Kêr dieub Danzig

Kêr dieub Danzig (alamaneg : Freie Stadt Danzig, poloneg : Wolne Miasto Gdańsk) a oa ur gêr lakaet dindan gwarez Kevredigezh ar Broadoù etre 1919 ha 1939.

 Orin
Goude bezañ bet kêrbenn dugelezh Pommern e voe tapet Danzig gant ar Boloniz e 1295 ha goude-se e voe dindan ren Urzh ar Varc'heien Alaman e 1309. E 1350 e teuas da vezañ unan eus kêrioù Kevre Hansa. Lakaet e voe da gêr dieub e 1454 ha dieub e chomas betek 1793, pa voe staget ouzh Prusia. Lakaet e voe da gêr dieub en-dro da vare Napoleon, e 1807-1813/1815. E 1815 e voe roet da Brusia ha lakaet e voe da gêrbenn Prusia ar C'hornôg e 1878.

 Bec'h etre Alamaned ha Poloniz 
Gant Feur-emglev Versailhez (1919) e voe tennet Danzig diouzh Alamagn, daoust ma ne save ket a-du an annezidi (96,4 % anezho a oa Alamaned). Lakaet e voe da gêr dieub hag e 1920 e voe lakaet dindan gwarez Kevredigezh ar Broadoù. Miret e voe un nebeud gwirioù a-fet armerzh gant Polonia. Da vare an Trede Reich e voe goulennet groñs gant pennoù Alamagn e vefe adroet d'ar Reich kement tiriad ennañ poblañsoù a-orin alaman.

Er bloavezhioù 1930 e voe savet bonreizh Danzig gant ar Gauleiter, diwar batrom hini an Trede Reich.

Daoust ma c'houlennas groñs pennoù-bras an Trede Reich ha ma rejont meur a ginnig (evel lakaat sevel ur gournhent hag un hent-houarn etre Brandenburg ha Prusia ar Reter dre DanzigSeconde Guerre mondiale gant Pierre Vallaud, p 27 - 29) ne voe kemm ebet betek tagadenn e arme e tremen Dantzig d'ar 1añ a viz Gwengolo 1939.

 Da vare an Trede Reich 
E miz Gwengolo 1939 e voe aloubet tiriad kêr dieub Danzig gant arme an Trede Reich, goude bombezenniñ gwarnizon polonat Westerplatte. Gauleiter Danzig a embannas e oa bet staget Danzig ouzh ar Reich, ha kadarnaet e voe goude-se gant dileuridi ar Reichstag.

 Goude ar brezel 
Da zibenn an Eil Brezel-bed e voe distrujet kêr gant an Arme Ruz. An annezidi a-orin alaman a voe lazhet pe skarzhet ha diwar urzh Stalin e voe roet Danzig da Bolonia.

 Roll komiserien-uhel Kevredigezh ar Broadoù 

 1919-1920 : Reginald Tower 
 1920 : Edward Lisle Strutt 
 1920 : Bernardo Attolico 
 1921-1923 : Richard Cyril Byrne Haking 
 1923-1925 : Mervyn Sorley McDonnell 
 1925-1929 : Joost Adriaan van Hamel 
 1929-1932 : Manfredi di Gravina 
 1932-1934 : Helmer Rosting 
 1934-1936 : Seán Lester 
 1937-1939 : Carl Jakob Burckhardt 

 Tud brudet bet ganet e kêr dieub Danzig 
 etre 1919 ha 1939
 Boris Fraenkel (1921)
 Klaus Kinski (1926)
 Günter Grass (1927)
 Holger Czukay (1938)

 Notennoù 

Rummad:Istor Alamagn
Rummad:Istor Polonia
Rummad:Eil Brezel-bed