Roll kañsellerien Alamagn

Penn gouarnamant kevreadel Alamagn eo Kañseller Alamagn. Kefridi ar C'hañseller (Bundeskanzler) pe ar Gañsellerez (Bundeskanzlerin) eo dibab izili all ar gouarnamant ha pennren emvodoù ar Bundesregierung, da lavarout eo aozadur ar galloud erounit e Republik Kevreadel Alamagn.

E 1867 e voe krouet ar garg e Kengevread Hanternoz Alamagn, pa voe Otto von Bismarck anvet da Gañseller kentañ istor Alamagn.
Pa voe unvanet Alamagn ha staliet an Impalaeriezh alaman e 1871 e troas ar C'hengevread d'ur Stad-broad, ha "Kañseller Alamagn" e voe anv ar garg. Betek hiziv ez eo Otto von Bismarck ar c'hañseller a renas ar pellañ : 28 vloaz, betek 1890.

Dirak an impalaer hepken e oa atebek ar c'hañseller er penn-kentañ. E 1918 e voe kemmet an traoù gant adaoz ar Vonreizh, pa voe roet d'ar Parlamant ar gwir da ziskar ar C'hañseller. Adalek 1919, da vare Republik Weimar (1918-1933), e voe anvet ar Gañsellerien gant Prezidant Alamagn, met dirak ar Parlamant e vezent atebek.
Lakaet a-gostez e voe ar Vonreizh e-pad mare an Trede Reich (1933-1945).
E 1949 e voe ur Vonreizh nevez hag a lakaas ar C'hañseller da benn ar Stad de facto, pa strishaas perzh Prezidant ar Republik.

Abaoe an 22 a viz Du 2005 ez eo bet Angela Merkel Kañsellerez Republik Kevreadel Alamagn.

Dispac'hoù 1848
E-kerzh Dispac'hoù Alamagn e 1848 e kemeras Parlamant Frankfurt (Hessen) ar galloud ; tri Ministerpräsident a voe neuze, par o c'harg da hini ar Gañsellerien da zont.

Ministerpräsidenten Gournamant an Impalaeriezh
Karl zu Leiningen (15 a viz Gouere 1848 – 5 a viz Gwengolo 1848)
Anton von Schmerling (24 a viz Gwengolo 1848 – 15 a viz Kerzu 1848)
Heinrich von Gagern (17 a viz Kerzu 1848 – 10 a viz Mae 1849)

Kengevread Hanternoz Alamagn (1867–1871)
KañsellerMaread ar gargStrollad politikelDeroùDiwezhPadelezh80pxKontOtto von Bismarck(1815–1898)1 Gouere 186721 Meurzh 18713 bloavezh, 263 devezhHini ebet

Impalaeriezh Alamagn (1871–1918)
KañsellerMaread ar gargStrollad politikelImpalaer AlamagnDeroùDiwezhPadelezh80pxPriñsOtto von Bismarck21 Meurzh 187120 Meurzh 189018 bloavezh, 263 devezhHini ebetWilhelm I(Wilhelm I, Deutscher Kaiser)100px|center1 Genver 1871 – 9 Meurzh 1888Friedrich III(Friedrich III, Deutscher Kaiser)93px|center9 Meurzh 1888 - 15 Mezheven 188880pxKontLeo von Caprivi(1831–1899)20 Meurzh 189026 Here 18944 bloavezh, 220 devezhHini ebetWilhelm II(Wilhelm II, Deutscher Kaiser)100px|center15 Mezheven 1888 - 28 Du 191880pxPriñsChlodwig zu Hohenlohe-Schillingsfürst(1819 – 1901)29 Here 189417 Here 19005 bloavezh, 353 devezhHini ebet80pxPriñsBernhard von Bülow(1849–1929)17 Here 190014 Gouere 19098 blovezh, 270 devezhHii ebet80pxTheobald von Bethmann-Hollweg(1856–1921)14 Gouere 190913 Gouere 19177 bloavezh, 364 devezhHini ebet80pxGeorg Michaelis(1857–1936)14 Gouere 19171 Du 1917110 devezhHini ebet80pxKontGeorg von Hertling(1843–1919)1 Du 191730 Gwengolo 1918333 devezhDZP(Strollad ar C'hreiz)80pxPriñsMax von Baden(1867–1929)3 Here 19189 Du 191837 devezhHini ebet

Mare an Dispac'h (1918–1919)
D'an 9 a viz Du 1918 e tremenas karg ar C'hañsellerezh eus Max von Baden da Friedrich Ebert. Hennezh a gendalc'has da ren evel Penn ar Gouarnamant e-pad tri mizvezh, adalek diwezh an Impalaeriezh alaman e miz Du 1918 betek emvod kentañ ar Vodadeg Vroadel e miz C'hwevrer 1919 ; n'en devoa ket an titl a Gañseller avat.

Betek an 29 viz Kerzu 1918 e voe F. Ebert kadoriad Vorsitz des Rates der Volksbeauftragten (Kuzul dilennidi ar bobl) ivez, a-gevret gant Hugo Haasel hag a oa e penn ar strollad politikel USPD (Strollad sokialdemokrated dizalc'h Alamagn).

KañsellerMaread ar gargStrollad politikelDeroùDiwezhPadelezh80pxFriedrich Ebert(1871–1925)(Reichskanzler haVorsitz des Rates der Volksbeauftragten)9 Du 191813 C'hwever 191996 devezhUSPD

Republik Weimar Republic (Reichskanzler) (1919–1933)
KañsellerMaread ar gargStrollad politikelPrezidant Republik WeimarDeroùDiwezhPadelezh80pxPhilipp Scheidemann(1865–1939)(Reichsministerpräsident)13 C'hwevrer 191920 Mezheven 1919127devezhSPD(Strollad sokialdemokrat Alamagn)Friedrich Ebert 100px|center11 C'hwevrer 1919 – 28 C'hwevrer 1925SPD 80pxGustav Bauer(1870–1944)ReichsministerpräsidentReichskanzler adalek 14 Eost 191921 Mezheven 191926 Meurzh 1920279 devezh80pxHermann Müller(1876–1931)27 Meurzh 192021 Mezheven 192086 devezh80pxConstantin Fehrenbach(1852–1926)25 Mezheven 19204 Mae 1921313 devezhDZP(Strollad ar C'hreiz)80pxJoseph Wirth(1879–1956)10 Mae 192114 Du 19221 bloavezh, 188 devezh80pxWilhelm Cuno(1876–1933)22 Du 192212 Eost 19231 bloavezh, 202 zevezhHini ebet80pxGustav Stresemann(1878–1929)13 Eost 192330 Du 1923109 devezhDVP(Strollad ar bobl alaman)80pxWilhelm Marx(1863–1946)30 Du 192315 Genver 19251 bloavezh, 46 devezhDZP80pxHans Luther(1879–1962)15 Genver 192512 Mae 19261 bloavezh, 117 devezhHini ebetPaul von Hindenburg 100px|center12 Mae 1925 – 2 Eost 1934Strollad ebet80pxWilhelm Marx(1863–1946)17 Mae 192612 Mezheven 19282 vloaz, 26 devezhDZP80pxHermann Müller(1876–1931)28 Mezheven 192827 Meurzh 19301 bloavezh, 272 devezhSPD80pxHeinrich Brüning(1885–1970)30 Meurzh 193030 Mae 19322 vloaz, 61 devezhDZP80pxFranz von Papen(1879–1969)1 Mezheven 193217 Du 1932169 devezhDZPbetek 3 Mezheven 1932Hini ebet80pxKurt von Schleicher(1882–1934)3 Kerzu 193228 Genver 193356 devezhHini ebet

Trede Reich (Reichskanzler) (1933–1945)
KañsellerMaread ar gargStrollad politikelPrezidant an Trede ReichDeroùDiwezhPadelezh80pxAdolf Hitler(1889–1945]])30 Genver 193330 Ebrel 194512 bloavezh, 90 devezhNSDAP(Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei)Paul von Hindenburg 100px|center12 Mae 1925 – 2 Eost 1934Strollad ebetAdolf Hitler 92px|center2 Eost 1934 – 30 Ebrel 1945NSDAP80pxJoseph Goebbels(1897–1945)30 Ebrel 19451 Mae 19451 devezhNSDAPKarl Dönitz 100px|center30 Ebrel 1945 – 23 Mae 1945NSDAP 80pxLutz Graf Schwerin von Krosigk(1887–1977)(Pennmaodiern gouarnamant Dönitz)1 Mae 194523 Mae 194521 devezhHini ebet

Bizone (1947–1949)
Daou vloaz goude an Eil Brezel-bed, adalek ar , e voe adaozet galloud erounit an darn vrasañ eus Alamagn e stumm ar Bizone ("Daou dakad", Vereinigtes Wirtschaftsgebiet en alamaneg, "Takad armerzhel unvanet") dalc'het gant SUA hag ar Rouantelezh-Unanet.
E 1948 e voe ur C'huzul Melestradurel renet gant un Oberdirektor.

Oberdirektor Kuzul Melestradurel ar Bizone
OberdirektorMaread ar gargStrollad politikelDeroùDiwezhPadelezh80pxHermann Pünder(1888–1976)10 Meurzh 194820 Gwengolo 19491 bloavezh, 194 devezhCDU(Unvaniezh kristen-demokrat Alamagn)

Adalek ar  e voe staliet un trede takad, dalc'het gant Bro-C'hall ; Trizone e voe an anv neuze.
D'an 23 a viz Mae 1949 e troas an Trizone da Republik Kevreadel Alamagn (1949-1990), Bundesrepublik Deutschland, anvet ivez "Alamagn ar C'hornôg".

Republik Kevreadel Alamagn (Bundeskanzler) (1949–bremañ)
Teir Stad dizalc'h an eil diouzh eben a voe staliet e 1949 : Republik Kevreadel Alamagn (RKA, gant Bonn da gêr-benn), Gwarez-Stad ar Saar (Saarprotektorat, Saarbrücken, dindan beli Bro-C'hall) ha Republik Demokratel Alamagn (RDA), anvet "Alamagn ar Reter" ivez (Deutsche Demokratische Republik, Berlin ar Reter).
E 1956 ez eas Gwarez-Stad Saar gant Alamagn ar C'hornôg.
Ne oa Kañsellerezh ebet en Alamagn ar Reter ; e 1990 ez eas ar Stad da get, kendeuzet e voe gant Republik Kevreadel Alamagn hag a viras he anv.

Kañseller(ez)Maread ar gargStrollad politikelPrezidant RKADeroùDiwezhPadelezh80pxKonrad Adenauer(1876–1967)15 Gwengolo 194914 Du 196114 bloavezh, 31 devezhCDUTheodor Heuss 100px|center12 Gwengolo 1949 – 12 Gwengolo 1959FDP(Strollad Frankizour-Demokrat)14 Du 196111 Here 1963Heinrich Lübke 100px|center13 Gwengolo 1959 – 30 Mezheven 1969CDU80pxLudwig Erhard(1897–1977)17 Here 196326 Here 19653 bloavezh, 46 devezhHini ebetKevreet gant CDU80pxKurt Georg Kiesinger(1904–1988)1 Kerzu 196621 Here 19692 vloavezh, 324 devezhCDU80pxWilly Brandt(1913–1992)22 Here 19697 Mae 19744 bloavezh, 198 devezhSPDGustav Heinemann 100px|center1 Gouere 1969 – 30 Mezheven 1974SPD80pxWalter Scheel(1919–2016)Kañseller etrekargad7 Mae 197416 Mae 19749 devezhFDP80pxHelmut Schmidt(1918–2015)16 Mae 19744 Du 19808 bloavezh, 138 devezhSozialdemokratische Partei Deutschlands(SPD)Walter Scheel 100px|center1 Gouere 1974 – 30 Mezheven 1979FDP6 Du 19801 Here 1982Karl Carstens 100px|center1 Gouere 1979 – 30 Mezheven 1984CDU80pxHelmut Kohl(1930–2017)1 Here 198229 Meurzh 198316 bloavezh, 26 devezhCDU30 Meurzh 198317 Du 1994Richard von Weizsäcker 100px|center1 Gouere 1984–30 Mezheven 1994CDU17 Du 199427 Here 1998Roman Herzog 100px|center1 Gouere 1994–30 Mezheven 1999CDU80pxGerhard Schröder(1944–)27 Here 199822 Du 20057 bloavezh, 26 devezhSPD - GrünenJohannes Rau 100px|center1 Gouere 1999 – 30 Mezheven 2004SPD80pxAngela Merkel(1954–)22 Du 200528 Here 200911 bloavezh,306 devezhCDUHorst Köhler 100px|center1 Gouere 2004 – 31 Mae 2010CDU28 Here 200917 Kerzu 2013Christian Wulff 100px|center30 Mezheven 2010 – 17 C'hwevrer 2012CDU17 Kerzu 201318 Meurzh 2017Joachim Gauck 100px|center18 Meurzh 2012 – 18 Meurzh 2017Strollad ebet19 Meurzh 201724 Gwengolo 2017Frank-Walter Steinmeier 100px|center19 Meurzh 2017 – bremañSPD24 Gwengolo 201713 Meurzh 2018Etrekargadez14 Meurzh 2018Bremañ
Mouezhiadegoù a voe en Alamagn d'ar 2' a viz Gwengolo 2017 ; petra bennak ma'z eo bet trec'h CDU AngelMerkel, n'he deus ket ar muiañ-niver evit stummañ ur gouarnamant stabil.
Ar prezidant Frank-Walter Steinmeier n'en deus anvet Kañsellour(ez) ebet c'hoazh d'ar 25 a viz Du 2017.

Rummad:Rolloù tud
Rummad:Politikerezh Alamagn
Rummad:Kañsellerien Alamagn