Dafydd ap Gwilym

Dafydd ap Gwilym (war-dro 1320 - war-dro 1380) zo unan eus barzhed anavezetañ Kembre. Sellout a reer outañ ivez evel unan eus barzhed pouezusañ Europa er . Sevel a rae barzhonegoù da vare Barzhed an Uhelidi, barzhonegoù diwar-benn ar garantez ha diwar-benn an natur dreist-holl. 

E vuhez
Soñjal a reer e oa bet ganet etre 1320 ha 1330 e parrez Llanbadarn Fawr e-kichen Aberystwyth. Mervel a reas war-dro 1380 ha douaret e voe en abati Ystrad Fflur hervez lod, pe en abati Talyllychrau hervez tud all.
Eus ur familh tud uhel e oa Dafydd. Gwilym Gam ap Gwilym ab Einion e oa anv e dad, met ne ouzomp netra muioc’h diwar e benn. 

E varzhonegoù
Diwar-benn ar garantez ha diwar-benn an natur e savas barzhonegoù dreist-holl, traoù ha ne veze ket skrivet kalz diwar o fenn diagent. Diwar-benn ar skoilhoù ouzh ar garantez e skrive alies : skoilhoù etre e vuiañ-karet hag eñ, evel ur stêr, ur voger, un nor, un den all... pe c’hoazh diwar-benn skañvadurezh ar merc’hed karet gantañ Dyddgu ha Morfudd.

Ur mailh e oa Dafydd ap Gwilym war ur stumm barzhonegoù anvet cywydd, anezhañ un niver hir pe hiroc’h a werzennoù berr (7 silabenn), aozet hervez reolennoù kensonerezh (kenganez) munut ha luziet. 

Setu ur skouer eus deroù ur varzhoneg gant Dafydd ap Gwilym:

Plugy rhag llit yrydwyf:
Pla ar holl verchet y plwyf!
Am na cheveis, dreist drawshoet,
Onaddvn yr vn erioet
Na morwyn wyn oveneic,
Na merch vach, na gwrach, ha gwreic.

« O plegañ dirak ar gounnar emaon:
Ar vosenn war holl verc’hed ar barrez!
Dre na’m boe, ganaserezh hep par,
Anezho hini ebet biskoazh,
Na gwerc’hez koant c’hoantadus,
Na merc’h vihan, na gwrac’h, na gwreg. »tennet eus Istor ar Yezhoù Keltiek, gant Arzel Even, Hor Yezh, embannadur 1990, levrenn II, pp. 232-233

 Levrlennadur 
Skridoù ar barzh
Thomas Parry (gol.), Gwaith Dafydd ap Gwilym (Caerdydd, 1952). 
Alan Llwyd (gol.), 50 o Gywyddau Dafydd ap Gwilym (Barddas, 1980). 
Dafydd Johnston (gol.), Canu Maswedd yr Oesoedd Canol/Medieval Welsh Erotic Poetry (Caerdydd, 1991). 

Studiadennoù diwar e benn
Rachel Bromwich, Aspects of the poetry of Dafydd ap Gwilym (Caerdydd, 1986)
R. Geraint Gruffydd, Dafydd ap Gwilym (Cyfres Llên y Llenor, 1987)
Helen Fulton, Dafydd ap Gwilym and the European Context (Caerdydd, 1989)
John Rowlands, Dafydd ap Gwilym a Chanu Serch yr Oesau Canol (Caerdydd, 1975)
Diarmuid Johnson ha Jean-Claude Lozac'hmeur, Dafydd ap Gwilym, petite anthologie d'un grand poète, Wodan, Amiens, 1994.
Morwenna Jenkin, Ar varzhoniezh kembraek, pp. 17-18, embannadurioù Al Lanv, 1994

Notennoù

Liamm diavaez
Wicitestun - Dafydd ap Gwilym (Wikimammenn e kembraeg)
Dastumad eus e varzhonegoù

Rummad:Ganedigezhioù ar bloavezhioù 1320
Rummad:Marvioù ar bloavezhioù 1380
Rummad:Barzhed kembraek
Rummad:Barzhed an Uhelidi