Bez ar Gonideg e Konk-Leon

Bez Yann Frañsez Vari ar Gonideg a voe savet e 1845 e bered Lokrist, e-kichen Konk-Leon.

Goude marv ar Gonideg e 1838 e oa bet savet ur bodade da zastum arc'hant evit "kas relegoù an Aotrou Gonideg d'ar gêr ma voe ganet, Konk-Leon" hag evit sevel ur maen-koun war e vez. Er boade-se e oa tud brudet evel Aogust Brizeug, Émile Souvestre, Alfred de Courcy. E 1845, seizh vloaz goude e varv, e voe kaset korf ar Gonideg eus bered Montmartre e Pariz da Lokrist, ma oa bered Konk-Leon, da vezañ beziet eno. Ul lid a voe d'an 12 a viz Here seizh vloaz rik goude e varv. El lid edo eskob Kemper ha Leon, maer Konk, maer Plouarzhel, isprefed Brest, koñsul ar Rouantelezh-Unanet e-touez pennoù-bras all.

E miz Kerzu 1846 e oa bet diskaret ar monumant gant ur barrad gwallamzer. Arc'hant a voe dastumet e Kembre, gant ar gevredigezh Cymreigyddion, hag e 1851 e voe adsavet gant un destennig skrivet gant John Jenkins, a c'hounezas ur priz ganti en un Eisteddfod e miz Here 1848.

E 1911, adarre, e voe distrujet ar monumant gant ar gwallamzer hag adsavet e voe. D'an 12 a viz Here 1913 e voe lidet an adsavidigezh hag ar wech-mañ e voe klevet prezegennoù brezhonek en-dro d'ar bez, ar pezh na oa ket bet e 1845, gant tud e-leizh evel Taldir, per Mokaer, an aotrou Yann-Vari Perrot. E 1838, da geñver kant vloaz marv ar Gonideg, e voe ul lid adarre e bered Lokrist hag en iliz Konk, e koun ar geriadurour, war atiz ar Bleun-BrugLa vie et les oeuvres de J.M.F.M.A. Le Gonidec, gant Louis Dujardin, 1949, p. 141-153.

War ar bez e weler ur maen-koun, warnañ enskrivadurioù e brezhoneg, e kembraeg hag e galleg.
Ar Gonidec, dyn daEi enw sydd yma Yn arwydd o wir vawl A'r cariad tyneraAr bawl-vaen a sawid,Gan vrodyr Brythoniaid Prydain vechan gydaPrydain vawr, Gomeriaid,Am y carai ei vro,A'i iaith y Vrythoneg,I b'un gwnaeth Eir-LyvrAc hevyd Rammadeg, Ac am droi, y gyntav Yr holl Vibl santaiddI iaith y Brythoniaid,Gwaith mawr, da, nevolaidd.Ar Gonidec, den mad,He hano zo ama,Da arouez a wir veuleudihag ar garantez denera,War eur peul-van savetGant breudeur BretonedBreiz vihan haBreiz-veur Gomered ;Dre ma kare e vroHag he iez ar BrezonekDa b'hini e reaz ger-levrHag ive eur grammar,Hag evit trei, ar c'hentaAnn holl Vibl santelE iez ar Vretoned.Labour braz, mad, celestiel.Erigé en 1845et renversé par la foudre en 1846,ce monument a été relevéet complété, en 1851,par les habitants du Pays de Galles,en témoignage de leur admirationpour LE GONIDEC,restaurateur de la langue celto-bretonne,en laquelle il a traduitla Sainte Bible.

Notennoù

Rummad:Ar Gonideg
Rummad:Konk-Leon
Rummad:Bezioù