Kenwerzh tric'horniek

Ar c'henwerzh tric'horniek a vez graet eus un hent kenwerzh dre ar meurvor Atlantel a oa adal ar  betek an . Tri forzh pe penn a oa d'an hent-se setu perak e vez kaoz eus un tric'horn.

Dre an hent-se e veze eskemmet sklaved eus Afrika ha produioù Amerika etrezek Europa. Un hent doare tric'horn damheñvel a oa dija, lesanvet volta do mar. Implijet e veze gant Portugaliz, a-raok beaj Kristol Goulm. Implijet e veze evit mont eus an Inizi Kanariez betek an Azorez. Kristol Goulm en doa astennet an hent evit reiñ an tu da Europiz da dizhout Amerika.

An tenn Atlantel a implije un hent tridoubl treuzatlantel evit ober eskemmoù – anvet a-gozh Kenwerzh tric'horniek – a oa bet etre Europa, Afrika, hag an Amerikaoù ha padet etre ar  hag an . Al labourerien eus Europa a leunie bigi o loc'hañ eus Europa gant madoù savet en Europa evit eskemm anezho e Kornôg Afrika a-enep sklaved. Ar re-se a oa oa kaset betek an Amerikaoù, dreist-holl e Brazil hag Inizi Karib. E Kornôg Afrika, an Europeiz a eskemme pe gwerzhe madoù (fuzuilhoù, poultr, bravigoù, gwer...) eus Europa d'ar werzherien sklaved pe roueed afrikan. Goude-se e oa dezouget ar sklaved, ha peurrest ar madoù eus Europa, betek an Amerikaoù hag eno e oa gwerzhet ar sklaved kement hag ar madoù eus Europa da berc'hennerien ar plantadegoù. Ar varc'hadourien a brene danvezioù na oa ket en Europa evel ar sukr ha kaset ganto betek trevadennoù Norzhamerika (deuet da vezañ Stadoù-Unanet Amerika), eno ar varc'hadourien a werzhe peurrest ar madoù europat hag ar sklaved, kement hag ar sukr hag ar melaz prenet e Suamerika d'ar brenerien war blas. Evit echuiñ e oa prenet ganto madoù Norzhamerikan da vezañ gwerzhet en Europa, evel ar butun, sukr, kotoñs, rhum, riz, koad framm, ha krec'hin loened.

Evit an niver a sklaved bet dezouget ar broioù pennañ a oa ar Rouantelezh-Unanet, Portugal ha Bro-C'hall.

 Hent ar c'henwerzh tric'horniek 
Bigi a loc'he eus porzhioù Europa (Naoned, Bourdel, Bristol, Liverpool, Londrez da skouer) da vont war-zu Afrika. Eno e veze eskemmet bitrakoù, gwiadoù, armoù hag alkool en eskemm ouzh sklaved. Ar sklaved a veze kaset etrezek Amerika evit labourat er parkeier dreist-holl. Ur wech gwerzhet ar sklaved evel chatal e veze prenet danvez evel kotoñs, butun ha sukr.

Stumm un tric'horn a oa gant an hent kenwerzhel-se, setu perak e voe lesanvet ar c'henwerzh tric'horniek :

1 Loc'hañ eus Europa

2 Prenañ sklaved en Afrika

3 Gwerzhañ ar sklaved en Amerika ha distreiñ da Europa gant madoù da werzhañ en ur priz uhel.

Liverpool zo bet lakaet evel porzh brasañ ar c'henwerzh tric'horniek, a-fet sklaved, a vloaz da vloaz betek nebeut amzer 'zo pa'z eo bet lakaet anat ne oa ket met hini Rio de Janeiro.

 Ar sklaverezh 
Pell eus ar skeudenn poblek, tapout sklaved a oa afer an Afrikaned pe an Arabed hepken, hervez ar skrivagner ha kazetenner amerikan Daniel Pratt Mannix (1911-1997) n'eus bet nemet 2% eus ar sklaved bet skrapet gant marc'hadourien wenn.

Al lançados, tud hanter Afrikaned-hanter Portugaliz a oa ul liamm etre ar werzherien sklaved afrikan hag ar re wenn.

 Statistikoù 
Hervez studioù gant Skol-veur Emory UniversitySlave Voyages, Trans-Atlantic Slave Trade - Estimates ha gant Henry Louis Gates Jr., e vije e-tro 12,5 milion a sklaved a oa bet kaset eus Afrika etrezek an trevadennoù e Norzh ha Su Amerika. El lec'hienn internet Voyages: The Trans-Atlantic Slave Trade Database e vez kavet titouroù a-zivout ar beajoù sklaved o loc'hañ diouzh Afrika. Diskouez a ra e oa Portugal, Rouantelezh-Unanet, Bro-C'hall, ha Spagn ar broioù o devoa gwerzhet ar muiañ a sklaved.

  Bigi dezougen sklaved hervez ar vro   Lec'h erruout  Portugal  Saoz  Bro-C'hall  Spagn  Izelvroioù  Amerika  Danmark  Hollad Brazil portugalek  4,821,127  3,804  9,402  1,033  27,702  1,174  130  4,864,372 British Caribbean  7,919  2,208,296  22,920  5,795  6,996  64,836  1,489  2,318,251 Antilhez gall  2,562  90,984  1,003,905  725  12,736  6,242  3,062  1,120,216 Amerikaoù spagnol  195,482  103,009  92,944  808,851  24,197  54,901  13,527  1,292,911 Amerikaoù izelvroek  500  32,446  5,189  0  392,022  9,574  4,998  444,729 Stadoù-Unanet Amerika  382  264,910  8,877  1,851  1,212  110,532  983  388,747 Inizi Gwerc'h Danat  0  25,594  7,782  277  5,161  2,799  67,385  108,998 Europa  2,636  3,438  664  0  2,004  119  0  8,861 Afrika  69,206  841  13,282  66,391  3,210  2,476  162  155,568 N'eo ket erruet  748,452  526,121  216,439  176,601  79,096  52,673  19,304  1,818,686 Hollad  5,848,266  3,259,443  1,381,404  1,061,524  554,336  305,326  111,040  12,521,339

 Tro-dro d'ar C'henwerzh tric'horniek 
 E program skol ar c'hlasoù pevare klas e vez roet an tu d'ar skolajidi vreton da studiañ ar C'henwerzh tric'horniek Eduscol program ar pevare klas en Istor Douaroniezh ha Deskadurezh Keodedel.
 E-pad pell ez eo chomet mut an istorourien war plas an Afrikaned hag an Arabed er C'henwerzh tric'horniek, abeg da zizemglevioù istorourien ez eo c'hoazhBernard Lugan Les conséquences de la loi Taubira 14 a viz Here 2012 .
 Lod tud a orin eus Afrika a c'houlenn ur sammad arc'hant evit ar gwall dorfedoù graet dezho hervezo gant ar C'henwerzh tric'horniek. Dre al lezenn degaset gant Christiane Taubira Delannon e vefe rediet ar broioù o defe bet gounezet arc'hant da baeañ met n'eo ket sklaer piv a baefe nag evit piv, na penaosUne descendante d’esclaves a porté plainte contre l'Etat pour crime contre l'Humanité.
 Ur c'hounlec'h en eñvor d'ar sklaved bet gwerzhet er c'henwerzh tric'horniek a zo bet savet e kêr Naoned er bloavezh 2012, anvet Kounlec'h torridigezh ar sklaverezhhttp://memorial.nantes.fr/evenements-2012/, hag unan all e porzh Brest e 2015Pennad en Ouest-France, d'ar 4 a viz Mae 2015.

 Er sevenadur 
 Diell filmoù 
 Slave route - Routes de l'esclave : une vision globale gant Sheila Walker ha Georges Collinet, Pariz UNESCO, 2010, 57 munutenn
 Filmoù 
 Amistad gant Steven Spielberg, 25 a viz C'hwevrer 1998, 2 eur 28
 Romantoù 
 Roots: The Saga of an American Family gant Alex Haley, 12 a viz Gwengolo 1976

 Liammoù diavaez 

 Slave route, diell film war lec'hienn an Unesco
  ul lec'hienn gant istor ar C'henwerzh tric'horniek Atlantel kement hag ur renabliñ eus beajoù bigi sklaved.
 Breizh 
 '' Kenwerzh ar sklaved adal Naoned etre 1763 ha 1793

 Pennadoù kar 
 Sklaverezh

 Notennoù ha daveennoù 

Rummad:Kenwerzh
Rummad:Kenwerzh tric'horniek
Rummad:Meurvor Atlantel
Rummad:Istor an ekonomiezh
Rummad:Sklavelezh