Élie Fréron

Élie Catherine Fréron (1718-1776) a oa ur c'hazetenner gall, ganet e Kemper, enebour da Voltaire.
Mab e oa d'un orfebour okitan, Daniel Fréron, eus Agen (e Clairac emañ kavell an tiegezh), deuet da Gemper da chom en 1693, ha d'e bried Marie-Anne Campion, ganet e Pont-an-Abad, kar a bell da Malherbe. Fréron a reas studioù e skolaj Kemper, ha goude gant ar Jezuisted e Pariz, er skolaj Louis-le-Grand, ma teuas da novis en 1737 ha ma chomas betek 1739.

Élie Fréron a oa frañmason, deskard adal Kerzu 1743, mestr-mason adal ar 26 a viz C'hwevrer 1744 el loch "Procope", un ostaleri e Pariz m'en em vode frañmasoned metoù al lizhiri; en Ebrel 1745, Fréron a oa prezegenner ar Grande Loge de France.

Gant an abad Desfontaines e voe lakaet da gemer perzh en sevel e Observations sur les écrits modernes. Pa varvas Desfontaines, en 1745, e savas Fréron e gelaouenn dezhañ, les Lettres de la comtesse de ***. Pa voe echuet gant an dastumad en 1749,e voe kemeret e lec'h gant les Lettres sur quelques écrits du temps, a voe embannet betek 1754, nemet paouez a rankas en 1751 pa voe kaset Fréron d'ar vac'h da Vincennes dre ma n'en devoa ket paeet un dle a vil skoed .

Fréron a oa dimezet en 1751 da Thérèse Guyomar, un emzivadez yaouank eus Kemper. Ur mab o doe, Louis-Marie Stanislas Fréron, a voe politikour e-pad an Dispac'h gall, lesanvet « Missionnaire de la Terreur ».

En 1754 e savas Fréron ar gelaouenn l'Année littéraire, oberenn e vuhez, a renas betek e varv en 1776. Enni e varne garv lennegezh e amzer ouzh he c'heñveriañ gant hini ar c'hantved a-raok, hag e flemme filozofourien ar Sklêrijennoù en anv ar relijion hag ar vonarkiezh. Da gentañ e reas berzh ar gelaouenn, ha mat e c'hounezas Fréron e vara, p'edo o chom en un ti kaer, rue de Seine, kinklet gant lambrusk alaouret, o chervadiñ gant tud uhel evel dug Choiseul e-unan, pe dug Orleañs pe ar roue Stanislas.

Voltaire dreist-holl a blije dezhañ flemmata evel en e Lettres sur quelques écrits du temps ma skrive e oa « sublime dans quelques-uns de ses écrits, rampant dans toutes ses actions ».

Oberennoù
 Histoire de Marie Stuart, gant an abbé de Marsy, 1742.
 Ode sur la bataille de Fontenoy, 1745.
Lettres de Madame la comtesse de *** sur quelques ecrits modernes, 1746. 
 Lettres sur quelques écrits de ce temps, gant an abbé de La Porte, 1749-1750 ha 1752-1754, 13 vol.
 Opuscules, 1753, 3 vol.
 L'Année littéraire, 1754-1790, 290 vol.
 Histoire de l’empire d’Allemagne, 1771, 8 vol.

Levrlennadur
 Jean Balcou, Sophie Barthélemy et André Cariou (dir.), Fréron, polémiste et critique d’art, Collection Interférences, 2001, 
 Yann Brekilien, Prestiges du Finistère, Editions France-Empire, 1969
 Charles Monselet, Fréron ou l'illustre critique, Paris, 1864
 J. Trévédy, Fréron et sa famille d'après des documents authentiques & inédits rectifiant toutes les biographies, Saint-Brieuc, L. & R. Prud'homme, 1889

Rummad:Skrivagnerien c'hall an XVIIIvet kantved
Rummad:Kazetennerien Bro-C'hall
Rummad:Skrivagnerien c'hallek
Rummad:Ganedigezhioù 1718
Rummad:Marvioù 1776
Rummad:Tud eus Kemper