Fra Diavolo

Fra Diavolo a oa lesanv Michele Pezza, ganet d'ar 7 a viz Ebrel 1771 en Itri, ha marvet d'an 11 a viz Du 1806, a oa ur brigant italian a stourmas a-enep armeoù gall Napoleone Buonaparte o devoa aloubet ar vro, hag a voe krouget gant ar C'hallaoued e 1806 e Naplez.

Un haroz poblek italian eo deuet da vezañ.

 Istor 
E penn ur vandennad laeron e oa e kreisteiz Lazio ha hanternoz Campania. Kement a reuz ha freuz a veze gantañ ma veze kinniget bernioù arc'hant da neb a rofe tu d'e dapout. 

Koulskoude, en 1799, e kavas mat d'ar c'hardinal Fabrizio Ruffo e envel da goronal evit kaout e skoazell da vrezeliñ a-enep an alouberien c'hall. Kemer a reas penn un arme ha mont ganti da zieubiñ kêr Naplez. 

Pa voe lakaet Giuseppe Buonaparte da roue Naplez gant e vreur, impalaer gall, e aozas meur a emsavadeg. Tapet e voe gant e enebourien e Baronissi, war-lerc'h un emgann taer, kondaonet e voe d'ar marv ha kaset d'ar groug en 1806.

 Arzoù 
 Ur c'hoarigan gallek zo bet savet diwar e benn gant Eugène Scribe ha Casimir Delavigne evit ar skrid, ha Daniel François Esprit Auber evit ar sonerezh, e 1830. Un tamm fae a zo bet graet ennañ war ar wirionez istorel, evel e seurt oberennoù.
 Lakaet e voe en italianeg gant Manfredo Maggioni.

 Meur a film zo bet ivez, adalek 1906. 
 Ar brudetañ film avat a zo amerikan, aozet gant Hal Roach e 1933, c'hoariet gant Stan Laurel hag Oliver Hardy, ha Dennis King evel Fra Diavolo. Implijet eo sonerezh ar gall Auber, hag evit an doare italianek, skrid Manfredo Maggioni.

 Liammoù diavaez 
 Lec'hienn ofisiel

Rummad:Condottieri
Rummad:Ganedigezhioù 1771
Rummad:Marvioù 1806