Romed

Ar Romed (pe RromedEr pennad-mañ e vo skrivet Rom gant un R hepken kentoc'h evit gant daou, daoust ma'z eo disheñvel ar fonemoù e lod eus a rannyezhoù, rak implijet e vez e meur a labour skol-veur.) zo un anv a dalvez « paotr en oad gour ha dimezet e-barzh ar gumuniezhBordigoni 2007, p. 17  ». Choazet eo bet an anv-se gant an Unvaniezh romani etrebroadel (IRU) da envel un hollad poblañsoù, dezhe ur memes orin en Indez Encyclopædia Universalis., ha yezhoù a orin eus gwalarn Iskevandir IndezAnezhe yezhoù indezeuropek, evel ar brezhoneg hag al lodenn vrasañ eus ar yezhoù komzet en Europa hag a zo minorelezhioù anavet dindan anvioù liesseurt a zo o vevañ etre India hag ar Meurvor Atlantel dreist-holl met ivez war ar c'hevandir amerikan. E brezhoneg e c'haller envel ar Romed gant anvioù all, evel JipsianedDiwar "Egipt" distaget "Ejipt". ha TermajiedDiwar "lanterne magique", ar sinema kentañ, a voe degaset d'ar maezioù gant ar Romed..

Anavezet int en Europa adalek an  Henriette Asséo. « On les appelait « Tsiganes » ». L'Histoire, niv. 357, Here 2010, p. 21., ha deuet int da vezañ ar vinorelezh vrasañ eno en  Michel Foucher. Les minorités en Europe centrale et orientale . Éditions du Conseil de l'Europe, 1994. Meneget gant Jean-Pierre Liégeois, Les Roms au cœur de l'Europe, le Courrier des pays de l'Est 6/2005 niv. 1052, p. 19-29..

Kavout a reer Romed er bed a-bezh hiziv, met en Europa emañ ar strolladoù brasañ, e Kreizeuropa, en Europa ar Reter hag en Anatolia dreist-holl, ha goude e ledenez Iberia hag e kreisteiz Bro-C'hall. Ur bern Romed zo o chom en Amerika ivez. Gwir eo e Brazil dreist-holl, ma veze kaset ar Romed gant gouarnamant Portugal pa oa en e zalc'h . Kalz zo aet d'ar Stadoù-Unanet ivez Sutherland, Ann. Gypsies: The Hidden Americans, Waveland Press (Gouere 1986) .

Da vare "Kendalc'h jipsian ar bed" dalc'het eus an 8 d'an 12 a viz Ebrel 1971 e Londrez e choazas ar gumuniezh ur banniel glas ha gwer, gant ur rod ruz. Embann a reas ivez e ve deiziad deiz-ha-bloaz ar c'hendalc'h-se, an 8 a viz Ebrel, un deiziad broadel a vefe lidet hiviziken bep bloaz gant holl ar c'humuniezhioù rom er bed International Roma Day e lec'hienn Deutsche Welle. Ar c'han broadel, Djelem, djelem ("Aet on kuit, aet on kuit"), a oa savet gant Jarko Jovanovic war don ur son poblek jipsian Jean-Pierre Liégeois. Naissance du pouvoir tzigane. In : Revue française de sociologie, 1975, 16-3, pp. 306-307 — En-linenn.

 Levrlennadur 
  Bordigoni, Marc. Sara aux Saintes-Maries-de-la-Mer, métaphore de la présence gitane dans le  monde des Gadjé . Paris : Études tsiganes, niv 20,‎ 4 trimiziad 2004, pp. 12-34 — En-linenn
  Bordigoni, Marc. Les Gitans. Montbéliard : Le Cavalier Bleu, 2007
  Garro-Farré, Morgan. Dictionnaire du peuple rrom. Paris : Syllepse, 2023 
  Williams, Patrick. Tsiganes : identité, culture. Paris : Syros, 1989 
  Williams, Patrick. Les Tsiganes de Hongrie et leur musique. Arles : Actes Sud, 2001 
  Williams, Patrick. Des Tsiganes en Europe. Paris : Maison des Sciences de l'Homme, 2011 
  Williams, Patrick. Tsiganes, ou ces inconnus qu'on appelle aussi Gitans, Bohémiens, Roms, Gypsies, Manouches, Rabouins, Gens du voyage.... Paris : Presses universitaires de France, 2022 

 Notennoù 

*
Rummad:Pobloù