Brezhoneg Gwenrann

Brezhoneg Gwenrann pe gwerranneg eo ar brezhoneg komzet e ledenez Gwenrann.Tamm-ha-tamm en deus kilet ar brezhoneg betek bout komzet mann nemet er penn pellañ, àr an aod : Pennestin, Kamoel, Ferel, Mesker, Penc'herieg, ar Groazig, Bourc'h-Baz hag all.

Gallaoueg ha galleg a vez komzet eno bremañ ; ar brezhoneg a vez komzet gant ar re o deus en desket met anavet e oa gant tud a-vihanik c'hoazh daou-ugent vlez zo, e Bourc'h-Baz. Ar re ziwezhañ oc'h ober gant ar yezh-se e oa ar baludourion e kêrioù evel Kervaleg, Rofia, Kermouzeñ, Tregate.

Levezon kreñv ar gallaoueg a zo bet àr vrezhoneg ar vro, hag an eneb zo bet ivez rak bout a ra gerioù brezhonek e gallaoueg ar vro ; e-pad pell o deus gouiet an dud div yezh. Aesoc'h eo evit ar gwerzhañ halen.

Kar da wenedeg eo brezhoneg ar vro, neoazh ez eus muioc'h a ziforc'h etreze aveit etre tregerieg ha leoneg.

Àr-dro 3 000 ger zo bet dastumet, reoù get ar re a gomze brezhoneg ar vro àr-eeun, ha reoù arall zo bet adkavet gras d'o bugale (troioù-lavar evel : « Kenavo, ma hi za ket hi skreñvo » a zo bet adkavet evel-se !).

Ur pempvet rannyezh
Sklaer eo levezon ar gwenedeg : sellomp da skouer ouzh an "th" predeneg a veze kavet e brezhoneg-krenn, hag a zo aet da "z" e brezhoneg KLT (Kerne, Leon, Treger) ha da "h" e gwenedeg. An "th"-se zo aet da "h" e Bourc'h-Baz, evel e gwenageg n'eus nemet un dra lâr : "e-bars kêr" med ivez "abar hou ti".

Un dra iskis c'hoazh a vez gwelet e daou benn douar Breizh Izel : diouzh tu reter pellañ Treger, e Bro-Oueloù hag er Vro Werrann (200 c'hilometr etreze) ez eus bet miret eur stumm kozh evel ar dalc'h /f/ krennvrezhonek ; da skouer ar ger "Klañv" zo "klãf" e Bro-Oueloù ha "kleñf" e Bourc'h Baz.

Disheñvel eo displegadur ar verboù, dreist-holl hini ar verb "ober" ; displeget evel eur verb reizh, diwar ar wrizienn "zober".
Amzer-vremañ : Me zobér, i zobér, ã zobér, hia zobér, nõ zobér, ou zobér, dã zobér.
Amzer-dremenet : Me zobéré, ...
Amzer-da-zont : Me zobérou, ...
Doare gourc'hemenn : dòwbéir, dòwbérãm, dòbéréi.

Dre levezon ar galleg e weler un ereadurezh o sevel diwar ar galleg : "Pa vin skuizh" zo troet e Bourc'h-Baz "Pi me fou chuih".

Un nebeud frazennoù e gwerranneg
 Gwennraneg  Peurunvan Me ez gournèit age me brèr  Me am eus goulennet get ma breur De pif zo en dro-män ?  Da biv eo an dra-mañ ?E dibenn ar gêr e vez distaget /f/ ar /v/ evel e Bro-Oueloù. Hañ bwé venéi laret ke tchèit ter hi fot éhéô e wé  Eñ en doa mennet lâret ne oa ket dre e faot dezhoñ e oa Perak ne guérhoc’h tchèt hou ti ?  Perak ne werzhit ket ho ti ? Tèr an tréo  Dre an traoñAr gêr « tréo » zo kar da "draoñ", kavet e vez en anvioù-lec’h, evel Tromarzhin e-tal ar Baol. Eveltañ ez eus un druilhad gerioù hag a vez kavet e KLT hag e Bro-Gwenrann hep bout anavet e Bro-Gwened.

An dastumerien
Meur a zen zo bet éc'h ober àr-dro gwerranneg : Émile Ernault, Paulin Benoist, Pierre Le Roux pe c'hoazh Gildas Buron a zo o labourat e mirdi Bourc'h Baz.
Kervarker en deus bevet er vourc'h-se ivez, ha dastumet en deus ur ganenn gant ur plac'hig, evel Pître De Lisle du Dreneuc e 1872 hag Pierre Bezier.
Dañs-tro merc'het Baz
Er merc'het a Gervalek zo ho voll er spinek
Er spinack lir a lir, er spinek lir a la,
Er merc'het a Roffiat zo koèt ha mad
Er merc'het a Drégaté zo koèt ha koèt e vé
Er merc'het a Benhastèl d'he zo dent vel ur rastel
Ar verhek d'ar Vourh zo kimi gour ha gour
Nend eus nemet un enrolladur eus brezhoneg ar vro. Yann-Vari Kavalin ne ra nemet kontiñ e brezhoneg ahoel.

E-touez an dastumerien, Léon Bureau (1836-1900) eo moarvat an hini a zo bet dastumet gentañ ar muiañ a zafar, daoust da vezañ bet kollet al lodenn vrasañ eus e labour war hor yezh goude e varv.

Pennad kar
Rannyezhouriezh ar brezhoneg‎

Levrlennadur
 Gildas Buron, Diskouezadeg La langue bretonne au pays de Guérande, Musée des Marais Salants de Batz-sur-Mer, Here 2006.
 Gildas Buron, Éléments et propositions pour l'autopsie d'un dialecte breton, Rennes, U.E.R. des Sciences Humaines, 1983
 Gildas Buron, Les noms des salines en si-, e Bretagne et pays celtiques - Mélanges offerts à Léon Fleuriot, pp. 281–295, PUR ha Skol 1992.
 Gildas Buron, la microtoponymie du marais salant guérandais : bilan et perspectives, Nouvelle revue d'onomastique, n°21-22 1993, n° 23-24 1994.
 Gildas Buron, Le suffixe breton -ed dans l'onomastique guérandaise, Bulletin de la Société Archéologique et Historique de Nantes et de Loire-Atlantique, Tome 133, 1998
 Gildas Buron, La Bretagne des Marais Salants - 2000 ans d'histoire, Skol Vreizh, Montroulez 1999
 Gildas Buron, Paulin Benoist (20 avril 1857 - 24 novembre 1917) Notaire collectionneur de "vieilles choses" érudit, bibliophile et collecteur du breton de Batz , dans les cahiers du pays de Guérande, n°52, 2011, 
 Gildas Buron, Les pluriels en i de collectifs bretons dans la toponymie entre estuaires de Loire et vilaine , dans Histoire & patrimoine, n°77, juillet 2012 & n°78, Janvier 2013
 Association Buhez, Parlons du breton, CD audio, Ouest-France, Roazhon 2001
 Léon Bureau, Traduction de la parabole de l'enfant prodigue, Revue celtique, vol. III n°2 p. 230, Paris juin 1877
 Léon Bureau, Ethnographie de la presqu'île de Batz, Association française pour l'avancement des sciences, 1875.
 Léon Bureau, Les Bretons des marais salants, Revue scientifique de la France et de l'étranger, 2e série n°7, 12 août 1876
 Émile Ernault, Étude sur le dialecte breton de la presqu'île de Batz, Bulletin archéologique de l'Association Bretonne, 1882
 Fañch Broudic, À la recherche de la frontière - la limite linguistique entre Haute et Basse-Bretagne aux XIXe et XXe siècles, Ar Skol vrezoneg, Brest 1995.
 Jean-Yves Le Moing, Noms de lieux bretons de Haute-Bretagne, Coop Breizh, Spézet 1990
 Yves Mathelier, Le breton parlé dans le pays guérandais , Yoran Embanner 2017, 496 p.
 Bernard Tanguy, La langue bretonne au pays de Guérande'', ArMen n°25, 1990
 Bertrand Luçon, Noms de lieux bretons du pays Nantais, Yoran Embanner 2017, 510 p.
 Notennoù 

Rummad:Rannyezhoù brezhonek