Brezhoneg e Bro-Roazhon

Brezhoneg a vez komzet e Bro-Roazhon a bell zo, ha kelennet ivez abaoe fin an  da vihanañ.

Istor
XVIvet kantved
 E 1532 e voe kurunennet an dug Frañsez III e kêr Roazhon, degemeret gant an eskob Eozen Maeeug en iliz-veur. Eno e c'hallas an dug lenn ur varzhoneg e brezhoneg, war un daolenn ispilhet, skrivet gant lizherennoù aour.

XVIIvet kantved
Skoliet eo Juluan Maner e skolaj ar Jezuisted, a zeuy da vezañ al lise Zola. Met e Kemper eo e tesko brezhoneg.

XVIIIvet kantved
Embannadur kentañ Geriadur Gregor Rostren e 1732.

 Brezhoneg en takad foran 
Panelloù zo a zo divyezhek : plakennoù straedoù zo, mont-tre savadurioù foran zo, panelloù er metro hag er porzh-houarn.

Div skol Diwan a zo, ha meur a glas divyezhek publik ha prevez katolik.

 Ar « roazhoneg » 
A-wezhoù e vez lâret "roazhoneg" eus ar brezhoneg komzet e Bro-Roazhon. N'eus ket ur ster skiantel d'ar ger, rak n'eus ket a studi gwirion anezhañ, nemet meneg eus ar ger amañ hag ahont.

Ijinet e vije bet ar ger, a-raok an Eil Brezel-bed, gant tud eus Breizh-Izel, e Kelc'h Keltiek Roazhon, da ober goap eus an nebeudig Roazhoniz a zeske brezhoneg ha ne oant ket gouest da gomz e doare Breizh-Izel.E dibenn ar bloavezhioù 1960 e veze implijet ar ger da ober anv eus brezhoneg bugale an dud-se, savet e Roazhon, hag a gomze brezhoneg levezonet gant ar galleg a-wechoù, pouez-mouezh, troiennoù, hag all.

 Brezhoneg fall 
Darn a gav e rank bezañ fall ar brezhoneg e Roazhon dre natur, pe n'eo ket gwir vrezhoneg a vije komzet enoRennes, capitale de la Bretagne, donc identitairement bretonnante. Et vouée au culte du «roazhoneg», variante d'un breton imaginé, langue ethniquement pure de la nation bretonne, désormais enseignée partout, y compris à Cesson-Sévigné, rebaptisé Saozon-Sevigneg, Betton, rebaptisé Lanvezhon, Guichen, devenu Gwizien, en attendant la celtisation intégrale de Rennes-Métropole. Françoise Morvan, Libération, Sadorn 19 a viz Meurzh 2005.. Hervezo n'halljed ket komz na kelenn brezhoneg mat e Roazhon. Trawalc'h e vije bevañ e Roazhon evit komz brezhoneg fall.

 Lec'hioù ma vez(e) kelennet brezhoneg e Bro-Roazhon 
Kelc'h keltiek Roazhon, a oa un ti dezhañ e kreiz-kêr betek ar bloavezhioù 1980. Brezhoneg a vez kelennet atav abaoe ma'z eo bet savet.  
Kelc'h Debeauvais, a gelenne brezhoneg adalek dibenn 1965 betek 1969 e Leurgêr al Lisoù,
Skol an Emsav adalek 1969 
Skolioù Diwan Roazhon, Magoer ha Felger,
Skolioù prevez

Skolioù-Stad
Skol-Veur Roazhon, pa voe anvet Joseph Loth e 1883 da "gelenner war ar c’heltieg" (kelenn brezhoneg a vije bet torfed).
Adalek ar bloavezhioù 1970 e oa bet brezhoneg en un toullad skolajoù ha tost en holl liseoù.
Adalek 1980 e oa bet klasket lakaat brezhoneg er c'hentañ derez gant ar gevredigezh APEEB (deuet da vout Div Yezh), savet gant Jean-Yves Broudic ha Jakez Cosquer.

 Tiez-embann brezhonek e Bro-Roazhon 
 Sav-Heol, e Reuz, a embann ivez levrioù divyezhek (war-bouez UL levr gallek)Ur skouer nemeti, kavet war load ar Groupement d'associations culturelles de langue bretonne.
 Skol an Emsav, a embann un hentenn-deskiñ hag deiziataerioù dreist-holl
 TIRTravaux d'Investigation et de Recherche a embann levrioù gallek dreist holl.
 An ti-embann gallek Éditions Goater en deus embannet un dornad levrioù brezhonek.

Aozadurioù all
Ofis publik ar brezhoneg
Kan ar Bobl
Skeudenn

 Brezhonegerien e Bro-Roazhon 
Miliadoù a dud zo bet o studiañ brezhoneg e Roazhon, lod zo bet ivez o kelenn eno, pe o skrivañ pe o labourat er media, a-raok mont da lec'h all.
Geriadurourien
 Frañsez Favereau, bet e Kelc'h Debeauvais (Kevrenn Roazhon)Danevellou obererezh, Emsav niv. 25, Genver 1969, p. 12, kelenner e skol-veur Roazhon 2, skrivagner, geriadurour 
 Yann-Baol an Noalleg 
Skrivagnerien
Ernest ar Barzhig, kelenner ha romantour
Yann Bijer, romantour
Annie Coz, kelennerez alamaneg ha romantourez
Youenn Olier, kelenner latin , barzh ha romantour
Kelennerien
 Alan Botrel, kelenner lise, kelenner er skol-veur, barzh, troour
 Gwendal Denez, kelenner er skol-veur
 Pêr Denez, rener kevrenn geltiek ar skol-veur
 Yann-Bêr Duval, kelenner jedoniezh ha brezhoneg en ur skolaj
 François Falc'hun, kelenner er skol-veur
 Léon Fleuriot, rener kevrenn geltiek ar skol-veur
 Mark Kerrain, kelenner lise hag er skol-veur
 Pierre Le Roux, kelenner er skol-veur, diazezer an ALBB
 Lukian Kergoat, kelenner ha rener kevrenn geltiek ar skol-veur
 Pierrette Kermoal, kelennerez c'hallek ha skrivagnerez

Politikerien 
 Yann-Bêr Duval, kuzulier-kêr, kelenner jedoniezh ha brezhoneg
 Lena Louarn, kuzulierez-rannvro
 Mathieu Guihard, prezidant Strollad Breizh

Kelaouennerien
 Fañch Broudig, rener abadennoù brezhoneg FR3
 Bernez Rouz, rener abadennoù brezhoneg FR3
 Milio Latimier, kelaouenner gant Bremañ betek 2021

Tud all
 Gwenvael Jéquel, bet rener Skol an Emsav
 Olier ar Mogn, bet rener Bremañ
 Notennoù 

Rummad:Brezhoneg
Rummad:Bro-Roazhon