Félicité de Genlis

Félicité de Genlis pe Stéphanie Félicité du Crest (1746-1830 Pariz), kontez Genlis ha markizez Sillery, a oa ur skrivagnerez c'hallek. 

He buhez
Ganet e oa e kastell Champcery, en Issy-l'Évêque d'an 21 a viz Genver 1746. He zad a oa kabiten en arme ar roue, ha markiz Saint-Aubin.

Markizez Saint-Aubin – mamm Félicité – a soñjas mont e-barzh saloñsoù arc'hanterien veur an amzer, ma sone he merc'h evel telennourez ha ma sachas evezh an dud c'halloudek-se. Gant he sonadegoù e teuas an delenn da vout diouzh ar c'hiz en-dro, ankouaet ma oa bet abaoe amzer an Azginivelezh. Peder gwech ar sizhun ez ae ar vamm hag ar verc'h da goaniañ ha Félicité da delennañ. Darn a gonte e veze paeet evit-se, un dizenor evit tud eus an noblañs. Koulskoude, hervez eñvorennoù markizez Créquy, e oa gaou kement-se: 

Ur voereb he devoa, markizez MontessonSerc'h ha goude pried morganatek dug Orleañs, a voe tad da Philippe-Égalité. Dre hanterouriezh honnezh eo e reas anaoudegezh Félicité gant Charles-Alexis Brûlart, kont Genlis, filhor ha pennhêr ur markiz hag a oa bet ministr uhel, Louis Philogène Brûlart de Sillery, markiz Puisieulx, koronal gant ar C'hreunaderien, hag a zeuas da vout markiz Sillery. Félicité a oa o klask ur gwaz pinvidik ha yac'h a gavas he zro.

Dimeziñ a reas an daou zen yaouank en 1763 met gwech ebe ne lakaas an aotrou Genlis e fri en aferioù kevredigezhel e wreg. Abalamour d'he renk uhel e voe kinniget ar gontez Genlis el lez daou vloaz goude hec'h eured. En 1770 he devoa esper da vont e tiegezh Marie-Joséphine de SavoieDanvez-pried kont Provañs, a zeuas da vout ar roue Louis XVIII. 

Madame de Genlis a dec'has da Vro-Saoz e-pad an Terreur. Dibennet e voe he fried, hag ivez Philippe Égalité, tandis que deux de ses pupilles, les frères de Louis-Philippe, croupirent si longtemps en prison qu’ils contractèrent une maladie de poitrine qui les emporta en 1807 et 1808. He merc'h, Pulchérie, dimezet d'ar jeneral Jean-Baptiste Cyrus de Timbrune de Thiembronne, a voe tost dezhi sevel war ar chalfod. En Bro-Saoz, e timezas Félicité de Genlisur verc'h all dezhi, Pamela Brûlart de Sillery, engehentet e kuzh gant dug Chartres, da Lord Fitzgerald, a voe lazhet e-pad emsavadeg Dulenn en 1798. Hec'h eil merc'h a zo mamm-gozh da Marie Lafarge.
En 1801 e voe aotreet gant Napoleone Buonaparte da zistreiñ da Vro-C'hall, hag eñ hec'h implijas evel spiourez, hag he gopraas. Gant Antoinette Legroing de La Maisonneuve, anaoudegezh da Genlis, e oa unan eus ar skrivagnerezed a blije dezhañ, hag a glaskas garedoniñ. Met Germaine de Staël, kevezerez da Genlis, ha ne blege ket dezhaén, en devoa kaz outi. 
Fallaat a reas he buhez gant distro ar Vourboned en 1815. Ne veve nemet eus he gwirioù hec'h oberennoù, romantoù ha danevelloù. A-hed he buhez, pegen berr bennak e oa he gwenneien, ec'h advabas un toullad brav a vugale a bep dere hag e reas war-do o skoliata.

Pell a-walc'h e vevas Félicité de Genlis evit gwelout ar bugel he devoa savet o tont da vezañ roue. War he lerc'h e laoskas eñvorennoù a voe brudet diwezhatoc'h ha levrioù a skouer vat evit ar yaouankiz.

Beziet e voe e bered ar Mont-Valérien d'ar 4 a viz Genver 1831. Da zeiz an obidoù e lavaras dean skol-veur lizhiri Pariz:
Pour honorer et célébrer dignement la mémoire de Mme de Genlis, ce seul mot doit suffire : son plus bel éloge est sur le trône de France !Meneget gant Guy Antonetti, Op. cit., p. 640 (Evit enoriñ ha reiñ lid da eñvor an iron de genlis evel a zo dleet e vo trawalc'h gant ur ger: ar bravañ meuleudi dezhi a zo war dron Bro-C'hall. 

Bugale
Pamela Brûlart de Sillery (v. 1777-1831), merc'h da Louis Philippe d'Orléans (1747-1793).

Hec'h oberennoù

Sed amañ darn eus ar 40 oberenn bennak savet ganti:
 Adèle et Théodore ou lettres sur l’éducation contenant tous les principes relatifs à l’éducation des Princes, des jeunes personnes et des hommes, Paris, Lambert & F. J. Baudouin, 1782
 Nouveaux contes moraux et nouvelles historiques, Paris, Maradan, 1806
 Bélisaire, Paris, Maradan, 1808
 Maison rustique pour servir à l’éducation de la jeunesse ou Retour en France d’une famille émigrée, Paris, Maradan, 1810
 Histoire de Henri le Grand, Paris, Maradan, 1815, 2 tomes (436 p. et 411 p.)
 Dictionnaire critique et raisonné des étiquettes de la Cour ou l’esprit des étiquettes et des usages anciens, Paris, E. Mongie, 1818
 Les Parvenus, Paris, Ladvocat, 1819
 Les Petits Émigrés, Ou Correspondance De Quelques Enfans : Ouvrage Fait Pour Servir À L’Éducation De La Jeunesse, Paris, Onfroy ; Berlin, Legarde, 1798
 Mémoires de la marquise de Bonchamps, Paris, s.n., 1823
 Mémoires inédits sur le dix-huitième siècle et la Révolution française, depuis 1756 jusqu’à nos jours, Paris, Ladvocat, 1825
 Alphonsine ou la tendresse maternelle, Paris, Lecointe et Durey, 1825

 Notennoù 

Rummad:Ganedigezhioù 1746
Rummad:Marvioù 1830
Rummad:Skrivagnerien c'hall an XIXvet kantved
Rummad:Skrivagnerezed gallek
Rummad:Skrivagnerien evit ar re yaouank
Rummad:Dimezelled a enor gall
Rummad:Bered Père-Lachaise