Hans Vredeman de Vries

Hans Vredeman de Vries pe Jan de Vriese, pe c'hoazh Friedman de Frise, (1527 e Leeuwarden e Friz - 1606 pe marteze diwezhatoc'h e Antwerpen) a oa ul livour hag ur savour izelvroat eus mare an Azginivelezh. A bouez bras e voe e berzh evel savour dre ma'z implijas kalz an diarsell linennek, diwar teknikoù mentoniezh Italia. An teknik-se a voe skignet gantañ ivez.

 E vuhez 
Diwar un akta noter deiziet d'an 29 a viz Here 1560 e ouezer e oa 34 bloaz Hans Vredeman de Vries e bloaz-se. Mab da («Diericx») de Vries e oa. E dad a oa artilher e servij stathouder Friz, ar baron Jörg Schenck Tautenburg. E vreur, Sebastian Vredeman de Vries e anv, a oa ograour ha sonazour e Mechelen.

Vredeman a zeskas ar vicher e stal al livour ha livour gwer Reiner Gerrits e Amsterdam, ha goude-se e studias e Kampen (1546-47) gant Ernst Mæler. Azalek 1548 e kemeras perzh e sevel ar volz a enor a oa da vezañ savet da enoriñ Karl V hag e vab Felipe II. Ar chanter a voe aozet en Antwerpen dindan renerezh Pieter Coecke van Ælst. Soñjal a reer e voe dizoloet Vitruvius gant Vredeman de Vries dre zaremprediñ Coecke van Ælst, hag a droas De architectura e flandrezeg. Pleustradoù savouriezh Sebastiano Serlio a studias, ha dre en ober e teskas an diarsell kreiz. Ken dedennet e voe gant an teknik-se ken e teuas da vezañ arbennigour an teknik-se en Izelvroioù. E Mechelen edo o labourat azalek 1552-1553, hag eno e teuas da vezañ brudet evel mestr an diarsell, ha meur a ginkladur c'hoariva a savas. E 1561 e timezas gant Johanna, hag a oa c'hoar al livour Gilles van Muysene. Asambles o doa labouret an daou zen war ginkladur ul lidkerzh bloaziek.


En em staliañ a reas en Antwerpen e 1565, goude marv e wreg. Eno e voe anvet da savour-kêr (hiziv an deiz e vefe lavaret kêraozour). Goude diskar Antwerpen gant an arme spagnol (1575) e kemeras perzh e adsevel ar mogerioù-kreñv. En Antwerpen e chomas pa voe tapet ar gêr gant Alessandro Farnese hag a oa dug Parma. En nevez-amzer 1586 e kuitaas Antwerpen gant e eil gwreg Sara van der Elsmer hec'h anv, hag o mab Paul hag ez ejont da Frankfurt-am-Main. Eno e voe tutaet evel ijinour gant Julius Brunswick-Lüneburg e Wolfenbüttel ha goulennet e voe digantañ sevel ur ganol eus ar stêr Elbe betek ar stêr Weser. Une nebeud brastresoù a voe savet, klasket e voe peadra da baeañ ar raktres, met mervel a reas an dug e 1589, hag e warlerc'hiad a zilezas ar raktres.

Goude-se e veajas Vredeman de Vries e Hamburg, Gdańsk ha Praha, eno ec'h aozas diskouezva an taolennoù. E 1598 e tistroas da Hamburg. E 1600 e voe galvet da vont da Amsterdam, hag eno e voe lakaet da vourc'hiz. E 1604 e voe anvet da gelenner savouriezh e skol-veur Leiden.

Ne ouezer ket pe zeiz e varvas Vredeman de Vries. An dra nemetañ a ouezer eo e voe graet anv eus e hêrezh en ul lizher skrivet e miz Eost 1609 e Hamburg gant e vab, Paul Vredeman de Vries e anv.

Hans Vredeman de Vries a levezonas al livour Izaak van den Blocke.

 Oberennoù 
350px|thumb|right|Tresadenn ul liorzh gant Hans Vredeman de Vries, Hortorum (1583)

Dorika ha Ionika ha Korintia ha Komposita (1565) 
Toskana (1578)
La joyeuse et magnifique entrée de Monseigneur Françoys fils de France... en sa très-renommée ville d’Anvers (1582), Antwerpen, ti-moullañ Christophe Plantin.
Hortorum viridariorumque... formæ (1583) 
Perspectiva (1604)
 Architectura oder Bauung der Antiquen aufs dem Vitruvius, wellches sein funff Collummen orden, daer auss mann alle Landts gebreuch vonn Bauuen zu accomodiere dienstlich fur alle Baumaystren ... (1577, adembannet e  1581, 1597 hag e 1606) - Antorff, ti-moullañ de Jode.

Levrlennadur
Heiner Borggrefe, « Hans Vredeman de Vries (1526-1609) » (2002) in Vredeman de Vries und die Renaissance im Norden, Hirmer Verlag
Petra S. - « Die Architectura von Hans Vredeman de Vries » (2002), Zimmermann: Kunstwissenschaftliche Bibliothek (vol.99), Deutscher Kunstverlag

Liamm diavaez
 Pleustradoù Hans Vredeman de Vries

Rummad:Ganedigezhioù 1527
Rummad:Marvioù 1606
Rummad:Livourien izelvroat ar XVIvet kantved
Rummad:Savourien an Izelvroioù