Sant-Meleg

Sant-Meleg, pe Sant-Melar-ar-Mor"Sant-Melar-ar-Mor" hervez KerOfis (Ofis Publik ar Brezhoneg), a zo ur gumun eus Breizh e kanton Sant-Maloù-1 e departamant Il-ha-Gwilen hag e Bro-Sant-Maloù. 

 Douaroniezh 

 War lez Mor Breizh emañ Sant-Meler.
 Anv 

 Erwan Vallerie ː Sancti Meler, 1022; Sein Meler, 1038; Sancti Melorii, 1191; Sancto Melloir, XVIvet; Sancto Mellorio de Undis, XVIvet

 Ardamezioù 
80pxRannet ː ouzh 1, en glazur e bav dehoù en argant; ouzh 2, en argant e ziv dreustell kommek geotet; e gab en aour karget gant ur vlourdilizenn en gul hebiaet gant div c'hregilhenn en argant.

Kuzul ar Gumun ː miz Meurzh 1980
 Istor 

 Brezel-bed kentañ  
 Mervel a reas 122 waz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 4,02 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911 Monumant ar re varv - Memorial Genweb; daou anezhe a varvas e Belgia e miz Eost 1914: unan eus an 26vet Rujumant Troadegiezh e Sart-Eustache d'ar 21Fichenn hiniennel - Memorial Genweb, egile, eus an 2vet Rujumant Troadegiezh, en ArsimonFichenn hiniennel - Memorial Genweb.
 Eil Brezel-bed 
 Mervel a reas 25 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel. 

 D'an 29 a viz Mae 1943 e kouezhas ur c'harr-nij B-17F (anvet "Hell Below", marilhet 42-29710 ha kodet GL-W) eus aerlu SUA (United States Army Air Forces) e "Les Douves" e Sant-Meleg; daou nijour eus e laz a varvas (unan anezhe goude bout bet kaset da ospital Sant-Maloù, douaret e voe e Brittany American Cemetery e Montjoie-Saint-Martin e departamant Manche e Bro-C'hall), an eizh milour all a voe tapet d' an AlamanedPertes USAAF.

 Dieubet e voe Sant-Meler d'an 6 a viz Eost 1944.
 Brezelioù didrevadennañ 
 Brezel Indez-Sina 
 Mont a reas diwar wel ur fuzuilher-mor e Ninh Bình en Tonkin er Vietnam d'an 29 a viz Mae 1951Fichenn hiniennel - Memorial Genweb.
 Brezhoneg 
 5,9 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonekJean-Yves Le Moing, Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne, Coop Breizh, 1990, p. 398.

 Monumantoù ha traoù heverk 

 Malaouadenn Le Val Ernoul, . 
 Malaouadenn Le Demaine, . 
 Malaouadenn Vaulérault, .
 Melin Les Nielles.
 Iliz katolik Sant Meleg, 1860.

 Monumant ar re varv, luc’hskeudennoùMemorial Genweb; dioueliet e voe d’an 23 a viz Here 1921, e 1979 e voe distrujet an delwennoù gant ur gorventenn, e 1980 e voe savet delwennoù nezvez gant Luc Leray, e 2012 e voe lakaet a-drek d'an iliz katolik ha dioueliet d'an 11 a viz Du 2012 adarreUniversité de Lille.
 Plakennoù  ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoùMemorial Genweb.

 Plakenn an nijourion SUAat.

 Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 

 Melestradurezh 
 Tud 
 Eugène de Savoie-Carignan, kont Villafranca (1753-1785) a zimezas e Sant-Meleg.
 Armand Tuffin ar Roueri (1765-1796), marvet eno e 1796.
 Joseph Pouliquen (1897-1988) , komandant kentañ Normandie-Niemen, douaret er vered.

 Ardamezeg ar familhoù 
80pxBaillon,
aotrounez la Coudre En glazur e zaou gleze en argant, dornellek en aour, lammellet, heuliet ouzh kab gant ur greskenn en argant. 80pxBardoul,

aotrounez la Bardoulays En argant e gadgi en sabel heuliet gant teir rodig-kentr en aour, 2, 1.

 Gevelliñ 
 Liammoù diavaez 
 Levrlennadur 

  Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes des Côtes-d'Armor & Ille-et-Vilaine. 2008
  Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
  Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

 Notennoù ha daveoù 

Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen
Rummad:Kumunioù Bro-Sant-Maloù
Rummad:Nijerezioù SUA aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed