Inês de Castro

Inês de Castro, ganet en 1320 pe 1325 e komark A Limia, e Galiza, ha marvet en 1355 e Coimbra, a oa serc'h da Bedro, infant Portugal. Hennezh a oa mab da Afonso IV, roue Portugal. Pevar bugel he doe Inês gant Pedro ha lazhet e voe war urzh ar roue. 
Goude marv Afonso e voe anvet e vab Pedro da roue ha hennezh a lakaas kurunenniñ Inês de Castro en he marv.

Merc'h a wad uhel e oa, eus tiegezh galloudus Castro, e Galiza, kar da Rouaned kentañ Kastilha, merc'h da Pedro Fernández de Castro «el de la Guerra», kentaén aotrou Monforte de Lemos hag Aldonza Lorenzo de Valladares. Hanterc'hoar e oa da Fernán Ruiz de Castro «Toda la lealtad de España», IIIde Kont Lemos, ha da Juana de Castro «la Desamada», ha c'hoar da Alvar Pérez de Castro «el Viejo». 

En buhez Inés de Castro ez eus div rann splann: ar vojenn, anavezet dre ar bed, hag an istor, a zo bet furchet mat gant ar skol vodern, petra bennak ma chom tammoù anezhañ en deñvalijenn. N'ouzer ket mat pegoulz e oa ganet Inês, na pelec'h. 

He buhez 
 Bugaleaj 
Bastardez e oa Inês. N'ouzer mann eus bloavezhioù kentañ merc'h Pedro Fernández de Castro; moarvat e voe desket e kêr-benn Galicia, e palez Don Juan Manuel, dug Peñafiel ha markiz Villena, peuzsur eo e vevas gant Constanza Manuel, merc'h d'an dug ha keniterv dezhi. Honnezh, goude nac'h dimeziñ meur a wech, a zivizas dimeziñ da Pedro, infant Portugal, a oa da vezañ lakaet da roue goude marv e dad.
 Marv 
Goude meur a obererezh evit klask pellat an amourousted, Afonso IV en doa roet urzh da lakaat Inês' d'ar marv. Pêro Coelho, Álvaro Gonçalves, ha Diogo Lopes Pacheco e oa bet e Manati Santa Clara-a-Velha e Coimbra, lec'h ma oa Inês o vevañ d'an ampoent. Lazhet e voe dibennet dirak he bugale yaouank.

Ur wech ma oa bet Pedro da vezañ Roue Portugal e 1357 (Pedro Iañ Portugal), e oa kroget da vont gant hent an digoll didruez. Lakaet en devoa klask war lazherien Inês', a oa bet en harlu e Castilla, ha deuet e oa a-benn da lakaat herzel Coelho ha Gonçalves e 1361. Lakaet e oantn bet d'ar marv dirak an holl dre tennañ o kalonoù bev, embannet e oa bet gant ar roue e oa un digoll dre m'o devoa torret e hini. Embannet en devoa ivez e oa bet dimezet dre guzh gant Inês, ar pezh a chom ar brouenn nemeti eus un dimeziñ etrezo. E-kerzh enkadenn 1383–85 war hêrezh Portugal, João das Regras en doa embannet prouennoù e oa bet ar pab Inosant VI o nac'hañ an dimeziñ etrezañ hag Inês ha kementd all evit degemer ofisiel ar vugale evel hêred, an henañ, Juan de Portugal, dug Valencia de Campos en dije bet gwirioù war ar gurunenn eus Portugal. Dre nac'hañ ar gwir evit ar vugale-se, João das Regras en doa digoret un hent evit ur bugel maez dimeziñ all eus Pedro I Portugal: João Iañ eus Aviz, hag a oa deuet da vezañ roue gant an anv João Iañ Portugal.

He bugale
 Alfonso (1346), marvet goude bout ganet;
 Beatriz (1347 - 1381), dimezet d'an infant Sancho de Castilla, mab da Alfonso XI el Justiciero, Kont Alburquerque ha Haro;
 Juan (1349 - 1387), dug Valencia de Campos;
 Dionisio (1354 - 1397).

Rummad:Ganedigezhioù 1325
Rummad:Marvioù 1355
Rummad:Tud muntret
Rummad:Tud Portugal
Rummad:Serc'hed rouaned
Rummad:Tud dibennet