Yann Kerlann

Yann Gerlann (er marilhoù Jean Delalande, ganet d'an 31 a viz Gouere 1910 e La Roche-sur-Yon hag aet da anaon d'ar 16 a viz Kerzu 1969 e Montroulez), a zo bet kelenner, saver ha troer kanaouennoù, ha kelaouenner. Kentañ skolaer brezhonek Plistin e voe e-pad un nebeud bloavezhioù eus 1942 da 1944, met siwazh e voe dispennet e labour gant darvoudoù ar brezel. Chom a ra en eñvorioù evel tad ar skolioù brezhonek.

E vuhez

Bugaleaj ha studioù

Ganet eo bet Jean Honoré Delalande e Vande, e-lec'h ma oa e dad en arme, d'an 31 a viz Gouere 1910. Goude marv e dad Frañsez Loeiz Kerlann, abred goude, ez eas da vevañ da Vontroulez gant e vamm, Paolina Jozefina Kerbirioù. Aze e tremenas e skoliadur betek 1923. Ebarzhiañ a reas, da c'houde, skol gentañ-uhel Brest (1923-1927). Eno e reas anaoudegezh gant Roparz Hemon ha Célestin Lainé ha kemer e gartenn en Unvaniezh Yaouankiz Vreizh pa oa oadet a 15 vloaz. Mont a reas da Londrez da wellaat e saozneg, er Saint-Dustan College (1927-1928). E 1932 e kemeras e gartenn e Strollad Broadel Breizh.

E 1935 e tilezas ar strollad dre ma oa re faskour ha disrannour evitañ. E 1938 e tistroas ennañ memestra goude bezañ lennet ar gazetenn Breiz Atao ha sevel a-du gant ar mennozhioù evit Breizh en diabarzh hag en estren-vro.

Kelenner
Distroet da Vreizh e teuas da vezañ kelenner e Ploveur (1930), e Sant-Filbarzh Tregon (1931) hag e Kemperle (1932). Goude e amzer soudard e kendalc'has da gelenn e skol Wiglann (1933-1936), e Sant-Wennole Penmarc'h (1936-1941) hag e Kledenn-ar-C'hab (Kerzu 1941). Dastum a reas e-pad ar bloavezhioù-se kanaouennoù, kontadennoù, troioù-lavar ha gerioù eus ar parrezioù-mañ. Mignon bras e oa gant Yann Sohier (sikour a reas anezhañ da grouiñ « Ar Falz » e 1933) ha gant Armañs Keravel. Graet e voe prizoniad e-pad ar brezel. Distreiñ a reas da Vreizh ha dieubet e voe ur wech kadarnaet gant an Alamanted e anaveze an tri den en doa bet embannet dezho : Roparz Hemon, Debauvais ha Mordrel. E miz Eost 1940 e tistroas da Vreizh. Hervez lod e oa dieub dija e miz Even 1940 ha stag ouzh gouarnamant Breizh en esten-vro e Berlin. Distro e vije gant Geffroy hag Anna Youenou d'an 23 a viz Gouhere 1940. Adkemer a reas liamm gant Raymond Delaporte, penn an SBB, ha lakaet e voe da is-rener departamantel evit ar strollad. Digeriñ a reas ar c'hentañ skol e brezhonegKerlann, Skol Blistin, Mouladurioù ar Vro, 1960 e Plistin, skoazellet gant Frañsez Kervella. Serriñ a reas ar skol e fin ar brezel rak koustañ a rae re ger dezhañ. Heskinet, bac'het ha barnet da chom er-maez eus an deskadurezh, mont a reas da Bariz hag implijet e voe gant Air France, dre ma ouie meur a yezh. Aze e reas anaoudegezh gant Roger Gargadenneg ; e fin e vuhez e kemeras perzh gantañ en « Kêr Vreizh » ha rener e voe e 1964.

Fin e vuhez
Goude e varv, d'ar 16 a viz Kerzu 1969, e laoskas war e lerc'h e-leizh a varzhonegoù, a ganaouennoù hag a gontadennoù dastumet pe krouet gantañ. En o zouez ul levr : « Sonioù brezhonek evit ar skolioù » ha kanaouennoù : Mari Janig Vrao, Luskell va Bag, Gwerz ar Balp, ha re all.

E oberennoù
Kelaouennerezh
Kalzik a bennadoù e Breiz, Ar Falz, Breiz Atao, Gwalarn, Sav, L'Heure Bretonne, Arvor, Tir na Nog, Al Liamm, Me a zalc'ho, Sked, Bleun Brug, Kroaz Breiz, Terre Bretonne Douar Breiz, Skridoù Barzhed Breizh, Hor Yezh, Ar Vro Jeune Bretagne, Barr-Heol, An Teodeg, Kannadig Kêr-Vreizh, Ar Bed Keltiek

Kanaouennoù
Kerlann a implijas a-wechoù tonioù kanaouennoù all evit ijinañ e ganaouennoù. Adkavet e vez an doare ober-se e-barzh sonioù 'zo evel Gwerz ar Balp ha Luskell va bag :
 Gwerz ar Balp
 Luskell va bag

Levrioù
Skrivet en deus e 1936 Sonioù brezhonek evit ar skolioù embannet gant Ar Falz da gentañ, hag adembannet da c'houde gant Brud Nevez.

Liammoù diavaez
  Ismaël Dupont, L'étrange destin du morlaisien Jean Delalande, Le Chiffon Rouge, 15/08/2014

Daveennoù

Rummad:Ganedigezhioù 1910
Rummad:Marvioù 1969
Rummad:Skrivagnerien vrezhonek an XXvet kantved
Rummad:Kelennerien vrezhonek
Rummad:Izili Strollad Broadel Breizh
Rummad:Emsaverien Breizh
Rummad:Broadelourien Breizh