Chavela Vargas

Isabel Vargas Lizano, pe María Isabel Anita Carmen de Jesús Vargas Lizano, anavezet evel Chavela Vargas, ganet d'ar 17 a viz Ebrel 1919 e San Joaquín de Flores, e proviñs Heredia, e Costa Rica, ha marvet d'ar 5 a viz Eost 2012 e Cuernavaca (Mec'hiko), zo ur ganerez vec'hikan, bet o chom e kêr Mec'hiko e-pad ouzhpenn 70 vloaz. Gwelet eo evel unan eus pennkanerezed ar sonerezh ranchera, un doare ma ne glever nemet gwazed peurvuiañ o kanañ diwar-benn o c'hoant-plac'h. 

 He buhez 
Tec'het e oa eus Costa Rica pa oa 17 vloaz ORDAZ Pablo, Chavela Vargas: “Así me voy a morir,libre, sin yugos”, El Pais Internacional (lennet d'ar 06/02/2026) ha kemer a reas ar vroadelezh vec'hikan goude-se. 

Kanañ a rae er straedoù, gwisket evel ur paotr, bepred gant ur poncho ruz hag ur bistolenn, o vutunat hag o lonkañ evel ur paotr. Da 30 vloaz e teuas da vezañ kanerez a vicher, skoazellet gant ar sonaozour José Alfredo Jiménez. E 1961 e reas hec'h albom kentañ, ha goude e reas ouzhpenn pevar-ugent all. E dibenn ar bloavezhioù 1970 e paouezas da ganañ, met adkregiñ a reas e 1991.

Er bloaz 2000 e tisklêrias d'ar skinwel kolombian e oa gwerc'hez ha lesbianez, ha n'he devoa ket kousket gant paotr ebet biskoazh.
En 2004, da 85 bloaz, e reas ar bladenn En Carnegie Hall. E 2009, da geñver he 90 bloaz, anvet e voe da geodedourez illur gant Gouarnamant kêr Vec'hiko. En deiz-se e oa en-dro dezhi tud evel ar ganerez-sonaozourez Julieta Venegas, ar ganerez Eugenia León, ar skrivagner Carlos Monsiváis, ar gazetennerez Carmen Aristegui, hag he mignoned Joaquín Sabina ha Pedro Almodóvar. E miz Ebrel 2010, da 91 vloaz, ec'h embannas ar bladenn POR MI CULPA, ma kane gant mignoned dezhi, Eugenia León, Lila Downs, Joaquín Sabina, La Negra Chagra ha Mario Ávila.

Un darempred kuzh he dije bet gant Frida Kahlo, a oa dimezet d'al livour Diego Rivera. 

 Filmoù 
 E Frida, gant Julie Taymor, e kan La llorona ha Paloma negra. 
 E Babel , gant Alejandro González Iñárritu, e kan Tú me acostumbraste, ur bolero savet gant Frank Domínguez.


 Pladennoù 
 El Corrido Hablado
  Piensa en mí , 1991
 Boleros, 1991
 Kenlabour er film Kika gant : "Luz de luna", 1993
 Sentimiento de México (vol. 1), 1995
 De México y del mundo, 1995
 Le canta a México, 1995
 Er film La flor de mi secreto e kan "En el último trago", 1995
 Volver, volver, 1996
 Dos, 1996
 Grandes momentos, 1996
 Macorina, 1996
 Er film Carne trémula e kan "Somos", 1997
 Colección de oro, 1999
 Con la rondalla del amor de Saltillo, 2000
 Para perder la cabeza, 2000
 Las 15 grandes de Chavela Vargas, 2000
 La dama del poncho rojo, 2001
 Grandes éxitos, 2002
 Para toda la vida, 2002
 Discografía básica, 2002
 Antología, 2004
 Somos, 2004
 Chavela Vargas, 2004
 En Carnegie Hall, 2004
 La llorona, 2004. Gwelout ar pennad La llorona. 
 E Babel e kan Tú me acostumbraste, 2006
 Cupaima, 2007
 ¡Por mi culpa!, 2010
 Mis Tesoros, 2013. Div bladenn CD embannet e Spagn.

Diwar he fenn
Dezhi eo bet savet ar ganaouenn Por el bulevar de los sueños rotos gant Joaquín Sabina hag Álvaro Urquijo.

 Pennadoù kar 
 José Alfredo Jiménez
 Javier Solís
 Jorge Negrete
 Pedro Infante
 Antonio Aguilar
 Lucha Reyes
 Vicente Fernández
 Rocío Dúrcal
 Lola Beltrán
 Alejandro Fernández
 Pepe Aguilar
 Juan Gabriel
 Pedro Fernández (cantante)

 Liammoù diavaez 
 Pennad diwar-benn he marv e-barzh Le Monde
 O kanañ Paloma negra
 O kanañ ar ganaouenn En El Último Trago‎''
 O kanañ un toullad kanaouennoù

 Daveennoù 

Rummad:Kanerezed Mec'hiko
Rummad:Tud Costa Rica
Rummad:Ganedigezhioù 1919
Rummad:Marvioù 2012
Rummad:Kanerezed spagnolek