Shtandart (fourgadenn, 1999)

32pxШтандартъ / Shtandart 280pxEr Mor Baltek e 2007 Istor Riez  20px Rusia Perc'henn  Shtandart Project20px Sankt-Peterbourg Saver  Amiraliezh Petrovsky Chanter  Skol-vor Sankt-Peterbourg Kabiten  Владимир В. МартусьVladimir V. Martous Banniel  •  (1999-2024)•  (abaoe 2024) Framm  Tourmantin war memproù derv Keinet   Moret   Paramantet   MMSI  273452840Igorell voned : UAEM Marilh  CЗ-13-14 / SZ-13-14 Porzh stag  Sankt-Peterbourg Statud  Lestr-skol Skipailh  • 1703 : 120 den• 1999 : 10 pad + 30 stajiad·ez Dezverkoù Rumm  Fourgadenn, teirgwern karrez Doare  Advag pennlestr Pyotr I (1703) Dilec'hiad  220 t Hirder  34,50 m (en holl) 25,88 m (marilhet) Pennvaod  6,95 m Uhelder  33 m (gwern vras) Kalandour  3 m – 3,30 m Pontoù  3 Fard  • Kriz : 128 t• Rik : 38 t Poulzañ  • Lien : 660 m² (3 gwern, 14 gouel)• Erlusk : 2 x Volvo Penta• Erlusk : (480 kW / 460 CV)  Tizh  10 skoulm Kanolioù  1703 : 28 kanol-brezel1999 : 7 kanol-saludiñ
Shtandart (ruseg : Штандартъ) zo un advag eus ar fourgadenn rus heñvelanvet e 1703, savet gant an AMG Project Shtandart (Проект Штандарт) e Sankt-Peterbourg.

Eus an nederlandeg standaart ("astandard", "banniel"), Standarte ha Stanhart en alamaneg, étendard e galleg, e teu anv al lestr.

Ul lestr-skol eo Shtandart, etrebroadel eo he skipailh pad hag an dud a vez e staj e bourzh.

Bepred e kemer ar fourgadenn perzh e bodadegoù etrebroadel listri hag e festivalioù, ha meur a wech ez eo bet gwelet e filmoù.

Istor
Al lestr orin
Pa oa mennet an tsar Pyotr I (1672-1725, ren 1682-1725) da ziorren merdeadurezh Rusia e veajas da Vro-Saoz ha da Holland evit deskiñ ar sevel bigi Schauffelen, Otmar. Chapman – Great Sailing Ships of the World. New York : Hearst, 2005, p. 294 </ref>. E Bro-Saoz e labouras e-pad pevar miz evel kalvez e porzh Deptford e London.

E 1702, e barr Brezel Bras an Hanternoz enep Sveden (1700-1721), e tresas an tsar ar fourgadenn 28 kanol, a voe echuet e 1703 hag a ziarbennas Svediz e Sankt-Peterbourg e 1705. Kentañ lestr Lestraz ar Mor Baltek e voe ShtandartSchauffelen, Otmar. op. cit. p. 295.. Un ardamez nevez a voe krouet evit diskouez ar pevar mor a c'helle Rusia tizhout.

Pyotr I e voe kabiten Shtandart, a oa lestr amiral al lestraz. War gourc'hemenn an tsar, ar fourgadenn a gemeras perzh e meur a emgann, ha buan e troas da arouez merdeadurezh Rusia.

E stad fall-tre e voe al lestr adalek 1711 en abeg ma ne oa ket bet sec'h a-walc'h ar prenn a oa bet implijet evit e sevel. Nevesaet e voe neuze, ha betek 1719 e chomas war vor. Goude e zizarmañ e c'hourc'hemennas Pyotr I ma vije miret ad vitam æternam evel lestr kentañ al lestraz ha patrom ijin Rusia a-fet sevel bagoù ; war kanol Kronverskaya e Sankt-Peterbourg e voe miret.

Er bloaz 1727 ez urzhias an impalaerez Ekaterina I (1684-1727, ren 1725-1727) ma vije lakaet Shtandart war ar sec'h evit e gempenn, hogen drailhet e voe ar c'houc'h gant ar funioù pa voe gorreet ; distrujet e voe ar fourgadenn neuze. An impalaerez a c'hourc'hemennas ma vije adsavet, hogen ne voe graet nemet 272 vloaz diwezhatoc'h, e Sankt-Peterbourg bepred avat.

An advag
C'hwec'h vloaz a voe ret evit sevel Shtandart, adalek 1993 pa voe treset betek 1999 pa voe moret er chanter-bigi Amiraliezh Petrovsky (Петровское Адмиралтейство).

Er bloaz 1988, Mirdi ar Peniti (Государственный Эрмитаж) Sankt-Peterbourg a c'houlennas digant an istorour Viktor Krainukov klask ditouroù evit sevel ul lunell eus lestr-amiral Pyotr I, ar fourgadenn Shtandart.

E 1992, Vladimir Viatcheslavovitch Martous (Владимир Вячеславович Мартусь) a welas al lunell goude e studi e Skol-veur Teknikel ar Mor Stad Sankt-Peterbourg (Санкт-Петербургский государственный морской технический университет), ha kerkent e tivizas sevel un advag da Shtandart, gant ur bagad tud mennet. Ar gevredigezh Shtandat Project a luskas ar raktres, gant harp gouarnamantoù Rusia hag ar Rouantelezh-Unanet ; dre vesenerezh eus ar bed a-bezh ivez e voe arc'hantaouet. 

Gant harp istorourien arbennik war ar sevel bigi e reas V. Martous tresoù an advag hag e tivizas e vije div rann el lestr : istorel hag a-vremañ. A-us pont ar c'hanolioù ez eus bet klasket chom an tostañ ma c'helled d'an aozadur orin : paol dre rod, stur, gwernioù, gwarioù, stramm link, skeulioù, skourilhoù, arrebeuri ha kanolioù.

V. Martous en devoa labouret e chanter Lelystad en Izelvroioù evit sevel advag ul lestr koshoc'h, ar galion St. Peter, a voe savet a-ratozh-kaer evit Gouelioù ar Mor e Douarnenez e 1992. Goude ar Gouelioù e voe gwerzhet al lestr evit arc'hantaouiñ ar sevel Shtandart ; gwelet e vez St. Peter dindan an anv Black Pearl er rummad filmoù Pirates of the Caribbean.

D'ar  e voe staliet kein an advag ha boulc'het he sevel gant an hevelep hentenn hag an hevelep dafar hag a lestr-amiral orin : prenn eus koadeg Lindulovskaya nepell diouzh Rochtchino (Ро́щино) er gwalarn da Sankt-Peterbourg a voe implijet Kartenn..

D'an  e voe badezet Shtandart dirak he zaou dad-paeron : ar priñs Andrew, dug York, ha Vladimir Ykovlev, gouarnour Sankt-Peterbourg.

D'ar 4 a viz Gwengolo 1999 e voe moret ar fourgadenn dirak un daou-ugent mil bennak a dud, dik el lec'h ma oa bet moret al lestr orin e 1703.

Diechu e oa al labour avat ; ur bloavezh all a voe ret evit staliañ an ardivinkoù arnevez : an daou geflusker (svedat, evel un arouez a beoc'h), pentonioù an trelosk hag an dour, ar seizh kanol-saludiñ, ar binvioù elektronek hag all.

E deroù ar bloaz 2000, bloaz diwezhañ an , e voe prest Shtandart da vont war vor.

Korvoiñ
An AMG Project Shtandart a gorvo al lestr hep pal kenwerzhel.

Tud a-youl-vat a ya da sevel ar skipalh ; stummet e vezont a-raok pep beaj.

E miz Even 2000 e voulc'has Shtandart he beaj kentañ etrezek ar broioù hag ar porzhioù a oa bet gweladennet gant Pyotr I etre miz Meurzh 1697 ha miz Gwengolo 1698 da-geñver ar C'hannadur Meur (Великое посольство) ; desavadurel e oa bet beaj an tsar : studiañ stuzioù Europa ar C'hornaoueg ha deskiñ micherioù ha teknikoù talvoudus evit Rusia, ha diplomatel ivez : skoulmañ emglevioù gant Stadoù europat evit brezeliñ ouzh Turkia.

Goude ar veaj-se ne baouezas ket ar c'habiten Vladimir V. Martous da gas Shtandart hag ar skipailhoù a borzh da borzh.

 2000 : Brest da-geñver Gouelioù ar Mor. 
 Goañvezh 2001-2002 : Sant-Maloù e-pad pemp mizvezh da c'hortoz ma vije diskornet porzh Sankt-Peterbourg ; pa voe erru eno e voe lakaet da lestr-mirdi ha da lestr-skol etrebroadel.
 2004 ha 2008 : Brest, Gouelioù ar Mor.
 Etre 2005 ha 2009 ez eo aet Shtandart meur a wech war ar stêr Neva e Sankt-Peterbourg evit kemer perzh er festival Алые паруса ("Lienoù skarlek"). E 2009 e kuitaas he forzh stag da ober tro Kab an Norzh da-gaout porzh Kirkenes e Norvegia.
 2008 : Brest, Gouelioù ar Mor.
 2012 : daouzek beaj en Europa, dre 54 forzh e 12 bro.
 2013 : Rouen da-geñver an Armada.
 2016 : Brest, Gouelioù ar Mor ; Rochefort e-pad m'edo ar fourgadenn Hermione o skeiñ war-du Brest ivez  ; Seta, festival Escale à Sète.
 2017 : Le Havre, Les Grandes Voiles du Havre ; Baden, Gouelioù ar Pleg-mor ; Brest ; Falmouth ; Dublin ; Honfleur, Festival du cinéma russe à Honfleur.
 2019 : Rouen, Armada ; reder el Liberty Tall Ships Regatta 2019.
 2020 : Les Sables-d'Olonne, Vendée Globe.
 2020 : Caen ; Konk-Kerne ; La Rochelle ; Klaipėda (Lituania).

En abeg d'ar c'hastizoù etrebroadel a zo bet enep Rusia da heul aloubadeg Ukraina d'ar 24 a viz C'hwevrer 2022 e voe berzet da Shtandart eoriañ en ur porzh europat ; aotreet e voe koulskoude da chom e La Rochelle d'an 8 a viz Even, en enep d'ar pempvet pakad kastizoù  . D'ar 6 a viz Even avat e oa bet lazhet AIS ar fourgadenn evit na vezañ diskuliet, en enep d'al lezenn c'hall. D'ar 16 a viz Even e skrivas un dilennad ukrainat da vaer La Rochelle evit enebiñ ouzh bezañs ul lestr rus er porzh<ref> {{cite web|url=https://bernardgrua.net/2022/06/17/lettre-oleksyi-goncharenko-la-rochelle-shtandart/ |title=Lizher Oleksiy Goncharenko|accessdate=18 Gouhere 2022}}.
 2022 : Douarnenez, Gouelioù ar Mor, 14-17 a viz Gouhere. Ur paotr eus Douarnenez zo aet da vartolod war Shtandart .
Nac'het e oa bet ehan Shtandart e meur a gêr en Europa hag e Bro'C'hall (Seta gant ar prefed, Bordèu gant aozerien ar gouel), eme ar c'habiten Martous — a zo rus-hag-ukrainat Le Télégramme, 16/07/2022..

Sinema
Meur a wezh ec'h eo bet implijet Shtandart er sinema.
 2007 : Слуга государев Slouga gosoudarev "Servijour rieien", film rusat russevenet gant Oleg Ryaskov 32px|link=https://www.imdb.com/title/tt0476695/ 0476695.
 2011 : Записки экспедитора Тайной канцелярии Zapiski ekspeditora Taynoy kantselyarii "Notennoù kaser ar Burev kuzh", film ha stirad skinwel rusat sevenet gant Oleg Ryaskov 32px|link=https://www.imdb.com/title/tt1569334/ 1569334.
 2011 : Новая Земля Novaya Zemlya "Douar Nevez", film nederlandat sevenet gant Reinout Oerlemans 32px|link=https://www.imdb.com/title/tt1911607/ 1911607.
 2015 : Michiel de Ruyter, film nederlandat-ha-belgiat sevenet gant Roel Reiné 32px|link=https://www.imdb.com/title/tt2544766/ 2544766.
 2015 : Peter and Wendy, film skinwel saoz sevenet gant Diarmuid Lawrence 32px|link=https://www.imdb.com/title/tt4051850/ 4051850.
 2016 : 22 ángeles, film skinwel spagnol sevenet gant Miguel Bardem 32px|link=https://www.imdb.com/title/tt5471634/?ref_=nm_flmg_dr_5 5471634.

Liammoù diavaez



Notennoù

Rummad:Teirgwernioù