Hoc'higed-mor

Cypraeidae zo ur c'herentiad blotviled hag a vez graet hoc'higed-morGeriadur Ménard p. 1053a., "hoc'higoù-mor"Geriadur Hemon-Huon, 1997., "hoc'higed", "moc'h-mor"Ichthyonymie bretonne, Alan-Gwenog Berr, levrenn 2, p. 226 pe "moudennigoù" anezho. Kerentiadoù tost, an Triviidae hag an Ovulidae a vez graet ar memes anvioù anezho e brezhoneg abalamour ma oa renket gwechall en hevelep kerentiad.
E-touesk ar c'hregin brudetañ hag ar muiañ klasket gant dastumadegerien eo ar Cypraeidae.
Porcellana a vez graet anezho en italianeg, Porcelaines e galleg, Faoiteag e gouezeleg, Kaurischnecken en alamaneg, kauri's nederlandeg ha cowries e saozneg.

 Taksonomiezh
Savet eo bet anv ar c'herentiad diwar anv ar genad tip Cypraea mui dibenn ar c'herentiadoù -idae. Diskrivet eo bet e 1815 gant Constantine Samuel Rafinesque (1783-1840).

 Bevoniezh 
Blotviled gant ur grogenn lufrus e stumm ur vi tamm pe damm hag a bep seurt livioù ha tresadennoù eo an hoc'higed-mor. Ment o c'hrogin a zo etre 6 mm ha 190 mm diouzh ar spesadoù. Al loened bev a c'holo ul lodenn pe ar grogenn a-bezh gant ur vantell hag a zo eus ul liv disheñvel eus ar grogenn. Brec'hioù o deus gant daoulagad, ur proboscis hag ur sifon. Daoust d'an hoc'higed-mor bezañ gasteropoded, n'eo ket anat tamm ebet o sellout ouzh o c'hregin peogwir eo kuzhet o ahel enrollañ hag o spir gant stummadur ispisial o c'hein hag o diaz. N'eo nemet o tidroc'han ur grogenn pe oc'h implijout ar radiografiezh e c'heller gwelout stumm troellennek ur bigorn boutin.
N'o deus ket an hoc'higed-mor ur c'holloennig evel bigorned all.

Bevañ a reont en holl vorioù tomm pe klouar etre live an izel-vor ha donderioù bras (300–400 m). Kigdebrerien eo al lodenn vrasañ eus ar spesadoù anavezet. Debriñ a reont o peuriñ loened bihan staget ouzh ar reier pe ar c'houral, evel askidi, spoue, koural-blod hag all met ivez bezhin diouzh ar spesadoù..

En tu-all eo debret an hoc'higed-mor gant kalzig loened mor evel kresteneged a teuont a benn da zistrujañ o c'hrogin, pe da dennañ o c'hig diouto evel morgirzhier, pe gasteropoded evel ar c'honed pe zoken pesked. Nebeut spesadoù hoc'higed-mor n'int bet kavet nemet en diabarzh stomog pesked (ex-pisce ((lat))) pe eo ar mod ma kaver anezho an aliesañSouth Africa's ex-pisce shells, Helen Boswell, March 1964, In Hawaiian Shell News, vol. XII, N°5, new series N°51. 


 Dastumadegoù 
Kregin ar Cypraeidae a zo e-touesk ar re a vez kavet ar muiañ e dastumadegoù an dud abalamour d'o braventez. Ar c'hregin a c'hell bezañ gwerzhet ha prenet er broioù ma vezont dastumet, er stalioù produioù evit an douristed met ivez e stalioù arbennikaet hag a werzh evit lod war ar rouedad internet.

Prizioù ar c'hregin a vez savet hervez ment (a-wechoù) met dreist-holl hervez ar spesadoù: hervez ma'z eo ral pe get ar c'hregin (pezh a c'hell cheñch hervez ar mareoù), hag hervez ma'z eo brav, disi ar c'hregin pe gant ur si pe muioc'h. Ar prizioù a c'hell mont neuze eus un nebeud santimoù euro betek miliadoù a euroioù evit kregin ral (n'eo ket anavezet o lec'h bevañ pe neuze e vevont en un takad bihan (un enezenn, un aod nemetken) ha don. Lod eus ar spesadoù n'int ket anavezet bev ha ne vezont dastumet nemet er morioù don gant rouedoù pe ravanelloù. Lod eus an dastumaderien a glask zoken kregin gant sioù ispisial freak, distummet ha duaet gant an nikel: Niger, bras Giant, korr Dwarf pe stummoù ispisial ral-tre.

Felix Lorenz a zispleg pegen ral pe boutin a c'hell bezañ ar spesadoù disheñvel. Renket en deus an holl spesadoù neuze war ur skeul ralded.Lorenz Felix & Hubert Alex, A guide to worldwide cowries, 2000, ti-embann Conchbooks, 2nd edition revised and enlarged, 584p, ISBN 3-925919-25-2  Seul raloc'h ur spesad, seul diaesoc'h eo kavout e gregin ha seul kaeroc'h an aliesañ ivez :
 Boutin-tre : evel Lyncina lynx pe Monetaria annulus.
 Boutin : evel Muracypraea mus pe Mauritia mauritiana.
 Boutin a-walc'h : evel Mauritia histrio pe Lyncina nivosa.
 Divoutin : evel Chelycypraea testudinaria pe Mauritia scurra.
 Ral a-walc'h : evel Perisserosa guttata guttata pe Zoila venusta.
 Ral : evel Austrasiatica sakuraii  pe Barycypraea fultoni.
 Ral-tre : evel Cypraeovula cruickshanki pe Zoila perlae.
 Ral-spontus : evel Zoila mariellae pe Austrasiatica alexhuberti.

 Implijoù 
Dibaoe pell e veze dastumet kregin an hoc'higed-mor gant pobloù an aod ha lod a zo bet implijet gant meur a bobl evel arc'hant.
E china ez eus skouerioù eus-se etre ar 16vet hag an 8vet kantvet a-raok Jesus-Krist.

 Fosiloù 
Kerentiad an Hoc'higed-mor a vev war ar Voull-douar dibaoe pell. Ar fosiloù koshañ kavet nebell Leningrad e Rusia a oa o vevañ er C'hambrian (etre 499 ha 510 milion a vloavezhioù) Pennad "Oldest occurence, Cypraeidae family", in Lec'hienn Paleobiology Database, bet lennet d'ar 09/02/2025,  https://paleobiodb.org/classic/checkTaxonInfo?taxon_no=60047&is_real_user=1. . Kavet eo bet fosiloù anezho ivez er Juraseg (trodro 150 milion a vloavezhioù)Pennad "Cowry evolution" p 165 in Lorenz Felix , Cowries A guide to the gastropod family Cypraeidae, volume 1 Biology and systematics, ti-embann Conchbooks, Harxheim, Alamagn, 2017  ISBN 978-3-939767-87-9 da vare ledanaat an dinozored hag e kalz mareoù all ar Voull-Douar. Ar fosiloù kavet a zo bet renket evit lod e genadoù fosil hag evit lod all e genadoù bev c'hoazh (Pustularia, Barycypraea, Zoila ha Trona (genad) en o zouesk). Ar genad Pustularia a zo an deiz a hiziv ar genad Hoc'higed-mor bev c'hoazh ha koshañ kavet (247 - 242 milion a vloavezhioù).

 Genadoù 
Hervez ar skiantourien e vez renket holl spesadoù ar c'herentiad dindan ur genad Cypraea pe kalz anezho, ar genad Cypraea o vezañ unan e-touesk an holl.

Hervez Word Register of Marine species WoRMS (sellet outi e miz C'hwevrer 2025)MolluscaBase eds. (2025). MolluscaBase. Cypraeidae Rafinesque, 1815. Accessed through: World Register of Marine Species at: https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=23022 on 2025-02-08   ez eus an 53 genad bev dindan er c'herentiad, lod o strollañ meur a spesad bev mui fosil a-wechoù ha lod all nemet unan, an hollad a ra tro dro 279 spesad disheñvel enrollet war lec'hienn WoRMS. Renket eo ar genadoù e-touesk 9 iskerentiad
Ma oa bet diskrivet ar genad kentañ Cypraea e 1758 gant Linnaeus, ez eus 9 genad nevez diskrivet dibaoe ar bloavezhioù 2000 evit an hoc'higed-mor bev ha 12 genad nevez evit ar spesadoù fosil. Oberiant-tre eo ar bevoniourien ha taksonomieren gant ar c'herentiad-se, gant tro 30 spesad nevez diskrivet dibaoe 25 bloaz.
 genad Annepona Iredale, 1935  1 spesad nemetken
 genad Arestorides Iredale, 1930  1 spesad nemetken
 genad Austrasiatica Lorenz, 1989 4 spesad 
 genad Austrocypraea Cossmann, 1903 1 spesad nemetken
 genad Barycypraea Schilder, 1927 2 spesad bev , ur spesad fosil
 genad Bistolida Cossmann, 1920   20 spesad, 7 nevez diskrivet dibaoe 2000
 genad Blasicrura Iredale, 1930   2 spesad 
 genad Bouchetaria Castelin & Lorenz, 2024   1 spesad nevez diskrivet
 genad Bradneria Dolin, 2024   2 spesad, genad nevez diskrivet
 genad Callistocypraea F.A Schilder, 1927   4 spesad
 genad Chelycypraea Schilder, 1927  1 spesad nemetken
 genad Contradusta Meyer, 2003  2 spesad 
 genad Cribrarula Strand, 1929  22 spesad, 6 nevez diskrivet dibaoe 2000
 genad Cryptocypraea Meyer, 2003  1 spesad nemetken
 genad Cypraea Linnaeus, 1758  2 spesad 
 genad Cypraeovula J.E. Gray, 1824 17 spesad 
 genad Eclogavena Iredale, 1930 7 spesad 
 genad Erronea Troschel, 1863 19 spesad, 3 nevez diskrivet dibaoe 2000
 genad Ficadusta Habe & Kosuge, 1966 1 spesad  genad Hiraseadusta Shikama, 1971 1 spesad 
 genad Ipsa Jousseaume, 1884 1 spesad nemetken
 genad Leporicypraea Iredale, 1930 4 spesad 
 genad Luria Jousseaume, 1884 6 spesad 
 genad Lyncina Troschel, 1863 10 spesad 
 genad Macrocypraea Schilder, 1930 4 spesad, 1 nevez diskrivet dibaoe 2000 
 genad Mauritia Troschel, 1863 9 spesad 
 genad Melicerona Iredale, 1930 2 spesad
 genad Monetaria Troschel, 1863 6 spesad
 genad Muracypraea Woodring, 1957 1 spesad nemetken
 genad Naria Broderip, 1837 27 spesad, 2 nevez diskrivet dibaoe 2000 
 genad Neobernaya Schilder, 1927 1 spesad nemetken
 genad Nesiocypraea Azuma & Kurohara, 1961 4 spesad, 1 nevez diskrivet dibaoe 2000
 genad Notocypraea Schilder, 1927 7 spesad 
 genad Nucleolaria Oyama, 1959 5 spesad 
 genad Ovatipsa Iredale, 1931 5 spesad, 1 nevez diskrivet diboe 2000
 genad Palmadusta Iredale, 1930 12 spesad 
 genad Palmulacypraea Meyer, 2003 4 spesad 
 genad Paradusta Lorenz, 2017 2 spesad 
 genad Perisserosa Iredale, 1930 1 spesad nemetken
 genad Propustularia Schilder, 1927 1 spesad nemetken
 genad Pseudozonaria Schilder, 1929 5 spesad 
 genad Purpuradusta Schilder, 1939 8 spesad 
 genad Pustularia Swainson, 1840 7 spesad  genad Raybaudia Lorenz, 2017 2 spesad 
 genad Ransoniella Dolin & Lozouet, 2005 2 spesad, genad disputet
 genad Schilderina Dolin & Aguerre, 2020 1 spesad nemetken
 genad Staphylaea Jousseaume, 1884 3 spesad 
 genad Talostolida Iredale, 1931 5 spesad,  1 nevez dibaoe 2000
 genad Talparia Troschel, 1861 2 spesad 
 genad Trona Jousseaume, 1884 1 spesad nemetken
 genad Umbilia Jousseaume, 1884 5 spesad, 2 nevez dibaoe 2000
 genad Zoila Jousseaume, 1884 13 spesad, 1 nevez dibaoe 2000
 genad Zonaria Jousseaume, 1884 7 spesad 
Genadoù all n'o deus ket ken a spesad bev an deiz a hiziv evel :
 genad † Afrocypraea F.A. Schilder, 1932
 genad † Akleistostoma J.A.Gardner, 1948
 genad † Archicypraea F.A. Schilder, 1926
 genad † Bernaya Jousseaume, 1884 eus ar c'hretase hervez Lorenz hag Hubert en Europa hag Asia, ma oa renket ar spesad Barycypraea teulerei bet diblaset .
 genad † Conocypraea Oppenheim, 1901
 genad † Cypraeorbis Conrad, 1865 eus an Eosen betek ar Miosen en Europa, Asia hag Amerika.
 genad Erosaria Troschel, 1863 genad aet da get ha spesadoù bet lakaet e genad Naria
 genad † Fossacypraea Schilder, 1939
 genad † Garviea Dolin & Dockery, 2018
 genad † Gigantocypraea F.A. Schilder, 1927 
 genad † Gisortia Jousseaume, 1884
 genad † Jousseaumea Sacco, 1894 genad † Kayella Dolin, 2024
 genad † Loxocypraea Petuch, 2004
 genad † Maestriatia Dolin & Aguerre, 2019
 genad † Mandolina Jousseaume, 1884
 genad Notadusta Schilder, 1935 ma oa renket meur a spesad lakaet e genadoù all
 genad † Notoluponia F.A. Schilder, 1935
 genad † Pahayokea Petuch, 2003
 genad † Palaeocypraea F.A. Schilder, 1928
 genad † Praerosaria [Dolin & Lozouet]], 2004
 genad † Proadusta Sacco, 1894 ma oa renket ar spesad Propustularia surinamensis bet diblaset. genad † Protocypraea F.A. Schilder, 1927
 genad † Prozonarina F.A. Schilder, 1941
 genad † Risbecina Dolin, 2024
 genad † Romaneria Dolin & Aguerre, 2019
 genad † Semicypraea F.A. Schilder, 1936
 genad  Schilderia Tomlin, 1930 genad disur kemmet e Schilderina
 genad † Siphocypraea Heilprin, 1886 ma oa renket ar spesad Muracypraea mus bet diblaset
 genad † Subepona Dolin & Lozouet, 2004
 genad † Turonadusta Dolin, 2024
 genad † Vayssierella Dolin, 2024
 genad † Vicetia Fabiani, 1905
 genad † Zonarina Sacco, 1894

Notennoù ha daveennoù

Rummad:Kregin
Rummad:Blotviled