Yves Tanguy

Raymond Georges Yves Tanguy (5 a viz Genver 1900 e Pariz – 15 a viz Genver 1955 e Woodbury, Connecticut, Stadoù-Unanet) a oa ul livour hag un tresour dreistrealour, bet broadet amerikan.

E vuhez
Tad ha mamm Tanguy a oa a orin eus Breizh. Ganet e voe e savadurioù ministrerezh ar morlu e Pariz. Eno e oa lojet e dad, hag a oa adjudant-evezhier. Mervel a reas tad Tanguy e 1908, hag e vamm a zistroas neuze da Lokorn, padal e chomas Yves Tanguy e Pariz. Eno e studias, hag e-pad ar vakañsoù e tistroe da di e vamm e Breizh.

E 1918 e voe enrollet Tanguy en arme, eno e kejas gant Jacques Prévert. Goude e servij soudard ez eas da Bariz hag e reas meur a vicher. Dre zegouezh e welas un daolenn savet gant Giorgio de Chirico e 1923, ha ken entanet e voe ken e tivizas stagañ gant al livañ. Er memes bloavezh e kasas an hañvezh e Lokorn, asambles gant Jacques Prévert hag e vreur.
E 1925 e voe degemeret Yves Tanguy er strollad dreistrealour. Plijet e voe barzhed ar strollad gant ar gweledvaoù savet gantañ enno elfennoù a denn d'ar maen, da eskern gwevn, dremmwelioù eeun, hag enno ivez dremmwelioù linennek hag aergelc'hioù diazezet war an huñvreoù.

E 1929 e veajas Tanguy da Enez-Sun, gantañ e oa André Breton ha Suzanne, Georges Sadoul ha Pierre Unik. E miz Here 1929 e voe diskouezet e daolennoù e Pariz, asambles gant re Salvador Dali, Jean Arp ha René Magritte. E zarempred gant Prévert a baouezas, goude m'en defe ar skrivagner savet un destenn dagus diwar-benn André Breton. E 1933 e kemeras perzh e meur a ziskouezadeg dreistrealour e Pariz hag e Brusel. Tresañ a reas ivez skeudennoù a yae da skeudenniñ levrioù Tristan Tzara pe re Benjamin Péret. D'an 3 a viz C'hwevrer 1934 e voe Tanguy e-touez an dreistrealourien a sinas ul lizher a-enep da Salvador Dali. C'hwec'h devezh goude e voe torret e zent e-kerzh un emgann, hag e soñjas kuitaat Frañs ha mont d'ar Stadoù-Unanet. D'ar mare-se e tostaas ouzh Marcel Duchamp hag a oa o chom eno. E 1935 e voe sikouret gant Duchamp, hag un diskouezadeg eus e oberennoù a voe aozet e Hollywood. Degemeret mat-tre e voe e oberennoù er Stadoù-Unanet.
E 1938 e tizoloas Tanguy taolennoù an arzourez amerikan Kay Sage. E 1939 e c'hoarias er film dreistrealour Le Violon d'Ingres sevenet gant Jacques Brunius. Er memes bloavezh ez eas d'ar Stadoù-Unanet, en em staliañ a reas asambles gant Kay Sage e New York hag e timezjont e Reno e 1940.
E 1946 en em staljont e Woodbury Connecticut.

E 1953 e tistroas da Europa, ha diskouezadegoù a voe aozet e Pariz, Roma ha Milano. Evit ar wech diwezhañ ez eas ivez da Lokorn, eno e welas e c'hoar.

E 1955 e varvas a-daol-trumm abalamour d'ur gwadliñv en e empenn.
Yves Tanguy en doa goulennet ma vefe taolet ludu e gorf e bae Douarnenez, rak a orin eus Lokorn e oa e familh. Gant Pierre Matisse e voe sevenet ar c'hoant-se.

E 1963 en em lazhas Kay Sage (ampoezon a dapas) goude bezañ savet roll klok oberenn Tanguy.

Oberennoù pennañ

 Rêveuse (dormeuse), 1927
 Un grand tableau qui représente un paysage, 1927
 Maman, Papa est blessé, 1927
 L'Oreiller de satin, 1929
 Le Regard d'ambre, 1929
 À quatre heures d'été, l'espoir, 1929
 Roux en hiver, 1932
 Le Ruban des excès, 1932
 Le Fond de la Tour, 1933
 Entre l'herbe et le vent, 1934
 Le Soleil dans son ecrin, 1937
 Jour de lentuer, 1937
 Composition, 1938
 Ennui et tranquillité, 1938
 Sans titre, 1938
 Outre mer, 1939
 Temps meublé, 1939
 Par le feu, par les oiseaux, et non par la pierre, 1943
 Réponse au rouge, 1943
 Feu central, 1947
 D'une nuit à l'autre, 1947
 Eau forte, 1947
 Rhabdomancie, 1947
 Au hasard du soleil, 1947
 Illustration pour l'Antitête, 1949
 Temps égaux, 1951
 Reflet, 1951
 Les Transparents, 1951
 Hekla, 1952
 Nombres imaginaires, 1954

Levrlennadur
Agnès Angliviel de la Beaumelle « Yves Tanguy » katalog an diskouezadeg a voe aozet er Greizenn Georges Pompidou, 17 a viz Even - 27 a viz Gwengolo 1982, embannadurioù C. G. P., 1982
André Breton « Yves Tanguy », Embannadurioù Pierre Matisse, 1946
René Le Bihan, Renée Mabin ha Martica Sawin « Yves Tanguy », Embannadurioù Palantines, 2001 
Lakaet e brezhoneg gant Herve Seubil gKernaudour, hag embannet gant An Here, 2001
Daniel Marchesseau « Yves Tanguy », Embannadurioù Filipacchi, 1974
Christian Nicaise « Yves Tanguy : Les livres illustrés », Embannadurioù L'Instant perpétuel, 2006 
Gordon Onslow-Ford « Yves Tanguy et l'automatisme », Embannadurioù la Digitale, 1983 
Liliane Riou « Ma vie blanche et noire, notes sur Yves Tanguy », Embannadurioù la Digitale, 1996 
Geneviève-Morgane Tanguy « Yves Tanguy, druide surréaliste : d'Armorique en Amérique : Locronan, Woodbury », Embannadurioù Fernand Lanore, 1995 
« Yves Tanguy : lettres de loin à Marcel Jean », Embannadurioù le Dilettante, 1993 
Patrick Waldberg «  Tanguy, peinture » Embannadurioù l'Autre Musée, 1984 
Patrick Waldberg « Yves Tanguy », Embannadurioù A. de Rache, 1977 
Kay Sage « Yves Tanguy : a summary of his works", Embannadurioù Pierre Matisse Gallery, 1963

Film
 « Yves Tanguy, derrière la grille de ses yeux bleus'' », filmazoañ gant Fabrice Maze, embannet gant Seven Doc, 2007

Liammoù diavaez
 https://web.archive.org/web/20081201140738/http://www.artpointfrance.info/article-13107005.html Lec'hienn diwar-benn an diskouezadeg aozet e mirdi arzoù-kaer Kemper e 2007
 http://tanguyves.free.fr Ul lec'hienn diwar-benn Yves Tanguy

Rummad:Livourien c'hall an XXvet kantved
Rummad:Dreistrealouriezh
Rummad:Ganedigezhioù 1900
Rummad:Marvioù 1955