Anvioù Jeruzalem

Dindan meur a anv eo bet anavezet Jeruzalem a-hed an amzer ha kemmañ a ra an doare ma vez graet eus ar gêr-mañ hervez a lec'h da lec'h, a yezh da yezh hag a sevenedur da sevenadur, pe c'hoazh a relijion da relijion hag anavezet e vez dindan 70 anv disheñvel zoken gant ar yuzevion/ezed nemetken.

 Anvioù er Bibl 
Gant ar yuzevien hag ar gristenien ez eus bet implijet anvioù a gaver er Bibl.
 Salem 
 Hebraeg ar Bibl שלם š-l-m "leun", "peurachu" hag ivez, ledanoc'h; "e peoc'h"
 Akadieg Urušalim 
 Asirieg Uršalimmu
(Kevatal eo Ur(u) da Ir ("kêr unan bennak") en hebraeg ha n'eus netra da welet gant ar silabennoù Jeru- en anv Jeruzalem.)
 Gresianeg ar Bibl Σαλήμ Salēm, Σόλυμα Solyma
 Latin ar Bibl: Salem
 Arabeg ساليم Sālīm
 Hebraeg tiberiek שָׁלֵם Šālēm
 Hebraeg unvan שָׁלֵם Šalem

S(h)alem e oa anv ar gêr meneget e Levr kentañ an Testamant Kozh, Geneliezh da vare Abraham ma oa bet renet warni gant ar Melchizedek. Ur stumm diverret diwar Jeruzalem e c'hellfe bezañ.
 Jeruzalem 
 Hebraeg ar Bibl ירושלם Yerushalaim, da lavaret eo "Hêrezh Salem" pe "Hêrezh ar peoc'h" sur a-walc'h
 Aramaeg eיְרוּשְׁלֶם Yərûšəlem
 Gresianeg ar Bibl Ιερουσαλήμ Hierousalēm, Ierousalēm, Ιεροσόλυμα Hierosolyma, Ierosolyma
 Sirieg ܐܘܪܫܠܡ Ūrišlem
 Latin ar Bibl Hierusalem
 Arabeg اورشليم Ūršalīm, Ūršalaym (Ūrušalīm, Ūrušalaym )
 Armenieg Երուսաղեմ / Erousałem
 Hebraeg tiberiek יְרוּשָׁלַםִ / יְרוּשָׁלָםִ Yərûšāláim / Yərûšālāim
 Hebraeg unvan יְרוּשָׁלַיִם Yerushalaim
 Hen norseg Jorsala
 Ruseg Иерусалим / Iyerusalim
 Azeri Urşəlim

Jeruzalem eo an anv implijet an aliesañ er Bibl ha dindan ar stumm-mañ e vez anvet peurlisañ gant ar yuvezion. Anv brudetañ kêr an hini eo er C'hornôg a-bezh ivez dre vras. Implijet e vez ar stumm arabek heñvelstumm Ūršalīm gant Gouarnamant Stad Israel hag implijet e vez ivez ar stumm arabek-mañ e kenarroudoù biblek pe istorel resis. Meneget eo bet evit ar wezh kentañ an anv-mañ e lizhiri Amarna hag implijet evit ar wezh kentañ en hebraeg e Khirbet Beit Lei.

E gresianeg e oa bet kredet e teue rann gentañ an anv Hierousalēm eus ar memes orin hag ar ger gresianek hieros ("sakr") hag e hennorseg eo bet lakaet ar silabenn diwezhañ da glotaat gant ar ger -sala ("sal" pe "sal un azeuldi")
 Moriah 
 Hebraeg ar Bibl מוריה m-w-r-y-h "dibabet eo/gant an Aotroù"
 Gresianeg ar Bibl Μώριας Mōrias
 Latin ar Bibl Moria
 Arabeg مريّا Muriyyā or Murayyā (?)
 Hebraeg tiberiek מוֹרִיָּה Môriyyāh
 Hebraeg unvan מוֹרִיָּה Moriyya

E Levr ar C'heneliezh e kaver an anv Moriah oc'h envel Menez an Templ d'ar mare na veve den ebet eno.
 Jebus 
 Hebraeg יְבוּס Yevus "breset"
 Gresianeg ar Bibl Ιεβούς Iebous
 Latin ar Bibl Iebus
 Arabeg يبوس Yabūs

Jebus a oa anv Menez an Templ hag an trowardroioù da vare ar Roue David meneget en Testamant Kozh ha goude bezañ trec'h war Jebus e savas David kêr Jeruzalem eno da gêrbenn Israeliz.
 Sion 
 Hebraeg ar Bibl ציון ṣ-y-w-n "uhelder"
 Gresianeg ar Bibl Σιών Siōn
 Latin ar Bibl Sion
 Sirieg ܨܗܝܘܢ''' Ṣehyôn
 Arabeg صهيون Ṣuhyūn
 Hebraeg tiberiek צִיּוֹן Ṣiyyôn
 Hebraeg unvan צִיּוֹן Ẓiyyon

Sion eo anv hengounel menez an Templ hag ar gêr tro-war-dro.
 Ariel 
 Hebraeg ar Bibl אריאל ʼ-r-y-ʼ-l "Leon Elohim"
 Gresianeg ar Bibl Αριήλ Ariēl
 Arabeg اريئيل Arīʼīl
 Tiberian Hebrew אֲרִיאֵל ʼĂrîʼēl
 Hebraeg unvan אֲרִיאֵל Ariʼel

Ariel zo un anv barzhoniel evit Jeruzalem, s.o. Izaia 29:1-2, 7. Implijet e vez kentoc'h bremañ an anv-se pa vez anv eus kêr Ariel nepell eus Jeruzalem.
 Kêr David 
Hebraeg עיר דוד Ir David

Diwar anv ar Roue David bet diazezet kêr gantañ.
 Adonai-jireh 
"An Aotroù a wel", hervez ar Vulgate e latin Dominus videt. En hebraeg a orin e kaver ar stumm "a welo" en amzer dazont mui an tetragrammaton e lec'h Adonai ("aotrou"). Abalamour d'ar reolenn hag a denn d'ar fed ma'z eo arabat distagañ anv Doue e vez distaget ez-hengounel an anv-mañ "Adonai-yir'eh" gant ar Yuvezion.
 Neveh Tzedek  
נווה צדק "Glasvezeg ar Reizhder", d.s. e Levr Jeremiaz 31:22.
 Ir Ha-Kodesh 
Hebraeg עיר של המקום הקדוש "Kêr al Lec'h Santel/ar Santelezh".
Ir Ha-Kedoshah 
Hebraeg העיר הקדושה "Ar Gêr Santel".
 Kêr ar Roue Meur 
Hebraeg קרית מלך רב kiryat melekh rav, d.s. e Salmoù 48:2.
Gresianek koine πολις μεγαλου βασιλεως polis megalo basileus, d.s. e Mazhev 5:35}}.

Islam
 Al-Quds 
 Arabeg القدس al-Quds "An Hini Santel", القدس الشريف al-Quds aš-Šarīf "Al Lec'h Santel".
 Turkeg Kudüs
 Azeri Qüds
 Hebraeg tiberiek הַקֹּדֶשׁ HaKodesh "An Hini Santel"
 Hebraeg unvan הַקֹּדֶשׁ HaKodesh
 Perseg قدس Qods
 Ourdoueg قدس Kuds pe Kuds e Šarīf
 Hindeg कुद्स  Kuds

Hiziv ec'h eo Al-Quds anv implijetañ ar gêr en arabeg hag ivez, dindan stummoù kemmet pe get, an hini implijetañ dre ar bed bet levezonet gant an islam dre vras. Ne oa ket bet implijet a-raok marevezh Buyid-Fatimid avat, ouzhpenn 300 vloaz goude ma oa bet trec'h an Arabed war Jeruzalem evit ar wezh kentañ. Kavout a reer ivez ar stumm hiroc'h al-Quds aš-Šarīf, bet implijet gant an Otomaned dreist-holl.
 Bayt al-Maqdis 
 Arabeg بيت المقدس Bayt al-Maqdis, Bayt al-Muqaddas "Ti ar Santelezh"

Implijet e vez nebeutoc'h-nebeutañ en arabeg hiziv ar stummoù Bayt al-Maqdis pe Bayt al-Muqaddas, meneget e Hadith Sahih Muslim 234, 251.
 Perseg بيت مقدس Beit-e Moghaddas
 Ourdoueg بيت مقدس Bait-e Mukaddis
 Turkeg Beit-i Mukaddas
 Hindeg बैत ए मुकद्दस  Bait-e Mukaddas
 Masjid al-Aqsa 
 Arabeg المسجد الاقصى al-Masjid al-Aqsa, "Ar Voskeenn Bellañ"
 Persian اﻣﺴﺠﺪ ﺍﻗﺼﻰ Masjid-e Aqsa
 Ourdoueg اﻣﺴﺠﺪ ﺍﻗﺼﻰ Masjid-e Aksa
 Turkeg Aksa Mescidi
 Hindeg मस्जिद ए अक्सा Masjid-e Aksa

Meneget er C'horan Rannbennad 17 (Al-Isra), surat 1.
 Al-Balat 
 Arabeg البلاط al-Balāṭ, anv barzhoniel ral. Amprest digant al latin palatium ("palez").

 Henroma 
 Aelia Capitolina 
 Latin Aelia Capitolina "Mons Capitolinus (Tiegezh) Aelius"
 Arabeg إيلياء, ʼĪlyāʼ
 Hebraeg tiberiek אֵילִיָּה קַפִּיטוֹלִינָה ʼÊliyyāh Qappîṭôlînāh
 Hebraeg unvan אֵילִיָּה קַפִּיטוֹלִינָה Eliyya Qappitolina

Aelia Capitolina eo an anv bet roet da Jeruzalem gant ar Romaned goude ma oa bet skarzhet ar yuzevion. Dave a ra an anv eus Aelius hag an azeuldi e enor an doue Yaou bet savet war dismantroù Templ Jeruzalem. Implijet e oa bet ur stumm arabekaet ʼĪlyāʼ a-wezhioùigoù er Grennamzer ha meneget e vez ivez ar stumm-se en ur re Hadith.

 Daveennoù 

Rummad:Jeruzalem