Louc'h (skinizotop)

Ul louc'h a reer eus ur skinizotop a gaver en natur a-gementadoù ken bihan ma ne c'haller ket o muzuliañ.

Berroc'h eget oad an Douar, a lakaer da 4,54 ± 0,05 milmilion a vloavezhioù (4,54 x 109 ± 1%), eo hanter-vuhez al louc'hoù ; dre-se ez eo aes o diforc'hañ diouzh an izotopoù kezivik, da lavaret eo an izotopoù a zo koshoc'h eget an Douar : muioc'h ag izotopoù kezivik eget a louc'hoù a gaver, peogwir emañ al louc'hoù o vont da get tamm-ha-tamm.
Un nemedenn zo avat : izotop stabilañ ar plutoniom, 244Pu, a zo naturel ; 80 milion a vloavezhioù (8,08 x 107) eo e hanter-vuhez, met stabil a-walc'h eo evit ma chomfe Pu-244 ken kozh ha stummadur an Douar.

En un doare naturel e vez kenderc'het al louc'hoù, e meur a zoare :
 diwar izotopoù stabil a zo skinataet gant skinoù kosmek, evel an tritiom 3H ;
 diwar digevanidigezh an nukleid pounnerañ dre skinoù α ha skinoù β, evel 227Ac (α) → 223Fr ha (β)- → 227Th ;
 diwar digevanidigezh derc'hanel emdarzhek, evel 235U (α) → 231Th ;
 diwar treuzkemmadur derc'hanel dre skinoberiegezh naturel, evel 40K (ε) → 40Ar.

 Liammoù diavaez 
 International Atomic Energy Agency  Liamm (skin)oberiant 10 MEU 13
 International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC)  Liamm oberiant 10 MEU 13
 Los Alamos National Laboratory  Liamm oberiant 10 MEU 13
 Royal Society of Chemistry  Liamm oberiant 10 MEU 13

 Daveennoù 
 AN NOALLEG Yann-Baol, Geriadur ar Gimiezh, Preder, Plomelin, 2008 ISBN 978-2-901383-69-7 Preder
 AN NOALLEG Yann-Baol, Geriadur ar Fizik, Preder, Plomelin, 2006 ISBN 978-2-901383-64-2
 CONSIDINE Glenn D., Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry, Wiley-InterscienPr, 2005 ISBN 978-0-471-61525-5 
 DEPOVERE Paul, La classification périodique des éléments — La merveille fondamentale de l'Univers, De Boeck, Brussels, Belgia, 2002 ISBN 978-2-8041-4107-3 
 EMSLEY John, Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements, Oxford University Press, 2001 ISBN 978-0-19-850341-5 
 Geriadur brezhoneg An Here, Plougastell-Daoulaz, 2001 ISBN 978-2-86843-236-0
 GREENWOOD Norman N., Chemistry of the Elements, Elsevier Science Ltd., 1997, ISBN 978-0-08-037941-8 
 LIDE David R., CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition, CRC Press, 2007 ISBN 978-0-8493-0488-0 
 STWERTKA Albert, A Guide to the Elements, Oxford University Press, 1996 ISBN 978-0-19-508083-4 

Rummad:Elfennoù kimiek