Plouvalae

PlouvalaePlouvale, e geriadur Hemon-Huon, 1993. (Ploubalay e galleg) a oa ur gumun eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor. Pennlec'h Kanton Plouvalae e oa betek 2015.

Kendeuzet e oa bet gant Ar Genkiz-Yuzhael ha Tregon-Poudour d'ar 1añ a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez : Bosez-Poudour.
 Douaroniezh 
 Anv 
Stummoù skrivet
 Bernard Tanguy ː Eccl. S. Petri de Ploballeio, 1163; par. de Plabela, 1269; Ploubala, 1310; Plobala, c. 1330; Ploubalay, 1348; Ploeballa, 1392; Ploubala, 1399; Plobalai, 1405; Ploubalay, 1439; Pluballay, 1444, 1551; 
Erwan Vallerie ː Ploballeio, 1163; Ploubalay, 1348; Plobala, 1399
Gerdarzh
 B. Tanguy ː anv ur sant ː Bachla
 Hervé Abalain ː anv ur sant ː Bala(e), marteze eilstumm da Balay, diskibl sant Gwenole
 Ardamezioù 
En argant e sourin en gul karget gant teir vailhenn en aour, leinet gant ul leon en gul krabanet, teodet, ha kurunet en aour
Tiegezh Plessis-Mauron (Grénédan), 
 Istor 
 Savet eo bet asamblez tirioù Rays hag ar Genkiz-Yuzhael e miz Mezheven 1680 da gontelezh evit François-Claude du Breil. Kontelezh Brays e oa e anv.
 Dispac'h Gall 
 Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: graet e voe al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person en ur sevel diferadennoù na c'hellent ket bout degemeret gant ar Vodadenn vonreizhañ vroadelAdhésion de Messieurs les Recteurs, Curés et autres ecclésiastiques du diocèse de Saint-Malo, en Bretagne, A l'exposition des principes sur la Constitution du Clergé, adressée à MM. les Evêques députés à l'Assemblée nationale, Imprimerie de Crapart, place Saint-Michel, Pariz, Bro-C'hall, p.20.
10 Gouere 1795 ː preizhet e oa bet an ti-kêr gant 300 chouan, devet an dielloù, ha troc'het Gwezenn ar Frankiz.
13 Ebrel 1796 ː emgann la Ville-Rozé, etre 350 chouan eus rann-arme la Baronnais, kaset gant Stévenot, lez-anvet Richard, ha 400 Glas eus ar 84vet hanter-brigadenn Dinan, kaset gant kabiten Lhermine.

 Brezel-bed kentañ  
 Mervel a reas 88 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 3,65% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911Monumant ar re varv - Memorial Genweb.
 Eil Brezel-bed 
 D'ar 24 a viz Gouere 1944 e kouezhas un nijerez P-47 (marilhet 42-67119) eus aerlu SUA (United States Army Air Forces) e Plouvalae; he nijour a voe lazhetPertes USAAF.
 Mervel a reas pemzek den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
 Brezelioù didrevadennañ 
 Brezel Indez-Sina 
 Mervel a reas daou soudard eus ar gumun.
 Brezhoneg 
 9,2 % eus anvioù-lecʼh ar gumun gozh a zo brezhonekJean-Yves Le Moing, Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne, Coop Breizh, 1990, p. 381.

 Monumantoù ha traoù heverk 

 Maner "La Coudraye", adsavet e 1729; talbennoù ha tourioù a zo bet enrollet d'ar 24 a viz Gouere 1964.
Maner "La Mallerie" (XVIIIvet).
Peulvan "La Prévôté".
Kevioù "La Crochais" (Oadvezh an houarn).
Moudenn Tertre-Bonnier (Krennamzer).
Kastell "La Crochais" (XVIIIvet).
Kastell "Bélestre" (XVIIIvet).
Kastell "La Ravillais".
Chapel "La Gonnais" (XVIIvet).

 Iliz katolik Sant Pêr ha Sant Paol, sakret d'an 28 a viz Here 1877.
 Chapel Sant Kaereg.
 Monumant ar re varv.

 Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 

 Melestradurezh 
 Tud 

 Guy Homery, beleg, diazezour kenvreuriezh Filles de la divine providence Krehen; ganet e Plouvalae ar 25 Eost 1781, aet da Anaon e Krehen an 13 Du 1861.
 Henri Lassourd, ganet ar 24 Mae 1902; medisin-loened, maer Gwerc'h-Breizh, 1945; kuzulier-jeneral, 1959; eil-prezidant kuzul Il-ha-Gwilun, 1967; kannad Il-ha-Gwilun (23 Mae 1968 / 4 Meurzh 1973). Aet eo da Anaon an 11 Meurzh 1978.

 Ardamezeg ar familhoù 
80pxL'Advocat, LadvocatAotrounez La Crochais ha LandorelEn glazur e sourin dentek en argant heuliet gant teir c'hregilhenn en aour, 2, 1.80pxde Bédée
Aotrounez Malaunay

En argant e zri arbenn-karv en gul

 Liammoù diavaez 
 Levrlennadur 
 Hervé Abalain : Les noms de lieux bretons. Les Universels Gisserot. 2000
 Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
 Régis de Saint-Jouan : Dictionnaire des communes. Département des Côtes-d'Armor. Eléments d'histoire et d'archéologie. Conseil Général des Côtes d'Armor. Saint-Brieuc. 1990
 Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Chasse-Marée. ArMen. 1992
 Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

 Notennoù ha daveoù 

Rummad:Kumunioù kozh Aodoù-an-Arvor
Rummad:Nijerezioù SUA aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed