Bashar al-Assad

Bashar Hafez al-Assad (Arabeg: بشار حافظ الأسد‎ Baššār Ḥāfiẓ al-ʾAsad, distagadur levantek: [baʃˈʃaːr ˈħaːfezˤ elˈʔasad]; ganet d’an 11 a viz Gwengolo 1965) a oa prezidant Republik arab Siria ha sekretour rannvedel skourr sirian Strollad sokialour arab Baath. En e garg e voe adalek 2000, pa warlerc’hias e dad, Hafez al-Assad, a renas Siria e-pad 30 vloaz betek e varv.

Gwelet eo bet evel un adreizher e penn kentañ e brezidantelezh, met pennet en deus adalek miz Genver 2011 d’un emsavadeg ha d’un eneberezh armet.
 Yaouankiz ha studioù 
Ganet eo Bashar al-Assad e 1965 e Damask, kêrbenn Siria. Mab da Aniseh (ganet Makhluf) hag Hafez al-Assad eo. Hemañ diwezhañ zo ganet en ur familh alawit paour ha sevel a reas gant skeul urzhaz ar strollad Baath betek embreger ar garg uhelañ, penn ar Stad sirian. Bashar ne voe ket ur skoliad barrek-tre, ha ne denne na gounid na dreistgwirioù eus statud e dad. E 1982 e voe degemeret e skol-veur Damas hag e 1988 e tapas enni un diplom war al lagadouriezh. E 1992, evit gellout monet pelloc’h en e studioù, ez eas da Londrez. Eno e labouras e-giz deskard er St Mary's Hospital ha deuet dreist e oa gant an holl ennañ, keneiled koulz ha gouziviaded. E Londrez eo en em gavas gant e zanvez gwreg, Asma al-Akhras, ur Breizveuriadez-ha-Sirianez sunnaat hag a laboure er City evit ar c’hevredad merañ arc'hantel (holding) JP Morgan. Ne hañvale ket Bashar al-Assad bout gwall dedennet gant ar politikerezh d’ar mare-se.

 Remziad politikel 
E gwirionez e oa Basil, mab henañ Hafez al-Assad, a zlee monet e penn ar Stad war-lerc'h e dad. Neoazh, mervel a reas hennezh e 1994 en ur gwallzarvoud-hent. Dav e voe da Vashar distreiñ da Siria hag enframmañ akademiezh an arme e Homs. E 1999 e voe anvet da goronal hag e sevenas da heul kefridioù ofisiel a-berzh ar Stad.

 Prezidant Republik Arab Siria 
 Politikerezh diabarzh 
Da heul marv Hafez al-Assad e 2000 ec’h enkemmas ar parlamant ar vonreizh evit ma c’hellfe Bashar bout anvet da brezidant (re yaouank e oa). Dilennet e voe dre referendom d’an 10 a viz Gouere 2000 gant ar spi e cheñchfe mont en-dro ar Stad hag e tegasfe gwellaennoù e-keñver ar frankizoù politikel.

Goude e zilennadeg e cheñchas un tammig an traoù ha war frankizekaat ez eas ar renad (prizonidi bolitikel divac’het, hag all). Hogen, monet a reas war-gil buan a-walc’h o vezañ ma c’houlenne an eneberezh politikel re a araokadennoù ha m’en doa aon Bashar al-Assad, levezonet sur mat gant "gward kozh" ar strollad Baath, evit stabilded e vro. 

 Politikerezh estren 
Goulenn a reas Bashar al-Assad e vefe adkroget gant kevraouerezhioù peoc’h gant Israel evit diskoulmañ kudenn Uhelgompezenn Golan gouzalc’het gant Tsahal. Hogen, tamallet e veze dezhañ gant ar vro-se ha Stadoù Unanet Amerika souten strolladoù milourel evel an Hezbollah (Liban), an Hamas hag ar Jihad Islamek (Tiriadoù gouzlac’het Palestina).

Daoust d’an enebiezh a oa etre an daou renad (ganet an eil hag egile eus ar strollad Baath) ec’h enebas Bashar al-Assad douzh aloubadeg Irak gant an SUA hag o c’hevredidi.

Tamallet e oa bet ar gwalldaol a-enep da Rafic Hariri, Maodiern Kentañ Liban, e 2005, dezhañ ha d’ar Stad sirian. Hogen, etre 2001 ha 2005 e lakaas an arme sirian da guitaat Liban (ar gumuniezh etrevroadel a bouezas warnañ evit se).

Sevel a reas a-du gant raktres Nicolas Sarkozy sevel un Unaniezh evit ar Mor Kreizdouar ha pedet e voe da zibunadeg ar 14 a viz Gouere 2008 e Pariz.

 Brezel diabarzh 
* Pennad spisoc'h: Brezel diabarzh Siria

Da geñver (pe un tammig da heul) an nevez-amzer arab e savas e vouezh hag en em savas ul lod ag ar boblañs a-enep d’ar renad baathour adalek miz Meurzh 2011 (er c’hêrioù bras). Taget e voe savadurioù ofisiel ha re ar strollad. Al-Assad a c’hourc’hemennas neuze ma voe moustret an emsavadeg (kalz a sunnaaded a gemer perzh enni). Evit respont d’ar gostezenn enep ec’h aozas aduidi ar renad manifestadegoù bras o tiskouez splann an dispartioù politikel, kenelel ha diwar gredenn (meur a relijion zo e Siria) e-mesk ar Sirianed. E 2013 e seblante an traoù bout stanket da vat gant ur brezel-diabarzh krisoc’h-krisañ hag ur pouez brasoc’h eus an islamourion djihadour e-mesk an eneberezh milourel. Evit ul lodenn vat ag ar boblañs e vire Bashar al-Assad gwirioù ar minorelezhioù gourdrouzet herveze gant ar muiañ-niver sunnit.

Ur wech tec'het Bashar al-Assad diouzh ar galloud e miz Kerzu 2024 ez eo sioulaet an traoù etre an holl duioù, met, aon a zo e vije ur republik islamour o tont war-wel dre ma 'z eo an aozadur Hayat Tahrir al-Sham e penn an eneberezh ouzh Assad hag eo harpet gant Turkia. Ar gurded harpet gant SUA o deus aon rak bezañ taget bremañ gant Turkia hag an islamourien kontrolet gantihttps://www.lexpress.fr/monde/proche-moyen-orient/turquie-comment-erdogan-profite-du-chaos-en-syrie-pour-mener-une-offensive-contre-les-kurdes-C5DQ5RSCE5GTBNYBMIZHIBHJJQ/.

 Relijion 
Alawit eo Bashar al-Assad.

 Daveennoù 

Rummad:Prezidanted Siria
Rummad:Tud Siria
Rummad:Tud divriet eus al Lejion a enor Bro-C'hall
Rummad:Ganedigezhioù 1965