Marz Breizh

Marz Breizh  a voe krouet en , dindan an impalaer Karl Veur. Bodañ a rae kontelezhioù kornôg impalaeriezh ar Franked : kontelezh Gwened, kontelezh Naoned, kontelezh Roazhon, hag un darn eus Maen. En e benn e oa ur prefed (« Britannici limitis praefectus »), hag an hini brudetañ e oa Roland, a vije bet niz d'an impalaer hervez ar vojenn, hag a varvas e 778 e Roncevaux. Aloubet e voe gant Nevenoe ha rouaned Breizh war e lerc'h.

Ur marz all a voe krouet neuze, ennañ Touraine, Anjev ha Maen, dindan Roperzh Teurgn, e 861. Un darn a voe roet da Vreizh gant Feur-emglev Entrammes e 863.

Istor
Bec'h a save bep an amzer, e Galia gozh, adalek Gwened betek Blois, etre Franked ha Brezhoned abaoe ma oa kouezhet an Impalaeriezh Roman.

E deroù ar  e voe kemeret Bro-Ereg gant Gwereg Iañ, met chom a rae kêr Gwened etre daouarn ar Franked.

E 578 avat e voe kemeret kêr Gwened gant Gwereg II, ha faezhet gantañ arme ar roue frank Chilperig war lez ar stêr Gwilun. Meur a wech e kasas e goskor da breizhañ douaroù frank Roazhon ha Naoned, ma voe kaset un arme frank all da lakaat urzh gant ar roue Guntram e 590. Bec'h a savas etre ar pennoù-brezel Bèpol hag Ebracari, ma voe faezhet ar Franked adarre, goude ma teuas Ebracari a-benn da adkemer Gwened ur pennad.

E 753 e voe kemeret Gwened adarre gant Pepin Grenn, hag aozet gantañ Marz Breizh da ziwall ar rouantelezh frank diouzh troioù-brezel ar Vrezhoned. War-lerc'h ar prefed Grifó e teuas Roland, a varvas e 778 en emgann Roncesvalls a-enep ar Vaskoned. 

E 786 e kerzhas ar senesal Audulf a-enep ar Vrezhoned. E 799 e oa Guido Naoned a oa kont ha prefed marz Breizh hag aloubiñ Breizh a reas. Etre 814 ha 818 e oa Lambert Iañ Naoned a oa kont e-lec'h e dad.

Konted ar marzoù
 Guido Naoned, † 802/814, Kont, 799 Markiz Marz Breizh, 802 missus regis e Touraine
 e vab Lantbert (Lambert), † 834, Kont, Markiz Marz Breizh, 818/830 kont Naoned hag Angers, kaset e 834 gant Lotar Iañ da Italia
 Bernhard Poitiers, 834
 Lambert II Naoned, X 852, Kont ex territorio Nannetense ortus

Pennad kar
 marz Neustria

 Levrlennadur 
 Émile Chénon, « Les marches séparantes d'Anjou, Bretagne, et Poitou », in Nouvelle revue historique de droit français et étranger, 16e année, 1892, , .
 Léon Levillain, « La Marche de Bretagne, ses marquis et ses comtes », in Annales de Bretagne, vol. 8, n° 58-1, 1951, p. 89-117, lenn enlinenn.
 René Cintré :
 « Un exemple de contestation péagère au XVe siècle. Le péage de Champtocé sur Loire, d'après le procès de 1412-1414 », in Annales de Bretagne et des pays de l'Ouest, vol. 92, n° 92-1, 1985, p. 13-25, lenn enlinenn.
 « Activités économiques dans les marches de Bretagne aux XIVe et XVe siècle », in Annales de Bretagne et des pays de l'Ouest, vol. 101, n° 101-4, 1994, p. 7-36, lenn enlinenn.
 « Les marches de Bretagne au Moyen Age. Économie, guerre et société en pays de frontière (XIVe-XXe s.) », impr. JMP, Pornichet, 1992
 Léon Fleuriot, Les origines de la Bretagne, Éd. Payot, 1980. 
 Henri Poisson, Jean-Pierre Le Mat, Histoire de Bretagne, Éd. Coop Breizh, 
 Joël Cornette, Histoire de la Bretagne et des Bretons. volum 1. Des âges obscurs au règne de Louis XIV, Éd. Seuil, 2005. 

Rummad:Istor Breizh
Rummad:Istor Breizh en VIIIvet kantved
Rummad:Istor Breizh en IXvet kantved
Rummad:Marzioù Breizh