Aquileia

45° 46′ 0″ N, 13° 22′ 0″ R
220px
6px
Aquileia
thumb
thumb
thumb
Aquileia (distaget [] en italianeg ; Olea e friouleg gwechall, Aquilee e friouleg a vremañ) zo ur gêr gozh eus hanternoz Italia, en arvor Mor Adria, e proviñs Friuli-Venezia Giulia, en aber ar stêr Natisone. Hiziv n'eo ket gwall vras (war-dro  a annezidi), met en Henamzer e oa ur gêr a bouez ha brudet-tre da vare ar Romaned.

 Douaroniezh 
Emañ un 10 km bennak diouzh loc'hoù Marano ha Grado e goueled Mor Adria. 

 Istor 
 Kêr-benn ar pobl anvet Carni eoa da gentañ. 
 Un drevadenn roman e oa staliet er bloaz -181. 
 E fin ar bloaz 166 pe deroù 167, en em stalias Marcus Aurelius ha Lucius Verus en Aquileia a-raok mont da vrezeliñ ouz al Lombarded hag o devoa treuzet an Danav.
Sezizet gant Alarig Iañ d'an 18 a viz Du 401 ː Et intravit Alaricus in Italiam ad XIV Kel. dec.André Piganiol : La chute de l'empire romain. Le Mémorial des siècles. Albin Michel, 1964 : Marabout, 1982. p. 85, 87, 123
E 452 e voe distrujet Aquileia gant Attila M.N Bouillet : Dictionnaire Universel d'Histoire et de Géographie. Librairie L. Hachette et Cie. Paris. 1863.

thumb

 Monumantoù 
 Basilica / Iliz veur

 Tud brudet 
 Rufinus (enebour St Yerom)
Miz Eost 388 : goude bezhañ kollet ar brezel a-enep Theodosius Iñ er Balkanoù, Maximus (Magnus Clemens Maximus Augustus / Maxen Wledig) e glask repu drek mogerioù Aquileia. Kelc'hiet gant arme Theodosius, Maximus a bleg, an 28 Eost 388, hag a c'houll true digant Theodosius. Hemañ, ober diouzh c'hoantoù e ofiserien, a lak Maximus da vezhañ dibennet,François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994. p. 175 ha gantañ, d'e heul, e soudarded MaoredEdouard Galletier : Panegyriques latins. Tome III-XII ː Pacati Panegyricus Theodosio Dictus Panegyrique de Théodose par Pacatus. Belles Lettres. 1955.
Miz Mae 425 ː goude bezhañ bet tapet e Ravenna gant arme Theodosius II, Johannes a zo kaset da Aquileia. Galla Placidia a ra troc'han e zorn dezhoù dezhan, baleañ war gein un azen er kelc'henn (sirk), ha lazhañFrançois Zosso & Christian Zingg. p. 188.

 Daveoù 

Rummad:Kumunioù Friuli-Venezia Giulia
Rummad:proviñs Udine