Thoukydides

Thoukydides pe Toukidides (e henc'hresianeg Θουκυδίδης, Thoukudídês), a oa ur politikour hag un istorour eus Aten, bet ganet e 471 kent J.K. e demos Alimos (Attika), ha marvet war-dro 400 kent J..K.. 

Savet en deus Istor Brezel Peloponnesos ma tanevell ar brezel etre Sparta hag Aten er  kantved kent J.-K.. Sellet e vez ouzh Thoukydides evel ar c'hentan istorour gwirion abalamour ma striv da daolenniñ ar bed hervez lezenn an abegoù hag an disoc'hoù, da zastum testenioù hag o gwiriañ, hag abalamour ma lez an doueed a-gostez pa zispleg darvoudoù an amzer dremenet, ar pezh a oa nevez en e amzer. 

 Buhez 

Thoukydides a skrivas e-unan e oa ur c'heodedour atenat eus demos Halimous hag e oa mab OlorusIstor Brezel ar Peloponnesos IV.104.4. Lavaret a ra dimp ivez e tapas ar vosenn a reas he reuz en AtenIstor Brezel Peloponnesos II.48.1-3 hag a lazhas Perikles ha kement a geodediz all. Dezrevell a ra e oa gantañ ar gwir da lakaat da dalvezout mengleuzioù aour tolead Amfipolis, war aod Trakia, dirak enez TasosIstor Brezel ar Peloponnesos IV.105.1.

Abalamour d'e levezon e Trakia, emezañ, e voe kaset evel strategour (jeneral) da enez Tasos e 424 kent J.-K.. E-doug ar goañv 424-423 kent J.-K. e oa bet taget keoded Amfipolis gant ar jeneral spartat Brasidas, un hanter devezh beaj war vor diouzh Tasos, war aod Trakia. Eukles, komandant atenat Amfipolis, a c'houlennas sikour digant ToukididesIstor Brezel ar Peloponnesos IV.104.1. Brasidas a anave bezañs Toukidides e Tasos hag e levezon war tud ar vro. Aon en doa e teuje sikourioù eus ar mor. Kinnig a reas buan divizoù skañv a-walc'h da Amfipolitiz evit kodianañ hag asantiñ a rejont. Pa zegouezhas Toukidides dirak ar geoded e oa dija e dalc'h Spartaiz etaIstor Brezel ar Peloponnesos IV.106.3. Bras-kenañ e oa pouez strategel Amfipolis ha mantret e voe Ateniz pa glevjont e oa kouezhetIstor Brezel ar Peloponnesos IV.108.1-7. Abalamour m'en doa c'hwitet war sikour ar geoded e voe harluet Toukidides e-pad ugent vloazIstor Brezel ar Peloponnesos V.26.5. 

A-drugarez d'e stad a harluad eus Aten e c'hallas beajiñ en un doare dieub e broioù kevredidi Sparta hag e c'hallas gwelet ar brezel evel ma oa bevet gant an div gostezenn. E-pad ar prantad-se e renas enklaskoù a-bouez evit e oberenn.

Ne lavar ket Toukidides hiroc'h diwar-benn e vuhez. Un nebeud titouroù all zo bet dastumet diwar e benn e mammennoù eus an amzer-se. Herodotos a lavar e oa liammet anv tad Toukidides, Olorus, gant Trakia hag he rouanezHerodotos VI.39.1. Moarvat e oa kar Toukidides d'ar politikour ha jeneral atenat Miltiades, ha d'e vab Kimon, renerien ar vrientiniezh kozh a oa bet kemeret he lec'h e penn ar geoded gant an Demokrated. Graet e veze Olorus ivez eus tad-kozh Kimon, ar pezh a gadarn ar gerentiezh-se. Anavout a reer un Toukidides all, hag en doa bevet a-raok an istorour, hag a oa liammet gant Trakia ivez, ar pezh a laka da soñjal e oant kerent marteze. Evit echuiñ, Herodotos a lavar ivez e oa liammoù etre tiegezh Toukidides ha mengleuzioùHerodotos VI.46.1 e Trakia (e Scapte Hyle hiziv an deiz).

 Mammennoù all 
Dont a ra an nemorant eus ar pezh a anavezomp diwar e benn eus mammennoù skrivet diwezhatoc'h hag a c'haller diskrediñ muioc'h warne. Hervez Paosanias, e oa bet unan bennak anvet Oenobius o lakaat da dremen ul lezenn hag a roas an tu da Doukidides da zistreiñ da Aten, nebeut amzer moarvat goude faezhidigezh Aten ha diwezh ar brezel e 404 kent J.-K.Paosanias Deskrivadenn Bro-C'hres I.23.9. Skrivañ a ra ivez e voe drouklazhet e-kerzh e zistro da Aten. Kalz istorourien o deus diskred ouzh an titouroù-mañ hag o deus kavet elfennoù evit lâret en dije bevet betek 397 kent J.-K.. Hervez Ploutarc'hos e voe kaset e gelan da Aten ha lakaet e voe e bez tiegezh KimonPloutarc'hos, Buhezioù, "Kimon" IV.1

Diwezh trumm e zanevell eus Brezel ar Peloponnesos, a echu e-kreiz darvoudoù ar bloavezh 411 kent J.-K., en deus lakaet da soñjal alies e oa marvet kent echuiñ e oberenn met displegadennoù all zo bet kinniget nevez zo.

 Levrlennadur 

 Marc Cogan, The Human Thing. The Speeches and Principles of Thucydides' History, University of Chicago Press, Chicago, 1981.
 Kenneth J. Dover, Thucydides, Clarendon Press, Oxford, 1973 
 Thucydide et l'impérialisme athénien. La pensée de l'historien et la genèse de l'œuvre, Les Belles Lettres, 1947.
 Histoire et raison chez Thucydide, Les Belles Lettres, coll. « Études anciennes », série grecque, Paris, 2005.
 La construction de la vérité chez Thucydide, Julliard, coll. « Conférences, essais et leçons du Collège de France », Paris, 1999.

 Notennoù 

Rummad:Istor Henc'hres
Rummad:Ateniz an Henamzer
Rummad:Tud brezel ar Peloponnesos
Rummad:Henc'hresianed ar Vvet kantved a-raok J.-K.