Troad ablativel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad ablativel, ablativ pe tro-bellaat (saoz.: ablative case, diwar al latin ablatus, an anv-gwan-verb auferre "tennañ kuit/lemel") evit komz eus un droad o klotaat mui-pe-vui gant an araogennoù diwar, diouzh pe eus e brezhoneg.

Implijoù

Meur a implij resis e c'hell kaout an droad ablativel, da skouer

E latin

 Ablativ lec'hiañ: arc'hwel pennañ, implijet alies a-gevret gant un araogenn (ab/ā/abs, ex/ē ha dē), d.s.
 ex agrīs "diwar ar maez"

 Ablativ adverbel, d.s.:
 magnā (cum) celeritāte "a dizh bras", d.l.e. "buan-tre" (kv. "troad adverbel")

 Ablativ disrannañ, d.s.:
 Eōs timōre līberāvit "O dieubiñ a reas diouzh an aon"

 Ablativ binviaouel, d.s.:
 oculīs vidēre "gwelet gant an daoulagad" (kv. "troad instrumentel")

 Ablativ doareañ, implijet alies gant an araogenn cum, d.s.:
 cum cūrā "gant aked"

 Ablativ amzeriañ, d.s.:
 aestāte "en hañv"

 Ablativ absolutivel, d.s.:
 Urbe captā, Aenēas fugit, "ur wezh tapet ar gêr e tec'has Aeneas"

 Ablativ degouezhel, d.s.:
 magno cum clamore ciuium ad urbem perueniunt "kanañ a reas meuleudi dezhe ar pobl e-kerzh ma oant o tegouezhout er gêr"

 Ablativ ambroug, implijet atav gant an araogenn cum, d.s.:
 Cum amīcīs vēnērunt "Dont a rejont gant keneiled"

 Ablativ partitivel, d.s.
 centum ex virīs "kant diwar ar wazed" (kv. "troad partitivel")

 Ablativ ar graer, evit merkañ graer yezhadurel ur verb en tu-gouzañv, implijet atav gant an araogennoù ab/ā/abs d.s.:
 Caesar ā dīs admonētur "Lakaet emañ Caesar war evezh gant an Doueed"

 Ablativ araogennek, implijet gant araogennoù resis, d.s.:
 pro nibis "evidomp-ni"

Keñveriit ivezWheelock, Frederic M. Wheelock's Latin, HarperCollins, 2005. ISBN 0-06-078371-0:
 Akuzativ: in casā "e diabarzh an ti"
 Ablativ: in casam "(o vont) en ti (eus er-maez eus an ti)"

Yezhoù skouer

Yezhoù indezeuropek

Implijet e vez an droad ablativel e meur a yezh indezeuropek, en o zouez an armenieg, an albaneg hag ar sañskriteg, da skouer:

 En armenieg, merket gant al lostgerioù "-e" (amstrizh) hag "-en" en armenieg ar C'hornôg ha gant al lostger "-its" en daou degzouezh en armenieg ar Reter, da skouer:

 Armenieg ar C'hornôg

(Nominativ): mart "gour/gwaz"
Ablativ (strizh): marten "eus ar gour"
Ablativ (amstrizh): marte "eus ur gour"

 Armenieg ar Reter

(Nominativ): mard "gour/gwaz"
Ablativ (strizh): mardits "eus ar/ur gour"

Meur a implij he deus an droad-mañ en armenieg (skouerioù en armenieg ar C'hornôg):

 Arc'hwel lec'hiañ pennañ ("diwar"/"eus"...), d.s.:
 kaghaken katsi "dont a ran eus ar gêr"
 asteghen heroo g'abrei "gwezhall e oan o chom pell ac'halan", d.l.e. "pell diouzh amañ"

 Talvezout a ra ivez da verkañ graer an ober p'emañ ar verb en tu-gouzañv, d.s.:
 ine misht g' sirveis. "Karet e oas bet atav ganin"

 Talvezout a ra ivez da geñveriañ traoù an eil re gant ar re all er yezh komzet dreist-holl (kv. "troad komparativel"), d.s.: The 
 Mariam ekhperen b'zdig eh  "mari a zo bihanoc'h (=yaouankoc'h) evit he breur"

 Implijet e vez ivez gant lerc'hennoù resis, d.s.: 
 ine var "a-is din"
 anontsne verch "war o lerc'h"

Yezhoù ouralek

Implijet e vez an droad ablativel gant ar yezhoù ouralek, en o zouez ar yezhoù finnek-ougrek, d.s. ar finneg hag an hungareg.

 E finneg, merket gant al lostger "-lta" / "-ltä", d.s.:
Nominativ pöytä "taol" → ablativ pöydältä "diwar an daol"

Meur a implij resis he deus an droad-mañ e finneg, da skouer:

 eus/diwar ul lec'h 
katolta "eus/diwar an doenn"
rannalta "eus an aod"

 chom a-sav d'ober un dra bennak (implijet a-gevret gant ar verb lähteä "paouez/chom a-sav"), d.s.:
 lähteä tupakalta "paouez da vutuniñ"

 gant ar pemp skiant, d.s.:
 haisee pahalta ("c'hwezh flaer a zo gantañ/i") 
 kuulostaa mukavalta ("plijus eo da selaou outañ/i")

Yezhoù altaek

Implijet e vez an droad ablativel gant ar yezhoù altaek, en o zouez ar yezhoù mongolek (en o zouez ar mongoleg), hag ar yezhoù turkek (en o zouez an turkeg hag an azerieg), da skouer:

 E turkeg, merket gant al lostger "-(t)an"/"-(t)en", d.s.:

 ev ("ti") → evden ("eus an ti")
 at ("marc'h") → attan ("diwar varc'h"/"diwar ar marc'h")

Liammoù diavaez:
What is the ablative case?
Ablative case in Hungarian

Mammennoù:

Ablativel