Frañsez

Frañsez zo un anv-bihan brezhonek. Frañseza zo ur furm venel deveret anezhañ. Dont a rafe eus an anv-bihan gallek François, hervez an distagadur kozh anezhañ ( "oi" gallek distaget [we]).

Orin
Deuet e vije an anv Frañsez e brezhonek dre an anv gallek François eta, hag hennezh a zeue eus an anv italianek Francesco. Koulskoude e c'hallfe ivez dont war-eeun eus an anv italianek, kollet gantañ ar silabenn diwezhañ. Brudet eo bet an anv abalamour d'ar sant italian Frañsez Asiz (1182-1226). Giovanni e oa e wir anv, met graet e veze Francesco, Gall bihan, eus ar sant pa oa bihan, abalamour ma oa gallez e vamm, ha chomet e oa an anv.

A-hend-all e teu an anv italianek eus ar ger latin Franciscus , a zeue eus ar ger germanek Franck-isk a dalveze "eus ar Franked" (da lavarout eo Frank pe Gall), pe eus ur ger germanek all "Franch", a dalv kement ha den dieub.

Relijion
Gwelout ar pennad Sant Frañsez, ma'z eus meneg eus meur a sant.

Frañsez eo pab an Iliz Katolik abaoe 2013.

Implij an anv brezhonek
upright=0.9|thumb|Kurunidigezh Frañsez  e Roazhon.
Kavet e vo Frañsez en anvioù istorel duged ha roueed. Douget eo bet gant tri eus duged Breizh :
 Frañsez Kentañ (1414-1450), lesanvet Frañsez Gaezh,
 Frañsez II (1433-1488),
 Frañsez III (1518-1536).

Unan eus an anvioù lakaet ar muiañ eo bet e Breizh en eil lodenn an  hag e penn kentañ an «Sur a-walc'h eo an anv-bihan ordinalañ e-touez an holl wazed ganet, lakaomp etre 1850 ha 1930, e Bro-Leon. An darn vuiañ eus an eilstummoù a zo diazezet war Frañsez, Frañsa ha Feñch, hag a vez kavet un tammig e pep korn eus Leon, war-bouez Frañsez a zo marteze ordinaloc'hik e Goueled-Leon.» (M. Madeg, P. Pondaven, Y. Riou, Anoiou badiziant Bro Leon, Emgleo Breiz, 2006, p.77)., alies e veze graet gant berradurioù evel Fañch, Soaig, Saig«Alese ez eus deuet meur a eilstumm dre gaoz eus an anv evit ober ar c'hemm etre kement a dud anvet heñvel. An darn vuiañ eus an eilstummoù-mañ a zo diazezet war Frañsez, Frañsa ha Feñch,» Ibid. p.77. Ur skeudenn eus statud ar yezh e oa implij an anv: François en ti-kêr, Fañch er parkeier. Gwelet ez eus bet familhoù gant daou zen anvet François ma veze graet Soaig eus unan, ha Fañch eus an eil. Yann-Frañsez a zo bet alies troidigezh an anv kevrennek gallek Jean-François.

Ar stumm gwregel Frañseza a vez implijet«Frañseza a vez klevet un tammig muioc'h e Goueled-Leon, met ar stummoù deveret a zo ordinal e pep lec'h.» (M. Madeg, P. Pondaven, Y. Riou, Anoiou badiziant Bro Leon, Emgleo Breiz, 2006, p.79., ha kavet e vez ivez e kanaouennoù kozh. Sez, Seza, Sezaig zo stummoù deveret. Ar stummoù gwregel all Soaz, Soazig, zo deuet eus an anv gallek Françoise. 

Hiziv, pa'z eo aotreet an anvioù brezhonek, ne seblant ket Frañsez bezañ gwall implijet evit envel bugale, pa gaver Fañch ha Fañchig a-wechoù.

Lennegezh
Mestr Frañsez er pezh Louis Eunius en  kantved (skrivet Franses en embannadur 1911).
Ar werz Frañsez Simon, e Soniou Breiz Izel Fañch an Uhel (skrivet Francès gant an oberour en embannadur 1890).

Tud e Breizh
Frañsez Laorañs, fuzuilhet e 1917, pa ne gomprene ket an urzhioù e galleg
Frañsez Vallée, geriadurour
Frañsez Jaffrennou (1879-1956), skrivet gantañ ar Bro gozh ma zadoù
Frañsez ar C'hemener, beleg
Frañsez Kervella, yezhadurour
Frañsez Falc'hun, kelenner skol-veur e Roazhon da gentañ hag e Brest goude, krouer ar skritur anvet skolveuriek pe falc'huneg
Frañsez Favereau, kelenner ha skrivagner brezhonek.

Implij an anv gallek e Breizh
Roet eo bet stank an anv gallek adalek ar  kantved, diwar ar c'hiz deuet eus Bro-C'hall, levezonet kenañ gant Italia en amzer an Azginivelezh italian. 

Roet e veze kalz e Breizh betek an . En holl familhoù e veze unan bennak anvet François pe Françoise.

 Rouaned ha priñsed 
 Frañsez Iañ an Impalaeriezh Santel (1768–1835)
 Francesco Iañ an Div Sikilia (1836–1894)
 Francesco II an Div Sikilia (1779–1846)
 Frañsez IV, Dug Modena (1779–1846)
 Frañsez V, Dug Modena (1819–1875)
Frañsez I Rákóczi, priñs Transylvania (1645–1676)
 Ferenc II Rákóczi, Dug Hungaria ha Priñs Transylvania (1676–1735)
 Frañsez Danmark (1497–1511), Priñs Danmark, Norvegia ha Sveden
 Frañsez Iañ (Bro-C'hall) (1494–1547)
 Frañsez II (Bro-C'hall) (1544–1560)
 Frañsez Iañ (dug Loren) (1517–1545)
 Frañsez II (dug Loren) (1572–1632)

E yezhoù all
Anvioù kar a gaver e yezhoù Europa, dreist-holl er broioù bet kreñv enne ar feiz katolik: 
alamaneg: Franziskus, Franz, Frank
esperanteg: Francisko
 euskareg: Frantzisko, Patxi, Patxohttp://www.euskaltzaindia.net/eoda/izenak.asp?testua=Francisco&hizkuntza=eu
galleg: François, hag ar stummoù saoznekaet Frank, Franck, hag ar furm wregel Françoise, he deus roet ar stumm brezhoneg Soaz
gresianek: Frangiskos
hungareg: Ferenc
italianeg: Francesco, Franco, ha Francesca ar furm wregel
izelvroeg: Frans, Francis, Franciscus
iwerzhoneg: Proinseas
katalaneg : Francesc
kroateg: Franjo, Frano, Frane
latin: Franciscus
malteg: Franġisk, Frans
portugaleg: Francisco
saozneg : Francis, Frank
spagnoleg: Francisco, Paco, Fran, Quico, Quique (pe Kike), Pancho, Cisco, Chisco...
tchekeg: František

Tud
Franjo Tuđman, kentañ prezidant Republik Kroatia

Notennoù ha daveennoù

Rummad:anvioù-bihan brezhonek