Redbone

E meur a Stad e kreisteiz Stadoù-Unanet Amerika, ur Redbone (saozneg SUA : , "askorn ruz") zo un den hag a zo bet ganet diwar meur a strollad kenelel. An anv-gwan redbone a vez implijet evit doareañ ur sevenadur heñvelstummet.

E-touez an Afroamerikaned e oa redbone ur ger luc'haj a veze implijet evit envel tud "du" sklaeroc'h o c'hroc'hen — maouezed pergen, koulz ha tud "du" o c'hroc'hen gant un arliv arruz Ozburn, Renée.  Cooper, Dominique. . Evit a sell ouzh ar genetik ez eo ar Redbones tud diskennet eus daou strollad kenelel disheñvel da nebeutañ a-douez an tri rummad : "du" (hendadoù eus Afrika), "gwenn" (Europa), ha "ruz" (Amerindianed).

E Louiziana e talv ivez evit ur strollad tud a zo dibar e-keñver kenel ha douaroniezh.

Termenadur
E Louiziana e reer Redbones eus ur strollad tud o sevenadur dibar a zo deuet er vro a-c'houde al Louisiana Purchase e 1803. Disprizius e oa al lesanv betek ar bloavezhioù 1980, pa voed krog d'e arverañ evit envel strolladoù Kreoled, al Louisiana Redbones dreist-holl Barti, Renate. American tri-racials: African-Native contact, multi-ethnic Native American Nations, and the ethnogenesis of tri-racial groups in North America. München : Ludwig Maximilans-Universität, 2018, .

Louisiana Redbones
Pan errujont e Louiziana en em stalias ar Redbones e kornioù-bro digenvez e mervent ar Stad hag e lodennoù eus Kontelezh Orange ha Kontelezh Newton e Texas ; a-vras ez eo an dachenn-se ar pezh a veze anvet an Neutral Ground ("Tiriad Neptu"), eleze an tiriad a veze tabut war e zivout adalek 1806 betek 1821 etre Texas Spagn hag SUA a-c'houde prenadenn 1803 Everett, C. S.. Brass Ankles/Red Bones. In : The New Encyclopedia of Southern Culture, levrenn 6 : Ethnicity, pp. 102-104. Chapell Hill : University of North Carolina Press, 2007 .

Eus South Carolina, ma vezent lakaet da free people of color e saozneg, gente de color libre e spagnoleg ha gens de couleur libres e galleg, e teue ar braz eus hendadoù Redbones Louiziana ; eus Stadoù all e gevred SUA e teue an nemorant anezho. Meur a vloavezh a voe ret d'an dud-se evit annezañ o ziriad nevez, hervez en dielloù (renabloù, kevratoù gwerzhañ douaroù, pennadoù e kazetennoù hag all).

Dispis avat eo orin ha dibarded kumuniezh ar Redbones e Louiziana, rak tud all o vevañ en hevelep tiriad o deus perzhioù sevenadurel damheñvel ouzh o re daoust dezho na vout Redbones dre ma 'z int "du", "gwenn" pe "ruz" padal ne c'heller ket renkañ ar Redbones en unan eus ar rummadoù-se.

Kudennoù lezennel a voe degaset gant kement-se : war harzoù mervent Louiziana gant Texas e teuas ar Redbones a-benn da lakaat nullañ o rummatadur evel "nann-gwenn". Hogen e 1837 hag e 1839 e voe lakaet meur a ezel eus ar gumuniezh dindan ensell abalamour da vouezhiañ e-maez lezenn peogwir e oant "tud-liv" kentoc'h eget "tud wenn". Didamallet e voent gant lez-varn ar Stad, neuze e voe lakaet ar Redbones da "wenn" hervez lezenn Louiziana. Daoust d'ar varn-se e chomas kazetennerien ar vro en entremar, pa lakaent ar gumuniezh da "wenn", "Afroamerikaned", "Amerindianed", "unspecified mixed race ("gouenn vesket diresis") ken alies ha ma ne raent dave ebet da liv o c'hroc'hen.

Un dra zo boutin d'an holl gazetennoù : ne embannent a-zivout ar Redbones nemet pa veze anv eus un ober feuls bet sevenet er gumuniezh pe gant un ezel anezhi. Dav eo merkañ e c'hoarveze hevelep darvoudennoù etre Redbones hag annezidi na oant ket eus ar gumuniezh ha nevez-erruet an darn vuiañ anezho ; dre-se e voe kadarnaet skeudenn ar Redbones en diavaezidi evel tud feuls ha klozet en o c'humuniezh. Koulskoude, pa seller a-dost ouzh ar fedoù e verzer e oa rakvarnioù an estrenien ar pennabeg d'ar feulster.

Daoust da gement-se, an darn vuiañ eus annezidi nann-redbone er c'horn-bro a veve e peoc'h gant ar gentidi, hag ar renabloù e dibenn an  a ziskouez e veze dimezioù etre an div gumuniezh. 

Adalek ar bloavezhioù 1860 betek 1965 e rene hanbarzh ar "gouennoù" dre lezennoù « Jim Crow » e Stadoù kreisteiz SUALezennoù « Jim Crow » (Jim Crow Laws) : dre al lezennoù-se e veze dispartiet an dud "wenn" diouzh ar re "zu" er servijoù foran (beredoù, lezioù-barn, ospitalioù, skolioù, treuzdougen, hag all) hag el lec'hioù m'en em voded (ilizoù, ostalerioù, pretioù, privezioù, salioù c'hoariva ha sinema, salioù gortoz, stadionoù, hag all) ; ul lesanv disprizius e-keñver an Afroamerikaned eo Jim Crow ("Jakez Bran"). Gwan a-walc'h e voe pouez al lezennoù-se war ar Redbones : da "wenn" e vezent lakaet er skolioù, da skouer, ha da "wenn" ivez peurliesañ er renabloù ; aotreet e oant da zimeziñ gant tud "wenn" na oant ket Redbones.

"Is-ensellet" (under-researched) eo stadud ar Redbones hiziv an deiz c'hoazh e metoù ar ouezeien.
Levrlennadur
 Burke, James Lee (1991). A Morning for Flamingos, romant. New York : HarperCollins, 2013 
 Crawford, Webster Talma. Redbones in the Neutral Strip or No Man's Land Between Calcasieu and Sabine Rivers, and the Westport Fight Between Whites and Redbones for Possession of this Strip on Christmas Eve, 1882, studiadenn. Sulphur, Louisiana : Wise Publications, 1999 
 Cambell, Will Davis (1982). The Glad River, romant. Macon, Georgia : Smyth & Helwys Publishing, 2013 
 Iles, Greg. Natchez Burning, romant. New York : William Morrow, 2015 

Liammoù diavaez




Notennoù

Rummad:Tud Louiziana
Rummad:Tudoniezh