Sadomazoc'hegezh

Ar sadomazoc'hegezh zo un doare-ober reizhel a glask implij ar boan hag ar sujañ, pe yevañ, da dizhout ar blijadur reizhel.

Istor
Goude ma'z eus kaoz e levrioù kozh evel ar C'hamasoutra eus dantañ ha krabiñsat evit tizhout ar goursav ne vez sellet ouzh implij ar boan evel un ober reizh na naturel, met evel ur wallsiegezh, pe ur c'hleñved, gant ar bsikiatriezh evel gant ar relijionoù yuzev ha kristen .

Sadegezh ha mazoc'hegezh
185px| thumb|left|Poltred markiz Sade gant Charles van Loo, (war-dro 1760). 
Sadegezh a vez laret hiziv eus ober poan, ha mazoc'hegezh eus gouzañv ar boan. Diwar-se eo savet ar c'henger sadomazoc'hegezh.

Dont a ra ar ger sadegezh eus anv markiz Sade, skrivet gantañ kontadennoù ha romantoù a gont darempredoù diazezet war ar boan, ar jahinañ hag ar sujañ . Dont a ra ar ger mazoc'hegezh eus hini Sacher-Masoch, skrivagner aostrian, a gont ur garantez a dro da sujerezh en e romantig Venus im Pelz (Gwener foulinennet).

Koulskoude eo ret disfiziout ouzh ar gerioù. Er romant Gwener foulinennet n'eo nemet romantel plijadur ar gwaz sklavet gant ur vaouez hag he serc'h. Arabat e vije meskañ ar skrid lennegel ha gweledigezh ar sadomasoc'hegezh hiziv.

Hañval eo gant « sadegezh » skridoù Sade, a zo pell diouzh ar pezh a anver sadegezh bremañ. Dre vras e vez lavaret e fell d'an oberour diskleriañ an enebiezh filozofikel etre an daou seurt tud-mañ: ar re a gav gante eo mat an den dre natur, hag ar re a gav gante eo fall dre natur hag e rank mestroniañ e blegoù fall.

Obererezh
E-touez an oberoù a sadomazoc'hegezh e lakaer
stagañ tud, gant kerdin pe lêr, pe houarn, ouzh mogerioù pe gweleoù pe kroazioù
skourjezañ pe skeiñ gant a bep seurt traoù 
jahinañ e pep doare, adalek gwaskañ izili pe reizh an dud, betek toullañ ha troc'hañ korfoù evit ar blijadur.

A-wechoù e c'hall bezañ ur c'hoari, treiñ a c'hell d'ar ouezoni, ha ne vez ket aes gouzout pelec'h e krog an eil pe egile. Koulskoude, pa vez an arc'hant pe an nerzh da ziazez an darempredoù reizhel n'int ket graet evit plijadur reizhel an holl.

Lêr
Kalz e vez implijet al lêr en obererezh sadomazoc'hek: da wiskañ ha da stagañ.

Relijion
Tostaat a reer oberoù relijiel zo ouzh ar vazoc'hegezh a-wechoù. 
Gant an Azteked e veze kignet an teod da ginnig ar gwad dastumet da'n doueed
Gant chiited zo e vez skourjezadegoù e-pad o festoù relijiel. 
Gant ar Gatoliked gwechall, hag ivez bremañ gant izili eus an Opus Dei, emañ ar c'hiz da wiskañ ar porpant reun. 
E broioù zo (Filipinez) e weler katoliked o c'houlenn bezañ staget war ur groaz evit heuliañ skouer Jezuz.

Sadomazoc'hegezh el lezenn
N'eo ket berzet an darempredoù sadomazoc'hek gant al lezenn e broioù Europa pa c'hoarvez etre tud deuet emskiantek. Koulskoude ez eus bet ur varn gant Lez europat gwirioù mab-den a-enep an ober-se pa veze goulennet gant ar sklav paouez.

Sadomazoc'hegezh en arz
Filmoù
The Servant 1963, gant Joseph Losey.
Belle de Jour (film) 1967 gant Luis Buñuel.
Histoire d'O (film) 1975 gant Just Jaeckin.
L'Empire des sens (film) 1976 gant Nagisa Oshima.
Maîtresse (film) 1976 gant Barbet Schroeder.
Gwendoline (film) 1984 gant Just Jaeckin.
Seduction: The Cruel Woman, (film) 1985 gant Monika Treut & Elfi Mikesch.
Noir et Blanc (film) 1986 de Claire Devers.
Le Déclin de l'empire américain (film) 1986 gant Denys Arcand.
Exit to Eden (Club Eden), (film) 1994 de Garry Marshall.
Blue Velvet (film) 1986 de David Lynch.
9 semaines 1/2 (film) 1986 d'Adrian Lyne.
Æon Flux (série d'animation) 1991 de Peter Chung.
"Intrigues impériales" 1991 de Michael Anderson.
"Butterfly Kiss" (film) 1995 de Michael Winterbottom.
Romance (film, 1999) 1999 de Catherine Breillat.
Fight Club (film) 1999 de David Fincher.
La Pianiste (film) 2001 de Michael Haneke.
Ichi the Killer 2001 de Takashi Miike.
Irréversible (2002) de Gaspar Noé.
La Secrétaire (film) 2003 de Steven Shainberg.
Gantz (manga & série d'animation) 2004 d'Ichirô Itano.
Verfolgt (film) 2006 d'Angelina Maccarone.

 Levrlennadur 
E spagnoleg
 Auguet, Roland. Crueldad y civilización: los juegos romanos, ed. Orbis, Barcelona, 1986.
 BDSM: Teoría y práctica, 1996.
 Biurrun Monreal, Jesús M. Relaciones de tortura: para psicopatología de la crueldad civilizada, ed. Iralka, San Sebastián, 1994.
 Breslow et al. On the Prevalence and Roles of Females in the Sadomasochistic Subculture: Report of an Empirical Study. Archives of Sexual Behaviour 14/1985, P. 303-17.
 Cáceres, José. Parafilias y violación, Ed. Síntesis, Madrid, 2001.
 Califia, Pat. Coming to Power: Writings and Graphics on Lesbian S/M. Alyson Publications, Boston, 1987.
 Califia, Pat. Public Sex: The Culture of Radical Sex, Cleis Press, 2000.
 Califia, Pat. Sensuous Magic. Masquerade Books, Nueva York, 1993.
 Chancer, L. Definiendo una dinámica básica: paradojas en el corazón del sadomasoquismo en Antropología de la sexualidad y diversidad cultural. Madrid, Talasa, 2003.
 Durex Global Sex Survey, 2005.
 Etxebarria, Lucía y Núñez, Sonia. En brazos de la mujer fetiche, 2001, Ed. Booket.
 Gilabert García, Álvaro y Font i Garcia, Mònica. Diccionari multilingüe de BDSM, Ed. Bellaterra, Barcelona, 2004.
 Grahamm Scott, G. Los atractivos de la dominación femenina. Colección Master en Sexualidad Humana, Madrid, Fundación Universidad y Empresa, 1991.
 Hickey, Eric. Serial Murderers and Their Victims (fourth), Thomson Wadsworth, Belmont CA USA, 2006.
 Miller, Philip; Devon, Molly; Granzig, William A. Screw the Roses, Send Me the Thorns: The Romance and Sexual Sorcery of Sadomasochism, Mystic Rose Books, 1995.
 Phillips, Anita. A Defence of Masochism, Faber & Faber, 1999.
 Streff, Jean. Artesans de la fantasia: enquesta sobre el sado-masoquisme, Llibres de l'Index, Barcelona, 1990.
 Subirats, Eduardo. Violencia y civilización, ed. Losada, Madrid, 2006.
 Vigil, Luis. Historia del sadomasoquismo, Ed. Juan José Fernández Ribera, Barcelona, 1978.
 Weinberg, Thomas S. S&M – Studies in Dominance and Submission, Prometheus Books, Nueva York, 1995.
 Wiseman, Jay. BDSM. Introducción a las técnicas y su significado, Ed. Bellaterra, 2004.

E galleg
 Richard Morgiève -"Sex vox dominam", 1995 (Calmann-Lévy)
 Eric Brunet -"Enquête chez les S.M. : Six mois chez les sadomasos", 1996 (Albin Michel)
Rubin Gabrielle -"Sadomasochisme ordinaire", 2000 (L'Harmattan)
 Emmanuel Juste Duits -"L'Autre désir : Du sadomasochisme à l'amour courtois", 2000 (La Musardine)
Joël Hespey -"S.M.", 2000 (Édition Blanche)
 Laura Reese -"Jeux interdits à l'université", 2001 (Ramsay)
 Hans-Jürgen Döpp -"Le Sadomasochisme", 2002 (Parkstone)
 Isabelle Jacob -"Les chaînes de la liberté ", 2002 (circlesquare/Bruno Leprince)
 Salomé -"Soumise", 2003 (Pocket)
 Audrey Kaplan -"Cécile", 2003 (circlesquare/Bruno Leprince)
 Robert Blanchard -"Sadomasochisme, perversion et morale", 2004 (Presses du Midi)
 Hervé-René Martin -"La défloration", 2004 (Climats)
 Jane Delynn -"La Laisse", 2004 (Édition Blanche)
 Ida Denans -"Maîtresse Ida", 2004 (circlesquare/Bruno Leprince)
 Chloë Des Lysses -"Sade revu et corrigé pour les filles", 2006 (Scali)
 Jean Streff -"Les extravagances du désir", 2002 (La Musardine)
 Mona Sammoun -"Tendance SM : Essai sur la représentation sadomasochiste", 2004 (La Musardine)
 Caroline Lamarche -"Carnets d'une soumise de province", 2005 (Editions Gallimard)
 Margaret Cartier -"Tendres douleurs", 2007 (Edition Blanche)

E saozneg

Luc'hskeudennerien

Xavier Duvet
Elmer Batters
Jean Muscade
Kula Vlastimil
Michael Rosen -"lust & romance"
Michele Hanique
Nan Goldin
Robert Mapplethorpe
Steven Speliotis "Asia Bondage"
Terry Richardson
Günther Blum
Hajime Sorayama
Dan Ouellette
Drew Posada
Paolo Eleuteri Serpieri
Hanno von Bran
Christophe Mourthé
Ricky Carralero
Marc Silvestri
Erich von Götha
Félicien Rops
Guy Lemaire
Jean-Paul Four
Araki
Gilles Berquet
Pes & Guerra
Coq (dessinateur)
John Willie - "Gwendoline"

Rummad:Revelezh