Notenn sonerezh

Un notenn a lavarer, pa gomzer eus sonerezh, da envel un arouez a implijer da skeudenniñ uhelder ha padelezh keñverel ur son, pe uhelder ar son e-unan. 

 Arouezioù solferezh
E solferezh e notenner an notennoù sonerezh war ur skrid-sonerezh a vo lennet gant ar sonerien. Pevar ferzh o deus an notennoù : padelezh, uhelder, nerzhenn ha sonliv. 
Gant un notenn ec'h arouezier he fadelezh (perzh a-blaen ar solferezh) hag he flas
er regenneg (perzh sonn).

an notennoù

 Frekañs 
Kement son (pe notenn) en deus ur frekañs diazez a glot gant e uhelder. 
Ma vez div notenn gant frekañsoù-diazez o ratio kevatal da zaou (an hanter, an doubl, pe ar pevarc'hement) e vo damheñvel o sonioù. Sed penaos e renker an notennoù-se er memes rummad uhelder. 
E sonerezh broioù ar C'hornôg e ranner an uhelder e seizh notenn : do, re, mi, fa, sol, la ha si. An esaouenn etre daou uhelder (frekañs an eil o talvezout an doubl pe an hanter eus egile) a zo anvet eizhvedell. A-benn gouzout an diforc'h etre div notenn gant ar memes anv e div eizhvedell disheñvel e niverenner an eizhvedelloù, hag an niverenn a vez roet d'an notennoù. Da skouer «La3» (pe A4), he frekañs o vezañ 440Hz. Gant ur bondoner e c'haller kaout ar frekañs-se. 

Ar formulenn o vezañ : . Gant  o vezañ 12 gwrizienn daou ha  an niver a hanterdonennoù a-us an notenn-loc'hañ . Merzout a reer e kresk ar frekañs en u doare mentoniel keñveriet gant an notennoù. 

+ Frekañs ar saviedoù  Notenn\eizhvedell 0 1 2 3 4 5 6 7 Do32,70Hz65,41Hz130,81Hz261,63Hz523,25Hz1046,50Hz2093,00Hz4186,01Hz Do♯34,65Hz69,30Hz138,59Hz277,18Hz554,37Hz1108,73Hz2217,46Hz4434,92Hz Re36,71Hz73,42Hz146,83Hz293,66Hz587,33Hz1174,66Hz2349,32Hz4698,64Hz Re♯38,89Hz77,78Hz155,56Hz311,13Hz622,25Hz1244,51Hz2489,02Hz4978,03Hz Mi41,20Hz82,41Hz164,81Hz329,63Hz659,26Hz1318,51Hz2637,02Hz5274,04Hz Fa43,65Hz87,31Hz174,61Hz349,23Hz698,46Hz1396,91Hz2793,83Hz5587,65Hz Fa♯46,25Hz92,50Hz185,00Hz369,99Hz739,99Hz1479,98Hz2959,96Hz5919,91Hz Sol49,00Hz98,00Hz196,00Hz392,00Hz783,99Hz1567,98Hz3135,96Hz6271,93Hz Sol♯51,91Hz103,83Hz207,65Hz415,30Hz830,61Hz1661,22Hz3322,44Hz6644,88Hz La55,00Hz110,00Hz220,00Hz440,00Hz880,00Hz1760,00Hz3520,00Hz7040,00Hz La♯58,27Hz116,54Hz233,08Hz466,16Hz932,33Hz1864,66Hz3729,31Hz7458,62Hz Si61,74Hz123,47Hz246,94Hz493,88Hz987,77Hz1975,53Hz3951,07Hz7902,13Hz

 Derezioù ha skeulioù sonerezh 
E sonerezh e reer gant ar ger derez, a dalvez d'an uhelder en ur skeul resis. Meur a zoare a zo da zibab frekañs an notennoù en un eizhvedell. Dibab ar skeulioù a zo stag ouzh ar mare, ar binvioù-sonerezh hag an doare sonerezh.
Diouzh ar skeul dibabet e vo skeulennoù disheñvel. Er sonerezh klasel e reer gant div skeul : ar skeul gromatek hag an hini diatonek.

 Anvioù 
E sonerezh broioù ar C'hornôg e reer gant daou zoare da envel an notennoù :
 ut, re, mi, fa, sol, la ("si" a voe ouzhpennet diwezhatoc'h), krouet gant Guido Arezzo en  kantved, hag implijet e su Europa. 
ut = do, implijet dreist-holl pa gomzer eus alc'hwezioù, ton…A (la), B (si), C (do), D (re), E (mi), F (fa) ha G (sol), diwar hêrezh Gres an Henamzer, hag a vez implijet er broioù saoznek ha german. 
 Er Rouantelezh-Unanet, B =  si (B minor = Si leiañ pe B♭ major = Si♭ muiañ).
 En Alamagn, B = si ♭ ha H = si ♮ (b-Moll = Si ♭ leiañ pe H-Dur = Si muiañ).

E diavaez broioù ar C'hornôg eo bet dibabet an daou zoare meneget a-us, met e broioù' zo ez eus bet miret doareoù dibar. En India e vez implijet svara. Seizh svara a zo : स Sa, रे Ré, ग Ga, म Ma, प Pa, ध Dha, नि Ni''.

Rummad:Damkaniezh ar sonerezh