Charlie Chaplin

Charles Spencer Chaplin, amerikan a orin breizhveuriat, a oa un aktour, leurenner hag erbarer filmoù bet ganet d'ar 16 a viz Ebrel 1889 e Londrez ha marvet d'an 25 a viz Kerzu 1977 e Corsier-sur-Vevey e Suis.

Brudet er bed a-bezh eo e dudenn Charlie, a zo skeudennet amañ a-zehoù.

 Buhez 
Mab d'ur c'haner ha d'ur ganerez music-hall aet da baour e oa. Ken abred ha 1897, eizh vloaz dezhañ neuze, e pignas Charlie Chaplin war al leurenn gant e vreur Sidney evel dañserien zroch.

Da c'houde e voe gwelet e pantomimoù a droas dre Europa, ar Stadoù-Unanet ha Kanada. E-kerzh un droiad er Stadoù-Unanet eo e voe merzet gant Mack Sennett, en lakaas da sinañ ur gevrad en Hollywood.

Fent an troioù-kamm dreist-holl a oa er filmoù kentañ ma c'hoarias Charlie Chaplin ; diouzhtu avat e voe gwelet enno an dudenn a raje e vrud er bed a-bezh da c'houde : tog pompad, melloù botoù, bragoù mil pleg, mourrenn peg ouzh un dremm vorlivet, bazh-kamm ha kerzhed un houad.

Ag aktour e tremenas da leurenner ha neuze da filmaozer kent kenderchiñ e filmoù dezhañ adalek 1917 dre ar gompagnunezh United Artists ("Arzhourien Unanet") a grouas gant Mary Pickford, Douglas Fairbanks ha D. W. Griffith.

Abred e voe Charles Chaplin brudet er bed a-bezh, evel ma c'hallas merzout pa roas tro ar bed er bloavezh 1932.

Alies e c'hoarie perzh tud paour oc'h en em zifenn diouzh ar re binvidik ha galloudus, ar pezh a degasas kudennoù dezhañ er Stadoù-Unanet, ha ret e voe dezhañ o c'huitaat e 1952 en abeg da bolitikerezh ar senadour republikan Joseph Raymond MacCarthy. 
Kevret gant merc'h Eugene O'Neill, e wreg abaoe 1943, he merc'h hag o seizh bugel ez eas da Suis d'em staliañ e 1953 kent mervel eno e 1977.

 Charlie 
Diwar troioù-kamm ar filmoù kentañ en Hollywood e troas Chaplin war-du ur fent soutil, fromus ha barzhoniel em droas tamm-ha-tamm da vurutelladennoù nerzhus direizhderioù ar gevredigezh, pa ziskouezent pilpouzerezh ha feulster ur bed tapet en enkadenn armerzhel ha gourdrouzet gant ar faskouriezh.

Dont a reas Charlie, an dudenn bet krouet gantañ, anezhañ un dister a zen paour, emsavet, dic'halloud ha leun a youl-vat, da vezañ un arouez eus tud e amzer o stourm evit o frankiz hag o dellezegezh enep an deknokrated e servij an armerzh hag ar gensentourien o zouell, o c'horvo hag o argas bemdez.

 Filmoù 
 Keystone Studios
1914
 Making a Living
 Kid Auto Races at Venice
 Mabel's Strange Predicament
 Between Showers
 A Film Johnnie
 Tango Tangles
 His Favourite PastimeCruel, Cruel Love
The Star Boarder
Mabel at the Wheel
Twenty Minutes of Love
Caught in a Cabaret
Caught in the Rain
A Busy DayThe Fatal Mallet
Her Friend the Bandit(Kollet)
The Knockout
Mabel's Busy Day
Mabel's Married Life
Laughing Gas
The Property ManThe Face on the Bar Room Floor
Recreation
The Masquerader
His New Profession
The Rounders
The New Janitor
Those Love PangsDough and Dynamite
Gentlemen of Nerve
His Musical Career
His Trysting Place
Tillie's Punctured Romance
Getting Acquainted
His Prehistoric Past
 Essanay Studios
1915
His New Job
A Night Out
The Champion
In the Park
A Jitney Elopement
The Tramp<li>By the Sea+ His Regeneration, perzh dister ha berr : un arval, d'an 21 a viz Even).
A Woman
The Bank
Shanghaied
A Night in the Show
Burlesque on Carmen
1916
Police
1918
Triple Trouble
 Mutual Film Corporation
1916
The Floorwalker
The Fireman
The Vagabond
One A.M.
The Count
The Pawnshop
Behind the Screen
The Rink
1917
Easy Street
The Cure
The Immigrant
The Adventurer
 First National
1918
A Dog's Life
The Bond
Shoulder Arms
1919
Sunnyside
A Day's Pleasure
The ProfessorDiechu.
1920
The Kid
The Idle Class
1922
Pay Day
1923
The Pilgrim
 United Artists 
1923
A Woman of Paris
1925
The Gold Rush
1928
The Circus
1931
City Lights
1936
Modern Times
1940
The Great Dictator
1947
Monsieur Verdoux
1952
Limelight
 Diwezhatoc'h 
1957
A King in New York
1959
The Chaplin RevueFilmoù berr ar First National : A Dog’s Life, Shoulder Armsha The Pilgrim. 
1967
A Countess from Hong KongPerzh dister ha berr.
 Arall 
 The Nut
 Souls For Sale
 A Woman of the Sea(1926) 
 Show People (11 a viz Even 1928) 
Notennoù

Rummad:Aktourien SUA
Rummad:Filmaozerien SUA
Rummad:Leurennerien
Rummad:Ganedigezhioù 1889
Rummad:Marvioù 1977