Alfonso X Kastilha

thumb

Alfonso X Kastilha, lesanvet  el Sabio (ar Fur) ivez an AstrologourM.-N. Bouillet : Dictionnaire universel d'Histoire et de Géographie. Embannadurioù L. Hachette et Cie. Paris 1863, ganet e 1221 e Toledo, ha marvet e 1284 e Sevilla, a voe roue Kastilha ha León etre 1252 ha 1284, ha Roue ar Romaned (1257-1273). Brudet e oa e zeskadurezh. Krouiñ a reas Skol Troourien Toledo. Sevel a reas Las Siete Partidas, dastumad lezennoù, e 1260, taolennoù steredoniel, anvet Alphonsines, bet embannet evit ar wech kentañ e Venezia e 1483, levrioù echedouriezh, ha barzhonegoù e galizeg anvet Cantigas de Santa Maria.

Mab e oa da Fernando III Kastilha lesanvet «el Santo», (1199-1252), ha d'e bried Beatriz de Suabia.

Pa varvas e dad Fernando III ec'h adstagas ar brezel ouzh ar vuzulmaned, e kemeras Jerez (1253), e tistrujas porzh Rabat, Salé (1260) hag e kemeras Cádiz (c. 1262). En 1264, en em savas  mudéjares Murcia ha lezioù ar Guadalquivir. Evel mab da Beatriz Suabia, e klaskas mont war gador an Impalaeriezh Santel, hag e-pad an hanter eus e vuhez e klaskas kas ar mennad-se da benn-vat, met kazeg a reas.

Diskaret eo bet gant e vab Sancho IV e 1282. Mervel e reas, glac'haret, e Sevilla e 1284

Dimezioù
A-raok dimeziñ da Violante Aragon (1236-1301) e oa bet kaoz, div wech, d'e zimeziñ pa oa krennard.
 En 1234 d'an infantez Blanca de Champaña, merc'h da Tepot Iañ, Roue Navarra; dimezet e voe da Dug Breizh ken ar fin.
 Goude da Felipa de Ponthieu, c'hoar d'e lezvamm, ar rouanez Juana/Janed, ma voe ezhomm da gaout asant ar pab, roet d'an 31 a viz Eost 1237. 
Ne droas ket da vat an daou bromesa-se avat.

E 1240 e oa bet skoulmet an emglev evit e zimeziñ da Violante, hervez testamant Jaime Iañ el Conquistador, roue Aragon, graet d'ar 1añ a viz Genver 1241, ma lenner Ioles, coniugi Alfonsi, primogeniti illustris regis Castellae.

Meur a vastard en doe a-raok e eured, ha setu o anvioù:Salazar y Acha, Jaime de, y David E. Masnata (col.), «Precisiones y nuevos datos sobre el entorno familiar de Alfonso X el Sabio fundador de Ciudad Real» Cuadernos de estudios manchegos, Instituto de Estudios Manchegos, , pp. 211–231. ISSN 0526-2623.
Gant María Alfonso de León, e voereb, bastardez ar roue Alfonso IX Leon ha Teresa Gil de Soverosa, en devoe :
 Berenguela Alfonso (c. 1241–¿?). dimezet goude 1264, da Pedro Núñez de Guzmán, marvet yaouank ha divugel .
Gant Elvira Rodríguez de Villada, merc'h da Rodrigo Fernández de Villada :
 Alfonso Fernández el Niño (1242–1281), aotrou Molina y Mesa goude dimeziñ da Blanca Alfonso de Molina, bisnieta Alfonso IX León.
Gant Mayor Guillén de Guzmán, Iañ itron Alcocer, Cifuentes, Viana de Mondéjar, Palazuelos, Salmerón ha Vadesliras, merc'h da Guillén Pérez de Guzmán ha María González Girón :
 Beatriz (c.1242/1244–1303), a zegouezhas dezhi domanioù he mamm hag a voe rouanez Portugal dre zimeziñ da Afonso III. 
D'ar 26 a viz Kerzu 1246, en Colegiata Valladolid da Violante de Aragón, merc'h da Jaime Iañ el Conquistador, roue Aragon , ha meur a vugel o devoe :
 Berenguela (1253–1300). Anvet da bennhêrez en 1254, ken na voe ganet he breur Fernando. Prometet e oa bet he dorn da Loeiz Bro-C'hall, mab pennhêr Loeiz IX, met ne voe graet an eured rak mervel a reas mab ar roue gall en 1260. Ne voe nemeti, a-douez e vugale hervez lezenn, a chomas a-du gant ar roue pa emsavas an infant Sancho.
 Beatriz (1254–1280). Dimezet d'ar markiz Guillermo VII de Montferrato (vicario de Alfonso X en el Imperio) en 1271, en Murcia.
 Fernando de la Cerda (1255–1275), pennhêr, dimezet en 1269 da Blanca de Francia, merc'h da Loeiz IX, ha bugale dezho. Hogen mervel a reas da 20 vloaz, ha setu penaos e c'hallas e vreur Sancho mont da roue.
 Leonor (1256–1275).
 Sancho IV el Bravo (1258–1295), roue Kastilha goude marv e dad Alfonso X.
 Constanza (1259–1280), leanez en Monasterio de Santa María la Real de Las Huelgas ha beziet eno.
 Pedro (1260–1283), dimezet da Margarita de Narbona.
 Juan (1262–1319).
 Isabel de Castilla (1263–1264). Marvet en bugel.
 Violante de Castilla (1265–¿?), dimezet da Diego López V de Haro, aotrou Bizkaia.
 Jaime de Castilla (1267–1284), aotrou los Cameros.

Ouzhpenn-se en devoe bugale all, tra ma oa dimezet, gant maouezed all dianav, minored a oad da goulz testamant o zad e Genver 1284 :
 Martín Alfonso, abad en Valladolid, meneget evel breur da Urraca Alfonso en dibenn testamant ar roue.
 Urraca Alfonso, meneget ivez e testamant Alfonso X, a erbedas d'e verc'h vastard Beatriz dimeziñ anezhi en un doare enoruse. Dimezién a eure da Pedro Núñez de Guzmán, adelantado mayor Kastilha, aotrou Derruña ha San Román, ha bugale dezho.

Goude e varv
E vab Sancho IV a renas war e lerc'h.

 Notennoù 

Rummad:Rouaned Kastilha
Rummad:Infanted Kastilha
Rummad:Skrivagnerien spagnolek
Rummad:Skrivagnerien c'halizek
Rummad:Ganedigezhioù 1221
Rummad:Marvioù 1284
Rummad:Devezh al Lizhiri Galizek