Dante Alighieri

200px|thumb|Poltred Dante.

Dante Alighieri a zo ganet e Firenze e 1265 en un tiegezh eus an noblañs izel ha marvet d'ar 14 Gwengolo 1321 e Ravenna.

Brudet eo e varzhoneg an Divina Commedia evel unan eus pennoberennoù lennegezh ar bed. 

 E vuhez 
E dud a oa a renk uhel e Firenze, a-du gant ar gostezenn gelf. E dad a oa Alighiero di Bellincione, a oa ur Gelf gwenn, met ne c'houzañvas ket dial ar Gibelined goude ma voent trec'h e Montaperti. E vamm a oa Bella degli Abati; Bella eo berranv Gabriella, talvout a ra ivez kement ha « kenedus ». 

Pa oa 12 vloaz, e 1277, e voe graet marc'had da zimeziñ Dante gant Gemma, merc'h Messer Manetto Donati. Aozañ dimezioù ken abred a veze graet alies, lidoù bras a veze, hag aktaoù a veze savet dirak an noter. 

Mervel a reas mamm Dante e 1278, hag eñ en e 13 vloaz. Alighiero a vevas neuze gant Lapa di Chiarissimo Cialuffi (n'eo ket sur e voent dimezet), ha daou vugel o doe. Ganto edo breur Dante, Francesco, hag e c'hoar Tana (Gaetana). 5 bloaz diwezhatoc'h, en 1282, e varvas e dad digantañ. 

Gant Gemma en doe meur a vugel, Jacopo, Pietro hag Antonia, e vugale nemeto hervez al lezenn.

 E oberennoù 
 La Commedia1472, e oberenn dalif, ha na vo anvet La Divina Commedia nemet adalek embannadur 1555 : 
 An Inferno (1314)
 Ar Purgatorio (1316)
 Ar Paradiso (1321)

Skrivet en deus Dante ivez:
 arnodskridoù:
 De vulgari eloquentia (1303-1304 (diechu)
 De monarchia 1313-1318) (en oberenn e tiskleir bout a-du gant an impalaer, enep ar pab eta, ha berz a voe lakaet war al levr e Roma)
 Il Convivio (Ar banvez) 1304-1307)

 barzhonegoù lourennek
 Ar Vita nuova (1293-1295), skrid ma vesk barzhoniezh ha komz-plaen.
Pennad kar
Antonia Alighieri
Beatrice Portinari

 Liammoù diavaez 
 Arroudoù eus e skridoù, troet e brezhoneg, amañ: 
 Setu soñj Jakez Kerien war Dante Alighieri : Teurel a ran a gostez Alighieri ; anez e chomfen beteg an noz da danva e varzoniez dudius, ijinus ha resis en eun doare souezus. Hogen pennadou anezan n’em eus ken tammou eus an Ifern, teskadou eus ar Purgator, bommou boemus eus ar Baradoz.  N’eus forz e pe eneben e tigorer anezan e c’heller beza diarvar peadra a vo karet da douella ar faltazi, da garga ar meiz ; c’houek hag herr, primm ha resis pep tra a zo peurc’hrêt ennan. Aman hag ahont e vezer feuket eun tammig o welet kemmesket ar bed pagan hag ar bed kristen ; Cerberus tribennek o tiwal dor an Ifern, Kato-hen evezier meur ar Purgator ; Pabed hag enebourien Dante stlapet o fezier dounna an tan. Pennadou zo avad ken ne skuizer ket o lenn anezo : Ugolino hag e vibien, Per ar Winienn, hag all, mestr-tôliou dispar ar yez italianeg, sonerez dispar, dudi ar skouarn a zo ret he anaoud mat abenn kregi gant ar "pez-c’hoari doueel". Lizher da Youenn Drezen, 27/04/192

Alighieri, Dante
Rummad:Ganedigezhioù 1265
Rummad:Marvioù 1321
Alighieri, Dante
Rummad:Firenze