Stankenn darzh

Er yezhoniezh e vez implijet an termen stankenn darzh pe taol tarzh (saoz: glottal stop) evit komz eus ur stankenn darzh divouezh treuzskrivet /ʔ/ gant Lizherenneg Fonetikel Etreboadel hervez ha /?/ hervez reolennoù treuzskrivañ X-SAMPA

Talvezout a ra an taol tarzh da fonem evel n'eus forzh peseurt sonenn all e meur a yezh hag implijet e vez gant meur a hini all evel alofonenn, da lâret eo ne dalvez ket da sonenn leun implijet evit diforc'hañ gerioù, da skouer: 

 Implijet evel alofonenn

 Alamaneg
Estreget degouezhioù yezhadurel resis, en alamaneg e vez lakaet un taol tarzh e dibenn pep morfem gantañ ur vogalenn en he fenn, da skouer:

 die Entehrung ("an dizenor") [diː ʔεnt'ʔeːʁʊŋ]

Ne gaver hiatus ebet neuze mag en alamaneg, nag en izelvroeg damheñvel e mont-en-dro er c'heñver-mañ ivez.

 Mandarineg ha vietnameg
Hervez dielfennadur fonologel yezhonourion/ezed 'zo e rank pep silabenn kregiñ gant ur gensonenn atav e sinaeg mandarinek hag e vietnameg ha pa n'eus kensonenn ebet all e krog ur silabenn dre ret gant un taol troc'h-avel. N'eo ket ur fonem er yezhoù-mañ nueze dre ma ne degouezh nemet el lec'h-se pa vank ur gensonenn all, da skouer:

 sinaeg mandarinek: 愛 ài ("karout") = /ài/ = [ʔài]. 
 vietnameg: ô ("disglavier")  = /ō/ = [ʔōː].

 Saozneg
E meur a rannyezh saoznek e talvez an taol tarzh da alofonenn evit fonemoù all er pausa (pe e dibenn ur ger) ha/pe dirak ur gensonenn all pe c'hoazh etre vogalennoù, dreist-holl /t/ met ivez a-wezhioù /k/, da skouer habit ("boaz") ha cat ("kazh"), bottle ("bouteilh") ha fatter ("druzoc'h"; "tevoc'h") a c'hell bezañ distaget:

 ['hæbɪt], ['hæbɪt¬] pe ['hæbɪʔ]
 [kæt], [kæt¬] pe [kæʔ].
 ['bɒtl̩] pe ['bɒʔl̩]
 ['fætə] pe ['fæʔə].

 Implijet evel fonem

Setu un nebeud skouerioù eus ar yezhoù a ra gant an taol tarzh evel ur fonem:

 yezhoù semitek: 
 arabeg: شَيْء šayʾ [ʃajʔ] ("tra")
 hebraeg: אַל [ʔal] ("nac'h")
 malteg (skrivet q): triq [triʔ] ("hent")
 amhareg: ስብአ säbʾä [sɜbʔɜ] ("pobl")
 Yezhoù zo komzet en Afrika, da skouer: 
 haousaeg: ā’ā̀ [áːʔàː] ("nann") 
 ngbakaeg: [ʔõ̀ʔṍõ̀] ("krapat")
 perseg: دعوا [dæʔ'vɒ] ("tabutal")
 taieg: ขณะที่ [kʰā'nàʔtʰî] ("tra ma")
 Meur a yezh polinezek, da skouer
 hawaieg:  Hawai‘i, ("Hawaii") 
 nahouatleg: pâhzotl [paːʔzotɬ͡] ("biskoulenn")
 cheyeneg: ma’eno  [maʔɪno̥] ("baot")
 peuleg: fiʼi [fiʔi] ("skoas")
 tsalagieg: ᏔᎵᏁ taline [tʰaʔliːne] ("eil")

 Gwelit ivez: 
 Kensonenn darzh
 Stød
 Okina
 Hamza

Rummad:Stankennoù
Rummad:Kensonennoù tarzh