Sant-Marzh-an-Dezerzh

Sant-Marzh-an-Dezerzh, Saint-Mars-du-Désert hec'h anv gallek ofisiel, zo ur gumun e Breizh e gevred Liger-Atlantel.
 Douaroniezh 
 Anv 
 Jean-Yves Le Moing (1990) : Sanctus Dyonisius de Castellione, 1062 ; Sanctus Medardus, 1123.
 Erwan Vallerie, heuliañ Dauzat ː Sanctus Medardus, 1123.

 Ardamezioù 
En glazur e deir ruilhenn eurioù en aour, 2, 1

Ardamezioù kanus, tennet eus anv ar familh Cadran.

 Istor 
 Dispac'h Gall 
 Krouet e voe kumun Sant-Marzh e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Enorzh hag e Bann Naoned. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Kastell-BriantCassini - EHESS - Fichenn kumun Sant-Marzh.

 Brezel-bed kentañ  
 Mervel a reas 80 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,25 % eus he foblañs e 1911Les soldats de Loire Inférieure - Monumant ar re varv.
 Douaret e voe e bered ar gumun c’hwec’h ezel eus ar Rezistañs bet fuzuilhet e Naoned gant an AlamanedMemorial Genweb.
 Lazhet e voe pevar  den nann-soudard pa voe bombezet ar gumun gant ar Re Gevredet  d’an 29 a viz Gouhere 1944Memorial Genweb.
 Lazhet e voe pevar ezel eus ar Rezistañs en ti-gar gant an Alamaned d’ar 4 a viz Here 1944 p’o-doa klasket tec’hout eus an tren hag a gase anezhe davet ar c’hampoù-bac’hMemorial Genweb.
 Eil brezel-bed 
 Mervel a reas unnek soudard ag ar gumun hervez monumant ar re varvMemorial Genweb.
 Douaret e voe e bered ar gumun c’hwec’h ezel eus ar Rezistañs bet fuzuilhet e Naoned gant an AlamanedMemorial Genweb.
 Lazhet e voe pevar  den nann-soudard pa voe bombezet ar gumun gant ar Re Gevredet  d’an 29 a viz Gouhere 1944Memorial Genweb.
 Lazhet e voe pevar ezel eus ar Rezistañs en ti-gar gant an Alamaned d’ar 4 a viz Here 1944 p’o-doa klasket tec’hout eus an tren hag a gase anezhe davet ar c’hampoù-bac’hMemorial Genweb.
 Trevadennoù 
 Brezel Aljeria  
 Mervel a reas daou ilour ag ar gumun  d’ar 15 a viz Here 1961 hervez monumant ar re varvMemorial Genweb.
 Brezhoneg 
 Monumantoù ha traoù heverk 

 Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudennMemorial Genweb ha kartenn-bostMemorial Genweb.
 Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 

 Melestradurezh 


Lec'hienn ar gumun

 Tud 

 Ardamezeg ar familhoù 
60pxde la Barillière
Aotrounez Le Fresne
En aour e groaz en gul, heuliet gant ul leonig ivez en gul ouzh pep konk.

 Levrlennadur 
 Jean-Yves Le Moing : Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne. Coop Breizh. Spezed. 1990
 Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes de Loire-Atlantique. 1996
 Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
 Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

 Daveoù ha notennoù 

Rummad:Kumunioù Liger-Atlantel
Rummad:Kumunioù bet krouet e Liger-Izelañ e-pad an Dispac'h Gall
Rummad:Kumunioù Bro-Naoned