Fritz Bleyl

Hilmar Friedrich Wilhelm Bleyl, anvet gant an anv Fritz Bleyl, (8 a viz Here 1880 e Zwickau - 19 a viz Eost 1966 e Bad Iburg) a oa ul livour alaman ezel eus luskad en eztaolouriezh hag ivez unan eus pevar c'hrouer Die Brücke. Sevel a reas meur a skritell evit ar strollad, hag an hini gentañ a savas a voe berzet gant ar polis. Kuitaat a reas Die Brücke goude daou vloaz ha ne reas tamm diskouezadeg ebet goude-se. 

Buhez hag oberenn
Fritz Bleyl a voe ganet e Zwickau hag e kasas e yaouankiz e rannvro Erzgebirge. E 1901 e krogas gant studioù arkitektoureiezh e "Königliche
Technische Hochschule" (skol-veur teknik) Dresden evel ma felle d'e dud, daoust ma felle dezhañ dont da vezañ livour."Fritz Bleyl (1880-1966)", Brücke Museum. 
Eno e teuas da vezañ mignon da Ernst Ludwig Kirchnerl. Divizout a raent war an arzoù hag e studijont ivez an natur. Boutin e oa o mennozhioù war veur a dachenn."Kirchner - Expressionism and the city", Royal Academy, 2003.
E 1905 e voe savet Die Brücke (ar pont) gant Bleyl, Kirchner, ha daou studier all : Karl Schmidt-Rottluff hag Erich Heckel. Fellout a rae dezho tremen dreist d'an arz akademek hengounel ha kavout un doare nevez da ezteurel hag a vefe evel ur pont etre an amzer-dremenet hag an amzer-vremañ (sed orin an anv). Dedennet e oant gant arzourien an amzer-dremenet evel Albrecht Dürer, Matthias Grünewald ha Lucas Cranach gozh, koulz ha gant luskadoù rakward etrebroadel o amzer. Da ziskouez o liamm ouzh arz Alamagn e stagjont en-dro gant teknikoù kozh evel ar c'hoadengraviñ. 

Bras e voe levezon Die Brücke war red istor an arzoù en  kantved, ha diwarnañ e tiwanas an eztaolouriezh."The Artists' Association 'Brücke'", Brücke Museum. Bodet e veze ar strollad e stal-labour Kirchner, hag a oa bet ur gigerezh a-raok.

Stal-labour Kirchner a zeuas da vezañ ul lec'h ma veze diskaret ar boazioù sokial : darrempredoù-korf dibad a veze, hag alies e veze an dud en o noazh. Aozet e veze prantadoù tresañ tud en o noazh ma kemer eperzh holl izili ar strollad. N'eo ket patromoù a-vicher a zeue, met tud a anavezent : an drummded eo a glaskent. Bleyl a venegas ur plac'h 15 vloaz anvet Isabella, hag a oa amezegez dezho evel "un den buhezek, laouen ha krofet-brav, hep an distummadurioù degaset gant giz ar gwiskañ  rokedennoù. Klotañ a rae mat-tre gant hon ezhommoù arzel."Simmons, Sherwin. "Ernst Kirchner's Streetwalkers: Art, Luxury, and Immorality in Berlin, 1913-16", The Art Bulletin, miz Meurzh 2000, in findarticles.com. 

Savet e voe ur manifesto (savet gant Kirchner dreist-holl) gant ar strollad. Engravet e voe er c'hoad. Ennañ ec'h embannent e oa ur remziad nevez "a felle dezhañ bezañ dieub en e arz hag en e vuhez, distag diouzh an nerzhioù kozh ha diazezet." 

E miz Gwengolo hag e miz Here 1906 e voe aozet diskouezadeg kentañ ar strollad e diskouezva K.F.M. Seifert and Co. e Dresden. Merc'hed en o noazh eo a oa an tem pennañ. 
Bleyl a grouas skritell an diskouezadeg. A-fet stumm e tenn d'an arz japanat anvet Ukiyo-e ha gwall zisheñvel e oa diouzh skritell Trede diskouezadeg an arzoù pleustrek (digoret pevar miz a-raok e Dresden) alaman bet savet gant Otto Gussmann. Skritell Bleyl a voe berzet gant ar polis (mellad 184 kod broadel ar pornografiezh) pegwir e oa, hervez ar polis, diskouezet blev gaol ar vaouez er skeud e traoñ he c'hof.

E 1905 ec'h echuas Bleyl gant e studioù er skol-veur hag er bloaz goude e krogas da gelenn e Bauschule (skol architektouriezh) Freiberg (Saks). E 1907 e timezas hag e kuitaas Die Brücke. Max Pechstein hag Otto Mueller a gemeras e blas.

E 1916 ec'h echuas gant e gounskrid hag e veajas da Italia ha d'an Alpoù. E-pad ar peurrest eus e vuhez e kelennas hag e labouras evel arkitektour. Kenderc'hel a reas ivez da livañ met ne voe ket diskouezet e oberennoù. Meur a wech e tilojas, hag edo o chom e Rostock, Neukölln (Berlin) hag e Brandenburg.

Diskouezadegoù
Oberennoù Fritz Bleyl a voe diskouezet en diskouezadegoù da-heul.Roller, Dianne Roller. "Die Brucke Data", University of Kentucky, 23 Meurzh 2006. Evel ma lenner e-barzh Brücke: El Nacimiento del Expresionismo Alemán. Gant izili Die Brücke e veze aozet diskouezadegoù a gêr da gêr, da lavaret eo e veze diskouezet ar memes oberennoù e meur a lec'h.
I Dastumad engravadurioù, Kunsthalle Beyer & Sohn gallery, Leipzig, miz Du 1905
Miz Even 1906, August Dörbant Art Salon, Braunschweig
I Dastumad engravadurioù 1906–1907, Georg Hulbe Kunstgewerbehaus, Hamburg, miz Gwengolo 1906 
Labouradeg gleuzeur Seifert, Dresden-Löbtau, 24 a viz Gwengolo- dibenn miz Here 1906 	
I Dastumad engravadurioù 1906–1907, diskouezva Katharinenhof, Frankfurt am Main, miz Du 1906 
II Dastumad engravadurioù 1906–19076, Städtische Vorbildersammlung, Chemnitz, miz Kerzu 1906
Seifert Lamp Factory, Dresden-Löbtau, 3 December – end January 1907 
I Dastumad engravadurioù 1906–1907, Friedrich Cohen Art Salon, Bonn, miz C'hwevrer 1907 
II Dastumad engravadurioù 1906–1907, Zwickau Kunstverein, Zwickau, miz Genver-miz C'hwevrer 1907
I Dastumad engravadurioù 1906–1907, Wilhelm Werner Art Salon, Göttingen, miz Meurzh- miz Ebrel 1907	
II Dastumad engravadurioù 1906–1907, Otto Fischer Art Salon, Bielefeld, miz Meurzh 1905 
II Dastumad engravadurioù 1906–1907, Düsseldorf Städtische Kunsthalle, Düsseldorf, miz Ebrel 1907 	
I Dastumad engravadurioù 1906–1907, Leopold-Hoesch-Museum, Düren, miz Even 1907 	
II Dastumad engravadurioù 1906–1907, Heidelberg Kunstverein, Heidelberg, miz Even 1907 
II Diskouezadeg livadurioù hag engravadurioù, Flensburg Gewerbemuseum, Flensburg, miz Even 1907 
II Dastumad engravadurioù 1906–1907, Würrtemberg Kunstverein, Stuttgart, miz Gouere 1907	
I Dastumad engravadurioù 1906–1907, Pfälzischer Kunstverein, Speyer, miz Eost 1907 
II Diskouezadeg livadurioù hag engravadurioù, Clematis Art Salon, Hamburg, July – miz Eost 1907 
II Diskouezadeg livadurioù hag engravadurioù, Emil Richter Art Salon, Dresden, miz Gwengolo 1907 	
I Dastumad engravadurioù 1906–1907, XV Kunstverein Exhibition, Rosenheim, miz Here 1907 
II Diskouezadeg livadurioù hag engravadurioù, Kaiser Wilhelm Museum, Magdeburg, miz Here 1907

Notennoù

Rummad:Ganedigezhioù 1880
Rummad:Marvioù 1966
Rummad:Livourien alaman an XXvet kantved
Rummad:Eztaolouriezh