Stad dieub Prusia

Stad dieub Prusia (alamaneg : Freistaat Preußen) a voe Land pennañ Alamagn etre 1918 ha 1947, da vare Republik Weimar hag an Trede Reich. Diazezet e oa war ar pezh a oa bet Rouantelezh Prusia.

 Istor 
Gant dibenn ar Brezel-bed kentañ hag Alamagn trec'het e savas buan reuz er vro, a-fet armerzh koulz hag a-fet politikerezh. D'an 30 a viz Here 1918 e savas reuz e Kiel, e Proviñs prusian Schleswig-Holstein. 

War ledañ ez eas ivez an Dispac'h kaset gant ar Spartakourien hag en Alamagn a-bezh e voe bec'h : freuz a voe e Berlin d'an 9 a viz Du, diskaret e voe ar re Hohenzollern, an Impalaeriezh alaman ha Rouantelezh Prusia ivez. D'an 9 a viz Du ivez e voe embannet krouidigezh Republik Weimar. Sed penaos e teuas Prusia da vezañ ul Land anvet Stad dieub Prusia.

E-pad daou zevezh e voe Friedrich Ebert kañseler ar Reich koulz ha ministr-prezidant Prusia, goude-se e voe sevenet ar garg-se gant Paul Hirsch.

Dre Feur-emglev Versailhez e voe divizet rannañ tiriad Alamagn, ha Rouantelezh Prusia eo a voe rannet dreist-holl:
 kantonioù Eupen ha Malmedy a voe roet da Rouantelezh Belgia 
 Schleswig an Norzh da Zanmark,
 Posnania hag ul lodenn eus Silezia-Uhel a voe roet roet da Republik Polonia, 
 Kêr dieub Danzig, Tiriad ar Saar ha Bro Memel (a voe staget ouzh Lituania diwezhatoc'h) a voe gouarnet gant Kevredigezh ar Broadoù.

Daoust da se e chomas Prusia Land brasañ Alamagn d'ar mare-se. E-pad pell e voe ar sokiaolourien e penn al Landtag gant Otto Braun da brezidant. Tapet e voe Prusia gant an nazied memes tra goude dilennadegoù 1932. 

E-pad an Trede Reich e voe tennet tamm-ha-tamm hec'h ensavadurioù emren digant Prusia, a-benn ebarzhañ anezhi da vat. Karg ar ministr-prezidant a zeuas da vezañ Reichskomissar (« komiser ar Reich ») da skouer. Ar garg-se a voe fiziet e tud evel Franz von Papen, Kurt von Schleicher ha Hermann Göring.

Da zibenn an Eil Brezel-bed e tivizas an alouberien e vije diskaret ar pezh a oa arouez ar soudardegezh alaman. D'ar 25 a viz C'hwevrer 1947 ec'h embannas o dileuridi e Kuzul kontrolliñ ar Gevredidi al lezenn niverenn 46 ma oa embannet divodañ stad Prusia.

 Roll ar re bet ministr-prezidant Stad dieub Prusia 
 # Anv Penn-kentañ Dibenn Strollad politikel 1 Friedrich Ebert 9 a viz Du 1918 11 a viz Du 1918 SPD 2 Paul Hirsch 11 a viz Du 1918 27 a viz Meurzh 1920 SPD 3 Otto Braun 27 a viz Meurzh 1920 21 a viz Ebrel 1921 SPD 4 Adam Stegerwald 21 a viz Ebrel 1921 5 November 1921 Kreiz - Otto Braun (eil kefridi) 5 a viz Du 1921 18 a viz C'hwevrer 1925 SPD 5 Wilhelm Marx 18 a viz C'hwevrer 1925 6 a viz Ebrel 1925 Kreiz - Otto Braun (trede kefridi) 6 a viz Ebrel 1925 20 a viz Gouere 1932 (skarzhet da vare ar Preußenschlag)  30 a viz Genver 1933  SPD  Karg lemet.Renet gant ar Reichskommissar 20 a viz Gouere 1932 30 a viz Genver 1933  6 Franz von Papen 30 a viz Genver 1933 10 a viz Ebrel 1933 Dizalc'h 7 Hermann Göring 10 a viz Ebrel 1933 24 a viz Ebrel 1945 NSDAP

 Proviñsoù 
E dibenn an Eil Brezel-bed e voe rannet Stad dieub Prusia e 16 proviñs :
 Prusia ar Reter, kêrbenn : Königsberg ;
 Posnania-Prusia ar C'hornôg, kêrbenn : Schneidemühl ;
 kêr Berlin ;
 Brandenburg, kêrbenn : Potsdam ;
 Pommern, kêrbenn : Stettin ;
 Posnania, kêrbenn : Posen ;
 Silezia-Izel, kêrbenn : Breslau ;
 Silezia-Uhel, kêrbenn :Oppeln ; 
 Saks Prusia, kêrbenn : Magdeburg ;
 Schleswig-Holstein, kêrbenn : Kiel — trec'het e 1864 ;
 Hannover, kêrbenn : Hannover — trec'het e 1866 ;
 Westfalen, kêrbenn Münster ;
 Proviñs Hesse, kêrbenn : Cassel ;
 Proviñs Nassau, kêrbenn : Wiesbaden ;
 Proviñs ar Roen, kêrbenn : Koblenz ;
 Hohenzollern, kêrbenn : Sigmaringen (proviñs distag, a oa stag ouzh Proviñs ar Roen evit a selle ouzh an arme).

Rummad:Alamagn
Rummad:Istor Alamagn
Rummad:Prusia