Pêr Abalard

Abalard"Abalard" e Barzaz Breiz : Loiza hag Abalard war wikimamenn (1079-1142), Abailard pe Abélard e galleg, Abaelardus e latin, a oa ur c'helenner, ur prederour, un daelerer, un teologour kristen, ur barzh latin hag ur sonaozer eus ar Grennamzer, genidik a Vreizh. Tad ar skolastik hag ijiner ar veizegouriezh e voe. Gwaz Loiza e voe ivez.

 Anv 
Abailard a oa e anv-badez. Abalard eo e stumm brezhonek hag Abélard e stumm gallek a-vremañ. Ne oa ket anvioù-tiegezh d'ar mare-se. Graet e veze an diforc'h etre an dud dre o lec'h orin. "Abailard du Palais" a vije bet e anv boutin eta. E eil anv-badez a oa Pierre, moarvat peogwir e voe badizet da zeiz sant Pêr. An anv-badez-se eo a voe implijet e-pad e vuhez manac'h. Setu perak e anver anezhañ Pêr Abalard ivez.

Buhez
Ganet e voe er Palez, nepell diouzh Naoned, er ur familh nobl. E dad Béranger, desavet e lêz an dug Alan IV, a oa e servij Mazheaz II, kont Naoned. E vamm Lucie a oa hêrez he zad, aotrou Ar Palez. Mont a reas Abalard war ar studi kentoc'h eget bezañ milour, daoust da vezañ ar mab hênañ. Studiañ a reas gant ar prederour Roscellinus (~1050 – ~1121) e Loches. Studier e voe e traoñienn al Liger etre 1093 ha 1100. E 1100 ez eas da Bariz da heuliañ kelenn Guillaume De Champeaux.

Etre 1101 ha 1107 e voe mestr kelenner e Melun ha goude Corbeil. Etre 1108 ha 1011 e voe kelenner e Pariz, ha diazezañ a reas e skol hag a gemeras ur brud etrebroadel. Kuitaat a reas Pariz evit mont da welout e gerent er Palez e 1112, hag o doa divizet mont da lean ha leanez, evit kemer perzh el lidPierre Riché ha Jacques Verger, Des nains sur des épaules de géants : maîtres et élèves au Moyen Âge, Tallandier, 2006, 95.. Beajiñ a reas ivez betek harzoù Andalus an Almoravided, ha kejañ a reas gant ar c'helenner ha prederour saoz Adelard Bath e León.

Brudet eo e garantez ouzh e wreg Loiza (~1092 – ~1164), a grogas e 1113. Ur mab, Astralabe o devoe, ganet er Palez ivez e 1116. Brudet eo al lizhiri a skrivjont an eil d'egile, hag an doare kriz ma voe kastizet abalamour da se : spazhet e voe war urzh eontr Loiza, ar chaloni Fulbert, e miz Eost 1117. Goude se e yeas Loiza da leanez en Argenteuil, hag Abalard a yeas da vanac'h en abati Saint-Denis, e-kichen Pariz.

E 1121 e skrivas e levr skolastek brudet Sic et non. Distreiñ a reas da Vreizh evit bezañ abad Lokentaz etre 1127 ha 1132. E 1132 e skrivas Istor ma gwalleurioù, an emvuhezskrid kentañ.

War an hent da Roma e 1141 evit breutaat e gaoz goude e eil kondaonidigezh e reas un ehan e prioldi Saint-Marcel e-kichen Chalon-sur-Saône. Kozh ha klañv, eno eo e varvas d'an 21 a viz Ebrel 1142, d'an oad a daou vloaz ha tri-ugent pe tri bloaz ha tri-ugent. Savet e voe ur bez meur dezhañ gant ar frered en iliz-abati.

Liamoù diavaez
Wikisource

 Notennoù

Rummad:Ganedigezhioù 1079
Rummad:Marvioù 1142
Rummad:Doueoniourien gristen
Rummad:Prederourien Breizh
Rummad:Skrivagnerien latin