Brezel saoz-hag-irakian

Ar brezel saoz-hag-irakian a vez graet eus ur brezel berr etre ar Rouantelezh-Unanet ha gouarnamant broadelour Rouantelezh Irak e-pad an Eil Brezel-Bed. E reuz a reas etre an 18 a viz Ebrel hag an 30 a viz Mae 1941. Daoust d'e verrder e echuas ar brezel gant kreñvadur bezañs ar Saozon er vro, distro ar rejant a-du gant Breizh-Veur, ar priñs Abdul Illah, ha gant kresk droukrañs ar vroadelourien a-enep ar vonarkiezh a-du gant Breizh-Veur. Diouzh tu an Irakiz e voe 2500 den lazhet pe dianadet ha 6000 prizoniad ha 1200 den lazhet pe dianadet diouzh tu Breizh-Veur.

 Abegoù 
Rouantelezh Irak a oa dizalc'h en un doare ofisiel abaoe an 3 a viz Here 1932 met chom a re dindan gward Breizh-Veur. Ar skrid-emglev saoz-hag-irakian eus 1930 a briente dizalc'hiezh ar vro dindan un nebeud divizoù. Aotren a rae ar Saozon da gaout kampoù er vro ha hag ar gwir a roe d'o soudarded da dremen en holl ar vro. Displijet e oa kalz Irakiz gant an dra-se ha ne soñje ket dezhe e oa dizalc'h o bro da vat peogwir e oa c'hoazh ur vonarkiezh meret gant Breizhveuriz en he fenn. Fellout a rae da Vreizhveuriz mirout o c'hrog war eoul-maen Irak. Ezhomm o doa eus ur gouarnamant a-du gante evit un hevelep strategiezh.

E 1939, gouarnamant Breizh-Veur a bouezas war ar rejant Abdul Illah evit ma tisklêrfe ar brezel d'an Trede Reich goude aloubadeg Polonia. Koulskoude e lavaras ar c'hentañ ministr Rachid Ali al Gaylani, a-enep Breizh-Veur, ne oa ket evit terriñ an darempredoù diplomatek gant Alamagn. Goude bezañ bet rediet da reiñ e zilez e reas un taol-Stad e 1941 mes ne ziskaras ket ar vonarkiezh. Abdul Illah a oa kemeret e lec'h gant ur rejant all, na oa ket ken a-du gant ar c'hevredad gant Breizh-Veur. Ali, deuet kentañ ministr en-dro, a glaskas strishaat gwirioù ar Vreizhveuriz divizet e skrid-emglev 1930. Ne oa ket a-du gant an Nazied en un doare disklêriet, met kroget e oa d'en em glevet gant an Trede Reich. Nebeut amzer goude ma oa kemeret ar galloud gantañ, unan eus e zivizoù kentañ a oa nac'hañ dilestradeg an eil brigadenn eus an 10vet rannarme indian e Bassorah.

Fellout a ra dezhañ mont a-du gant an Ahel hag esperout a ra un harp milourel a-berzh an Alamaned. Sinañ a reas un emglev kuzh gant kannadour Italia. Raktresiñ a rae an destenn unaniñ Siria hag Irak, ha broadelañ an eoul-maen. Ar gompagnunezh vroadel krouet evel-se a oa da vezañ renet da 75% gant Alamagn hag Italia. En eskemm e lezfe Siria-Irak tri zachad kreñvaet eus 25 km pep hini, en-dro da borzhioù-mor, d'an Italianed ha d'an Alamaned PARTIE 1 - QU'EST-CE QU'UN IRAK LIBRE ?, Mostapha Benhenda, École normale supérieure. 

Troc'het e oa an eoulsan etre puñsoù an Iraq Petroleum Company ha Haifa, e Palestina, gant an Irakiz a gasas an eoul-maen da Dripoli e Liban, dindan evezh Renad VichyL'Armée de l'Air de l'armistice. 4. Le Levant, Aerostories.

Komandant arme Breizh-Veur er Reter-Kreiz a roas an urzh da gas an 10vet rannarme troadegiezh indian eus Breizh-Veur, renet gant ar jeneral Edward Quinan. Dilestrañ a reas ar soudarded e Bassorah d'an 18 a viz Ebrel 1941. Ar pal kentañ a oa kemer ha difenn porzh Bassorah a oa sellet gant Churchill evel ur porzh n'hallent ket dioueret da verañ an dafar a zeue eus ar Stadoù-Unanet. Ur gefridi all a oa cheñch gouarnamant Irak ha gwareziñ mad Breizh-Veur er vro.

 Notennoù 

 Mammennoù 
 London Gazette du 02/07/1946 Danevell ar jeneral Archibald Wavell diwar-benn an emgannoù en Irak hag e Siria eus ar 7 a viz C'hwevrer betek ar 15 a viz Gouere 1941, pp 3438 ha goude.
 London Gazette du 13/08/1946 ; Rapport du général Archibald Wavell sur les opérations en Irak, en Syrie et en Iran du 10 avril 1941 au 12 janvier 1942.
 François de Lannoy, "La guerre en Irak", 39-45 Magazine n°195 miz Du 2002.
 Colonel David Smiley, Au cœur de l'action clandestine. Des Commandos au MI6, L'Esprit du Livre Éditions, 2008 (troidigezh Irregular Regular, 1994). 
 John Bagot Glubb Pacha, Soldat avec les Arabes, Plon, 1958.
 The Household cavalry at war : First Household Cavalry Regiment gant ar c'horonal Everard Humphrey Wyndham (1888-1970, MC) - ti-embann Gale & Polden Ltd - Aldershot - 1952. 

 Liammoù diavaez 
 oberenn an istorour Robert Lyman gouestlet da vrezel Irak 1941 (skeudennoù niverus)
 The Other "Gulf War"—The British Invasion of Iraq in 1941
 Iraq 1941 (Kronologiezh)
 Lec'hienn gouestlet d'an RAF e-pad ar brezel-se
 Lec'hienn gouestlet da emgannoù al Lejion arab a gemeras perzh er brezel

Saoz-hag-irakian
Rummad:Istor Irak
Rummad:Brezelioù ar Rouantelezh Unanet
Rummad:Eil Brezel-bed