Ate (Provañs)

Ate (At en okitaneg; Ate, e provañseg) zo ur gumun ur gêr eus kreisteiz Bro-C'hall, en departamant Vauclusa hag er rannvro Provence-Alpes-Côte d'Azur (PACA), e gevred Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Ate eo, gant 6 kanton ha 56 kumun enni.

Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer Aptésiens anezho e galleg.

 Douaroniezh 
War ar stêr Calavon, emañ Ate, etre menezioù al Luberon er c'hreisteiz hag uhelgompezenn Albion en hanternoz, er reter da gêr Cavaillon.

 Anv 
liamm=https://br.wikipedia.org/wiki/Restr:Via_domitia_map600x600_(1)-pt.svg|thumb|Via Domitia

 Stummoù skrivet 
 Colonia Iulia Apta (CIL, XII, 1114, 1116, 1118)
 Apta Iulia (gobedoù Vicarello; It. Ant. & Taolenn Peuntinger)
 Apta Iulia Vulgentium (Plinus, Hist. Nat. III, 4, 36)
 Civitas Aptensium (Not. Gall. XVI, 2)Paul-Albert Février, p. 30

 Gerdarzh 
 Apta = eus ur wrizienn kent-latin (marteze ligur HATH); (marteze anv menez ?)Dauzat & Rostaing, p. 23
 Iulia = diwar anv Julius Caesar;
 Vulgentium = eus anv ar bobl Vulgentii

 Ardamezioù 

 Istor 
Apt a zo bet savet war urzh Julius Caesar, e 45 kent JK, war an hent roman Via Domitia, eus Italia da Spagn, hag o trezĩ, douar ar Vulgented. Meneget eo gant Strabo (IV, 1, 3).

 Monumantoù ha traoù heverk 

 Kêrioù gevellet 




 Liammoù diavaez 
Lec'hienn ar gumun

Lervlennadur

 Pierre-A. Clément & Alain Peyre ː La voir domitienne. De le Via Domitia aux routes de l'an 2000. Presses du Languedoc. 1991
 Albert Dauzat & Charles Rostaing ː Dictionnaire étymologique des noms en lieux en France. Larousse, 1963; Guénégaud, 1978.)
 Paul-Albert Février ː Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. II. Provinces ecclésiastiques d'Aix et d'Embrun (Narbonensis Secunda & Alpes Maritimae) . De Boccard. Paris. 1986
 Yan Loth ː Tracé d'itinéraires en Gaule romaine (milieu Vè siècle). Editions Amatteis. 77190. Dammarie-les-Lys. 1986

Notennoù ha daveennoù

 Levrlennadur 

 Pierre-A. Clément & Alain Peyre ː La voir domitienne. De le Via Domitia aux routes de l'an 2000. Presses du Languedoc. 1991
Albert Dauzat & Charles Rostaing ː Dictionnaire étymologique des noms en lieux en France. Larousse, 1963; Guénégaud, 1978.)
 Paul-Albert Février ː Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. II. Provinces ecclésiastiques d'Aix et d'Embrun (Narbonensis Secunda & Alpes Maritimae) . De Boccard. Paris. 1986
Yan Loth ː Tracé d'itinéraires en Gaule romaine (milieu Vè siècle). Editions Amatteis. 77190. Dammarie-les-Lys. 1986

 Daveoù ha notennoù 

Rummad:Kumunioù Vaucluse