Waldo Williams

Waldo Williams (30 a viz Gwengolo 1904 – 20 a viz Mae 1971) a oa ur skrivagner kembraek, unan eus barzhed pennañ Kembre en , brudet e vennozhioù peoc'hgarour, krenour, broadelour ha sokialour.

Buhez
Ganet e voe e Hwlffordd, e Sir Benfro, e 1904. Kembraeger e oa e dad met saoznegerez e vamm. Saozneg da gentañ a voe desket gant ar paotrig, em lakaas da gembraegañ pa zilojas e dud da vont da Vynachlog-ddu, e hanternoz Sir Benfro, al lec’h ma oa bet anvet e dad da rener-skol ha ma oa ar c’hembraeg yezh an darn vrasañ eus an dud.

Studioù saozneg a reas Waldo Williams e skol-veur Aberystwyth. Kelenner e voe goude se, e meur a lec’h, e Kembre hag e Bro-Saoz. E-pad an Eil Brezel-bed e nac’has servijout en arme. Da vare Brezel Korea (1950-1953) e nac’has paeañ e dailhoù da ziskouez e oa a-enep ar brezel-se. Abalamour da se e voe toullbac'het div wech e deroù ar bloavezhioù 1960.

E 1959 ec'h eas war ar renk en anv Plaid Cymru e dilennadeg kannad Sir Benfro ha tapout a reas 4,32% eus ar mouezhioù.

Mervel a reas en ospital Hwlffordd e 1971 ha beziet e voe e Llandysilio.

Skridoù
Merket eo e varzhoniezh gant e vennozhioù peoc'hgarour ha dengarour. Skrivañ a rae hervez reolennoù ar varzhoniezh kembraek hengounel, anvet cynghanedd (“kenganez”), met gwelet a reer ivez en e skridoù levezon barzhed saoznek evel William Wordsworth ha Walt Whitman. Ur barzh tost d’ar bobl e oa, ha kanañ a rae buhez ar bobl-se en e werzennoù. Met levezonet-don eo e skridoù ivez gant e vennozhioù kristen.

Embann a reas barzhonegoù ha pennadoù e-barzh kelaouennoù kembraek eus e amzer, evel Y Ford Gron ("An Daol Grenn") hag Y Traethodydd ("An arnodkriver"), met ne voe embannet nemet un dastumad eus e varzhonegoù e-pad e vuhez, Dail pren.
Oberennoù
 1936 : Cerddi'r plant ("Barzhonegoù ar vugale"), dastumad barzhonegoù gant Waldo Williams hag E. Llwyd Williams ; adembannet e 2019 .
 1956 : Dail Pren ("Delioù koad"), adembannet e 2010 .
 1961 : Old Farm House ("Atant kozh"), troidigezh gantañ eus al levr Hen Dy Ffarm gant D. J. Williams, adembannet e 2001 
 1992 : Cerddi Waldo Williams 1922-1970 ("Barzhonegoù Waldo Williams"), un dibab eus e varzhonegoù, embannet gant J. E. Caerwyn Williams, adembannet e 2014 
 2001 : Waldo Williams: rhyddiaith ("W. W. : komz-plaen"), dastumad eus e skridoù e komz-plaen, embannet gant Damian Walford Davies [[ISBN|978-0-7083-1731-0}}

Studiadennoù diwar e benn
 Waldo Williams en dastumad Cyfres y Meistri ("Steud ar Vistri", 1981) embannet gant Robert Rhys, Gwasg Christopher Davies.
 Waldo Williams en dastumad Llên y Llenor ("Lennegezh ar Skrivagner", 1985) gant Ned Thomas.
 Waldo Williams en dastumad Bro a Bywyd ("Bri ha Buhez", 1996) embannet gant James Nicholas, embannadurioù Barddas.

Rummad:Barzhed kembraek
Rummad:Ganedigezhioù 1904
Rummad:Marvioù 1971