Yan' Dargent

Jean-Édouard Dargent, ganet e Sant-Servez-Landivizio d'an 15 a viz Here 1824 ha marvet e Pariz d'an 19 a viz Du 1899), a voe ul livour hag ur skeudennaouer breizhat hag en deus livet e vro c’henidik. Gant an an arallanv, Yan’ Dargent e reas e remzad arzel.

 Buhez 
Mab e oa da d'ur c'hivijer lorenat, Claude Dargent, a oa dimezet gant Marguerite Perrine Clémentine Robée, merc'h an ostiz ha moraer kozh, Pierre Robée, a zalc’he un ostaleri e Sant-Servez-Landivizio hag a voe maer ar gumun. 

Daou vloaz hepken e oa Jean-Édouard pa varvas e vamm ha pan eas e dad da labourat war e vicher e Landerne. Addimeziñ a reas an tad e Kastell-Paol, hag en e dud-kozh e voe fiziet ar bugel. Gant e dad-kozh Pierre Robée e voe kaset da Blouared ma voe skoliataet gant un eontr-kozh a oa mestr-skol eno. Unan eus e genskolidi e voe ar barzh Fañch an Uhel, a chomas e vignon a-hed e vuhez. Mignon e voe ivez gant Prosper Proux ma reas e boltred dezhañ.

D'a skolaj Landerne ez eas da c'houde, kent mont e 1836 da skolaj Kastell-Paol. Goude-se e tistroas da Landerne da vevañ gant e dad en-dro. Fellout a rae da bPierre Robée ober ur moraer diouzh e vab-bihan, hogen hennezh a gave gwelloc'h an tresañ hag ar jedoniezh.

Da 16 vloaz, e 1840, e voe Jean-Édouard Dargent treser er gompagnunezh labourioù foran Deniel e Brest kent mont e melestradur ar Pontoù hag an Hentoù ; diwezhatoc'h e voe gopret gant Kompagnunezh ar C'hornôg (Compagnie de l’Ouest) evit ober savleoù glennadurel a-benn sevel un darn eus al linenn-houarn Brest-Roazhon etre Montroulez ha Brest.

E 1846, hag eñ 22 vloaz, e oa enseller al labourioù evit an hent-houarn e Montereau, e-kichen Orléans. Eno e kejas ouzh Jules-Nicolas Schiltz, a oa kelenner war an tresañ e likez Troyes, broudet gantañ da labourat war an arzoù. Un emzeskad e voe Jean-Édouard Dargent adal neuze, ha biskozah n'eo bet ezel eus skol pe skol, ar pezh a lakaas un harz d'e resped hep mar.

E 1849 en devoe ur mab, Ernest, gant e serc’h Aimée Louise Eulalie Crignou, met ne anzavas anezhañ nemet pa varvas Aimée e 1861.

E 1850, pa voe goulennet digantañ mont da Spagn da labourat war chanter ul linenn-houarn, e kavas gwelloc'h treiñ war-du al livañ, diwar levezon Charles-Paul Furne, mab d'an embanner parizian Charles Furne (1764-1859). Reiñ e zilez a reas, hag ez eas da chom e Pariz. Da neuze e tibabas Jean-Édouard Dargent sinañ an anv Yan' Dargent<ref>Diwar penndroc'h eil n an anv Yann e teu ar skrab e Yan' ; goude marv al livour e vo gwelet e anv skrivet *Yan Dargent pe *Yan D'Argent dre fazi.</ref>.

Dek bloavezh-pad e livas taolennoù a voe war ziskouez e Saloñs Paris bep bloaz, hep ober berzh bras, nemet e voe prenet pemp taolenn gant Ministrerezh an Deskadurezh foran.

E 1861 e kinnigas peder zaolenn : Les Lavandières de la nuit, Souvenir de collège,  Les pilleurs de mer à Guissény ha Pâtres des plaines de Kerlouan"Ar c'hannerezed-noz", "Eñvorenn eus ar skolaj", "Preizherien-vor Gwiseni" ha "Bugulien kompezennoù Kerlouan".. Gounezet brud gantañ a-benn an diwezh, hep gallout bevañ diwarni avat.

Dre skeudenniñ levrioù, un daou c'hant bennak anezho, e kavas Yan' Dargent an tu da c'hounez arc'hant en un doare reoliek. Skeudennoù a-vil-vern evit kazetennoù evel La France illustrée, La vie à la campagne, Magasin pittoresque, Musée des Familles a reas ivez. Lakaat sevel ti a reas e Krec'h-an-Drev nes da Gastell-Paol.

D'an 3 a viz Gouhere 1867, d'an oad a 43 bloaz, e timezas gant Eugénie Antoinette Stéphanie Mathieu, ur sonerez a oa merc'h d'al livour Eugène Mathieu, rener ar gelaouenn « La France illustrée".

Adalek 1868 betek 1878 e voe karget da ginklañ ilizoù Sant-Servez-Landivizio, Landerne, Montroulez, Gwitalmeze ha chapelioù ouestlet iliz-veur Kemper, a roas labour dezhañ seizh bloavezh-pad.

E 1885, pa varvas e wreg Eugénie Mathieu, en em stalias da vat e Kastell-Paol.

E 1898, pa voe krouet Kevredigezh Vroadel Breizh e Montroulez, ez asantas bezañ e penn rann an Arzoù-kaer.

Pa voe skoet gant ar baourentez, e dibenn e vuhez, e voe degemeret gant e vab. E Paris e varvas d'an 19 a viz Du 1899, hag e Sant-Servez-Landivizio e voe beziet.

 Hêrezh 
Kent e varv en devoa Yan' Dargent goulennet bezañ beziet e Sant-Servez-Landivizio ; goulennet en devoa ivez ma vije e glopenn lakaet e karnel ar barrez, a oa bet kinklet gantañ, e-kichen relegoù e vamm ha re e dud-kozh. D'an 8 a viz Here 1907 e voe graet, gant aotre an Iliz. Prosez a voe graet d’ar person ha da vab Yan' Dargent gant kerentiad e gwreg en abeg ma vije bet forzhet ar bez ; gounezet e voe ar prosez gant Ernest Dargent, a varvas pevar devezh diwezhatoc'h. Er garnel emañ klopenn al livour c'hoazh.

Holl oberennoù Yan' Dargent en iliz-veur Kemper a voe nevesaet e deroù ar bloavezhioù 2000D'an 12 a viz Kerzu 2008 e voe echuet al labourioù.

 Oberennoù meur 
 Livadurioù 
[[Restr:L'intempérance.jpg|thumb|upright 2.25|<div class="center">Al lontegezh, circa 1870(Engravadadur hervez an daolenn orin)</div>]]
 Portrait de Prosper Proux
"Poltred Prosper Proux"
(eoul war goad • 20,5 x 16,5 cm • 1850-70)
Saint-Houardon
"Sant Houarzhon"Iliz Sant-Houarzhon, Landerne.
(eoul war lien • 253 x 487 cm • 1859)
Les lavandières de la nuit
"Kannerezed an noz"
(eoul war lie • 75 x 151,2 cm • circa 1861)
Mort du dernier barde
"Marv ar barzh diwezhañ"
(glaouenn ha kleiz gwenn war baper • 56,5 x 117,5 cm • circa 1865
Le soir aux grèves de Roscoff
"Da serr-noz war aodoù Rosko"
(eoul war lien • 49 x 80,5 cm • circa 1865-1870)
L'intempérance
"Al lontegezh"
(eoul war lien • 125,3 x 251,3 cm • circa 1870)
Le Travail
"Al labour"
(eoul war lien • 126 x 251 cm • 1875)
La Légende de saint Kadock
"Mojenn sant Kadog"
(pri-poazh • 14,5 x 28,5 cm • circa 1880)
L'Escadre du Nord à l'horizon de Goulven
"Skouadrenn an Norzh e dremmwel Goulc'hen"
(eoul war lien • 124 x 80 cm • 1888
Les Grottes de Toinguet
"Mougevioù Beg ar Garreg Hir"
(glaouenn war baper • 36,5 x 25,8 cm • 1888Ancien calvaire de Killinen, près Quimper"Kalvar kozh Kilinenn, e-kichen Kemper"E Landrevarzeg emañ kalvar Kilinenn.Mirdi an Arzoù-kaer, Kemper.
(eoul war lien • 100,2 x 60,4 cm • 1893)Les Vapeurs de la Nuit"Aezhennoù an noz (An Anaon)"
(eoul war lien • 100 x 210 cm • 1896)Paysage à Goulven en Plounéventer"Gweledva e Goulven e Gwineventer"Mirdi ar Jakobined, Montroulez.
(eoul war lien • 88 x 120 cm • 1899)Brizeux et Marie"Brizeug ha Mari"Dahut enlevée par une lame"Ahes sammet gant un doenn-vor"
(eoul war lien • 202 x 160 cm • Dastumad prevez)La Falaise de Pen-Hir, Camaret"Tevenn Penn-Hir, Kameled"
(glaouenn, 96 x 57 cm)Légende du Folgoët"Mojenn ar Folgoad"Sauvetage à Guisseny"Saveteadenn e Gwiseni"Un soir sur la lande"Da serr-noz war al lann"Vue de la Roche-Maurice"Ur gwel war Ar Roc'h-Morvan"Le menhir"Ar peulvan"

 Levrioù skeudennaouet 
 Contes, ar vreudeur Grimm, Éditions Garnier, 1921
 Nouveaux contes, Hans Christian Andersen, Éditions Garnier, 1875
 Le Nouveau Robinson suisse, Éditions Hetzel, 1866
 Histoire fantastique du célèbre Pierrot'', Alfred Assolant, Éditions Furne & Boivin

Enorioù
Ur mirdi, Mirdi Ÿan’ Dargent, a zo gouestlet dezhañ e Sant-Servez-Landivizio.
 Marc’heg Lejion a enor (1877)
 Straedoù m’eo bet roet e anv dezho : 
 Yan’ Dargent (anv rik) :  Sant-Servez, en e gumun c'henidik
 Yan D’Argent pe Yan Dargent (skrivet fall) :  Brest, Douarnenez, Gwiseni, Kastell-Paol, Landerne, Landivizio, Montroulez, Ploeneg, Plougastell, Plouvien, Roazhon, Rosko

Liammoù diavaez

Mirdi Yan' Dargent e Sant-Servez
Lec’hienn prevez Pont-Christ-Brezal Pajenn al livour. Brassellet d’an 8 a viz Kerzu 2024.

 Notennoù 

Rummad:Livourien vreizhat
Rummad:Ganedigezhioù 1824
Rummad:Marc'heien al Lejion a enor
Rummad:Marvioù 1899