La semaine sanglante

"Sizhun ar Gwad" (e galleg "La Semaine sanglante") zo ur ganaouenn dispac'hel anezhi bet kompozet gant Jean-Baptiste Clément ha bet skrivet e 1871 e Pariz e-lec'h ma veze oc'h en em gannañ ha war don "Kanaouenn ar Beizanted" (e galleg "Chant des Paysans", graet gant Pierre DupontMémoire de la chanson - 1100 chansons du Moyen Âge à 1919, réunies par Martin Pénet. Éditions Omnibus, 1998.  ).

Lakaet e vez ar gaoz, e-barzh ar ganaouenn-mañ, war lazhadeg Tud ar Gumun (e galleg: les communards) gant Tud-Versailhez (e galleg les Versaillais). "Tud-Versailhez" a oa an arme a-lezenn hag a responte da urzhioù gouarnamant reizh ar vro, renet gant Adolphe Thiers hag a oa e sez e Versailhez. Falc'het ez eus bet el lazhadeg-mañ degadoù a vilieroù a dud, en ur fuzuilhañ anezho hep na vefent barnet e mod ebet etre an 22 betek an 29 a viz Mae 1871 (war-dro 30 000.). Al lazhadeg-mañ a vefe an hini vrasañ e holl istor Bariz, betek bezañ pell gwashoc'h evit hini Lazhadeg Sant-Berteleme a c'hoarvezas er bloavezh 1572 hag a zo anavezetoc'h gant an dud.

Sizhun ar Gwad a zo an darvoud moustrerezh hag a dorras Kumun Pariz.

Hervez doare, dre ma 'z eo neutreloc'h, gwelloc'h evit menegiñ, ha melkoniusoc'h ar ganaouenn Amzer ar c'herez (e galleg "Le Temps des cerises")  ha dreist-holl dre ma 'z eo bravoc'h a-fet barzhoniezh, kement-se en deus graet e-seurt ma vefe anavezetoc’h gant an dud war bell amzer. Anavezetoc'h eo ar ganaouenn-mañ evit an den he deus he c'hompozet [daveennoù a vank]. Troet eo bet e meur a yezh: ruseg, roumaneg (« Cînd va veni cireşelor vreme »), sinaeg, hag all hag all.

 Kanerien 
Kanet eo bet ar ganaouenn gant meur a arzour ha meur a strollad, kavet e vo ganeoc'h al listennad amañ dindan:

Germaine Montero,
 Marc Ogeret e 1969, hag adembannet war an albom CD "Tro-dro d'ar Gumun" (e galleg: Autour de la Commune) er bloavezh 1994, compilation, Florilège de la chanson populaire française, Disques Vogue.
Serge Kerval e 1970.
Francesca Solleville e 1971, hag adembannet war an albom CD "Ar Gumun en ur ganañ" (e galleg: La Commune en chantant) er bloavezh 1988, Disc AZ.
Rosalie Dubois er bloavezh 1981.
 Zap e 1989.
Michèle Bernard e 1973 war Le temps des crises. L’histoire de France à travers les chansons,
Les Amis d'ta femme
La Compagnie Jolie Môme
Les Quatre Barbus

 Sonerezh 
War don Kanaouenn ar Beizanted gant Pierre Dupont.

 Komzoù 
 Sizhunvezh ar gwad
 Paneve an toupinoù hag an archerien,
 Ne weler war an hentoù ken,
 Tud kozh o ouelañ atristet,
 Intañvezed ha minored.
 Dourasenniñ ‘ra mizer Kêr Bariz
 Ar re eürus a zo o krennañ,
 Kuzulioù ‘r brezel ‘zo diouzh ar c’hiz,
 Hag ar pavadoù ‘zo o tiwadañ.

 Diskan
 Ya met!
 Bralañ ‘ra ar mañchoù,
 Ur fin ‘vo d’ar falldeizioù.
 Ha diwallit ‘ta rak ar ravañch,
 Pa stago ‘barzh ar beorien!
 Pa stago ‘barzh ar beorien!

 Kazetennoù an ez-prefeti
 Ar flibisterien, an dud kollet ganto o fenn,
 Ar re ‘n ‘m ga’et g’an avanturioù
 Ar re ‘zo mat dezhe, ha c’hoazh an dekoreet
 Tud ar yilc’hier ha kornioù ar straedoù
 Karourien merc’hed rebutet
 O neriñ evel ur bern gwennaennoù
 War korfoù ar re drec’het.

 Diskan

 O trakañ, chadennañ, pe fuzuilhañ ‘vezer
 An holl ‘vez paket dre-zegouezh.
 Ar vamm da gichen he merc’h,
 Ar bugel etre divrec’h ar gozhez.
 Kastizoù ar banniel-ruz
 ‘Vez erlec’hiet g’ar spouron
 Holl ampouilhed Bouges (diasur)
 Mevelien ar rouaned hag an impalaerion (klotenn).

 Diskan

 Ha setu-ni d’ar Jezuited
 D’ar Mac Mahon, d’an Dupanloup.
 Ken e c’hlavo dour benniget,
 Ar c’hefioù rastello madoù.
 Kerkent ha warc’hoazh en ebatoù
 Ha Sant-Eustach hag an Opera
 A zeuio da vezañ kevezerien evit an deizioù,
 Hag e vo poblet ar bagnoù eta.

 Diskan

 A-benn arc’hoazh ar Manoñed, al Loreted
 Hag intronezed ar fabourzhioù
 A wisko war o gouzougennoù
Chasepotoù ha taboulinoù
 Lakaet ‘vo pep-tra d’an triliv,
 Pladoù an deiz ha rubanoù,
 E-keit ha ma ‘vo fuzuilhet
 An haroz Pandore hon c’hrouadurioù.

 Diskan

 Warc’hoazh tud ar Polis
 A vleunio arre war ar riblenn,
 Lorc’h enno eus o stad a servis,
 Hag o fistolenn en o c’herc’henn.
 Divara, dilabour hag hep arm,
 Bez e vimp gouarnet
 Gant toupinoù hag ar re jandarm,
 Sabrerien-pobloù ha personed.

 Diskan

 Ar bobl gant kolier ar vizer
 A vo rivet evit atav?
 Betek peur tud ar brezel
 A zalc’ho mat atav?
 Betek peur ar Santel a Glik
 A gredo de’i eh omp viloc’h evit chatal ?
 A-benn peur e teuio Republik
 Ar Justis hag al Labour ?

 Diskan

 Notennoù ha daveennoù 

 Gwelet ivez 

 Liammoù diavaez 
 Les chansons de Jean Baptiste Clément [PDF]

Rummad:Kanaouennoù gallek
Rummad:Kanaouennoù politikel