Breuriez Veur ar Brezoneg

Ur seurt huñvre aet da wir e voe Breuriez Veur ar Brezoneg evit al lenneien vrezhoneger a  vage sevel un aozadur damheñvel ouzh an hini an Akademiezh c'hall. E 1922 e voe diazezet da vat gant Emil Ernod ha Frañsez Vallée. Ma kemeras Roparz Hemon plas E. Ernod e 1938 ez eas ar gevredigezh da get e trubuilhoù an Eil brezel-bed.

 Krouiñ un akademiezh evit ar brezhoneg 
E 1912, Charles Le Goffic, a oa o klask aozañ un Ensavadur Breizh a c'houlennas digant Emil Ernod ha Frañsez Vallée reiñ harp dezhañ da sevel un akademiezh vrezhonek a vije ur skourr anezhañ. Hag an daou yezhour, o doa labouret start dija da sevel Emglev ar skrivagnerien.

Raktres un akademiezh evit ar brezhoneg a oa bet p'en doa kinniget F. Vallée ar reizhskrivadur nevez e 1908 en anv emglev ar skrivagnerien, nemet ne voe den evit labourat evit aozañ an traoù. Aesoc'h e voe soñjal en-dro pa 'z eas E. Ernod, a oa kelenner e Skol-veur Poitiers, war e leve e 1919. Mignon ha amezeg e oa da F. Vallée, ha ma kavjont un nebeud beleien evel eilrenerien (eilprezidanted), ar c'hargoù pouezusoc'h a yae gant Emil Ernod (rener = prezidant) ha Frañsez Vallée (sekretour). Disklêriet e voe ar gevredigezh er prefeti hag embannet e-barzh Journal officiel de la République française d'an 9 a viz Meurzh 1922.Meneget gant Emil Ernod : Adresse de l'Académie bretonne à l'Académie basque. E-barzh Revue internationale des Études basques, 1925..

 Oberiantizoù 
Ar Vreuriezh a zibabas ar gelaouenn Buhez Breiz da gentañ evit embann he c'hemennadurioù, ha goude Kornboud, ur stagadenn da Feiz ha Breiz. Lakaat a reas moulañ ur rummad levrioùigoù anvet Alioù Breuriezh Veur ar Brezhoneg d'ar Skrivagnerien. Dindan he maeroniezh e voe embannet Gériadurig brezonek-gallek Ernault (1927) ha Grand dictionnaire français-breton Vallée (1931).

Bodadegoù niverus a veze graet e ti Vallée e Sant-Brieg. Pevar den hepken avat a gemere perzh enno peurliesañ : Ernault, Vallée, Meven Mordiern hag Abeozen. Lizheroù a veze eskemmet etre Vallée ha tud all.

Labourat a reas ar Vreuriezh, gant nebeut a arc'hant, da sevel ul levraoueg, da sevel kenstrivadegoù, da brientiñ embannadurioù, da "astenn anaoudegezh ar brezhoneg ha da wellaat e lennegezh" ha da "skoaziañ an oberoù breizhek dellezekañ". Galleg ha brezhoneg a oa er bodadennoù.

E 1938 e voe anvet Roparz Hemon da sekretour, ha kaier an dielloù a voe fiziet ennañ.

 Reoliadur 
Ar Poellgor a oa ennañ : ur Rener (dilennet evit tri bloaz) ; pevar isrener d'ar muiañ ; ur sekretour ; un diellour-levraouegour ; an holl a c'helle bezañ addilennet.

Adizili a veze dilennet gant ar Vreuriezh, gant mouezhioù-kuzuliañ hepken er bodadennoù hag er strolladoù-studi.

 Izili 
Roll izili ar Vreuriezh e 1935
Rener : Emil Ernod
Eilrenerien : Loeiz ar C'hlerg, Aogustin Gwilhevig, Yann-Vari Ugen
Sekretour : Frañsez Vallée
Teñzorier : Adrien de Carné
Izili : Erwan ar Moal, Aogust Bocher, Jozeb Cuillandre, Roparz Hemon, Kristof Jezegou, Alfoñs Mary, Meven Mordiern, Joseph Ollivier, Yann-Vari Perrot.
Adizili : Abeozen, Saig ar Go, Viktor Bozeg, Frañsez Kaorel.

E 1938, goude marv E. Ernod, e voe anvet F. Vallée da rener, ha Roparz Hemon da sekretour.

An enskrivadur diwezhañ war ar c'haier-se a voe graet d'ar 14 a viz Genver 1939, da lavarout eo e oa tost ar brezel : ne zreistvevas ket ar Vreuriezh d'an darvoud-se. Daou vloaz goude e vo sinet Emglev miz Gouere 1941 war atiz Roparz Hemon e-unan, tra ma oa klañv Vallée.

"War-raok bepred, a-stroll, gant reizh 'vit mad an holl" e oa lavar-stur ar Vreuriezh Veur.

 Levrlennadur 
 Émile Ernault, Adresse de l'Académie bretonne à l'Académie basque. E-barzh Revue internationale des Études basques, 1925. Heuliet gant respont Georges Lacombe, en anv an Akademiezh euskarek (Ertzaindia).
 Lukian Raoul, Geriadur ar skrivagnerien ha yezhourien vrezhonek, Embannadurioù Al Liamm, 1992, pp. 102-103 

 Pennadoù nes 
 Breuriez Breiz

 Notennoù ha daveennoù 

Rummad:Akademiezhoù
Rummad:Emsav Breizh
Rummad:Emsav evit ar brezhoneg