Jean Cras

Jean Cras zo anezhañ ur sonaozer eus Breizh. Ganet eo bet d'an 22 a viz Mae 1879 e Brest ha mervet eo d'ar 14 a viz Gwengolo e 1932 e Brest.

Buhezskrid
E Brest eo bet ganet Jean Cras d'an 22 a viz Mae 1879. Brudetoc'h eo evit e vicher martolod eget evit e oberenn sonerezh daoust m'en deus skrivet ur bern pezhioù. Kreñv e oa ennañ ar c'hoant da vont d'ar morlu da ofiser. Daoust d’e vicher en deus bet skrivet sonerezh e-pad e vuhez. Pa ne oa nemet 13 vloaz, levezonet gant e familh, e skivas e oberenn gentañ. Donet a rae a-benn da skrivañ sonerezh e-pad e labour evit ar morlu. Sonaozet en deus Jean Cras ur bern pezhioù a-hed e vuhez, poulzet gant e zarempredoù mignoniezh gant Henri Duparc. E-pad m'emañ kelenner er Skol Verdeiñ e sav ur reolenn a zo gantañ c’hoazh e anv: "reolenn Cras". Ganti e c'haller jediñ ar c'heid war ar c'hartennoù-mor. Implijet e vez hiziv an deiz gant martoloded er bed a-bezh. "Deizlevr bourzh", e oberenn bennañ, a zigor dorioù bed Cras d'an dud. Gwelet a reer gant an oberenn-mañ penaos eo ar c'hardoù-beilh a rank ar vartoloded ober e-pad an noz e bourzh al listri. Echuiñ a ra e vuhez er morlu gant ar renk a eilamiral, penn-major porzh Brest. Marvet eo Jean Cras d'ar 14 a viz Gwengolo 1932 er gêr ma oa bet ganet, Brest. Douaret eo e Bered Sant-Varzhin.
Oberenn
Ur mailh eo Jean Cras war an aozañ sonerezh-kambr. Pledet eo bet gantañ an holl zoareoù, eus ar sonatennoù d'ar pempadennoù. Eus ar c'hentañ e oar mestroniañ ar mousezteuler. Evel-just eo awenet gant e ved war vor evit sonaozañ. Diazezet eo e opera Polyphème war mojennoù ar mor. E gerzennoù a vez awenet koulz gant Breizh ha gant ar broioù bet gweladennet gantañ. Plijout a ra dezhañ livioù sonerezhioù Afrika pe re an Arabed. Aozet eo gantañ evel-se "Fleüt Pan", ur pezhiad dibar en e oberenn. Gouzout a ouie brezhoneg ivez. En e bezhiad "En Island" (gant dodennoù hañval ouzh ar re a oa bet pledet gant Ropartz e ra gant arroudennoù brezhonek. Ober a ra ivez gant tonioù dañs e-barzh tammoù sonerezh 'zo evel "Teir c'hanenn a Vreizh" pe "Ar Roue Loudivic".

Oberoù pennañ
Oberoù sonerezh siñfoniek hag operaoù
Andante relijiel 1901 
Eneoù bugale 1921 
Deizlevr bourzh 1927 
Mojenn evit gaolvioloñs ha laz-seniñ 1929 
Kengerz evit piano ha klaviaz 1931 

Oberoù sonerezh kambr 
An Ene, eil sonadenn evit arvoud ha piano 
Heuliad e daouad evit fleüt ha telenn  
Triad niv. 1 1899 
Ar spered (sonadenn) evit violoñs ha piano 1900 
Douster an noz (sonennoù, evit piano ha sopran) 1901 
Triad niv. 2 1907 
Pevarad-kerdin "Da ma Breizh" 1909 
Eneoù bugale, evit chwech dornig 1917 
Ar Ginnigadenn lourennek (sonennoù, evit piano ha sopran) 1920 
Ar Chig, evit gaolvioloñs ha piano 1920 
Skeudenn (sonennoù, evit piano ha sopran) 1921 
Pevarad-kerdin, evit daouad-piano (pevar dorn) 1921 
Pempad evit piano ha pevarad-kerdin 1923 
Feunteun (sonennoù, evit piano ha sopran) 1923 
Pemp Robaiyat (sonennoù, evit piano hag usvoud) 1924 
Triad niv. 3 1926-1927 
Habanera evit violoñs ha piano 1927 
Ton liesseurt evit violoñs ha piano 1927 
Pempad evit fleüt, telenn, violoñs, arvoud, gaolvioloñs pe piano ha pevarad-kerdin 1928 Kounadenn evit violoñs ha piano 1928 
Nozvezh war ar mor (sonennoù, evit piano ha sopran) 1929 
Gourfennadenn evit violoñs ha piano 1929 
Heuliad e daouad evit violoñs ha piano 1929 
Mojenn evit gaolvioloñs ha piano 1930 
Div ganaouenn (sonennoù, evit piano hag usvoud) 1932 
Kengerz evit piano ha klaviaz (doare gant 2 biano) 1932 

Oberoù piano ha kanaouennoù 
Primaozad bugulel 1900 
Pezh berr 1901 
Preludio con fughetta (barzhoneg kuzh) 1902 
En Island (barzhoneg kuzh) 1902 
Valsenn 1904 
Parfetiz (barzhoneg kuzh) 1904 
Gant red an dour (barzhoneg kuzh) 1911 
Ti ar beure (barzhoneg kuzh) 1911 
Maezadoù 1917 
Deiz-ha-bloaz kentañ, "dam Yann-Bêrig" 1919 
Danze 1920 
Eneoù bugale 1922 
Daou brimaozad 1926 

Oberoù mouezh ha relejiel 
Polyphème, opera  
Pezh evit kan ha piano  
Oferenn evit 4 mouezh a capella 1907 
Marvnadoù, 4 barzhoneg evit kan ha klaviaz 1912 
Ar Ginnigadenn lourennek, evit mouezh ha laz-seniñ 1921 
Feunteunioù, evit mouezhioù ha laz-seniñ 1923 
Er menez 1925 
Meulgan en eñvor ur santez 1925 
Mouezheladennoù-studienn 1928 
Fleüt Pan 1930 
Tri nouel, evit mouezh ha laz-seniñ 1930 

Pladennoù (dibab)
Deizlevr bourzh, Eneoù bugale, Mojenn evit gaolvioloñs ha laz-senniñ, - Laz-seniñ Luksembourg, Jean-François Antonioli (Timpani)
Triad evit violoñs, isrebed ha gaolvioloñs, Pempad evit fleüt, telenn, violoñs, arvoud ha gaolvioloñs, Fleüt Pan - Triad Millière, Thomas Prévost (fleüt), Catherine Michel (telenn), Didier Henry (Quantum)
Triad evit violoñs, piano ha gaolvioloñs, sonadenn evit gaolvioloñs ha piano, largo - Philippe Koch (violoñs), Aleksandr Khramouchin (gaolvioloñs) hag Alain Jacquon (piano) (Timpani)
Oberoù evit piano - Alain Jacquon, piano (Timpani)
Oberoù evit violoñs ha piano - Marie-Annick Nicolas (violoñs), Jean-Pierre Ferey (piano) (Skarbo)
Polypheme - Laz-seniñ Luksembourg, Bramwell Tovey (Timpani)
Kanaoeuennoù gant laz-senniñ - Ingrid Perruche, Philippe Do, Lionel Peintre - Laz-seniñ Breizh, Claude Schnitzler (Timpani)

Liammoù
 Jean Cras war Compositeursbretons.com

Gwelet ivez
Listenn ar sonaozourien

Rummad:Sonaozourien Breizh
Rummad:Amiraled vreizhat
Rummad:Amiraled er morlu gall
Rummad:Ofiserien al Lejion a enor