Sachsenhausen (kamp-kreizennañ)

Sachsenhausen a oa ur c'hamp-kreizennañ nazi savet e 1935, tregont km e norzh ac'hann da Verlin. Kemer a reas plas hini Orianenburg a oa bet digoret e 1933 ha serret e 1935. Ne voe ket bac'het kalz Yuzevien er c'hamp met kentoc'h prizonidi bolitikel a bep seurt broadelezhioù. Etre 1936 ha 1945 e voe bac'het ennañ war-dro 200 000 den ha 100 000 a varvas ennañ. E miz Eost 1941 e voe lazhet ennañ ouzhpenn 13 000 prizoniad brezel soviet. C'hwec'h kant hektar e oa gorread ar c'hamp, hiziv an deiz eo bet lakaet da lec'h-koun (Gedenkstätte).

 Ouzhpenn al logelloù boutin e oa re all ma veze bac'het an tud brudet enne. E-touez an dud brudet a voe bac'het e Sachsenhausen e voe :
 Stepan Bandera, politikour ukrainat,
 Salah Bouchafa, stourmer aljeriat,
 Iakov Djougachvili, mab henañ Jozef Stalin,
 Herschel Grynszpan, muntrer Ernst vom Rath,
 Francisco Largo Caballero, bet e penn gouarnamant Republik Spagn e penn-kentañ ar brezel diabarzh,
 Georges Mandel, politikour gall,
 Paul Reynaud, politikour gall,
 Fritz Thyssen, embreger alaman,
 Kurt von Schuschnigg, bet kañseller Aostria.

180px|thumb|Heinrich Himmler (Reichsführer SS) o weladenniñ kamp Sachsenhausen e 1936
E kamp Sachsenhausen e voe staliet ensellerezh kreiz SS hag ennañ e voe arnodet an teknikoù peurlazhañ a-raok o implijout e kampoù all.

Lakaet e veze ar brizonidi da labourat e diavaez ar c'hamp, e kampoù bihanoc'h anvet kommandos. Ouzhpenn bezañ lakaet da labourat er c'hoad e vezent lakaet da dresañ armoù. Ur stal-labour aozañ moneiz faos a voe savet ennañ ivez, e-tro pemzek million a lurioù saoz a voe produet. 

Dieubet e voe prizonidi ar c'hamp gant an Arme Ruz e fin miz Ebrel 1945. Ennañ e chome war-dro 3 000 prizoniad (an hanter anezho a oa maouezed). Implijet e voe ar c'hamp gant Soviediz etre 1945 ha 1950. Ennañ e voe bac'het neuze fonksionerien nazi hag enepkomunourien. Soñjal a reer e varvas 12 000 den ennañ d'ar mare-se abalamour d'an doareoù bac'hañ ha da gleñvedoù-red. 

 Gwelout ivez 
 Roll kampoù-bac’h an nazied

 Liammoù diavaez 
 Kevredigezh prizonidi ar c'hamp
 Kamp Sachsenhause e lec'hienn jewishgen.org
 Lec'hienn Mirdi kamp Sachsenhausen en Oranienburg

Rummad:Eil Brezel-bed
Rummad:Kampoù-bac'hañ an Eil Brezel-bed
Rummad:Mirdioù an Holokost