Benjamin Péret

Benjamin Péret (4 a viz Gouere 1899 e Reudied- 18 a viz Gwengolo 1959 e Pariz) a oa ur skrivagner dreistrealour. 

 E vuhez
Ganet e voe Benjamin Péret e Reudied e 1899. Ur skoliad diaes da vestroniañ e voe. Da 14 vloaz e heulias kentelioù tresañ teknek. Enrollañ a reas en arme e 1917, e-pad ar Brezel bed kentañ. Rediet e voe d'en ober abalamour d'e vamm. En em gavout a reas e Salonik met kouezhañ a reas klañv, neuze ec'h echuas ar brezel el Lorraine. E 1920 en em gavas e Pariz hag e kemeras perzh en abadennoù aozet gant izili dada. D'an 13 a viz Mae 1921 e kemeras perzh er prosez a-enep da Maurice Barrès. Perzh a soudard dianv a voe c'hoariet gant Péret. Er memes bloavezh e lakaas embann Le Passager du Transatlantique. Er goañv 1922 e kuitaas dada hag e krouas ar gelaouenn Littérature gant André Breton, Paul Eluard ha Louis Aragon. E 1923 e lakaas embann Au 12 du Boulevard Saint-Germain, ur gontadenn skeudennet gant un dresadenn gant Max Ernst. Eus miz Kerzu 1924 betek miz Gouere 1925 e voe e karg eus ar gelaouenn La Révolution surréaliste. E 1925 e lakaas embann 152 proverbes remis au goût du jour, gant sikour Paul Eluard. E 1927 e teuas da vezañ eus ar strollad komunour, hag e timezas gant ar ganourez vrazilian Elsie Houston. Er memes bloavezh e tarempredas Yves Tanguy ha Jacques Prévert er ranndi feurmet dezho gant Marcel Duhamel. Etre 1929 ha 1931 edo o chom e Brazil, hag ezel e voe eus ar gevre komunour. Toull-bac'het e voe abalamour d'e vennozhioù politikel. E 1931 e c'hanas e vab, Geyser e anv, ha skarzhet e voe Péret eus Brazil. Degouezhet e Pariz, e kemeras perzh en holl oberoù dreistrealour a voe aozet. E 1935 ec'h emezelas er strollad Contre-Attaque bet krouet gant Georges Bataille ha Boris Souvarin. Ur strollad a-enep d'ar stalinouriezh ha d'ar faskouriezh e oa. E 1936 ez eas da Spagn. Eno e kejas gant al livourez Remedios Varo, hag a zeuas da vezañ e geneilez. Péret a labouras evit skingomz POUM, hag ez eas da vrezeliñ war dalbenn Aragón. E 1937 e voe ezel eus steudad Durruti, hag e dibenn ar bloavezh-se e tistroas da Bariz. E 1938 edo o chom e Mec'hiko e-pad ur pennad, hag e teuas da vezañ ezel eus FIARI, ur strollad bet savet gant André Breton ha Leon Trotski. E miz C'hwevrer 1940 e voe engalvet ha kaset da Naoned. Harzet e voe e miz Mae abalamour d'e obereoù politikel, ha bac'het e toull-bac'h Roazhon betek an 22 a viz Gouere. Dre guzh e teuas a-benn da dizhout Marsilha e dibenn 1940. E 1941 e voe nac'het outañ bezañ degemeret er Stadoù-Unanet abalamour d' e vennozhioù politikel, ha dont a reas a-benn da vont war-du Mec'hiko.

Eno e labouras gant Natalia Sedova, ha tud all en doa kejet ganto e-pad brezel Spagn. E 1943 e varvas e wreg, ha neuze e timezas gant Remedios Varo. E 1945 e lakaas embann Le Déshonneur des poètes. Kuitaat a reas ar IV Etrevroadel e 1946, peogwir e kave e oa re zous mennozhioù ar strollad. E 1948 e tistroas da Bariz, ha difazier en un ti-moullañ e voe. A-hed ar bloavezhioù 1950 e kemeras perzh e meur a gazetenn hag e skrivas meur a levr. Mervel a reas d'an 18 a viz Kerzu 1959 abalamour d'un tromboz en aortenn.

 E oberenn
 Le Passager du transatlantique (1921)
 152 Proverbes mis au goût du jour, gant Paul Éluard (1925)
 Dormir, dormir dans les pierres (1927)
 Le Grand Jeu (1928)
 De derrière les fagots (1934)
 Je sublime (1936)
 Je ne mange pas de ce pain-là (1936)
 Le Déshonneur des poètes (1945) 
 Dernier malheur dernière chance (1945)
 Un point c'est tout (1946)
 Air mexicain (1952)
 Testenn ar film film L'invention du monde sevenet gant Michel Zimbacca, asambles gant Jean-Louis Bédouin (1952)
 Le Livre de Chilam Balam de Chumayel (1955)
 Anthologie de l’amour sublime (1956)
 Gigot, sa vie, son œuvre (1957)
 Anthologie des mythes, légendes et contes populaires d’Amérique (1960)
 Œuvres complètes, tomes I à III, Eric Losfeld / Association des amis de Benjamin Péret
 Œuvres complètes, Tome IV à VII, José Corti. / Association des amis de Benjamin Péret
 Pour un second manifeste communiste gant Grandizo Munis, Embannadurioù Losfeld (1965)
 Le déshonneur des poètes ha La parole est à Péret, Embannadurioù Mille et une nuits, 1996.

Liamoù diavaez
Buhez Benjamin Péret
kevredigezh mignoned Benjamin Péret

Rummad:Ganedigezhioù 1899
Rummad:Marvioù 1959
Rummad:Dada
Rummad:Dreistrealouriezh
Rummad:Skrivagnerien Frañs
Rummad:Skrivagnerien c'hallek
Rummad:Meneger ar skrivagnerien