Émile Zola

Émile Zola a oa ur skrivagner ha kazetenner gall, bet ganet e Pariz d'an 2 a viz Ebrel 1840 hag aet d'an Anaon d'an 29 a viz Gwengolo 1902.

Brudet eo dre ar bed a-bezh a-drugarez e romantoù Les Rougon-Macquart. Fin e vuhez a zo bet unan stourm dre m'en doa kemeret perzh e difennerezh Alfred Dreyfus e-pad an Afer Dreyfus dreist-holl pa embannas e miz Genver 1898, er gazetenn L'Aurore, ar pennad anvet « J'accuse… ! » a zegaso dezhañ ur prosez evit kunujenniñ hag un divroa e Londrez ar memes bloavezh.
 Yaouankiz e Provañs  (1840-1858) 
Émile Édouard Charles Antoine Zola1 a zo ganet, straed Saint-Joseph e Pariz, d'an 2 a viz Ebrel 1840, an tad a zo italian hag ar vamm a zo gall. Mab nemetañ François Zola, genidik a Venezia, hag Émilie Aubert, genidik eus Dourdan. An tad a zo ijinour evit al labourioù foran, bet ofiser al lu italian, kinniget en devoa sevel ur rouedad dezougen dour en Aix-en-Provence abaoe menez Sainte-Victoire. Kevrataet eo d'an 19 a viz Ebrel 1843 ha dilojañ a ra ar familh en Aix-en-Provence. Ur wech kadarnaet prenadenn ar gwirioù e 1844, e sav an tad gant kenlabourerien un embregerezh arc'hantel anvet Société du canal Zola. Al labourioù a grog e 1847. Mervel a ra gant an danijenn skevent d'ar 27 a viz Meurzh 1847 echuet e oa bet gantañ sevel ar stankell Zola en Aix-en-Provence memestra.

Arc'hantourien an embregerezh kanol a c'houlenn o arc'hant. E miz Mae 1851, an itron Aubert a ya e Pariz gant he mibien evit arvestiñ ar prosez etre Jules Migeon hag arc'hanterien an embregerezh Kanol Zola. Ana rc'hantourien a lak da aziskleriañ ar freuz-stal dre lez-varn kenwerzh Aix-en-Provence e 1852. D'an 10 a viz Mae 1853, an embregerezh Kanol Zola a zo gwerzhet dre gresk. Adprenet eo gant an arc'hanterien ha dont a ra da vezañ Migeon et Compagnie.
Oberennoù
Romantoù
 Contes à Ninon, J. Hetzel hag A. Lacroix, Paris, 1864 ; Charpentier, Paris, 1878.
 La Confession de Claude (romant), A. Lacroix, Verboeckhoven et Cie, Paris, 1865.
 L'Attaque du Moulin, 1880.
 Le Vœu d'une morte, A. Faure, Paris, 1866.
 Les Mystères de Marseille (romant), A. Arnaud, Marseille, 1867.
 Thérèse Raquin (romant), A. Lacroix, Verboeckhoven et Cie, Paris, 1867.
 Madeleine Férat (romant), A. Lacroix, Verboeckhoven et Cie, Paris, 1868.
 Nouveaux Contes à Ninon, 1874.
 Nantas, 1878.
 Les Soirées de Médan (1880), gant Maupassant, Huysmans, Léon Hennique, Henri Céard ha Paul Alexis, Charpentier, Paris, 1880.
 Jacques Damour, 1880.
 Madame Sourdis, 1880.
  — Contient aussi : Comment on meurt ; Pour une nuit d’amour ; Aux champs (qui comprend : La Banlieue, Le Bois, La Rivière) ; La Fête à Coqueville ; L’ Inondation. — Le Capitaine Burle a également été publié, la même année, à la suite de Thérèse Raquin (Éditions Marpon et E. Flammarion).
 Naïs Micoulin (nouvelles), Charpentier, Paris, 1884.
 La Mort d'Olivier Bécaille (danevell), 1884.

heuliad Les Rougon-Macquart
 La Fortune des Rougon, A. Lacroix, Verboeckhoven et Cie, Paris, 1871.
 La Curée, A. Lacroix, Verboeckhoven et Cie, Paris, 1872.
 Le Ventre de Paris, Charpentier, Paris, 1873.
 La Conquête de Plassans, Charpentier, Paris, 1874.
 La Faute de l'abbé Mouret, Charpentier, Paris, 1875.
 Son Excellence Eugène Rougon, Charpentier, Paris, 1876.
 L'Assommoir, Charpentier, Paris, 1878.
 Une page d'amour, Charpentier, Paris, 1878.
 Nana, Charpentier, Paris, 1880.
 Pot-Bouille, Charpentier, Paris, 1882.
 Au Bonheur des Dames, Charpentier, Paris, 1883.
 La Joie de vivre, Charpentier, Paris, 1883.
 Germinal, Charpentier, Paris, 1885.
 L'Œuvre, Charpentier, Paris, 1886.
 La Terre, Charpentier, Paris, 1887.
 Le Rêve, Charpentier, Paris, 1888.
 La Bête humaine, Charpentier, Paris, 1890.
 L'Argent, Charpentier, Paris, 1891.
 La Débâcle, Charpentier et Fasquelle, Paris, 1892.
 Le Docteur Pascal, Charpentier et Fasquelle, Paris, 1893.

heuliad Trois villes
 Lourdes, Charpentier et Fasquelle, Paris, 1894.
 Rome, Charpentier et Fasquelle, Paris, 1896.
 Paris, Charpentier et Fasquelle, Paris, 1898.

heuliad Quatre Évangiles
 Fécondité, Fasquelle, Paris, 1899.
 Travail, Fasquelle, Paris, 1901.
 Vérité, Fasquelle, Paris, 1903 (oberenn dalif).
 Justice (n'eus nemet notennoù anezhañ).

Rummad:Ganedigezhioù 1840
Rummad:Marvioù 1902
Rummad:Meneger ar skrivagnerien
Rummad:Skrivagnerien c'hallek
Rummad:Skrivagnerien c'hall an XIXvet kantved