Poellgor Olimpek Etrebroadel

Ar Poellgor Olimpek Etrebroadel zo un aozadur bet krouet gant Pierre de Coubertin e 1894Kentañ Kannadig Poellgor etrebroadel ar C'hoarioù olimpek, miz Gouere 1894., evit adsevel ar C'hoarioù olimpek kozh hag ober d'an darvoud-sport-mañ c'hoarvezout bep pevar bloaz. Abaoe 1981 ez eo deuet da vezañ un « aozadur etrebroadel e-maez-gouarnamant, hep pal kenwerzhel, ur gevredigezh gant un tudelezh gwirel e statud, ar sez anezhañ e Lausanne (Suis) ».

 Istor 
D'an 23 a viz Mezheven 1894, da geñver klozadur ar c'hentañ Kendalc'h Olimpek, e oa bet diazezet ar Poellgor Olimpek Etrebroadel gant Pierre de Coubertin e Pariz. Kavout a rae dezhañ e oa kozh poent adsevel C'hoarioù Olimpek ha ne oant ket bet dalc'het abaoe ouzhpenn 1 500 vloaz. C'hoant bras en devoa da reiñ e skodenn evit ma vije savet ur bed habaskoc'h dre ar sport o vroudañ an daremprediñ, ar c'hoari reizh hag ar c'henemglev etre ar pobloù. Ar Poellgor Olimpek Etrebroadel zo un aozadur e bal dezhañ lec'hiañ merañ ha pennadurezh evit ar C'hoarioù kement ha bezañ an ensavadur lezennel nemetañ o terc'hel an holl wirioù ha merkoù. Meret e vez al logo olimpek, ar banniel olimpek, ar sturienn hag an himn olimpek gant ar Poellgor Olimpek Etrebroadel a zo perc'henn warne. Dileuriet e vez ar Poellgor en e bezh gant ar prezidant ha gant an izili anezhañ en o broioù.

 Mont en-dro 
Ar c'hant pemzek ezel (hiniennoù an holl anezhe) a ya d'ober ar Poellgor Olimpek Etrebroadel en em vod ur wech ar bloaz d'an nebeutañ. Gante e vez dilennet ur prezidant, eizh bloavezh e gefridi dezhañ. En o zouez e kaver atletourien gozh pe er vuhez sportel c'hoazh, prezidanted pe bennoù-bras kevreadoù etrebroadel sport pe aozadurioù etrebroadel anavezet gant ar Poellgor. Emañ sez ar Poellgor Olimpek Etrebroadel e Lausanne (Suis).

An arc'hant a zeu eus gwirioù an adkasadennoù skinwel ha kevelerezhioù gant embregerezhioù liesvroadel. E-kerzh prezidantelezh Juan Antonio Samaranch (etre 1980 ha 2001) e oa bet tizhet liveoù uhel-spontus gant ar gwirioù-se. E miz Kerzu 1988 e oa bet diskoachet ar voualc'h war he neizh gant droukskouer Salt Lake City : gwalc'het e oa bet o daouarn da izili 'zo evit ma vije roet C'hoarioù olimpek goañv 2002 d'ar gêr amerikan-mañ.

Pennadurezh veur an Emsav olimpek eo ar Poellgor Olimpek Etrebroadel. Da geñver he dalc'hioù e vez dibabet ar c'hêrioù a zegemero ar C'hoarioù olimpek goañv ha hañv. Dilennet e vez ar gêr ostiz dre muianiver dreistel ar mouezhioù (a chom kuzh).
Listenn izili ar Poellgor Olimpek Etrebroadel
E miz Eost 2012 :
EzelBroAbaoeSport olimpekVitali Smirnov1971-Peter Tallberg1976Merdeerezh-dre-lien (1960-1980)Richard Kevan Gosper1977Atleterezh (1956-1960)Dick Pound1978Neuierezh (1960)Franco Carraro1982-Iván Dibós1982-Pál Schmitt1983Iskrim (1968-1976)Hec'h Uhelded ar Briñsez Nora (Liechstenstein)1984-E Uhelded ar Priñs Alberzh II (Monako)1985Bobsleigh (1988-2002)Francisco J. Elizalde1985-Anita DeFrantz1986Roeñverezh (1976)Lambris Nikolaou1986-Willi Kaltschmitt Luján1988-Wu Ching-Kuo1988-Hec'h Uhelded ar Briñsez Anne (Rouantelezh Unanet)1988-Richard L. Carrión1990-Nat Indrapana1990-Kont Jacques Rogge1991Merdeerezh-dre-lien (1968-1976)Thomas Bach1991-Denis Oswald1991Roeñverezh (1968-1976)Cheic'h Ahmad Al-Fahd Al-Sabah1992-Austin Sealy1994-Robin Mitchell1994-Sir Craig Reedie1994-Alpha Ibrahim Diallo1994-Alex Gilady1994-Mario Pescante1994-Gerhard Heiberg1994-Shamil Tarpishchev1994-Valeriy Borzov1994Atleterezh (1972-1976)James L. Easton1994-Reynaldo González López1995-Jean-Claude Killy1995Ski-diskenn (1964-1968)Patrick Joseph Hickey1995-Toni Khoury1995-Olegario Vázquez Raña1995Tennañ (1964-1976)Sam Ramsamy1995-René Fasel1995-Guy Drut1996Atleterezh (1972-1976)Ottavio Cinquanta1996- Syed Shahid Ali1996-Chang Ung1996-Gunilla Lindberg1996-Lee Kun-hee1996-Julio César Maglione1996-Leo Wallner1998-Mounir Sabet1998-Dug meur Herri Iañ (Luksembourg)1998Nawal El Moutawakel1998Atleterezh (1984)Priñs Willem-Alexander1998-Irena Szewińska1998Atleterezh (1964-1980)Melitón Sánchez Rivas1998-Samih Moudallal1998-Ng Ser Miang1998Joseph Sepp Blatter 1999-Lamine Diack1999-Carlos Nuzman2000Volley-ball (1964)Yu Zaiqing2000-Gian-Franco Kasper2000-John D. Coates2001-Issa Hayatou2001-Timothy Tsun Ting Fok2001-Randhir Singh2001-Juan Antonio Samaranch Salisachs2001-E Uhelded Roueel ar Priñs Tamim bin Hamad al-Thani2002-E Uhelded Roueel ar Priñs Nawaf Faisal Fahd Abdulaziz2002-Patrick S. Chamunda2002-Sir Phillip Craven2003-Jan Železný2004Atleterezh (1988-2004)Rania Elwani2004Neuierezh (1992-2000)Hicham El Guerrouj2004Atleterezh (1996-2004)Frank Fredericks2004Atleterezh (1992-2004)Nicole Hoevertsz2006Neuierezh kempredet (1984)Saku Koivu2006Hockey war skorn (1994-2010)Beatrice Allen2006-E Uhelded Roueel ar Priñs Tunku Imran2006-Francesco Ricci Bitti2006-Rebecca Scott2006Ski-bale (1998-2006)Andrès Botero Phillipsbourne2007-Rita Subowo2007-Patrick Baumann2007-Hec'h Uhelded Roueel ar Briñsez Haya Bint Al Hussein2007-Yumilka Ruiz2008Volley-ball (1992-2008)Claudia Bokel2008Klezeiataerezh (1996-2004)Alexandre Popov2008Neuierezh (1992-2004)Moon Dae-Sung2008Taekwondo (2004)Sergei Bubka2008Atleterezh (1988-2000)Doktor Ugur Erdener2008-E Uhelded Roueel ar Priñs hêr Frederik (Danmak)2009-Lydia Nsekera2009-Habu Gumel2009-Habib Abdul Nabi Macki2009-		Richard Peterkin2009-	Göran Petersson2009- Priñs Faisal bin Al Hussein2010-Dagmawit Girmay Berhane2010- Marisol Casado2010- Barry Maister2010Hockey war leton (1976)	Patrick McQuaid2010- Adam Pengilly2010Skeleton (2006–2010)	Angela Ruggiero2010Hockey war skorn (1998–2010) Yang Yang2010Short-track (1998–2006)José Perurena2011- Barbara Kendall2011Plankenn-dre-lien (1992–2000)Gerardo Werthein2011- Aicha Garad Ali2012-Tony Estanguet2012Kanoe-kaiak (slalom)Pierre-Olivier Beckers2012-Danka Bartekova2012TennañKirsty Coventry2012NeuierezhLi Lingwei2012-James Tomkins2012Roeñverezh Tsunekazu Takeda2012- 

 Sturienn olimpek 
Citius-Altius-Fortius a zo un dro-lavar latin hag a dalv kement ha buanoc'h, uheloc'h, kreñvoc'h.

Perc'hennet e oa bet gant Coubertin goude klevet an Tad dominigat Henri Didon oc'h ober ganti pa gomze eus troioù-kaer-sport e studierien. Rener skolaj Albert-le-Grand Arcueil (Val-de-Marne) e oa hag engravet ar sturienn latin-mañ er maen a-us dor-dal ar skolaj.

 Le olimpek 
« En anv an holl genstriverien, prometiñ a ran e kemerimp perzh er C'hoarioù olimpek-mañ en ur zoujañ ouzh ar reloennoù a ren anezhe, spered ar sport ennomp, evit gloar ar sport hag enor hon skipailhoù. »

Bet skrivet gant Coubertin, al le a vez dibunet gant un atletour(ez) eus ar vro ostiz en ur zerc'hel ul lodenn eus ar banniel olimpek gant e zorn/he dorn kleiz. Ur barner eus ar vro ostiz a zibun ivez ul le peuzheñvel. Gant ar c'hlezeiataer belgian Victor Boin e oa bet rannet al le olimpek evit ar wech kentañ e 1920 en Antwerpen.

 Flammenn olimpek 

 Himn olimpek 
Skrivet e oa bet ar pozioù gant ar barzh gresian Kostís Palamás ha sonaozet gant Spýros Samáras : sonet e oa bet evit ar wech kentañ da geñver digoradur 1añ C'hoarioù olimpek modern d'ar 25 a viz Meurzh 1896 en Aten.

Dilezet e oa bet a-raok bezañ dibabet ez-ofisiel da vat gant 55 dalc'h ar Poellgor etrebroadel olimpek e Tokyo e Mae 1958. Adsonet e oa bet e Roma e 1960 eta.

 Roll prezidanted ar Poellgor Olimpek 
 Demetrius Vikelas, 20px Gres, eus 1894 betek 1896, 
 Baron Pierre de Coubertin, , eus 1896 betek 1925, 
 Kont Henri de Baillet-Latour, , eus an 28 a viz Mae 1925 betek e varv e 1942, 
 Johannes Sigfrid Edström, , eus ar 4 a viz Gwengolo 1946 betek 1952, 
 Avery Brundage, , eus ar 15 a viz Eost 1952 betek 1972, 
 Lord Killanin, , eus an 22 a viz Eost 1972 betek 1980, 
 Markiz Juan Antonio Samaranch, , eus ar 17 a viz Gouere 1980 betek 2001, 
 Kont Jacques Rogge, , eus 2001 da 2013
 Thomas Bach , eus 2013 betek 2025
 Kirsty Coventry  abaoe 2025

 Notennoù 

Rummad:C'hoarioù Olimpek