Anv-tiegezh brezhonek

An anvioù-tiegezh brezhonek, evel er yezhoù all, a c'hall bezañ savet diwar anvioù boutin pe divoutin, anvioù tud pe loened, anvioù-lec'hioù pe micherioù.

Anvioù divyezhek ofisiel
Unan eus perzhioù dibar an anvioù brezhonek eo e vezont divyezhek alies, rak kalz anezhe a vez lakaet ar ger-mell gallek dirake en o stumm ofisiel: Le Coz, Le Bihan
A-wechoù e vez peget ar ger-mell gallek ouzh an anv brezhonek: Labasq, Laot, Lastennet, Lautrou, Leostig, Limpalaer, Lintañv, Lhostis.
Pa grogont gant ur vogalenn e c'haller kavout stummoù gant ar ger-mell gallek dirak an anv hag ar ger-mell brezhonek peg ouzh an anv: Le Nabat, Le Naour, Le Négaret, Le Nénan, Le Noan, Le Nozac'h, .
Kontrol d'ar pezh a zo c'hoarvezet e meur a vro all (Galiza, Euskadi, Kembre, Iwerzhon, ha re all), n'eus ket bet klasket peurvrezhonekaat an anvioù-tiegezh brezhonek gwech ebet.

Anvioù-tud
 Anvioù-bihan
Kalz a anvioù-tud a zeu eus anvioù-bihan kozh.

Anvioù brezhonek-kozh
Even, Gloagen, Gwegan, Gwegen, Gwiomarc'h (skrivet Guyomard peurvuiañ), Gwivarc'h, Herve, Kadiou, Kadoret, Kadou, Kadoudal, Konan, Menoret, Morvan, Renan (eus Ronan), Riwallan, Tangi, Tual (Tudwal), a zo anvioù-bihan brezhonek kozh, pe henvrezhonek
 gant un dibenn "o" pe "ou" pe "ig": 
 Alano, Alanou (hag Alenou), Alanig, 
 Evenou (pe Eveno), Morvanou, Riou  (pe Rio)
 Adam,  Eliaz,  Jakob, Mazhev, Moazan (stumm kozh kemeret e lec'h gant Moizez), Salaun, Tomaz, a zo a orin hebreek
 Aofred, Gwilherm (ha Gwilhermig, Gwilhou), Huon (ha Huonig), Olier (hag Olierig, Oliero), Roland, Roparzh (pe Roperzh), zo a orin germanek,
 Kintin, Laorañs, Marzhin, zo a orin latin,
 Denez, a orin henc'hresianek, zo deuet dre ar galleg, Stefan kenorin gantañ, dre al latin.

en anvioù leonek: Abalan, Abherve, Abiven (Ab + Even), Abgrall, Abolier, Abgwilherm, Ap(h)erri, Apriwall, hep ankouaat Abegile.

Anvioù micherioù pe kargoù
kargoù: an Abad, an Aotrou, ar Barzh (ha Barzhig), Beleg (ha Belegig), ar Beskont, Boutouilher (boutailher), Kloareg, ar C'hont, an Dug, an Eskob, ar Floc'h, an Impalaer, ar Marc'heg, ar Manac'h,  ar Pab (ha Pabig), ar Person (ha Personig), Priol, ar Provost, ar Roue, ar Sant, ar Senechal, an Tailhanter
liammoù tiegezh: an Deuñv, Kenderv, ar Mab, ar Mab-Bihan, an Ozhac'h (hag an Ozhac'hig, an Ozhac'h-Meur)
gwaz, ha diwarnañ Gwazmat, Gwazdoue
diwar "den": an Den-Mat,
micherioù: 
an Aotrou (a ya da Lautrou e galleg), an Arc'her ( a ra irc'hier), 
ar Barazher (a ra barazhoù ha barrikennoù), ar Boser, 
an Eostour 
ar Falc'her, ar Foricher
ar Gonideg, ar Gov, ar Gwareger, ar Gwiader, 
Kalvez (anv-tiegezh), Karrer, Keginer, Kemener, Kere, Kiger, Kreurer, 
ar Mager, ar Marc'hadour, ar Minter, an Ostiz, 
ar Panerer, ar Pilhaouaer, ar Pober, ar Poder, 
ar Sidaner,
an Teñzorer, an Tieg, an Toer, an Tro(u)c'her
ral eo kavout stummoù benel: Magerez, Perc'hennez (aet da Pérennes)
 kavet e vez ivez (plijadur an divyezhegezh) ar stummoù Le Maguéresse ha Le Vaguéresse.

Orin an dud
En anvioù ar Gall, ar Saoz, Spagnol, Pikard, Flamank,

Lesanvioù
Paot eo an anvioù-tiegezh a deu eus neuz an dud: o ment, o sioù, pe perzhioù all. 
 Anvioù-gwan 
ar Braz hag ar Bihan, ar Gwenn hag an Du, ar Berr hag an Hir, ar C'hozh hag ar Yaouank, ar Moan hag al Ledan, an Treut hag ar C'hofeg
hag ivez:
 ar Bailh,  ar Balc'h, ar Beulz, ar Borgn, ar Boulc'h, ar Brizh,  
 ar C'hwerv (skrivet Huerou e galleg), an Dereat 
 an Diaskorn, an Diberder (dibreder), Duedal
 ar Gag, 
 ar Gwennig,
 an Habask, an Hegarat,
 ar C'haer, ar C'hoant, ar C'horr, ar C'hrenn, ar C'hromm, ar C'hudenneg, ar C'hwitouz, 
 ar C'hamm, ha Gargamm, Pavgamm, ha Beg-kamm
 Kalloc'h, Kreff (kreñv)
 Ledan, Lirzhin
 ar Meur, ar Minouz, ar Moal, ar Mogn, 
 ar Rouz, ar Rouzig, hag ar Ruz, 
 ar Sec'h, Sioc'han, ar Skañv,
 an Tort, an Touz, an Treut

 gant derez uhelañ an anv-gwan : an Henañ (Henaff), ar Gwellañ (Guellaff), 
 savet diwar ar c'horf: 
gant anvioù-kadarn : Chouk, Lagatu (lagad-du), Penn, Penn-du, Tal-dir, Korf-dir, Korf-mat 
 gant anvioù-gwan Begeg, Bleveg, Boc'heg, Bougenneg, Bozeg, Bronneg, Frieg, Gareg, Gouzougeg (ha Gougeg), Ivineg, Kaloneg, Keineg, Kelleg, Kofeg, Korfeg, Korneg, Lagadeg (ha Lagadig), Losteg, Morzhedeg (Morzhadeg), Palmeg, Paveg (ha Pavig), Penneg, Peñseg, Skouarneg, Skouezeg, Taleg, Troadeg,

 traoù all: Bechenneg, Kabelleg, Kelenneg, Glaourenneg, ar Gloan ha Gloaneg, Gorreg, Posteg, an Takon (hag an Takonoù) 
 Berr-e-C'houg, Berr-e-C'har, Du-e-Dal, Gwenn-e-Dal
 anvioù-gwan-verb : an Alaouret, an Astennet, ar Badezet, Bervet, Dimezet, Douget, Doujet, Drouklazhet, Drou(k)maget, an Enoret, Karget, Maget, an Nezet, Skornet,
 Sec'hedig, Pinvidig.

 Gant anvioù-kadarn  
ar Goapaer, Koroller, Lonker,  Mouzer

Anvioù-lec'hioù
Stank eo an anvioù-lec'hioù en anvioù-tiegezh:

Anvioù divoutin 
anvioù broioù Breizh: Treger, Leon, Kerne, Kerneiz
anvioù parrezioù: Benac'h, Kallag, Kemper, Kergrist, Konk, Perroz, Pleiber, Plevin, Ploneiz, Plourin, Pluskelleg, Pondaven, Redon, Rostren, Sanseo, Skrignag, Tremael.

 Anvioù savet diwar an douaroniezh
 An Aot, an Arvor,
 Brelivet, Breneol (Bre(n)-heol), 
 Gwern, ar Wern, Gwernig
 Kenec'hdu, al Lae(z),
 ar C'hoad (hag ar C'hoadig), gwelout pelloc'h ar gerioù savet diwar anvioù gwez 
 Leur-an-Gêr
 Lost-an-Lenn
 Menez, Menezgwenn
 Milin
 an Ne(a)c'h, ha Koad-an-Ne(a)c'h, Penn-an-Ne(a)c'h,
 ar Park, ar Prad (ha Pradig)
 ar Porzh, ar Porzhoù, Porzh-an-Park Ragenez Roc'h-Kongar Rozkonval, Rozpab,
 Tal(-ar-)C'hoed,
 Ti-maen, Tinevez
 Toull-al-Lann

Anvioù savet diwar ar ger Penn
 Penngili, Penngwern, Penn-kêr, Penn(-ar-)C'hoad, Penn-Krec'h, Penn-an-Ne(a)c'h, Penn-ar-Run, Penn-an-Stêr, Penn(-ar-)Wern
Met an anvioù gant penn n'int ket holl anvioù-lec'hioù: Penndelioù, Penndu, Penn-Kole, Pennsivi....

Ur pennad zo gouestlet d'an anvioù-tiegezh savet diwar ar ger penn: Penn (anvioù-tiegezh)Anvioù savet diwar ar ger Ker
Ar re-se zo anvioù atantoù pe tier savet : 
 diwar un anv-den evel Keraodren, Kerbaol, Kerdavid, Kergadiou, Kergonan, Kerherve, Kermengi, Kersimon, Keryann (pe Kerjean hervez ar stumm "divyezhek"), 
 diwar an douaroniezh pe al lec'h evel Kerbrad, Kerdraoñ, Kerforn (ha Kerfourn), Kergastell, Kergoad,  Kergreiz, Kerniliz, Kerlann, Kerloc'h, 
 diwar ur wezenn pe plant evel Kernalegenn, Kergelenn, Kernivinenn, Kerskavenn, Kerspern, 
 gant un anv-loen, evel Kervran (ha Kerarvran), Kerloegwenn, Kerlogod gant ul lesanv evel Ker(an)gall, Kersaoz, Ker(an)rouz, 
 diwar anv ur vicher pe ur garg evel Kerangwiader, Kermanac'h, Kermarc'heg, Kerambeleg (ha Kerbeleg), Keranflec'h (diwar Floc'h), Kernoa (ker-an-ozhac'h), 
 gant un anv-gwan evel Kergozh, Kerledan, Kerlirzhin, Keruhel (ha Kerihuel), 
 evel Gorre-kêr, Gou(e)led-kêr, Penn-kêr, ha Kozhkêr.

E Bro-Leon e kaver anvioù distummet (Ker skrivet Her) evel Herledan, HerjeanAnvioù loenedar Bleiz, ha Lazh-Bleizar C'had, ar C'harv, ar C'hazhan Dañvadigar GarzKelien, Ki-du (skrivet Quidu e galleg), Penn-KoleLouarn,Louzar Maout, ar Menn, Merienan OanMaligornSaout. 

-laboused:Bongorzhar C'hilhog, ar C'hog, ar C'hogig, ar C'hog-gwennan Eostig, an Eveder (alc'houeder), an Evn (Le Nezne)Falc'hunKefelegLabous, LaouenanPennglaou, ar Poñsinar Skoul, ar SparfellGwez, frouezh ha legumaj
 Beuzid pe ar Veuzidar Vez(v)ouetan Derff (Derv), ha Derouet ar Faou, FavennegKern(h)alegenn), an Halegouet,Pennkerc'h, Pennsivi, PennognonGarzhspern, KerspernA bep seurt
Kavout a reer ivez:
 Deizioù: Nedeleg, Malarjez pe Malarde.
 Mizioù: Genver, Ebrel, an Eost.
 Anvioù danvez: an Aour (Laur, Le Naour), Arc'hant, Gloan (ha Gloaneg).
 Anvioù difetis: Levenez, Peoc'h.
 Anvioù gant niveroù: Daoudal, Daoufarzh, ar Pemp, ar C'hwezek’’.

 Reolennoù treuzfurmiñ 
Pa z’eo diret ar ger-mell a-raok korf an anvioù-tiegezh e komprener ne c’heller ket e lakaat da elfenn stabil an anvadur. 
 Goude un titl 
Pa vez kaoz eus un den a zo e anv-tiegezh ar Moal, ne virer ket ar ger-mell goude ul lesanv evel Aotrou, Itron, Dimezell, Seurez, Frer, Doktor(ez), Kelenner(ez), Mestr(ez) hag all.
Skouerioù : Aotrou Moal, Doktor Pennek, Mestr Pinvidig.

 Gourel, benel ha liester 
Ar furm voas a dalv evit ur gwaz : « Setu (Mark) an Eost o tont tre".
Furm venel : « Setu ar Binvidigez o tont tre ».
Furm al liester : « Setu ar Binvidiged o tont tre ».

 Levrlennadurezh 
 Olier ar Mogn, « Hon anvioù-familh » . E-barzh Ya!, niv. 1014, 12 Du 2024.

*