Niels Bohr

Niels Henrik David Bohr (7 a viz here 1885 18 a viz du 1962) a oa ur fizikour a vro Zanmark. 


Ganet oa e København, mab da g/Kristen Bohr 
ha Ellen Adler, breur da Harald Bohr (matematikour brudet). 
Studiañ a reas e skol-veur Kopenhagen ha tapout a reas e 
ziplom doktor e 1911. Renet ' voe e labourioù e Manchester 
(Rouantelezh Unanet) gant Ernest Rutherford. O heuliañ 
teoriennoù Rutherford e embannas e 1913 ur patrom eus an 
atom. An deorienn-se a zoaree an atom 'vel un nukleus lec'h 
ma troe gwiskadoù elektronoù tro-dro, ar gwiskadoù pellañ o 
vezañ paotoc'h e elektronoù hag o reiñ e berzhioù kimiek d'an 
atom. Gouest eo an elektronoù da dremen eus ur gwiskad d'egile 
en ur skignañ ur foton. Teorienn Niels Bohr a ziazez ar 
mekanikerezh Kantik.

Anvet e voe Niels da gelenner e 1916 e skol-veur Kopenhagen hag 
e 1920 e teuas da vezañ rener "ensavadur ar fizik teorikel" 
nevez savet.

Roet e voe dezhañ priz Nobel ar fizik e 1922 evit e araokadennoù 
diwar-benn ar mekanikerezh kantik. Da heul e c'hounezas forzh 
a brizioù evit e enklaskoù.

E 1943 e tec'has kuit Bohr eus Bro Zanmark, ac'hublet d'ar mare-se 
gant an armeoù Alaman, etrezek ar Stadoù Unanet (o tremen dre Vro 
Sveden ha Londrez)). Labourat a reas neuze e Los Alamos war ar 
raktres "Manhattan" (evit sevel ur vombezenn nukleel).

Ur wech echu ar brezel e tistroas da Gopenhag hag e stourmas evit 
un implij peoc'hus eus an energiezh nukleel, dreist holl dre 
savidigezh labourva broadel Risø e 1956.

Mervel a reas e Kopenhag d'an 18 a viz du 1962. Evit reiñ enor 
dezhañ e voe anvet an elfenn gimiek nivenn 107 Bohrium.


Rummad:Ganedigezhioù 1885
Rummad:Fizikourien Danmark
Rummad:Priz Nobel ar fizik
Rummad:Marvioù 1962