Oktoberfest

Oktoberfest a zo ur fest 16 devezh-pad a vez aozet e München hag en Hannover en Alamagn. Hini München eo an hini vrudetañ. Oktoberfestoù a vez aozet ivez e Kitchener (Ontario, Kanada), Blumenau (Brazil) hag e Cincinnati (Ohio, SUA). Abaoe 1872 e vez aozet e miz Gwengolo hag ec'h echu e-pad dibenn-sizhun kentañ miz Here. Abaoe m'eo bet krouet e 1810 eo bet nullet 24 gwech abalamour d'a gleñvedoù-red pe d'ar brezelioù. Aozet e vez war un dachenn anvet Theresienwiese, anvet ivez die Wiese, pe c'hoazh die Wiesn en alamaneg Bavaria, ar pezh a dalvez an dachenn. Da Vünchen e teu 6 milion a dud, da lavaret eo ez eo fest vrasañ ar bed. Bepred e krog gant un dibunadeg ma wisk ar baotred hag ar merc'hed dilhad hengounel Bavaria : Lederhosen gwisket gant ar baotred, ha Dirndl gwisket gant ar merc'hed.

 Mont en-dro 
Ur fest poblek ha hengounel eus Bavaria eo Oktoberfest, ma teu familhoù en o fezh. Gwerzhet e vez bier e teltennoù kinklet ha savet a-ratozh, hag ivez er Biergarten tro-war-dro. Servijet e vez ar banneoù bier e chopinoù 1 litrad anvet Maß (nemet ar bier gwenn (Weißbier) : 0,5 litrad). Ouzhpenn evañ e vez kinniget boued a bep seurt : kig-yar, kig-moc'h rostet (Schweinsbraten ha Haxn), krazadennoù pesked (Steckerlfisch), silzig, pretzel, malachoù avaloù-douar pe bara (Knödeln), toazennoù gant fourmaj (Käsespätzle), gwastilli avaloù-douar (Reiberdatschi), kaol (Sauerkraut, Rotkraut) ha meuzioù arouezius eus Bavaria evel Obatzda (ur meskaj amann ha fourmaj druz ha leun a spisoù) ha Weisswurst (silzig gwenn). 
Kezeg-koad a zo ivez, ha lazioù-seniñ a ginnig tonioù bavarian hengounel hag ivez sonerezh etrebroadel.

 Istor 
An Oktoberfest kentañ a voe aozet d'an 12 a viz Here 1810, pa zivizas ar roue Loeiz Iañ Bavaria hag e wreg Therese Sachsen-Hildburghausen aozañ ur redadeg kezeg. Diwar hec'h anv e teu anv an dachenn. Berzh bras a voe graet gant ar fest, ha divizet e voe neuze kenderc'hel d'hec'h aozañ. Diskouezadegoù labour-douar a voe aozet ivez, bep 3 bloaz.
E 1850 e voe savet an delwenn anvet Bavaria war an dachenn gant Ludwig Michael Schwanthaler ha Leo von Klenze. E 1901 e voe staliet tredan war an dachenn. E 1903 e voe staliet teltennoù bras e-lec'h ar standoù a veze implijet betek-henn.
E 1950 e voe kroget gant hengoun an daouzek tenn kanol. Maer München a rank neuze evañ ar banne bier kentañ servijet war an dachenn, ha lavarout : « O' zapft is! », (da lavaret eo servijet eo ar banne bier) ha neuze ez eo aotreet gwerzhañ bier war an dachenn. 
E 1960 e voe paouezet gant ar redadeg kezeg. 
E 1980 e voe lazhet 13 den ha gloazet 200 den abalamour d'ur gwalldaol. 
 Sifroù Oktoberfest 2007 
 Gorread an dachenn 0.42 km² 
 Niver a gadorioù : e-tro 100 000 
 Gweladennerien : 6,2 milion 
 Bier: war-dro 6 940 600 litrad (126 900 litrad evajoù hep alkool) 
 Gwin : 79 624 litrad
 Gwin eonennek : 32 047 litrad 
 Kafe, te: 222 725 litrad
 Dour, dour pik-pik: 909 765 ½ litrad 
 Kig-yar: 521 872 tamm 
 Silzig kig-moc'h: 142 253 re 
 Pesk: 38 650 kg 
 Jaritelloù moc'h: 58 446 tamm
 Kig-ejen: 104 zamm
 Tredan : 2,8 milion kWh 
 Gaz : war-dro 205 000 m³ 
 Dour : war-dro 90 000 m³ 
 Privezioù : war-dro 980 anezho ma c'haller azezañ, ouzhpenn 878 metrad staotlec'h ha 17 anezho evit an dud nammet 
 Pellgomzer: 83
 Kollet : war-dro 4000 tra, en o zouez 260 re lunedoù, 200 pellgomzer-hezoug, gwalennoù ha zoken flac'hioùhttps://web.archive.org/web/20090525100610/http://www.muenchen.de/Rathaus/tourist_office/oktobfest/126031/oktoberfest_Zahlen_Statistiken.html.

 An teltennoù pennañ 
14 teltenn bennañ a zo en Oktoberfest.

 Anv  Breserezh Azezennoù diabarzh  diavaez Hippodrom  Spaten-Franziskaner-Bräu  3 200  1 000 Armbrustschützenzelt  Paulaner  5 839  1 600 Hofbräu-Festzelt  Hofbräu München  6 896  3 622 Hacker-Festzelt  Hacker-Pschorr  6 900  2 400 Schottenhamel  Spaten-Franziskaner-Bräu  6 000  4 000 Winzerer Fähndl  Paulaner  8 450  2 450 Schützen-Festhalle  Löwenbräu  4 442  0 Käfers Wiesen Schänke  Paulaner  1 000  1 900 Weinzelt  Nymphenburger Sekt  1 300 600 Paulaner Weißbier Löwenbräu-Festhalle  Löwenbräu  5 700  2 800 Bräurosl  Hacker-Pschorr  6 000  2 200 Augustiner-Festhalle  Augustiner Bräu  6 000  2 500 Ochsenbraterei  Spaten  5 900  1 500 Fischer Vroni  Augustiner  2 695  700
 Skeudennaoueg 

 Notennoù 

 Liammoù diavaez 
 Lec'hienn ofisiel


Rummad:Festoù
Rummad:Bavaria
Rummad:München
Rummad:Alamagn
Rummad:Bier