Hervey le Breton

Herve le Breton (saozneg : Hervey le Breton ; marvet d'an ) a oa ur beleg kristen genidik eus BreizhMiller 2008, p.3. hag a voe anvet da eskob Bangor e Kembre kent bout eskob Ely (Cambridgeshire) e Bro-Saoz.

Remzad
Chapalan d'ar roue saoz William II e vefe bet HerveGreen 1989, p. 278 hogen diasur eoPearson 2003..
Bangor
E 1092 e voe eskobet hag anvet e BangorFryde &al. 1996, p. 290. gant ar roueChibnall 1986, pp. 81–82.. D'ar mare-se e oa Bangor e Rouantelezh Gwynedd, a oa bet aloubet gant NormanedEus an Normaned a oa o ren e Bro-Saoz a-c'houde Emgann Hastings e 1066 ez eus anv amañ, n'eo ket eus Vikinged. nevez a oa ; a-c'houde lazh ar roue norman Robert de Ruddlan e 1093 e renas e genderv Hugues d'Avranches (1047-1101), 1 kont ChesterBarlow 1983, p. 320-324..
Hep mar ebet e oa bet anvet Herve eno evit kreñvaat beli an Normaned war ar rouantelezh kembreatBarlow 1983, p. 322..
Petra bennak ma oa Bangor dindan dalc'h eskopti Canterbury ez eo Thomas de Bayeux, arc'heskob York, a eskobas Herve le Breton rak ne oa arc'heskob ebet e Canterbury en ampoentBarlow 1979, p. 69..

Fall-meurbet e voe e zarempredoù gant Kembreiz. E dielloù Iliz-veur Ely (latin : Liber Eliensis) e lenner kement-mañ :
.
Ret e voe d'an eskob kontañ war e soudarded dezhañ evit bout gwarezet. Er bloaz 1094 ec'h emsavas Kembreiz, renet gant Gruffudd ap Cynan enep beli an Normaned e Gwynnedd, ha dic'houest e voe Herve da chom en e eskopti pa grogas tud ar vro da ziarbenn an alouberien. Evit doare, e emzalc'h da geñver Kembreiz a voe unan eus abegoù e eztitladur er bloaz 1108, met betek 1109 e chomas an titl a eskob Bangor gantañ.

Da heul marv William II er bloaz 1100, Henry I a oa o ren ; mennet e oa da envel Herve en eskopti Lisieux e Normandi er bloaz 1106, hogen kazeg a reas en abeg da enebiezh Anselmo d'Aosta (Aosta, c. 1033-1109), eskob nevez Canterbury, a nac'has ma vefe Herve eskob e NormandiVaughan 1987, pp. 320-321.. Gouest e oa da gemer an disentez-se peogwir e oa bet roet dezhañ galloud d'en ober gant ar pab Paskal II e 1102. Kofesour ar roue Henry I e voe an eskob e-pad e harluBrett 1975, p. 105.. Dieskob e chomas Bangor betek 1120, ar bloaz ma voe anvet David Scotus da eskob eno"David ar Skosad", ur c'hroniker gouezelek a orin eus Bro-Skos pe eus Iwerzhon, a voe eskob Bangor betek e dremenvan e 1139.Walker 1990, p. 68..
Ely
Er bloaz 1109 e voe staliet un eskopti nevez en Bro-Saoz, hini Ely, war-hed 23 km diouzh Cambridge, er biz d'an arc'heskopti.
Herve le Breton e voe an eskob kentañ eno, kadoriet en Iliz-veur an Dreinded Santel ha Dirann ha Santez EtheldredaCathedral Church of the Holy an Undivided Trinity and St. Etheldreda hiziv bepred., bet savet adalek 1083 war dachenn un abati bet staliet e 672 gant ar briñsez Æthelthryth (Sz. Etheldreda, Sz. Audrey)Pepin 2016, pp. 108-111).

A-raok mervel e 1107, an abad Richard en Ely en devoa klasket gounez digant ar bibien Urban II ha Paskal II ma vefe uhelaet statud e abati d'un eskopti. Goude tremenvan an abad e voe anvet Herve da verour an abati e-pad ma oa hep renerMiller 2008, p. 75.. Gantañ e voe broudet he menec'h da skorañ mennad Richard ; asantet e voe gant an arc'heskob Anselmo, da c'hortoz aotre ar pab. A-du e savas Paskal II, hag e 1109 e voe sevenet hunvre RichardBrett 1975, pp. 57–58..
Ar venec'h a oa bet o chom en abati a droas da chalonied an iliz-veur. En hevelep bloaz ec'h asantas ar pab treuzkas Herve le Breton eus eskopti Bangor da hini Ely, ma voe an eskob kentañ goude bout bet eskobet e miz HereGreenway 1971.. Kerkent hag erru en Ely e tegasas nevezentioù.

Dindan e c'hoursell e voe savet un hent etre kêr Exning, a zo 19 km er reter-biz da Gambridge ha 16 km er su-gevred da Ely, evit ma vefe aesoc'h da birc'hirined tizhout an eskopti evit azeuliñ santez Etheldreda.
Gourc'hemenn a reas an eskob ma vefe kendastumet kronikoù an abati, e latin, a voe lakaet pelloc'h e hini an eskopti, eleze al Liber EliensisMiller 1951, p. 4.. Diwar ul levr hensaoznek e voe savet kronik latin an abati e gwirionez : Æthelwold (c. 906-984), eskob Winchester (Hampshire), en devoa kendastumet listenn an aotreoù, ar profoù hag ar yalc'hadoù a oa bet roet d'an abati gant pibien pe arc'heskebVan Hout 2007, p. 110.. A-zevri e klaskas eskob Ely adtapout ar gwirioù gladdalc'hel-se, en enep ouzh marc'heien o devoa annezet an douaroù hep rentañ nep servij d'an eskoptiMiller 1951, p. 166.

Nebeut-nebeut a ouzer a-zivout oberiantiz an eskob Herve a-fet mererezh, nemet e kemeras perzh e 1127 en ur C'huzul renet gant ul legad (ur c'hannad a-berzh ar pab Honorius II), hag e 1129 en ur C'huzul roueel.

D'an 30 a viz Eost 1131 ec'h eas Herve "Hervey" le Breton da AnaonFryde, &al. 1996, p. 244 En deiz war-lerc'h e voe beziet en e iliz-veur

Levrlennadur
 .
 Barlow, Frank. The English Church 1066–1154: A History of the Anglo-Norman Church. New York : Longman, 1979 .
 Barlow, Frank. English monarchs : William Rufus. Berkeley : University of California Press, 1983 .
 Bartlett, Robert. England under the Norman and Angevin kings, 1075-1225. Oxford : Oxford University Press, 2000 .
 Brett, Michael. The English Church under Henry I. Oxford : Oxford University Press, 1975 .
 Fryde, E. B. ; Greenway, D. E. ; Porter, S. ; Roy, I. Handbook of British Chronology . Cambridge :Cambridge University Press, 1996 .
 Green, Judith A. The Government of England under Henry I . Cambridge : Cambridge University Press, 1989 .
 Greenway, Diana E. Archdeacons: Ely. In : Fasti Ecclesiae Anglicanae 1066-1300: Volume 2, Monastic Cathedrals (Northern and Southern Provinces). London : Institute for Historical Research, 1971. • 
 Miller, Edward. The Abbey and Bishopric of Ely. Cambridge : Cambridge University Press, 2008 .
 Pearson, M. J. Bishops of Bangor. In : Fasti Ecclesiae Anglicanae 1066–1300: Volume 9: The Welsh Cathedrals (Bangor, Llandaff, St Asaph, St Davids): Bishops of Bangor. London : Institute for Historical Research, 2003 • .
 Pepin, David. Cathedrals of Britain. Oxford : Shire Publications, 2016 .
 Van Houts, Elizabeth. Historical Writing. In : A Companion to the Anglo-Norman World, pp. 103-121. Woodbridge : Boydell, 2007 
 Vaughn, Sally N. Anselm of Bec and Robert of Meulan: The Innocence of the Dove and the Wisdom of the Serpent. Berkeley : University of California Press, 1987 .
 Walker, David. Medieval Wales. Cambridge : Cambridge University Press, 1990 . 

Pennadoù kar
William Brito

Notennoù

Rummad:Marvioù 1131
Rummad:Beleien
Rummad:Istor Kembre en XIIvet kantved
Rummad:Eskibien Kembre