Auschwitz-Birkenau

Auschwitz-Birkenau (poloneg: Oświęcim-Brzezinka) a oa ar brasañ aozadur kendastum ha kamp-diouennañ gant an nazied alamaneg, savet ganto war zouar kêr Oświęcim (Auschwitz en alamaneg), 60 kilometr eus Kêr Krakovia (poloneg: Kraków), e Polonia, ur vro aloubet gant an Alamaned en amzer-se. Krouet e voe ar c'hamp gant un SS alaman e miz Mae 1940 ha dieubet e voe gant an Arme Ruz d'ar 27 a viz Genver 1945.

Dindan 5 bloaz, e voe kaset da ludu kement ha 1,3 milion a dud, ken gwazed, ken maouezed, ken bugale, ha 900.000 anezhe kenkent ha diskennet eus trenioù ar marv en Auschwitz-Birkenau. Darn a veze kaset d'ar c'hambreier-gaz, darn all lazhet kenkent a daolioù bistolennoù pe fuzuilhoù. Kalz a varve diwar gleñved, diwar ziouer a voued, diwar arnodoù medisined, pe er c'hambreier-gaz war-lerc'h poanioù gouzañvet a bep seurt. 

Auschwitz a zo gwelet evel ar brasañ kamp-diouennañ a-viskoazh, anezhañ arouez al lazhadeg vras kaset da benn gant an Nazied, arouez ar gouennlazh ma voe distrujet 6 milion a dud, 90% anezho yuzevien eus pevar c'horn Europa, hag arouez ar Shoah.

 Tri iskamp a oa en Auschwitz 
 Auschwitz I (lazhet ~70 000 den ennañ)
 Auschwitz II Birkenau (kamp-diouennañ lazhet ~ 1.2 milion den ennañ)
 Auschwitz III Monowitz (kamp-labour)

 Roll komandanted ar c'hamp 
 Rudolf Höss (Mae 1940 - Du 1943; Mae 1944 - Gouere 1944)
 Heinrich Schwarz, Friedrich Hartjenstein & Arthur Liebehenschel (Du 1943 - 15 Mae 1944)
 Josef Kramer (Mae 1944 - Kerzu 1944)
 Richard Baer (Kerzu 1944 - Genver 1945)

 Anvioù 13 den diwar daou vilion bennak bet bac'het pe lazhet en Auschwitz 
 Jean Améry, skrivagner aostrian
 Władysław Bartoszewski, ministr polonat
 Anne Frank hag he mamm Edith Frank
 Viktor Frankl, bredelfennour aostrian
 Kurt Gerron, aktour ha leurenner alaman, lazhet er c'hambroù-gaz
 Imre Kertész, skrivagner hungarat
 Hans Krása, sonaozour tchekoslovakiat, lazhet er c'hambroù-gaz
 Primo Levi, skrivagner italiat : s.o. e levr Se questo è un uomo/Hag un den ez eus anezhañ
 Edith Stein, santez alaman a orin yuzevek, lazhet er c'hambroù-gaz
 Else Ury, skrivagnerez alaman, lazhet er c'hambroù-gaz
 Simone Veil, politikourez c'hall 
 Elie Wiesel, skrivagner amerikan ganet e Treuzsilvania

Liammoù diavaez
  Filmer Auschwitz : une histoire soviétique

Rummad:Kampoù-bac'hañ an Eil Brezel-bed
Rummad:Loskaberzh
Rummad:Naziegezh
Rummad:Mirdioù an Holokost