Ramiro Iañ Asturiez

Ramiro Iañ, ganet war-dro 790 en Oviedo, ha marvet d'an 1 a viz C'hwevrer 850 en e balez e Santa María del Naranco, en Oviedo, a oa roue Asturiez entre ar bloavezhioù 842 ha 850. Kempredad e oa gant Nevenoe.

Ren a reas war-lerc'h ar roue Alfonso II Asturiez el Casto, marvet divugel. Kempredad e oa da Abderramán II, emir omeya kêr Córdoba en IXvet kantved. En e amzer e voe savet un toullad monumantoù en doare ramirek, evel palez Santa María del Naranco.

Kenderv e oa d'ar roue Alfonso II Asturiez el Casto (759 – 842). Hervez kronik Alfonso III, e oa bet dibabet gant Alfonso II el Casto evel pennhêr dre ma n'en doa mab ebet. Adalek 835 e oa bet fiziet ar gouarnamant ennañ.

Pa varvas ar roue edo Ramiro e-maez Asturiez, en Bardulia, en douaroù a voe da Gastilha diwezhatoc'h, oc'h eurediñ. E vad a reas Nepociano, comes palatii ha cuñado ar roue, eus e ezvezañs, evit bezañ olevet evel roue, gant harp Astured ha Vaskoned, a oa bet feal bepred da Alfonso II. Ramiro a glaskas skoazell en Galicia, a vodas un arme, hag a gerzhas war-du Oviedo. Nepociano a c'hortozas donedigezh Ramiro en Cornellana, war lez ar stêr Narcea. Met nac'h a reas arme Nepociano en em gannañ, ma rankas ar priñs tec'hel. Ha Ramiro war e lerc'h. Tapet e voe Nepociano gant ar gonted Scipion ha Sonna, dislagadet, ha kraouiet en ur manati.

Goude emsavadeg Nepociano e renas evel Roue Asturiez eus 842 betek e varv e 850. Ur marevezh brezelioù dizehan a-enep ar Vuzulmaned e oa. Trec'h e voe en emgann Clavijo, ha kemer a reas Calahorra. Goude ma voe dilennet da roue e voe dilezet an anvidigezh dre zilennadeg, e doare ar Vizigoted, evit an hêrezh a dad da vab.

 E diegezh 
Mab e oa da Bermudo Iañ el Diácono (an diagon), roue Asturiez ha Roue León etre 788 ha 791, ha d'e bried ar rouanez Uzenda Nunilona. E vamm a vefe bet merc'h da Flavio Ataúlfo, pinvidig galisat, mab-bihan da Witiza, roue ar Vizigoted a renas e Spagn etre 698/702 ha 709/710.

Ar roue Alfonso II Asturiez el Casto n'en doa bugel ebet (setu a belec'h e teu e lesanv) a lezas ar galloud gantañ, hogen un tamm mat a oa gantañ dija abaoe a-raok 842.

 E vuhez 

  Nepociano (842) 

 Ar Vikinged (844) 

En 844 e tegouezhas listri viking war aod Gijón. Dilestrañ a reas ar voraerien ha mont betek Iul lec'h anvet Tour-Tan Brigantio en A Coroña, e Galiza.

En 844 e voe faezhet Ramiro en emgann Albelda gant arme Abd al-Rahman II .

 Emgann Clavijo (844) 
Hennezh, emgann Clavijo, pe emgann Logroño, zo un emgann mojennel en IXvet kantved etre arme Ramiro ha hini 
Abd al-Rahman II.

 Emgann Alveda (846) 
Er bloaz 845 e voe kemeret kêr León gant ar Vored, preizhet ha devet.

 Fin e ren 
En holl gronikoù eo anvet skourjez a  justis. 

 Dimezioù ha bugale 
N'eo ket sklaer skridoù ar c'hronikoù met meur a dra a ouzer.

Eured kentañ Ramiro gant ur vaouez eus Galiza, marteze anvet Urraca, ha mamm
da Ordoño, roue Asturiez.
Eil eured Ramiro Iañ da Paterna KastilhaHa n'eo ket Paterna Urraca, pennhêrez kont Bardulia, mamm 
 da Rodrigo Kastilha

Ramiro a voe ivez tad da :
 García, marteze kont Gatón de Bierso, hag Aldonza.

 An arz ramirek 

Etre ar mareadoù brezeliñ e veze Ramiro o sevel ilizoù ha palezioù, kibelldioù e marmor, enne bolzoù hep koad, ur burzhud en amzer-hont, a lakae e gempredidi da vamiñ. 

 Levrlennadur 
 Yves Bonnaz (Hrsg): Chroniques asturiennes, Paris 1987. ISBN 2-222-03516-3
  Juan Gil Fernández (Hrsg.): Crónicas asturianas, Oviedo 1985. ISBN 84-600-4405-X
  Paulino García Toraño: Historia de el Reino de Asturias, Oviedo 1986, S. 237-257. ISBN 84-398-6586-4
  Claudio Sánchez-Albornoz: Orígenes de la nación española, Bd. 3, Oviedo 1975, S. 29-125
 Adeline Rucquoi Histoire médiévale de la Péninsule ibérique Point Histoire H 180 éditions du Seuil Paris 1993 .

 Pennadoù kar
 Santa María del Naranco
 Rouaned Asturiez

Rummad:Rouaned Asturiez
Rummad:Marvioù 850