Herodez Veur

Herodez (hebraeg הוֹרְדוֹס Hordos, henc'hresianeg: ἡρῴδης), pe Herodez Veur, pe Herodez Iañ (-73, -4), a oa ur roue a oa sujet d'ar Romaned, hag a renas e Judea, eus 37 kent JK betek ar bloaz -4, en ur rouantelezhig sujet d'ar Romaned, e kêr Jeriko, war-lerc'h Antigonus II.
Anavezet eo dre skridoù Flavius Josephus.

Mab e oa da Antipater ha Cypros. Lakaet e voe da roue Jeruzalem gant ar Romaned. Tennañ a reas galloud digant ar veleien a rene e Judea abaoe Savidigezh an Eil Templ.

Lakaat a reas lazhañ e wreg Mariamne ha meur a hini eus he bugale, evit mirout a gaout kevezerien.

Er bloavezh -4, e Jeruzalem, pa oa Herodez war e dalaroù, ez eas farizianed yaouank da dennañ erer al lejionoù roman, hag int da emgannañ ouzh kazarn roman Jeruzalem. Ha Herodez da c'houlenn lakaat d'ar marv ar farizianed o devoa graet an torfed ouzh an erer roman, ma voent losket en o bev d'an 12 a viz Meurzh.

Pa varvas Herodez e voe rannet e rouantelezh etre peder lodenn pe tetrarkiezh: 
ar gentañ d'e c'hoar Salome, hag ar re all etre e vibien 
an eil d'e vab Herodez Arc'helaos (Judea), 
an trede d'e vab Herodez Antipas (Galilea ha Perea) 
ar pevare da Herodez Filipos II (Transjordania).

Dimezioù ha bugale
Brudet e oa e grizded. En Aviel Mazhev eo-eñ a c'houlenn lazhañ ar vugale dindan daou vloaz dre ma oa bet embannet gant ar Furien e oa ganet « roue ar Yuzevien », ha sed ar pezh zo anvet Lazhadeg an Inosanted, pe Lazahadeg an Dianteged Wenn.

E vugale
 Herodez Arc'helaos ( 23 kent JK - 18 ), mab dezhañ, etnark Samaria, Judea, Idumea.
 Herodez Antipas (-21, 39), tetrark Galilea ha Perea. Mab e oa da Herodez Veur. Eil pried Herodias e oa. Eñ an hini a c'hourc'hemennas marv Yann ar Badezour hervez an Testamant Nevez.
Herodez Filipos, anv daou vab all da Herodez Veur.
Herodez Filipos Iañ, a oa mab da Mariamne, trede gwreg ar roue Herodez Veur. Tad Salome e oa.
Herodez Filipos II (4 kent JK - 34), a oa mab da Gleopatra, pempvet gwreg ar roue Herodez Veur, a voe tetrark Iturea ha Trachonitis. Kentañ pried Salome e voe.

 Euredoù ha diskennidi 
 + = dimezet da  | = o tiskenn eus  ../——— = breur pe c'hoar da m. = merc’h  g. = bet ganet e  t. = tremenet e, marvet e  d. = bet dimezet da  ? = dianav pe nompas lakaet en daolenn 
 Herodez Veur + Doris
     |
    Antipater
    t. -4?

 Herodez Veur + Mariamne Iañ,  t. -29?, m. Aleksandr.
     |
  —————————————————————————————————————————————
  |   |   |      |
 Aristoboulos Aleksandr Salampsio + Fasael Kypros
 d -7?  d -7?    |    d. Antipater(2)
 d.Berenis      Kypros
  |
  ————————————————————————————————————————————————————————————————
  |    |    |    |    |
 Mariamne III Herodez III Herodiadez Herodez Agrippa Aristoboulos V
 d. he eontr Roue Kalsis  +   Roue Judea
 Arc’helaos ?   d.1. Herodez II Boethus    
         he eontr
       2. Herodez Fulup Iañ
         he eontr
       3. Herodez Antipas
         he eontr

 Herodez Veur + Mariamne II,  m. Simon ar Beleg-bras.
     |
  —————————————————
  |     |
 Herodez II Herodez Fulup Iañ
 Boethus

 Herodez Veur + Maltake (ur Samaritan)
     |
  ————————————————————————————————————————————————
 |         |   |
 Herodez Antipas      Archelaus Olimpias
 g. -20?
 + Phasaelis,
 mh Aretas IV, Roue Arabia
 "dispartiet" evit eurediñ :
 + Herodias,
 m. Aristoboulos (mab da Herodez Veur)

 Herodez Veur + Kleopatra Jeruzalem
     |
  Fulup an Tetrark
    t. 34

 Antipater(2) a oa mab da Jozeb ha Salome
 An deiziadoù gant ? a zle bezañ gwiriet e-keñver an dizoloadennoù nevesañ

 Levrlennadur 
Christian-Georges Schwentzel, Hérode le Grand, Pygmalion, Paris, 2011

 Notennoù 

Rummad:Israel en Henamzer
Rummad:Testamant Nevez
Rummad:Ganedigezhioù -73
Rummad:Marvioù -4