Simone de Beauvoir

Simone de Beauvoir (Pariz, 9 a viz Genver 1908 – Pariz, 14 a viz Ebrel 1986) a oa ur brederourez hag ur skrivagnerez c'hall. Skrivañ a reas romantoù, levrioù a brederouriezh hag a bolitikerezh, buhezskridoù hag emvuhezskridoù. Brudet eo dreist-holl evit e romantoù dreistfizikel evel Les Mandarins hag evit he levr Le Deuxième Sexe skrivet e 1949, ma tielfennas gwaskerezh ar maouezed.

 Buhez  
Simone Lucie Ernestine Marie Bertrand de Beauvoir Skrid ganedigezh, skrivet eo an anv Simonne ennañ, Archives de Paris (). a zo bet ganet e Pariz e 1908, merc'h da Jean Bertrand de Beauvoir, breutaer, ha dremmour e-maez micher, ha da Françoise Brasseur, o tont eus ur familh bourc'hizien e Verdun.

 Yaouankiz 
Ganet eo en ur ranndi pitaod lec'hiet 130 Boulevard Montparnasse. D'he femp bloaz e voe kaset d'ar skol anvet Cours Desir, ma chomas betek tapout he bachelouriezh Balade dans le Paris de Simone de Beauvoir., ur skol ma veze kaset merc'hed ar vourc'hizien. Eno ivez e voe skoliataet he c'hoar eil-henañ Hélène, daou vloaz war he lerc'h. D'ar mare-se dija e voe merzet barregezhioù spered Simone, a dape bep bloaz ar c'hentañ plas a-gevret gant Élisabeth Lacoin (lesanvet Zaza, merc'h d'an ijinour Maurice Lacoin), a zeuas da vezañ he mignonez vras.

Goude ar Brezel-bed kentañ e kouezhas en e boull an ti-bank La banque de la Meuse, bet renet gant George Brasseur,tad-kozh Simone a-berzh he mamm. Paul Naegel, Tezenn doktorelezh (Naoned, 2006) : Le département de la Meuse (France) : industrialisation entre 1790 et 1914, pp. 153-154. Ur blegenn fall e voe evit he familh, en em gavas dizenoret, ha treutoc'h e teuas pinvidigezh an tiegezh. Abalamour d'an diaezamantoù arc'hant e rankas he zud dilojañ da vont da chom en ur ranndi bihan teñval, kludet e pempvet estaj ur c'hendi hep saverez, lec'hiet Rue de Rennes (straed Roazhon). Danièle Sallenave, Castor de guerre, Gallimard, 2009, p. 5 .. Gouzañvet he doa Simone o welout an darempredoù o trenkaat etre he mamm hag he zad.

Ne oa ket puilh ar merc'hed yaouank war ar studi hir d'ar mare-se. Pitilh e oa he zad gant arz ar c'hoariva, e soñje dezhañ e oa skrivagner ar bravañ micher er bed. Atav eo bet broudet Simone hag Hélène gantañ da vont war an hent-se, an tu nemetañ dezhe da achap kuit diouzh o saviad, a oa hini ar maouezed er gevredigezh, hervezañ.Simone de Beauvoir, Mémoires d'une jeune fille rangée, Folio, 2008 

Diouzh un tu en doa Jean Bertrand de Beauvoir keuz o soñjal ne oa ket he verc'h ur gwaz, peogwir e vefe bet tu dezhi da vont d'an École polytechnique, ha diouzh an tu all e kave dezhañ ne oa ket hi "plac'hheñvel" a-walc'h. Gantañ veze lavaret dezhi he doa "empenn ur gwaz".

 Dishualerezh a-nebeudoù 
Desavet gant he mamm a oa deol-tre, deuet e oa Simone da vezañ ur feizadez entanet hi ivez e-pad un nebeud bloavezioù, kent monet da goll he feiz tamm-ha-tamm, pellik a-raok kuitaat he skol Cours Desir. Kregiñ eure neuze d'en em zishualañ diouzh e familh a-fet spered, hep bezañ prest er penn-kentañ da sammañ he soñjoù na d'o embann.

 Oberennoù 
 Romantoù 
 L'Invitée (1943)
 Le Sang des autres (1945)
 Tous les hommes sont mortels (1946)
 Les Mandarins (1954), priz Goncourt
 Les Belles Images (1966)
 La Femme rompue (1968)
 Quand prime le spirituel (1979)

 Skridoù 
 Pyrrhus et Cinéas (1944)
 L'Existentialisme et la Sagesse des nations (1945)
 Pour une morale de l'ambiguïté (1947)
 Le Deuxième Sexe (1949)
 Privilèges (1955)
 La Longue Marche (1957)
 La Vieillesse (1970)
 Faut-il brûler Sade? (1972)

 Eñvorennoù 
 L'Amérique au jour le jour (1948)
 Mémoires d'une jeune fille rangée (1958)
 La Force de l'âge (1960)
 La Force des choses (1963)
 Une mort très douce (1964)
 Tout compte fait (1972)
 La Cérémonie des adieux (1981)
 Journal de guerre (1990)
 Lettres à Sartre, Tome I et II (1990)
 Lettres à Nelson Algreen (1997)
 Correspondance croisée. 1937-1940 (2004)
 Cahiers de jeunesse (2008)

 C'hoariva 
 Les Bouches inutiles (1945)

Notennoù ha daveennoù

Rummad:Ganedigezhioù 1908
Rummad:Loreidi ar priz Goncourt
Rummad:Marvioù 1986
Rummad:Prederourien Bro-C'hall
Rummad:Skrivagnerezed gallek
Rummad:Skrivagnerien c'hall an XXvet kantved
Rummad:Prederourezed
Rummad:Tud nac'het ganto al Lejion a enor Bro-C'hall