Ferdinand Iañ an Impalaeriezh Santel

FerdinantFerdinand en alamaneg, Ferdinant e Geriadur Hemon-Huon. Iañ Habsbourg, impalaer Alamagn, ganet e 1503 en Alcala de Henares e Kastilha, ha marvet d'ar 25 a viz Gouhere 1564 e Vienna (Aostria), a voe
 arc'hdug Aostria en 1520 (pa oa 17 vloaz),
 roue Hungaria ha roue Bohemia en 1526 (pa oa 23 bloaz),
 dilennet da roue ar Romaned en 1531 (pa oa 28 vloaz),
 anvet Impalaer roman santel gant e vreur henañ Karl V, pa zilezas ar galloud (16 a viz Genver 1556); 53 bloaz e oa neuze, met ne voe dilennet nemet d'ar 24 a viz Meurzh 1558.

 E vuhez 
Mab e oa da Fulup Iañ Kastilha ha da Juana de Castilla, rouanez Spagn, ha breur e oa da Karl V. Kemer a reas, war-lerc'h e vreur henañ, kurunennoù Aostria, Stiria, Hungaria, ha re all c'hoazh, a oa peadra an Habsbourged, ha goude, pa voe en em dennet Karl, e voe lakaet e penn an Impalaeriezh santel roman german. Eñ an hini a grogo lignez Habsbourged Aostria, pe Habsbourged Vienna. 

Roue Bohemia ha Hungaria e teuas da vout en 1526, war-lerc'h marv ar roue Loeiz II Hungaria, e vreur-kaer, ha dilennet e voe da Roue ar Romaned en 1531, ha diwezhatoc'h e voe anvet da Impalaer pa guitaas e vreur Karl ar galloud e 1556. Nac'h a reas ar pab Paol IV e anavezout evel impalaer an Impalaeriezh Santel Roman German dre ma ne oa ket bet goulennet ali ar Sez-Santel nag evit e zilennidigezh nag evit dilez Karl V. Nac'h a eure Ferdinant e oa ezhomm eus an asant-se ha diwar neuze ne voe ket goulennet asant ar pab ken gant an impalaerien santel. Sioul ha peoc'hus e voe e ren ha klask a reas lakaat katoliked ha protestanted d'en em glevout. 

D'ar 25 a viz Mae 1521 e timezas e Linz , en Aostria, da Anna Jagellon (1503-1547), merc'h pennhêrez Vladislas II Hungaria, a oa roue Bohemia ha roue Hungaria, dimezet da Anna Foix. Kenkent ha deroù e ren en Kroatia, Hungaria ha Bohemia, levezonet gant e guzulierien alaman a oa ampart war ar gwir roman, e kendalc'has Ferdinant gant e bolitikerezh kreizennañ. 

 Nevezintioù 
Meur a nevezinti a zegasas:
 goprañ ar gargidi gant arc'hant, han'eo ket gant reiñ douaroù dezho;
 dispartiañ an aferioù arc'hant diouzh re ar politikerezh hagar justis 
 kenvererezh ha kenevezhierezh etre ar galloudoù evit ma'zafe gwelloc'har melestradur en-dro.


E vugale
Ur ribitailh bugale, 15 en holl, o doe Ferdinant hag Anna Bohemia ha Hungaria, ha dre o dimeziñ e kasas an impalaer e bolitikerezh, en sell da greskiñ e c'halloud.

 Elisabeth (1526-1545) 
 a zimezas e 1543 da Sigismund II Aogust, roue Pologn ;
 Masimilian II an Impalaeriezh Santel (1527-1576), a renas war e lerc'h,
 dimezet e 1548 da Maria Spagn (1528-1603)
 Anna (1528-1590) 
 a zimezas e 1546 da Alberzh V (1528-1579) dug Bavaria (1)
 Ferdinand (1529-1595), arc'hdug Tirol a zimezas div wech
 en 1557 da Philippine Welser (1527-1580) 
 en 1582 da Anna Caterina Gonzaga (1529–1595), merc'h da Guglielmo Gonzaga, dug Mantova 
 Maria Aostria (1531–1581),
 dimezet en 1546 da Wilhelm von Kleve Dug Jülich, Dug Kleve ha Dug Berg (1516-1592).
 Magdalena (1532–1590), leanez en Hall in Tirol
 Katharina (1533–1572), dimezet div wech 
 e 1549 da Francesco III Gonzaga (1533–1550) dug Mantova 
 e 1553 da Sigismund II Aogust (1520–1572) Roue Pologn, intañv he c'hoar Elisabeth ;
 Eleonora (1534-1594) 
 dimezet da Guglielmo Gonzaga (1538-1587), dug Mantova ha Montferrato
 Margarethe (1536–1566), leanez en Hall in Tirol
 Johann (1538–1539)
 Barbara (1539-1572) (1539–1572) 
 dimezet e 1565 da Alfonso II d'Este (1533–1597), dug Ferrara;
 Karl II Aostria (1540-1590) 
 a zimezas e 1571 da Maria Anna Bavaria (1551-1608) (1)
 Ursula (1541–1543)
 Helena (1543–1574), leanez e Hall in Tirol
  Johanna (1547-1578) 
 a zimezas en 1565 da Francesco de' Medici (1541-1587), Dug-meur Toskana ; hi an hini a oa mamm d'ar rouanez c'hall Maria de' Medici

 Notennoù 

Rummad:Impalaeriezh Santel Roman
Rummad:Tiegezh Habsbourg
Rummad:Impalaered santel
Rummad:Rouaned Hungaria
Rummad:Infanted Kastilha
Rummad:Infanted Aragon
Rummad:Ganedigezhioù 1503
Rummad:Marvioù 1564