Pindaros

Pindaros (henc'hresianeg : Πίνδαρος Píndaros) a oa ur barzh hellazat, ganet e Kinokefalos (Beotia) war-dro 518 kent J.K., ha marvet en Argos e 438 kent J.K. Brudet eo e delennganoù.

 Buhez 
 Orin ha yaouankiz 
Nebeut a dra a anavezer diwar-benn e vuhez daoust d'ar c'hwec'h buhezskrid a oa savet war e zivout en Henamzer. Hervez an hengoun e oa ezel eus un tiegezh brientinien. Ganet e oa bet war-dro -518 e Kinokefalos, e Beotia. En arroudenn 193 e veneg « ar gouel pempbloaziek / ambrouget gant oc'hen ma voen evit ar wezh kentañ / lakaet em gourvez, ha moumounet em mailhurennoù ». An damveneg-se d'ar c'hoarioù pitek a ziskouez e oa ganet e miz Eost pe Gwengolo. En e V Pitegenn e seblant disklêriañ e oa un ezel eus tiegezh an Egeided ha diskouez a ra kalz hegarated evit an ensavadurioù dorek. Perc'henn e oa e diegezh war un ti e Tebai, ma reas Pindaros e annez da c'houde. Herodotos a ra anezhañ diskibl Lasos Ermione. En Aten e voe diskibl Agatokles. Yaouank-kenañ e oa pa gemeras perzh er c'henstrivadegoù barzhoniezh ma oa kanet gant Korinna Tanagra. Houmañ a alias anezhañ neuze da « hadañ a-vozadoù, n'eo ket a-sac'hadoù ».

 Respet 
Pa oa 20 vloaz e savas e delenngan kentañ, an X Pitegenn, ma lidas trec'h an Tessaliad Hippokleas er stadenn zoubl, ha tiegezh an atlet, an Aleuaded. Buan-kenañ e teuas da vezañ ur barzh brudet. E -490 e savas e VI Pitegenn evit enoriñ Ksenokrates, breur Teron, a zeuas da vezañ tirant Akragas. E -480 e voe aloubet Henc'hres gant ar Bersed. En em renkañ a ra Tebai diouz kostez an alouberien. Hep mar e heuilhas Pindaros politikerezh e geoded rak Simonides Keos an hini eo a lid viktor Salamis.

Labouret en deus evit lezioù brientinion eus kornioù disheñvel eus Henc'hres evel hini an tirant Hieron Sirakuza, a oa savet ar c'hentañ Pitegenn en e enor, pe hini roue Kirene, a oa savet evitañ ar Pitegennoù III ha IV. War an dachenn-se e keveze gant ar barzh Bakkilides, ur stumm mistroc'h da skrivañ gant hemañ. Skrivañ a rae Pindaros gant ur sell hollhellenek. Sellet a rae da skouer ouzh ar Brezelioù medek evel ur gourdrouz ouzh Henc'hres a-bezh.

 Oberennoù 
Deuet eo testennoù Pindaros betek ennomp dindan stumm papiruzoù eus an eil kantved kent J.-K. betek an eil kantved goude J.-K., en o mesk kalz tammoù peanoù ha meur a epinikion (henc'hresianeg : ἐπίνικοι epinikoi). Dornskridoù eus an XII hag eus an XIII kantved hon eus ivez, ar re bouezusañ anezhe o vezañ an Ambrosianus C222, ar Vaticanus Græcus, al Laurentianus hag ar Parisinus Græcus. Dont a reont eus un dibab graet en  kantved hag epinikionoù n'eus enne ken.

Pevar levr epinikionoù zo bet miret eta. Kanoù trec'h e oa a oa savet en enor da drec'herien ar pevar c'hoari hollhellenek, kanet da c'houde gant korioù dañserien war hent an trec'her. En e epinikionoù e veulas Pindaros talvoudegezh hiniennel an atlet kentoc'h evit taolioù sport dreist : e drec'h a ziskouez trec'h ar brav hag ar mad war an distervez.

 Levrlennadur 
 Philippe Brunet, « La Première Pythique de Pindare : mètre, strophe et traduction », Bulletin de l'association Guillaume Budé, n°3 (1996), Les Belles Lettres, Pariz, 1996.
  Richard Hamilton, Epinikion: General Form in the Odes of Pindar, De Gruyter, Den Haag, 1974.
 Jean Irigoin, Histoire du texte de Pindare, Klincksieck, Pariz, 1952.
 Suzanne Saïd, Monique Trédé et Alain Le Boulluec, Histoire de la littérature grecque, Paris, Presses universitaires de France, coll. « Quadrige », 1997 
 David C. Young, « Pindaric criticism », Pindaros und Bacchylides, Wissenschattliche Buchgesellschaft, Darmstadt, 1970.
 Jacqueline Duchemin, Pindare poète et prophète, Les Belles Lettres, Pariz, 1956.
 William Mullen, Pindar and Dance, Princeton, 1982.
 Pascale Hummel :
 La Syntaxe de Pindare, Peeters, Pariz-Leuven, 1993,
 Philologica lyrica. La Poésie lyrique grecque au miroir de l’érudition philologique de l’Antiquité à la Renaissance, Peeters, Pariz-Leuven, 1997,
 L'Épithète pindarique. Étude historique et philologique, Peter Lang, Bern, 1999.

Rummad:Skrivagnerien Hellaz kozh