Claudia Acte

Claudia Acte, pe Acte, a oa ur sklavez e Henroma, deuet eus Asia Minor, ma vije bet prenet gant  Claudia Octavia,  merc'h an impalaer Glaoda, hervez an istorour Dion CassiusDion Cassius, Istor Roma 61.7.1.

He darempred gant Neron
Glaoda, a oa eontr da  Agrippina ar Yaouankañ, mamm Neron, a zimezas d'e nizez intañvezet er bloaz 49. Setu eñ  deuet da vout leztad Neron, tra ma teue e verc'h Claudia Octavia, bet digant e bried kentañ Messalina,  da vout lezc'hoar da  Neron. Dimezet e voe Neron hag  Octavia en 53. Bloaz goude, en 54, e voe kavet marv an impalaer Glaoda, kontammet a greder gant e bried Agrippina, mall warni gwelout he mab o wiskañ kurunenn he fried .

E 55, diwar ali e guzulierien Seneca ar Yaouankañ ha Sextus Afranius Burrus, hag en desped d'e vamm,  e tilezas Neron e wreg da vont gant ar sklavez Claudia Acte.  Nec'het e oa Seneca o welout ne gave ket Neron, 17 vloaz neuze, e blijadur gant Octavia fur, ha kavout a rae dezhañ e c'hallje ober droug dezhi. Acte a oa desket-bras war plijadurioù ar baotred, ha ne oa nemet ur sklavez, hag ouzhpenn e tisplije kenañ da Agrippina, un doare mat da bellaat ar mab diouzh e vamm, he devoa ur gwall levezon politikel, a gavent, hag ivez doareoù dañjerus pa soñjent e marv Glaoda. Da gentañ e chomas kuzh an darempred etre Neron  hag  Acte, evit chom hep noazout ouzh e eured politikel da Octavia. Gant Marcus Salvius Otho, Claudius Seneca hag  Annaeus Serenus e veze sikouret Neron hag Acte d'en em gavout e kuzh. Serenus zoken, mignon da  Seneca, a embanne e oa serc'h dezhañ ar sklavez Acte, evit ma ne vije ket diskred  warniTacitus, Annales 13.12-13.

Tri bloaz e padas o darempred evel-se, ken e fellas da Neron dimeziñ da Acte. Hag eñ da aozañ ur goñchenn : e-touez hendadoù Acte e vije bet Attale Iañ, roue Pergamon. Hag eñ da c'hoprañ uhelidi bet konsuled da douiñ e oa Acte  a orin roueel, ma kounnaras Agrippina, kement a lorc'h enni gant he hendadoù roman uhelDion Cassius 61.7.1; Suetonius, Vita ..., Neron 28.

He levezon politikel
Evel serc'h an impalaer e c'halle kaout levezon vras war an impalaeriezh, goude ma n'ouzer ket ha pouez he doe. Mont a ra Tacitus betek skrivañTacitus, Annales 14.2 e oa darempredoù erotek etre Agrippina hag he mab hag ec'h alie Acte Neron, war guzul Seneca, da stourm ouzh an darempred-se, gant aon da vezañ kontammet gant ar vamm. En un doare fin e roas da gompren da  Neron e c'hallje an arme enebiñ taer ma vije anavezet ar gwadorged etre mab ha mamm.

A-benn ar fin e voe bihanaet levezon Agrippina  war he mab,  ha da-heul  war politikerezh an impalaeriezh, gant Acte. Tro wenn a reas ar vamm o klask o disrannañ  : ne reas nemet stagañ Neron ouzh ar sklavez. Ha lakaat e penn Neron e oa ret kaout an dizober eus e vamm evit kemer ar stur da vat. 

Pinvidigezh
Dilezet e voe Acte en 58, pa orgedas Neron ouzh Poppaea Sabina, met sklaved e-leizh ha douaroù bras  a voe profet dezhi e Velletri, e Puzzoli hag en Sardigna . 

Goude marv  Neron, gant e ziv vagerez, e reas obidoù roman dezhañ : ur pezhig er genoù, war pep a lagad, ha devet e voe ar c'horf war ur bern keuneud. Goude e lakaas ar relegoù en ur bez  d'an Domitii, tiegezh gwir dad  Neron, war ar menez  Pincio. Hervez Suetonius e paeas  kement ha 200000 sesters evit e oidoùSuetonius, Neron 50. Meur a enskrivadur zo bet kavet ivez diwar-benn he sklaved ha mevelien ha mitizhien disklavet. 

Ne greder ket e vije bet kristenez, goude ma c'halle darn eus he skaved bezañ bet. 

Kavet eo bet bezskrid e Velitrae.

 Livouriezh
Claudia Acte a weler en oberenn al livour rus Vassili Smirnov, anvet Marv Neron, e 1888, pan edo an arzour o chom e kêr Roma.

Lennegezh
Acté, romant gant Alexandre Dumas, 1838 (Belgia), 1839 (Bro-C'hall).
Quo vadis ?, romant gant Henryk Sienkiewicz, 1896.
Notennoù

Rummad:Neron
Rummad:Sklaved
Rummad:Merc'hed Henroma
Rummad:Marvioù 74