Ginea ar C'heheder

19px  Evit sterioù all ar ger Ginea, gwelet amañ.


Ginea ar C'heheder zo ur stad eus Afrika, war ribl ar Meurvor Atlantel. Unan eus broioù bihanañ Afrika eo. 

Div lodenn a ya d’ober Ginea ar C’heheder, an eil war an douar-bras, anvet Mbini (gwechall Río Muni) gant un nebeud inizi bihan tost d’an aod, hag eben en donvor, enez Bioko (anvet gwechall Fernando Poo) hag enez Annobón. Abaoe 2026 eo Ciudad de la Paz ar gêr-benn nevez, war an, douar bras. Emañ Malabo (anvet gwechall Santa Isabel), ar gêr-benn kozh ha kêr vrasañ, war enez Bioko. Ur 150.000 den bennak zo o chom er gêr-benn. En-dro da C’hinea ar C’heheder emañ Kameroun en norzh, Gabon er su hag er reter, hag ar mor, gant Pleg-mor Ginea er c’hornôg. Evel m’en diskouez an anv emañ e-kichen ar C’heheder.

Unan eus trevadennoù Spagn e oa Ginea ar C'heheder gwechall. Gant se ez eo unan eus al lec’hioù en Afrika m’eo ofisiel ar spagnoleg, ouzhpenn kêrioù Ceuta ha Melilla, ha Sahara ar C'hornôg.

 Istor 
Enez Bioko a voe kavet e 1471 gant ar moraer portugalat Fernão do Pó, anavezet ivez e spagnoleg evel Fernando Poo, pa oa o klask un hent da vont war-zu Indez. Badeziñ a reas an enezenn Flor Formosa (ar vleunienn gaer), met goude-se e voe lakaet dezhi anv an ergerzher deuet eus Portugal. Trevadennet e voe inizi Fernando Poo hag Annobón gant Portugaliz adalek 1474. Chom a reas an div enezenn en o dalc’h betek 1778, ha neuze e voent roet da Vro-Spagn, a-gevret gant ar gwir d’ober kenwerzh war douaroù all eus ar c’hevandir, en eskemm ouzh douaroù eus Suamerika. Etre 1827 ha 1843 e oa bet Saozon war an enez, implijet ganto en o stourm ouzh kenwerzh ar sklaved. Al lodenn a oa war an douar-bras, Río Muni, a zeuas da vezañ ur vro-warezet e 1885 hag un drevadenn spagnol e 1900.

 Rannoù melestradurel 
Div rannvro, rannet e 7 proviñs, a ya d'ober Ginea ar C'heheder :
 Mbini, pe rannvro ar c'hevandir :
 Centro-Sur
 Kié-Ntem
 Litoral
 Wele-Nzas
 Rannvro an inizi :
 Annobón
 Bioko-Norte
 Bioko-Sur


Rummad:Ginea ar C'heheder