M16 (fuzuilh)

KinnigBroDoareFuzuilh-arsailh aotomatek / damaotomatekMont en-droTennata dre amprest-gazoù, korzennMunisionoù5,56 × 45 mm NATOMare implijAbaoe 1959Implijet eBrezel Vietnam, Aloubadeg Grenada gant Stadoù-Unanet Amerika, Aloubadeg Panama gant Stadoù-Unanet Amerika, Brezel Afghanistan (1979-1989), Brezel ar Pleg-mor, Brezel Afghanistan (2001-2021), Brezel Irak ha kalz brezelioù allPerzhioù teknikel(hervez an adstummoù)Mas (hep kartouchenn)Etre 2,89 ha 3,77 kgMas (karget)Etre 3,42 ha 4,47 kgHirderEtre 986 ha 1.007 mmHirder ar c'hanol508 mmHed-tenn pleustrek550-800 mTizh mont e-maez ar boledoù960 m/sLusk-tennañ700-900 tenn/mnEndalc'hKarger fiñv 20, 30, 40, 60 pe 100 kartouchennLezennRummad e Bro-C'hallA
An M16 eo abaoe ar bloavezhioù 1960 ar fuzuilh-arsailh implijetañ gant al lu stadunanat, a ra gant e stummoù M16A4 hag M4A1 hiziv-an-deiz dreist-holl. Diazezet eo war an AR-15 savet e dibenn ar bloavezhioù 1950. E 81 vro e vez implijet an M16.

 Istor 
An AR-15 a oa bet savet gant an embregerezh armoù Armalite e 1958. Dre ma oa diaes da werzhañ anezhañ d'an arme e voe gwerzhet brevedoù Armalite d'an embregerezh Colt. D'ar poent-se e rae an arme stadunanat gant ar fuzuilh M14 kambret e 7,62 × 51 mm, met merzout a reas he doa ezhomm da gaout un arm dezhañ ur c'halibr izeloc'h. Colt a gemmas un tamm an AR-15, ha kinnig a reas anezhañ da rannoù zo eus an arme e 1959. Goude amprouennoù, an embregerezh a resevas un urzhiad a 8.000 fuzuilh evit soudarded ar Strategic Air Command e 1960.

Servijoù ijin lu ar Stadoù-Unanet a c'houlennas 1000 anezho ouzhpenn e 1962, da vezañ kaset da lu Viêt Nam ar Su evit seveniñ un taol-arnod gwirion meur. An amprouenn-se a zegasas nebeut a geleier mat abalamour da zarvoudoù-tennañ stank, met ur wech renket ar c'hudennoù e tiskouezas an M16 bezañ un arm fiziapl McNAB Chris, Armes à feu Encyclopédie visuelle, L'Imprévu, 2022, p. 152. Savet e voe un urzhiad a 85.000 XM16E1 e 1963 da derkañ troadegiezh al lu amerikan ha 19.000 M16 evit an aerlu. Adal 1964 e voe degemeret an M16 da arm ofisiel an aerlu amerikan, hag adal 1967 evit an droadegiezh, dindan an anv M16A1. Colt a resevas e 1966 un urzhiad a 850 000 fuzuilh-arsailh M16. 

 Stummoù all eus an M16 
E 1980 e voe lakaet war ar marc'had ur stumm kemmet anvet M16A2, e-lec'h ma voe dilezet ar mod aotomatek evit ur mod-tennañ damaotomatek ennañ tennadegoù tri zenn. Ur stumm M4A1, berroc'h e ganol, a voe deveret eus an M16A2 evit pourvezañ da gentañ ar soudarded ne oant ket sanset bezañ war an dachenn-emgann. Implijet e voe en arme adalek 1994. E 1996 e voe kinniget e zaou adstumm diwezhañ : an M16A3, implijet gant an US Navy hepken, dezhi ur mod aotomatek adarre, hag an M16A4, dezhi ur reilh Picatinny hag un dornikez a c'haller tennañ, a zo deuet da vezañ adstumm standart nevez an arme stadunanat POPENKER Maxim, The M4 carbine and M4A1 carbine (USA), Modern Firearms (lennet d'ar 17/10/2024). 

 Perzh e brezel Viêt Nam 

 Liammoù diavaez 
  Keñveriadenn an AK-47 gant an M16, Discovery Channel, 22/12/2010

 Daveennoù 

Rummad:Armoù Brezel Vietnam
Rummad:Armoù SUA
Rummad:Fuzuilhoù-arsailh
Rummad:Armoù brezel Ukraina