Gwilherm Berthou-Kerverzhiou

Gwilherm vBertoù, hag a sine G.B. Kerverzhioù dre vras (ha "Kerverziou" a-raok 1941), a oa un ijinour ur skrivagner brezhonek ha broadelour breton ganet e Pempoull (Aodoù-an-Hanternoz d'an ampoent) d'an 10 a viz Mae 1908 ha marvet e Roazhon d'an 13 a viz Meurzh 1951. Kemeret en deus perzh e-barzh an Eil Emsav, el luskad Gwalarn. Drouiz ha penskridaozer Ogam e voe ivez.

Buhez
Mab e oa d'ur c'habiten a vor eus Pempoull ha d’ur vaouez eus Lezardrev. Mont a reas d'ar skol-vihan e Pempoull, d'al lise e Sant-Brieg. Tremen a reas e vachelouriezh war ar skiantoù hag al lizhiri e 1925 ha 1926. Mont a reas neuze d'ar Skol-veur e Roazhon, ha dont a reas da vezañ ijinour-kimiour e 1929. Er mare-se en doa graet anaoudegezh gant Célestin Lainé hag asambles o devoa savet ar gevredigezh kuzh Kentoc'h Mervel. Er memes bloaz e voe ijinour e Goueled-Antr (Bro-Naoned). Goude-se e voe o chom e Sanch Amàs er Provañs, hag e Brest (er Vilin Wenn), e 1931. Er memes bloavezh e sav gant Lainé adarre ar strollad stourm kuzh Gwenn ha Du. Engouestlet en Emsav e voe rediet da vont en harlu politikel e Marselha eus 1933 da 1935.

Adalek 1939 e voe kelenner war ar gimiezh hag an naturoniezh e skolaj Itron Varia a Wir Sikour e Brest. Sekretour Gwalarn e voe neuze, koulz ha merour Arvor ha skrivagner e-barzh L'Heure Bretonne (kronikenn "ar yezh hag ar vro"). E bried a zalc’he ur stal apotikerezh e Gwipavaz hag e chomlec’h, 12 straed Puebla, e Lambezelleg a oa dispaket evel hini ar merour war Arvor’’.
Goude ar brezel e voe teñzorer Kad ha rener/pennskrivagner ‘'Ogam. Skrivet en deus pennadoù ivez e-barzh Galv, Studi hag Ober hag al Liamm. Kemer a reas perzh e krouidigezh ar gelaouenn Hor Yezh e 1950, pa voe mignon bras da Arzel Even. Mervel a reas e 1951, d'an oad a 43 bloaz, gant an droug-skevent.
Barzh e voe Gwilherm vBertoù dreist-holl, met un nebeud danevelloù a zo anavezet ivez, en o zouez an hini gentañ el lennegezh vrezhonek ma'z eus anv eus darempred rev (Llena Davies). Luziet-tre a c’hell seblantout e varzhonegoù, levezonet gant an hengeltieg hag ar skiantoù, ken int bet keñveriet ouzh re savet gant Yeats ha Stéphane Mallarmé.

 Obererezh politikel 
Studier war ar gimiezh e Skol-Veur Roazhon eo, pa kemer perzh e-barzh krouidigezh Kevredad Studierien Vreiz (Fédération des étudiants bretons) asambles gant Célestin Lainé d'ar 27 a viz Kerzu 1927. An daou a embann bezañ broadelourien daer hag e vo techet da vont war-zu aozadurioù kuzh evel Kentoc'h Mervel savet gant Lainé e 1930. Gwilherm Berthou hag Armand Giraud e voe an daou ezel all a voe dibabet gant Lainé evit ar C'huzul Meur.
Aterset e voe gant ar polis e 1932 da-heul tarzhadenn Roazhon e 1932. Tamallet e voe dezhañ bezañ kenlabouret da sevel ar poultr. Met, rebechet e voe dezhañ bezañ bet ur glakenn ha dre ur gemennadenn gourdrouzus embannet gant an aozadur kuzh Gwenn ha Du e voe rediet da guitaat Breizh. Da Varselha ez eas kuit e dibenn 1932. Distreiñ a reas da Landreger e 1935.
 Kenlabourerezh 
Selloù Berthou a oa reoù tost a-fed kredennoù evit re an nazied (Aryanegezh). Kemeret en doa perzh er gelaouenn nazi Stur, embannet gant Olier Mordrel ha Frañsez Debauvais. Skrivañ a raio ivez er gelaouenn Galv. E-kerzh an Eil Brezel-bed e oa bet o kemer perzh er Framm keltiek Breizh, krouet gant an nerzhioù dalc'h diwar atiz Leo Weisgerber. Chomet eo war zachenn ar skrivañ nemetken e-kerzh ar bloavezhioù-se.

 Oberenn hag obererezh lennegel 
Pa oa desket war ar skiantoù, koulz ha troet gant al lennegezh hag ar brederouriezh e tegasas ur spered dibar e-touez ar Walarnidi. Sevel a reas Levr an Amprevaned, kentañ levr loenoniezh e brezhoneg.
Hervez Lukian Raoul, Gwilherm Berthou a voe un den gouiziek-bras, koulz er skiantoù hag er yezhoù (ur mailh e oa war an hengeltieg), hag el lennegezh ivez. Skrivañ a reas barzhonegoù a zo bet embannet dalif e 1955. Unan eus ar gwellañ barzhed e voe hag e savas barzhonegoù gant enklotennoù. Koulskoude e anzavas Abeozen n'en em gave ket en e aez o lenn ar seurt barzhoniezh-se, hag eñ ur barzh hag ur den gouizieg-tre ivezMeneget gant Frañsez Favereau, Lennegezh an XXvet kantved. 2…, p. 414.. 

 Embannadennoù 
 Levr an amprevaned, Brest, Skridoù Breizh, 1943.
 Llena Davies, Embannadurioù Al Liamm, 1950, 16 p. Liesskrivet. Adembannnet dindan. neuz ar moillañ gant Sav Breizh (1974) hag An Alarc'h Embannadurioù. Danevell verr.
 Barzhonegoù : Barzhaz Kerwerzhioù, Ar Baol, Embannadurioù Al Liamm, 1955, 96 p. Embannadenn dalif.
 Foar Vre, An Alarc'h Embannadurioù

 « Danvez evit levrlennadurez ar c’hoariva brezhonek", asambles gant Loeiz Dujardin. E-barzh Gwalarn, niv. 140 ha 187.
 « Yezh an drouized ». E-barzh Kad, niv. 1, 1949.
 « Geriadur ha yezhadur ». E-barzh Hor Yezh’’, niv. 1, 1950.
 « Studi yezhoniel war c’henarvezioù ». E-barzh Hor Yezh, niv. 86-87, 1973. Dalif.

 Levrlennadur 
 Lukian Raoul, Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhourien vrezhonek, Embannadurioù Al Liamm, 1992 Pennad Berthou, Guillaume.
 Frañsez Favereau, Lennegezh an XXvet kantved. 2 : Breiz Atao hag ar re all el lennegezh (1919-1944), Montroulez, Skol Vreizh, 2003, p. 413-417
 Sébastien Carney, Breiz Atao !, Mordrel, Delaporte, Lainé, Fouéré… Roazhon, SHAB ; Presses universitaires de Rennes'', 2016.

 Notennoù ha daveennoù 

Rummad:Ganedigezhioù 1908
Rummad:Marvioù 1951
Rummad:Skrivagnerien vrezhonek an XXvet kantved
Rummad:Broadelourien Breizh
Rummad:Kenlabourerien Breizh gant an nazied
Rummad:Izili Gwenn ha Du (strollad kuzh)