Lazarillo de Tormes

Disin 260px
Embannadur 1554 Bro   Doare  Romant pikaresk Yezh  Kastilhaneg Lec'hiadur  Toledo, Alba de Tormes Bloaz  1554 Stumm  Levr moullet
La vida de Lazarillo de Tormes y de sus fortunas y adversidades ("Buhez Lazarillo de Tormes hag a-zivout e chañsoù hag e walleurioù"), brudetoc'h dindan an anv Lazarillo de Tormes zo ur romant spagnolek lizheriek disin bet moullet e 1554 d'an abretañ e Burgos. Emvuhezskrid ur bugel anvet Lázaro de Tormes eo, adalek e c'hanedigezh hag e vugaleaj reuzeudik betek e eured.

Lakaet e vez Lazarillo de Tormes da ziaraoger ar romantoù pikareskEus ar spagnoleg picaresco, diwar pícaro "tudenn a renk izel, ijinus hag a vuhez fall" a gaver e lennegezh spagnolek ar . en abeg da veur a elfenn : gwirvoudel eo, kontet eo er c'hentañ gour unan, ur c'hantread eo an haroz, meur a vestr en deus, gwazhweler ha kentelius eo ton ar skrid.

Aozer(ez) ar romant a ziskouez en un doare godisus ha didruez sioù ha pilpouzerezh kevredigezh ar mare, dreist-holl re ar veleien. Dre-se e voe berzet gant an Inkizision spagnol a-raok aotren ma vefe embannet ur gentel spurjet ; en  e voe adembannet ar skrid en e bezh.

Embannadennoù kentañ
Peder embannadenn zo deuet betek ennomp, an holl bet moullet e 1554 e pevar lec'h : e Spagn en Alcalá de Henares, Burgos ha Medina del Campo ; en Antwerpen e Belgia. Ur skouerenn hepken eus pep moulladenn e Spagn zo deuet betek ennomp, tra ma'z eus seizh skouerenn disheñvel eus moulladenn Antwerpen.

Skouerennoù Burgos ha Medina del Campo a hañval bezañ ar re goshañ, met gwirheñvel eo e voe embannadurioù kent, e 1552 pe 1553, a reas kement a verzh ma kasjont da voullañ an embannadennoù a anavomp.

Doare
Ul lizher eo Lazarillo de Tormes, kaset d'un den a renk uhel hervez ar frazenn gentañ : Pues sepa vuestra merced, ante todas cosas, que a mí me llaman Lázaro de Tormes . . ., "Ac'hanta, ra ouezo ho kras, kent traoù all, e vez graet Lázaro de Tormes ac'hanon . . .". Dre genderc'hel da lenn e komprener ez eo al lizher ar respont da c'houlenn un uhelad mennet da c'houzout hiroc'h a-zivout un afer en devoa klevet. Morvat ez eo arc'heskob Toledo an uhelad-se, a c'houlenn diwar-benn emzalc'h arc'hbeleg parrez San Salvador e Toledo, a vagfe karantez ouzh gwreg Lázaro.

Al levr-se a loc'has un doare lennegezh spagnolek nevez, ar romant pikaresk, dre dreuzvezañ danevelloù ar varc'hegiezh en Azginivelezh : e-lec'h troioù-kaer dispar er brezel, maesaerien par da aeled ha kourtizaned devet gant ar garantez e teskriv an naonegezh na sell nemet ouzh a pezh a zo dindan ar frezenn — ar bevañs — evel an hengoun spagnol a oa bet adlañset gant La Celestina e 1499.

Danvez
Ur raklavar ha seizh pennad zo el levr.
Taolenn
Prólogo – Raklavar
Cuenta Lázaro su vida y cúyo hijo fué – Lázaro a gont a vuhez ha piv e oa e dud
Cómo Lázaro se asentó con un clérigo y de las cosas que con él pasó – Penaos en em stalias Lázaro gant ur beleg hag ar pezh a c'hoarvezas gantañ
De cómo Lázaro se asentó con un escudero y de lo que le acaesció con él – Penaos en em stalias Lázaro gant ur skoedour hag ar pezh a c'hoarvezas gantañ
Cómo Lázaro se asentó con un fraile de la Merced y de lo que le acaesció con él – Penaos en em stalias Lázaro gant unan eus breudeur Itron Varia an Drugarez hag ar pezh a c'hoarvezas gantañ
Cómo Lázaro se asentó con un buldero, y de las cosas que con él pasó – Penaos en em stalias Lázaro gant ur prezeger builhoù hag ar pezh a c'hoarvezas gantañ
Cómo Lázaro se asentó con un capellán y lo que con él pasó – Penaos en em stalias Lázaro gant ur chapalan hag ar pezh a c'hoarvezas gantañ
Cómo Lázaro se asentó con un alguacil y de lo que le acaesció con él – Penaos en em stalias Lázaro gant un urcher  hag ar pezh a c'hoarvezas gantañ

Heuliad
Un heuliad da Lazarillo de Tormes, disin ivez ha rannet etre 18 pennad, a voe moullet en Antwerpen e 1555. Ne reas ket berzh rak e-lec'h kenderc'hel gant doare realour ha pikaresk ar skrid kentañ e troas istor Lázaro d'ur faltazi e doare Lucianus e bed an touned : d'un toun e tro Lázaro, gant un dounez e timez hag evel pesked e vez dozvet o bugale, brezelioù zo etre touned, hag all. Advoullet e voe e Milano koulskoude, a-gevret gant ar skrid kentañ, e 1587 hag e 1615.

Sinema
1959 : El Lazarillo de Tormes, sevenet gant César Fernández Ardavín.
2001 : Lázaro de Tormes, gant Fernando Fernán Gómez ha José Luis García Sánchez.

Liammoù diavaez




Notennoù

Rummad:Lennegezh spagnolek
Rummad:Lennegezh spagnolek ar XVIet kantved
Rummad:Levrioù 1554
Rummad:Levrioù spagnolek