Messerschmitt Bf 109

Ar Messerschmitt Bf 109, berraet alies e Me 109, a oa un nijerez vrezel ungefluskerek hag unplas savet evit al Luftwaffe, an aerlu alaman. 

An nijerez tagañ pennañ eus an Alamaned e-kerzh an Eil Brezel-bed e oa, ha graet e oa bet en tu-hont da 33 000 skouerenn anezhi. Ma oa ar wellañ nijerez e penn kentañ ar brezel (ne oa koulz lavaret nemet ar Spitfire saoz a oa barrek da geveziñ outi), e teuas da vezañ dic'hizet un tamm e dibenn ar brezel daoust ma chomas un ardivink a-zoare pa veze kaset gant levierien a-feson ha gwall zañjerus e-se evit nijerezed ar Re Gevredet.

 Ar Bf 109 ha brezel Spagn 
Taol-esae ar c'harr-nij chase Messerschmitt Bf 109 a voe brezel Spagn er strollad Lejion Condor. Goude an taol-esae-se e voe cheñchet ar c'heflusker gant unan Daimler-Benz evit gwellaat c'hoazh pleustr strategiezhoù ar c'hirri-nij chase bet skiant-prenet. Gant ur c'heflusker nevez ha strategiezhoù bet gwellaet en ur vrezel wirion e chomas e-pad lodenn gentañ an Eil Brezel-bed ar c'harr-nij chase efedusañ o kaout ar strategiezhoù-nij gwellañ hag a-bell. 

Brezel bro Spagn en doa roet lañs bras d'an aerlu alaman Luftwaffe a-benn bezañ prest hag efedus evit an Eil brezel-bed. En eskemm ha dre enepkomunouriezh don Francisco Franco, blenierien kirri-nij spagnolat zo, broadelourien  a youl-vat anezho, a yelas da nijal gant o c'henvreudeur alaman er strolladoù nij war talbenn ar reter war-vourzh Bf 109.

 Ar Bf 109 hag ar brezel e Frañs 
E-kerzh emgann Bro C'hall e voe gwelloc'h evit he holl enebourien eeun : ar Bloch 152, an Dewoitine D.520 (siouloc'h met aesoc'h da vleniañ) ha betek an Hurricane Saoz. Memes-tra gant ar c'hirri-nij Morane-Saulnier MS.406 hag ar re Curtiss H75 (prenet digant ar Stadoù-Unanet), pa oa un nebeud skouerennoù anezho en aerlu Frañs. 

Mistri an oabl e voe an Alamanted gant ar Messerschmitt Bf 109. N'eus karr-nij ebet a c'hellas talañ outañ.

 Bf 109 hag emgann Bro-Saoz 
Ret e voe gortoz Emgann Bro-Saoz evit gwelet un enebour hag a c'helle talañ d'ar Bf 109 : ar Supermarine Spitfire.

A-feur ma padas ar brezel e voe ret degas dizehan kemmoù d'ar Messerschmitt Bf 109 a-benn talañ ouzh lañs ar Gevredidi. Gant ar brezel o treiñ da fall evit an Trede Reich, ar Bf 109 a voe dic'hizet, nemet etre daouarn bleinerien varrek.

Ar BF 109 a zo chomet karr-nij chase karetañ ar vlenerien kirri-nij chase alaman, memes gant maouted pe As evel Adolf Galland pe c'hoazh Hans-Joachim Marseille. Kement-mañ a badas memes pa voe degaset ar c'harr-nij Focke-Wulf Fw 190, modernoc'h war meur a dachenn.

 Goude an Eil brezel-bed 
Gant fin an Eil brezel-bed e voe paouezet produerezh ar Messerschmitt Bf 109. Ar re a oa mat da implijout c'hoazh a vo adimplijet betek ar bloavezhioù 1950 ha betek 1960 evit broioù zo, dindan ar stumm Bf 109 "Gustav".

 Liammoù diavaez 

 Falcon's Messerschmitt Bf 109 Hangar – Photoarchive (en alamaneg, tammoù traoù e saozneg)
 Das Archiv der Deutschen Luftwaffe ("Luftwaffe Archive")

Rummad:Nijerezioù eus an Eil Brezel-bed
Rummad:Luftwaffe (1935-1945)
Rummad:Nijerezioù emgann
Rummad:Nijerezioù Alamagn