Urzh Sant Yann Jeruzalem

Urzh Herberc'hourien Sant-Yann Jeruzalem, Rodez ha Malta eo anv klok an urzh katolik a vez graet Urzh Sant Yann Jeruzalem anezhañ peurvuiañ. Anavezet eo ivez dindan an anvioù Urzh an Herberc'hourien, Urzh an Ospital, ha dindan e anv latin Ordo Hospitalis sancti Johannis Ierosolimitani.

Ken kozh hag an  e vefe pa oa aet marc'hadourien kêr Amalfi en Italia d'en em staliañ e Jeruzalem. Tier-herberc'h hag ospitalioù a savas en Douar Santel evit degemer pirc'hirined klañv. Met evel Menec'h Ruz Urzh an Templ e teuas an Herberc'hourien da vezañ soudarded kerkoulz ha menec'h, evit difenn ar glañvourien en ospitalioù er penn-kentañ met evit en em gannañ a-enep ar SarakenedEus an henc'hresianeg Σαρακηνοί Sarakēno, "Ar re a vev dindan teltennoù", a zo Sarraceni (distaget Sarakeni) e latin. da c'houde. Goude bezañ bet skarzhet diouzh an Douar Santel ec'h eas an Urzh d'en em staliañ e Kiprenez a-raok aloubiñ Enez Rodez.

O roud o deus lezet un tamm e pep lec'h en Europa dre sevel klañvdioù evit ar birc'hirined. E Breizh e kaver meur a hini evel hini Sant Yann e Plougastell-Daoulaz.

Galloudus e teuas an Urzh da vezañ er Mor Kreizdouarel o terc'hel da vrezeliñ a-enep ar Sarakened. Pa voe skarzhet gant an Impalaeriezh otoman e kavas bod en Enez Malta, a voe roet dezho gant an impalaer Charlez V.

Ur galloud a-bouez e teuas da vezañ e kreiz ar Mor Kreizdouarel, ha mestr e chomas an Urzh war an enez betek ma voe skarzhet o Mestr-Meur gant Napoleon  en anv ar Republik c'hall. Gwarezet e voe an Urzh neuze gant an tsar Paol I Rusia.

Goude ur prantad diskar e voe renevezet an Urzh dindan an anv Urzh Malta. Dont a reas da vezañ un aozadur denegour oberiant-tre, dilezet gantañ an armoù hag o lakaat nebeutoc'h a bouez war ar relijion.

 Roll ar varc’hegerien vreton 
Sellit ouzh ar pennad Ardamezeg marc'hegerien vreton urzh Sant Yann Jeruzalem.

 Levrlennadur 
  Amédée Guillotin de Corson : Les templiers et les hospitaliers de Saint-Jean de Jérusalem dits chevaliers de Malte en Bretagne. Yoran Embanner, 2006 

Notennoù

Rummad:Istor Europa
Rummad:Urzhioù marc'heien