien), en trede plas emañ ar Rassemblement National  Pierre Godon, Fabien Jannic-Cherbonnel hag Alice Galopin, "Résultats du 2d tour des législatives 2024 : François Hollande, élu député en Corrèze, affirme qu'il n'est "pas candidat" pour former un gouvernement", Franceinfo, 8 a viz Gouere 2024. Pa voe kroget da embann an disoc'hoù, Jean-Luc Mélenchon en doa graet ur brezegenn oc'h embann "Ar prezidant a rank gervel Talbenn Nevez ar Bobl evit ren", Marine Tondelier a embanne hi "Ni zo vont da ren" Noémie Lair, "Législatives 2024 : le Nouveau Front populaire doit "gouverner", assurent les différents partis de gauche", France Bleu, 7 a viz Gouere 2024.

Setu disoc’h an dilennadeg :
+ Kannaded dilennet hervez o strollad Aliañs Strollad  Niver a gannaded Talbenn nevez ar Bobl La France Insoumise 71 180 Strollad Sokialour 64 An Ekologourien 33 Strollad Komunour 9 Re all 3 Ensemble Renaissance 98 163 MoDem 35 Horizons 26 Re all 4 UDI 1 Rassemblement National ha re aliañset Rassemblement National 126 143 RN-LR 17 Republikaned ha re aliañset LR 39 66 Liesseurt tu dehoù 25 UDI 2 Re all Liesseurt tu kleiz 12 25 Rannvroelourien 10 Liesseurt kreiz 2 Liesseurt 1
Evit Dominique Reynié, kelenner e Sciences-po, eo ret diwall rak hervezañ an tu kleiz en deus bet un trec'h mediatek muioc'h evit unan politikel: pa vez graet ar sammad eus hollad mouezhioù Talbenn nevez ar Bobl e tizher 27,28% eus ar mouezhioù bet eztaolet, 17% eus hollad an dud enskrivet. Aet eo war-gil an niver a voterien keñveriet gant an 9 a viz Even lec'h ma oa bet 33,7% met hep tennañ kandidad ebet. Keñveriañ a ra gant hollad mouezhioù an RN hag e harperien hag a dizh 37% eus ar mouezhioù bet eztaolet. En holl, an tu dehoù en deus bet 46,6% eus hollad ar mouezhioù. Ar Rassemblement National a zo 80% eus voterien an tu dehoù hag a zo talet gant an "Talbenn Republikan", padal an tu kleiz a zo er gwanañ eus istor ar Vvet Republik. Evitañ ez eus ur riskl gwallreuz politikel ma ne vez ket klevet ar milionoù a voterien eus an tu dehoù  "Dominique Reynié : «Pour les Français, ce n’est pas rien de voir que l’on s’est ligué pour empêcher la victoire du premier parti de France »", La Figaro, 9 a viz Gouere 2024. Evit Emilien Houard-Vial, an "Talbenn Republikan" ne c'hell bezañ nemet un diskoulm berrbad rak ma ne vez ket selaouet klemmoù ar voterien e vo breskaet ar gredenn en demokratelezh c'hall  "Emilien Houard-Vial, politiste : « Le front républicain, en n’offrant qu’une réponse négative à une situation politique, ne peut se suffire à lui-même »", Le Monde, 9 a viz Gouere 2024.

 Darvoudoù e-kerzh an dilennadeg 
 Tud dinac’het gant ar Rassemblement National 
Meur a zanvez kannad a zo bet dinac’het gant ar Rassemblement National abalamour d’o c’homzoù pe o emzalc’h, da skouer: bezañ gwisket ur gasketenn a oa arouezioù nazi warni, bezañ droukkomzet a-enep d’an dud a zo div vroadelezh ganto, d’ar re zu, d’ar Vaghrebiz, ha da re all. Un danvez kannad ne oa ket aotreet da vezañ dilennet hervez al lezenn, unan all n’eo ket bet gwelet pe klevet tamm ebet.
Dilennet ez eus bet daou anezho: Monique Grisetti, aozerez komzoù gouennelour hag iriennelour, ha Roger Chudeau, en doa droukkomzet a-enep da Najat Vallaud-Belkacem abalamour d’he div vroadelezh.

 Tud dinac'het gant Talbenn Nevez ar Bobl 
Reda Belkadi, kandidat evit LFI/Talbenn Nevez ar Bobl a zo bet dinac'het evit skridoù enepyuzev war X  Joanna Wadel hag AFP, "Législatives 2024 : un candidat LFI perd son investiture pour des tweets antisémites", RTL, 27 a viz Even 2024 ha skarzhet e vo eus ar France Insoumise. N’eo ket bet dilennet.
 Feulster 
Meur a zarvoud feuls a zo bet e-kerzh prantad kabaliñ dilennadeg kannaded Bro-C'hall abaoe an tro gentañ. Gérald Darmanin en deus embannet ez eus bet taget 51 danvez kannad pe stourmer  hag e vo 30 000 archer ha poliser, gant 5000 anezho e Pariz, evit talañ ouzh ar feulster a c'hellje bezañ pa vo embannet disoc'hoù an eil tro disul 7 a viz Gouhere "Elections législatives: Gérald Darmanin annonce 30.000 policiers et gendarmes mobilisés pour le second tour", nice-matin, 4 a viz Gouere 2024.

War internet e oa feulster diroll ivez evel gant al lec'hienn internet eus an Tu dehoù pellañ "Réseau libre - le réseau des patriotes", hag en deus embannet ul listenn tud (alvokaded dreist-holl) da lazhañ. A-dreñv al lec'hienn emañ Joël Michel Sambuis, un den repuet e Rusia "Un site d’extrême droite menace de morts des personnalités de gauche et un avocat", Ouest-France, 9 a viz Gouere 2024.

 Disoc'hoù politikel 
Ar Rassemblement National eo ar strollad o vezañ bet ar muiañ a vouezhioù, deuet eo da vezañ ar c'hentañ strollad politikel e Frañs. Deuet eo a-benn ar c'hengevread prezidantel da goll nebeutoc'h a sezoù evit ar pezh a oa bet rakwelet met kilet eo kalz memestra. Evel ma 'z eo kustum er vro eo bet kinniget e zilez gant ar c'hentañ ministr Gabriel Attal d'ar prezidant en deiz war-lerc'h disoc'hoù an eil tro. Emmanuel Macron en deus goulennet gantañ chom war e bost keit ha ma vo kavet un den all da gemer ar post. Hervez ar prezidant eo ar soñj « asuriñ stabilded ar vro ».
 E Breizh 
E rannvro Breizh velestradurel eo aet kalz war-raok ar Rassemblement National met hep kaout kannad ebet dilennet. Ar strollad kentañ eo bet hini ar prezidant gant 681 975 mouezh, a-dreñv emañ an RN gant 544 601. Talbenn nevez ar Bobl a dap 346 000 mouezh, hag a zo trede  . Ul lamm bras spontus zo graet gant an RN en ur rannvro na oa ket unan troet gant an tuioù pellañ betek-henn.
Johanna Rolland, maerez Naoned, a zo bet karget gant ar Strollad Sokialour Gall da varc'hata evit Talbenn Nevez ar Bobl ha strolladoù all. Embann a ra bezañ dedennet da labourat gant tu kleiz ar Vacronourien "Législatives : les députés ont fait leur rentrée, les tractations continuent dans chaque camp", Ouest-France, 9 a viz Even 2024.
 An Emsav 
An Emsav breizhek n'eo ket bet klevet kalz e-kerzh dilennadeg kannaded Bro-C'hall e 2024. Nebeut a dud a oa bet war ar renk, re Strollad Breizh ha tud harpet gantañ. Paul Molac, rannvroelour eus an tu kleiz, a zo bet addilennet e pevare pastell-vro ar Mor-Bihan, harpet e oa gant an UDB ha Strollad Breizh. Tapet en deus 35,84 % eus ar mouezhioù en dro gentañ ha 65,12 % eus ar mouezhioù en eil tro "Publication des candidatures et des résultats aux élections - Législatives 2024 - 4ème circonscription (5604)", Minitrerezh an Diabarzh hag an Tramor.

An UDB en devoa klasket bezañ degemeret en Talbenn Nevez ar Bobl met ne oa ket bet "Les partis parisiens excluent l’Union démocratique bretonne du Nouveau front populaire.", udb.bzh, 17 a viz Even 2024.

Strollad Breizh a zo deuet a-benn da vont war gresk a-fed niver a voterien hag en doa lakaet danvez kannaded war ar renk evit an div dro "Législatives 2024 : le Parti Breton remercie ses électeurs et trace des perspectives pour le second tour.", partibreton.bzh, 2 a viz Gouere 2024.

E pempvet pastell-vro Penn-ar-Bed eo bet Marcel Berrou, eus ar strollad Breizh War Raok !, war ar renk "Législatives 2024 : Marcel Berrou, candidat des régionalistes sur la 5e circonscription du Finistère", Le Télégramme, 16 a viz Even 2024. Tapet en deus 1 807 mouezh, pe 2,54 % eus ar mouezhioù "Publication des candidatures et des résultats aux élections - Législatives 2024 - 5ème circonscription (2905)", Minitrerezh an Diabarzh hag an Tramor.

 Kentañ ministr nevez 
Kalzig tud a zo dedennet evit dont da vezañ ar c'hentañ ministr nevez. Clémentine Autain, Jean-Luc Mélenchon, a lavar bezañ dedennet gant post ar c'hentañ-ministr  "Législatives : les députés ont fait leur rentrée, les tractations continuent dans chaque camp", Ouest-France, 9 a viz Even 2024. Olivier Faure, penn ar Strollad Sokialour Gall, en deus disklêriet d'an 9 a viz Gouhere e oa prest da vezañ kentañ ministr ivez "Olivier Faure se dit « prêt à assumer » la fonction de Premier ministre", Le Point, 9 a viz Even 2024. Dre ma fell d'ar prezidant derc'hel Gabriel Attal evel kentañ ministr ha dre m'eo chomet hep goulenn gant Talbenn nevez ar Bobl da sevel ur gouarnamant nevez eo fuloret Jean-Luc Mélenchon, Adrien Quatennens eus LFI en deus galvet war X (Twitter) d'ur valeadeg ramzel war Matignon evit ma vije eus ur c'hentañ ministr eus an tu kleiz Alerte ! Macron veut nous voler la victoire et manœuvre pour faire barrage à l’application du programme du #NouveauFrontPopulaire. 
Le seul souverain que la République connaisse, le peuple, doit le faire céder. 
Pourquoi pas une grande marche populaire en direction de Matignon ?. Embannet eo bet gant Talbenn Nevez ar Bobl e vije un anv evit ar c'hentañ ministr d'an 18 a viz Gouhere.

Evit tizhout un emglev etre strolladoù Talbenn nevez ar Bobl e oa bet kinniget dibab un den eus an tu kleiz, tost eus ar strolladoù-mañ hep bezañ ezel anezho, evel Huguette Bello a oa bet soñjet enni gant ar PCF, harpet gant LFI , met nac'het e oa bet gant ar sokialourien. Anvioù Martine Aubry, Johanna Rolland , ha Laurence Tubiana a zo bet kinniget ivez. A-benn ar fin eo bet dibabet Lucie Castets gant an NFP. Goustadik e teu war-wel un den nevez Karim Bouamrane, patron embregerezh ha maer Saint-Ouen. Un ezel eo eus ar Strollad Sokialour ha buruteller LFI eo  "Nouveau Premier ministre : qui est Karim Bouamrane, dont le nom circule comme le prochain locataire de Matignon", La Dépêche, 20 a viz Eost 2024. 
A-benn ar fin goude kalz anvioù bet kinniget ne voe ket choazet Xavier Bertrand rak nac'het e oa bet gant ar Rassemblement National. E plas e voe choazet Michel Barnier hag a zo deuet da vezañ kentañ ministr d'ar 5 a viz Gwengolo 2024.

 Pennadoù kar 
 Dilennadegoù evit Parlamant Europa 2024 e Bro-C'hall

Daveoù

Rummad:Istor Bro-C'hall er XXIañ kantved