Noli me tangere

Noli me tangere zo ur frazenn latin hag a dalv "Na stok ket ouzhin". Lavaret eo bet gant Jezuz da Vari Madalen pa voe anavezet ganti, goude an Dasorc'hidigezh, hervez a lenner en Aviel Yann (XX-17)Ar Bibl latin, hini ar Vulgata, troet e latin gant Hieronimos diwar an henc'hresianeg.

 Ster ha troidigezhioù 
Μή μου ἅπτου mê mou haptou eo ar bomm er skrid henc'hresianek orin, ar pezh a dalvez kement ha diskrog diouzhin pe paouez a gregiñ ennonTouch Me Not, gant Gary F. Zeolla{,}}Greek Verbs.E latin eo un urzh en unander : Arabat dit stekiñ ouzhinBlog P/oésie.Diemglev zo e gwirionez war-sigur ster resis al lavarenn :
• ha da Vari Madalen hepken e vefe bet distaget, ar pezh a glotfe gant an teal a zo kustum er yezhoù semitek ?
• pe d'e heulierien e komzas Jezus-Krist, ar pezh a glotfe gant ar c'hwial ? Met n'eo ket al liester a zo nag er skrid henc'hresianeg nag er skrid latin.
Meur a droidigezh zo eta ; setu amañ un nebeud anezho :

 E brezhoneg 
 Ar Bibl, Guillaume Le Coat, 1897 (nevesaet gant Unvaniezh ar Bibl en Anjev, bloavezh ebet)Ar Bibl e brezhoneg : "Na stok ket ennon".
 World Bibles : "Na stok ket ennon".

 E galleg 
 Levr  Troidigezh  Bloavezh  Noli me tangere La BibleBibliothèque de Genève  Pierre de Vingles  1535  Ne me touche point Le Nouveau TestamentBibliothèque de Genève  Jean Calvin  1562  Ne me touche point La Bible, qui est toute la Saincte Escriture du Vieil & du Nouveau TestamentBibliothèque de Genève  Jean Calvin  1588  Ne me touche point Le Nouveau Testament de Notre Seigneur Jésus-ChristGallica Isaac Lemaistre de Sacy  1667  Ne me touchez pas Nouveau TestamentGoogle Books  Isaac de Beausobre & Jacques Lenfant  1718  Ne me touchez point Les ÉvangilesGoogle Books  Félicité Robert de Lamennais  1846  Ne me touchez point La Sainte BibleGoogle Books  Jean-Frédéric Osterwald  1847  Ne me touche point La Sainte BibleGoogle Books  David Martin  1859  Ne me touche point La Sainte BibleBibliQuest  John Nelson Darby  1872  Ne me touche pas Le Nouveau Testament de Notre Seigneur Jésus-ChristInternet Archive  Hugues Oltramare  1872  Ne me touche pas La Bible française de CalvinAmerican Libraries Jean Calvin 1897  Ne me touche point La Sainte BibleCatholique.org  Augustin Crampon  1923  Ne me touchez point La Sainte Bible commentée d'après la Vulgate et les textes originauxInternet Archive  Louis-Claude Fillion  1925  Ne me touche pas Traduction Œcuménique de la BibleAlliance biblique française (Labour a-stroll)  1976  Ne me retiens pas Bible de la liturgie catholiqueAssociation Épiscopale Liturgique pour les pays Francophones]</ref> || (Labour a-stroll) || 1980 || Cesse de me tenir|-
| Évangiles de l'ACÉBACInterbible|| Éditions Bellarmin || 1983 || Ne me retiens pas|-
| La Bible en français courant|| Société biblique française || 1997 || Ne me retiens pas|-
| Bible pastorale de MaredsousInformatique et Bible || Abbaye de Maredsous || 1998 || Ne me retiens pas|-
| Bible à la ColombeAlliance biblique française || American Bible Society || 2000 || Ne me touche pas|-
| La Nouvelle Bible SegondAlliance biblique française || Société biblique française || 2002 || Cesse de t'accrocher à moi|-
| La bible de JérusalemLa Bible de Jérusalem || Éditions du Cerf || 2003 || Ne me touche pas|-
| La Bible Parole de Vie<ref>[https://web.archive.org/web/20160304211725/http://lire.la-bible.net/index.php?reference=Jean%2020%3A1&versions%5B%5D=PDV Alliance biblique française  Aliance biblique française  2006  Ne me retiens pas La Bible King James françaiseKing James Française  Nadine Stratford  2006  Ne me touche pas La BibleLe Pacte Neuf  André Chouraqui  2007  Ne me touche pas

 Skrid ar Vulgata 
Setu amañ skrid latin ar Vulgata, hag un droidigezh vrezhonek anezhañ.
+ Arroudenn eus Aviel Yann, pennad XX : ar gwerzadoù 11-1811. Maria autem stabat ad monumentum foris plorans dum ergo fleret inclinavit se et prospexit in monumentumMet edo Mari er-maez e-kichen ar bez, o ouelañ dourek, hag en ur ouelañ e stouas evit gwelet diabarzh ar bez 12. et vidit duos angelos in albis sedentes unum ad caput et unum ad pedes ubi positum fuerat corpus Iesuha hi gwelet daou ael gwisket e gwenn, azezet an eil ouzh ar penn hag egile ouzh an treid el lec'h ma oa bet lakaet korf Jezuz. 13. dicunt ei illi mulier quid ploras dicit eis quia tulerunt Dominum meum et nescio ubi posuerunt eumHag i ha lavaret dezhi, "Maouez, petra zo kaoz dit da ouelañ ?" Hi a lavaras dezho, "Abalamour m'o deus kemeret ma Aotrou, ha n'ouzon ket pelec'h o deus e lakaet".14. hæc cum dixisset conversa est retrorsum et videt Iesum stantem et non sciebat quia Iesus estGoude bezañ lavaret kement-se e troas hag e welas Jezuz en e sav, ha ne ouie ket e oa Jezuz.15. dicit ei Iesus mulier quid ploras quem quaeris illa existimans quia hortulanus esset dicit ei domine si tu sustulisti eum dicito mihi ubi posuisti eum et ego eum tollamJezuz a lavaras dezhi, "Maouez, perak e ouelez ? Piv a glaskez ?" Hi, a soñje dezhi e oa-eñ al liorzhour, a lavaras dezhañ, "Aotrou, mard eo te en deus e gaset, lavar din pelec'h ec'h eus e lakaet, hag en e gemerin". 16. dicit ei Iesus Maria conversa illa dicit ei rabboni quod dicitur magisterJezuz a lavaras dezhi, "Mari". Hi a droas hag a lavaras dezhañ, "Rabboni", ar pezh a dalvez « Mestr ».17. dicit ei Iesus noli me tangere nondum enim ascendi ad Patrem meum vade autem ad fratres meos et dic eis ascendo ad Patrem meum et Patrem vestrum et Deum meum et Deum vestrumJezuz a lavaras dezhi, "Na stok ket ouzhin, rak n'on ket pignet davet ma Zad, met kae davet ma breudeur ha lavar dezho e pignan war-du ma Zad hag ho Tad ha ma Doue hag ho Toue". 18. venit Maria Magdalene adnuntians discipulis quia vidi Dominum et haec dixit mihiMont a reas Mari Madalen da gemenn d'an diskibien, "Gwelet em eus an Aotrou, ha setu ar pezh en deus lavaret din". 

 Noli me tangere en arz 
Meur a arzour zo bet awenet gant an darvoudenn a zo kontet en Aviel Yann :
 Mestr an Dasorc'hidigezh, ul livour italian dizanv eus skol Rimini, a labouras etre 1300 ha 1350 — Mirdi ar Vatikan
 Duccio di Buoninsegna (~1255-1319), livour italian — Museo dell'Opera Metropolitana del Duomo, Siena (~1310)
 Giotto di Bondone (1267-1337, livour ha kizellour italian — Cappella Scrovegni, Padova ha penniliz San Francesco Assisi (1320)
 Fra Angelico (~1400-1455), livour italian — Kouent San Marco, Firenze (~1441)
 Hans Memling (~1437-1494), livour alaman — Alte Pinakothek, München (1480)
 Martin Schongauer (~1450-1491), livour hag engraver elzasat — Mirdi Unterlinden, Colmar (1473)
 Bramantino (~1450-~1530, livour italian — Pinacoteca del Castello Sforzesco, Milano (~1507)
 Tilman Riemenschneider (~1460-1531), kizellour alaman — Staatliche Museum, Berlin (1490-1492)
 Jacob Cornelisz van Oostsanen (kent 1470-1533), livour hag engraver flandrezat — Museumlandschaft Hessen, Kassel (1507)
 Hans Baldung (~1484-1545), livour hag engraver alaman — Hessisches Landesmuseum, Darmstadt (1539)
 Andrea del Sarto (1486-1531), livour italian — San Salvi Museo, Firenze (~1510)
 Tizian (1488-1576), livour italian — National Gallery, Londrez (~1514)
 Antonio da Correggio (~1489-1534), livour italian — Museo del Prado, Madrid (~1525)
 Hans Holbein ar Yaouankañ (1497-1543), livour hag engraver alaman — Royal Collection - Hampton Court, Londrez (1524)
 Agnolo Bronzino (1503-1572), livour italian — Casa Buonarroti, Firenze (1531)
 Lambert Sustris (~1515~1590), livour flandrezat — Musée des Beaux-Arts, Lille (etre 1548 ha 1553)
 Paolo Veronese (1528-1588), livour italian — Musée des Beaux-Arts, Grenoble (~1580)
 Federico Barocci (1535-1612), livour italian — Alte Pinakothek, München (1590), hag Ofisoù Firenze (1590)
 Giovanni Paolo Lomazzo (1538-1592), livour italian — Pinacoteca Civica, Venezia (1568)
 Lavinia Fontana (1552-1614), livourez italian —, Galleria degli Uffizi, Firenze (1581)
 Pieter Brueghel yaouank (1565-1636), livour brabantat — Musée historique lorrain, Nancy (1630)
 Battistello Caracciolo (1578-1635), livour italian — Museo Civico, Prato (~1620)
 Nicolas Poussin (1594-1665), livour gall — Museo del Prado, Madrid (1653)
 Gian Lorenzo Bernini (1598-1680), livour ha kizeller italian — Iliz Santi Domenico e Sisto, Roma (1649 ; gant Bernini e voe treset ar c'hizelladur Noli me tangere, hogen gant e zeskard E. Antonio Raggi e voe graet al labourSanti Domenico e Sisto.)
 Jan Brueghel yaouank (1601-1678), livour flamank — Musée des Beaux-Arts, Nancy (~1620)
 Alonso Cano (1601-1667), livour ha kizellour spagnol — Szépmûvészeti Múzeum, Budapest (~1640)
 Laurent de La Hyre (1606-1656), livour gall — Mirdi an Arzoù-Kaer, Grenoble (1656)
 Eustache Le Sueur (1616-1655), livour gall — Mirdi al Louvre, Pariz (1651)
 Gregorio de Ferrari (~1647-1726), livour italian — Galleria di Palazzo Bianco, Genova (~1685)
 William Etty (1787-1849), livour saoz — Tate Gallery, London (1834) 
 Aleksandr Andreyevitch Ivanov (1806-1858), livour rus — Русский музей (ar Mirdi Rusian"), Sant-Petersbourg (1835)
 Maurice Denis (1870-1943, livour hag engraver gall — (1895-1896, Musée du Prieuré, Saint-Germain-en-Laye (1896)

Livadurioù

Lennegezh
Noli me tangere, romant spagnolek gant ar skrivagner filipinat José Rizal e 1887.
Noli me tangere, sonedenn svedek gant Carl Johan Gustaf Snoilsky (1841–1903).

 Sterioù deveret Noli me tangere 
Meur a dra zo bet anvet diwar an droidigezh Na stok ket ouzhin.
 Anv ur blantenn, Impatiens noli-tangere, a vann hec'h hadoù pa vez stoket outi.
 Anv ul loen, ar fasm ("bazh-an-diaoul") Epidares nolimetangere, a ya e darsonn p'en em sant an arvarEpidares nolimetangere.
 Anv ur c'hleñved, Noli me tangere, a zo un angreizh kroc'henel a vez gwashaet gant forzh pe antred a lakaer warnañGeriadur galleg Le Robert.

Banniel
E 1861 e voe graet ur banniel nevez da Alabama, ha war an tu gin e oa skrivet Noli me tangere dindan ur barr kotoñs.

 Levrlennadur 
 Marianne Alphant & Daniel Arasse & Guy Lafon : L'apparition à Marie-Madeleine, Desclée de Brouwer, 2001, 125 pajenn 

 Liammoù diavaez 
  Mari Madalen:  Perak e c'houlennas Jezuz diganti choù hep stekiñ outañ?
  Noli me tangere en arz
 Daveennoù 

Rummad:Lavaroù latin
Rummad:Jezuz el livadurioù
Rummad:Vulgat