Emgann Iwo Jima

Emgann Iwo Jima zo unan eus emgannoù brudetañ an Eil Brezel-bed war Talbenn ar Meurvor Habask, etre an 19 a viz C'hwevrer betek ar 26 a viz Meurzh 1945, e-pad an Eil Brezel-bed. Douarañ a reas ar Marines en Enez-Iwo Jima ha stourm a rejont krog-ha-krog gant Arme Impalaeriezh Japan evit he c'hemer. Aloubadeg arme ar Stadoù-Unanet, lesanvet Operation Detachment, a oa bet karget da gemer an enezenn gant he daou aerborzh evit adimplijout anezho a-benn bombezenniñ enezeier pennañ Bro-Japan. 

Kreñvaet e oa linnennoù ar Japaned en un doare pounner, gant ur rouedad stank a vunkerioù, lec'hiadurioù kanolierezh kuzhet, ha 18 km garidennoù"... Difennerien Iwo a ziorroas [gwellaenn ar c'hevioù naturel] evel ur skiant. Abalamour d'ar pouezus ma oa lec'hiadurioù dindandouar e oa gouestlet 25 dre gant eus ar gwarnizon da gleuzañ garidennoù. Mont a rae ment ar lec'hiadurioù savet dindan douar eus kevioù bihan evit un nebeud soudarded da veur a gambr dindandouar gouest da zegemer 300 pe 400 den. Evit mirout ouzh ar soudarded d'en em gavout bac'het en unan eus ar c'hleuzadennoù-se e oa aozet toulloù niverus da vont ha da zont evit ar c'hambroù dindandouar, kouz ha skalieroù ha trepasoù etreze. ... Diribin norzh ar Menez Suribachi e-unan a oa ennañ meur a viliad metr garidennoù. Pa zouaras ar Marines en Iwo Jima, ouzhpenn 11 lev garidennoù a oa bet aozet." Garand, Strobridge, 1971, pp. 455–456. Harpet e oa ar bagadoù amerikan war an douar a-hed an emgannoù gant un niver bras a ganolioù ha derc'hel a raent an oabl a-drugarez d'o morlu ha da nijerien ar morlu"Carriers Hit Tokyo !", Universal Newsreel, 19 a viz Meurzh 1945,  2012. Diellaouet eno. E-pad ar pemp sizhunvezh emgann e voe lod eus stourmoù gwadekañ ha taerañ Talbenn ar Meurvor Habask. 

Niver ar Japaned marv war an dachenn a oa teir gwezh brasoc'h evit niver an Amerikaned, met evit ar wech kentañ en holl emgannoù ar Meurvor Habask, e oa uheloc'h niver hollek an Amerikaned tizhet (marvet ha gloazet) evit hini ar Japaned. Diwar an 21 000 soudard eus Bro-Japan en Iwo Jima e deroù an emgann, ne oa kemeret nemet 216 prizoniad, en o zouez lod hag a oa kemeret abalamour ma oant faganet pe gloazet en un doare grevusBurrell, 2006, p. 83. Lazhet e oa ar pep brasañ eus ar peurrest e-pad an emgannoù, met jedet eo bet e kendalc'has war-dro 3000 anezhe da stourm er rouedad kevioù e-pad meur a zevezh war-lerc'h a-raok mervel diwar o gloazioù pe kodianañ sizhunvezhioù diwezhatoc'hBurrell, 2006, p. 83Toland, 2003, p. 669. Daoust d'an emgannoù ha d'ar c'holloù bras diouzh an daou du, asur e oa trec'h an Amerikaned abaoe ar penn kentañ. Abalamour d'an niver brasoc'h a soudarded amerikan, d'o armoù a oa gwelloc'h ha d'o mestroni eus an oabl, ha dre ma ne oa ket Japaniz evit en em dennañ nag evit resev soudarded fresk, ha gant ar bihan e oa o fourvezioù boued ha dafar, ne oa ket Japaniz evit gounit an emgann-seLewis, 2007, p. 59. 

Abalamour d'ar c'holloù ramzel e voe kavet abeg en emgann er Stadoù-Unanet Amerika. William V. Pratt, bet e penn an operasionoù war vor, a zisklêrias e oa diezhomm an enezenn d'an arme evel bazenn ha diezhomm d'ar flodad evel porzh. Kenderc'hel a reas ar Japaned da vezañ berzet eus argadoù an Amerikaned a-drugarez da radar Enez-Rota, na voe ket aloubet biskoazh, ha ne voe ket graet hogozik gant an nijvaoùJoint War Planning Committee 306/1, "Plan for the Seizure of Rota Island," 25 January 1945.. Ar skiant prenet a-drugarez d'an emgannoù a oa bet a-raok en enezennoù ar Meurvor Habask a c'halle lakaat unan da soñjal e vefe difennet mat Iwo Jima hag e vefe kolloù bras. Implijet e voe an enezenn memestra gant ijinourien an Navy, ar Seabee, a savas eno peadra da adpakañ kirri-nij an USAAF ar B-29 mac'hagnet. 
En holl, 2251 B-29 a zouaras en Iwo Jima e-pad ar brezel "Iwo To Japan". Ar skrivagner J. Robert Moskin a gont 1191 kefridi da ambrougañ kirri-nij all ha and 3081 argadenn a loc'has diouzh Iwo Jima e-pad ar brezel a-enep Bro-JapanMoskin, 1992, p. 373

Luc'hskeudenn Associated Press gant ar banniel amerikan savet e krec'h ar Menez Suribachi gant c'hwec'h Marines a zeuas da vezañ ur skeudenn vrudet eus an emgann hag eus ar striv brezel amerikan er Meurvor Habask.

 Er sevenadur 
 Stiradoù skinwel 
 Er ministirad The Pacific e vez ul lodenn hag a gont Emgann Iwo Jima.
 Filmoù 
 Flags of Our Fathers, gant Clint Eastwood, 2006, 131 munut
 Letters from Iwo Jima, gant Clint Eastwood, 2006, 140 munut

Levrlennadur






 Alvin D. Coox, L. Van Loan Naisawald, [url=https://web.archive.org/web/20190717223049/http://cdm16635.contentdm.oclc.org/cdm/ref/collection/p16635coll14/id/56035 "Survey of Allied Tank Casualties of World War II"], Technical Memorandum ORO-T-117, Johns Hopkins University Operations Research Office, Baltimor, 1954 

 James Lea Cate, James C. Olson, "Precision Bombardment Campaign". in Craven & Cate, 1983
 James Lea Cate, James C. Olson, "Iwo Jima". in Craven & Cate, 1983


 [url=https://archive.org/details/25642GlamourGal Glamour Gal], Marine Corps Photographic Service, 1945














 To the Shores of Iwo Jima, U.S. Government Office of War Information, 1945  

 U.S. Army Japan, HQ G3, Japanese Monograph No. 45, "History of Imperial General Headquarters, Army Section (Japanese Monograph No. 45), p. 257, U.S. Army Japan, Foreign Histories Division, diellaouet eno.
 U.S. Army, Far East Command, "Operations in the Central Pacific" (Japanese Monograph No. 48), Office of the Chief of Military History, Washington, D.C., diellaouet eno
 United States Fleet, Headquarters of the Commander in Chief, Amphibious Operations, Iwo Jima, 1945, Washington D.C.




 Notennoù 

Rummad:Emgannoù Brezel ar Meurvor Habask
Rummad:Emgannoù Brezel ar Meurvor Habask
Rummad:Emgannoù an Eil Brezel-bed
Rummad:Emgannoù gant Lu Impalaeriezh Japan
Rummad:Emgannoù gant ar United States Marine Corps
Rummad:Istor SUA
Rummad:Istor Japan