An Oriant

An Oriant a zo ur gêr hag ur porzh-mor eus Bro-Gwened ha departamant ar Mor-Bihan. Pennlec'h arondisamant an Oriant eo ivez, ha dre-se sez un isprefeti.

Diazezet e voe e 1666 pa voe aotreet da Gompagnunezh an Indez en em staliañ eno gant ar roue gall Loeiz XIV, dre-se anv ar gêr. En  e teuas da vezañ ur porzh-pesketa bras. Peogwir e oa bet staliet eno brasañ bon splujerezioù Europa gant an Nazied e voe bombezet taer ar gêr gant ar Gevredidi, ha damzistrujet e voe.

Bremañ eo troet armerzh An Oriant war ar mor, dre he arsanailh milourel, he forzh-pesketa, he forzh-kenwerzh, he fol redadegoù en donvor. Kampus Skol-veur Kreisteiz Breizh (SKB) a voe krouet e 1995. Emvod meur ar Gelted, festival brasañ Breizh, a sach kantadoù a viliadoù a dud bep miz Eost.
 Douaroniezh 
Emañ Inez Lokmikael e su d'An Oriant, e Lenn-vor an Oriant.
 Kumunioù amezek 

Ardamezioù
110pxEn gul e deirgwern greiet, goueliet ha flammet en argant, war ur mor en geoted, eilet a-zehoù gant un heol en aour savant a-drek tri menez en argant difoupant diouzh ar mor, e grenngonk en erminig ; e gab gwriet en glazur bezantet en aour.
Ger-ardamez: Ab oriente refulget
Diwar ardamezeg d'Hozier (1744)
Lejion a Enor
Kantonioù
Abaoe 2014 ez eus daou ganton ouzh hec'h ober :
Kanton An Oriant-1 (Lorient-1 ez-ofisiel)
Kanton An Oriant-2 (Lorient-2 ez-ofisiel)
 Brezhoneg 
Deskadurezh
 Ur skol Diwan a zo en Oriant.
 Klasoù divyezhek e div skol bublik, en ur skol brevez hag en ur skolaj prevez Dihun a zo e en Oriant.
 E distro-skol 2024 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 432 skoliad (7,8 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)Distro-skol ar c’helenn divyezhek
 Ya d'ar brezhoneg 

D'ar 25 a viz Genver 2007 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun ha roet oa bet war un dro d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 1.
 Istor  
 Dispac'h Gall 
 Krouet e voe ar gumun e 1790; hervez un dekred bet kemeret gant ar Vodadeg Vroadel d'an 22 a viz Kerzu 1789 e voe lakaet da bennlec'h kanton an Oriant; ar c'hanton a oa ur rann velestradurel ha lezvarnel hag ur bastell-vro dilenn eus distrig HenbontRobert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, ar Faoued, 2006, pajenn 188, an Oriant a oa e gumun nemeti; al lez-varn a zistrig a voe lakaet en Oriant: start e oa bet an tabutoù etre kumunioù an Oriant hag Henbont, klasket gante o-div kaout penn an distrig war tachennoù ar velestradurezh hag ar justisJean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 36. E 1794 e voe tennet parrez Kergroaz eus kumun Plañvour, lakaet e voe e kumun an OriantJean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajennoù 294 ha 295. Krouet e voe daou ganton nevez en Oriant, an Oriant-1 hag an Oriant-2Cassini - EHESS - An Oriant - Fichenn ar gumun, gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix. E 1800 e voe krouet arondisamant an Oriant ha lakaet an Oriant en e benn.
 Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant seitek beleg katolik diwar triwec'h eus An OriantAndré Maurey, Philippe Lapresle, Anne-Marie Pernel ha Claire Duval, Caudan-Lanester en Révolution (1789-1795), 1991, pajenn 74.

 Hent-Houarn 

 1862: erruet al linenn hent-houarn Landerne Savenneg er gumun.
 Brezel Gall-Prusian eus 1870 
 Mervel a reas 38 gwaz eus ar gumunLoire 1870.

Brezel-bed kentañ
 1 579 den ag ar gumun a gollas o buhez abalamour d'ar brezel, eleze 3,22 % eus he foblañs e 1911Dihelloù ar gumun, div glañdiourez en o meskEvezhiadenn: ar re varv a Geriadoù (162 waz) a zo kontet evel Oriantiz gant lec'hienn An Oriant.
 Fuzuilhet e voe daou vilour breizhat, bet ganet en Oriant, gant al Lu gall, unan d'an 10 a viz C'hwevrer 1915 e Proven (Flandrez Belgia), egile d'ar 7 a viz Gwenholon 1916 en Oujda (Maroko)Ouest-France, d'al Lun 4 a viz Du 2013, pajennoù "An Oriant".
Eil Brezel Bed
1940
 Bombezet e voe an Oriant gant al Luftwaffe en noz etre an 19 hag an 20 a viz EvenArchives départementales du Morbihan, Guide des sources des archives publiques contemporaines sur la seconde guerre mondiale et la reconstruction dans le Morbihan, pajenn 81, Gwened, Mae 2010;
 d'an 21 a viz Even e tegouezhas al lu alaman en OriantArchives départementales du Morbihan, Le Morbihan en guerre 1939-1945, 2009 goude un emgann e Gwidel.
1944
 Fuzuilhet e voe ur paotr yaouank ag ar gumun e Kernevez-Zinzag e Berne, d'ar 16 a viz Gouhere 1944 abalamour d'e berzh er RezistañsRené Le Guénic, Morbihan - Mémorial de la Résistance, 1998, pajenn 23.
1945
Da eizh eur noz d'ar 7 a viz Mae 1945, er Café Breton en Intel, e oa bet sinet kodianañ an Alamaned a oa o terc'hel Sankenn an Oriant; an arsav-emgann a voe sinet gant ar c'horonal Borst en anv al lu alaman, ar c'horonal John W. Keating en anv al lu stadunanat hag ar c'horonal Joppé en anv al lu gall; lakaet e voe da dalvezout da 00.01 d'an 8 a viz Mae. E Kaodan, da beder eur goude merenn d'an 10 a viz Mae 1945, en em zaskoras ar jeneral Wilhelm Fahrmbacher, penn ar vilourion alaman o terc'hel ar sankenn, d'ar jeneral Herman F. Kramer, penn an 66vet Rann-Arme Troadeion SUA, ha d'ar jeneral Henri-Gustave-André Borgnis-Desbordes, penn an 19vet Rann-Arme Troadeion Bro-C'hall.

 D'an 23 a viz Mae e voe kavet korf marv tri den eus ar gumun e-tal gwikadell Porzh-Loeiz. Er Rezistañs e oant; fuzuilhet e oant bet gant al lu alamanRené Le Guénic, Morbihan - Mémorial de la Résistance, 1998, pajennoù 315-316.

Porzhioù
Ur porzh-brezel hag un arsanailh
 Ul lec'h talvoudek eo evit ober war dro bigi-brezel hag evit aozañ ar vartoloded hag an traoù kempennet da lestriñ. Un arsanailh a c’helle ober sevel ha kendalc'h e ratre bigi war-un-dro. Rummadoù tud en doa desket micherioù da sevel/ratreañ bigi-brezel. An arsanailh en doa an implijer kentañ gant 4000 oberourien war dro. Goude 1990, ez a kuit ar Merdeadurezh rak ratre ar lec'h a zo re kaer. Goude-se eo goloet diazlec'h ar bigi-spluj eus Keroman hag an arsanailh gostez An Oriant.
Ur porzh-kenwerzh
 Savet er bloavezh 1910, eo bet brasaet ar porzh goude ar brezel, pa 'z eo adsavet ar gêr. Atredoù a zo implijet da leuniañ ouf Kergroaz. E gae a zo brasaet e bloavezh 1970 ha peurvezadurioù nevez a c'hell anezhañ liesaat e obererezhioù. An obererezh gentañ a zo enporzhiadur.
Oberezhioù Kergroaz a zeu da heul d‘ar gêr An Oriant. Kibelloù eoul-maen a harzh sevel-kêrioù e lec'h-mañ. Diskargerezh simant, soja pe tro-heol a boultrenn ar porzh. 
Ur porzh-pesketa
 Pesketa a-raok Kerroman : e fin an XIXvet kantved pe deroù  kantved, e touare bigi-pesketa el lenn-borzh, e kreiz An Oriant, evel ar bigi-kenwerzh pe bigi-mor. E 1889, e voe krouet ur koc'hu-pesked e lec'h ma'z eo hiziv ar bag "Thalassa", kae Roc'han.
En  kantved, en em treuzlakaet listri roueder e lec'h bad-dre-lien. Met re blas a gemeront. E 1927 e tilog ar porzh-pesketa betek ul lec'h anvet Keroman (Ker-homañ ?). Porzh-pesketa Kerroman a zo ganet. Etre an daou vrezel e voe krouet porzh Keroman en Oriant a-benn diorren an obererezh-se war ul live greantel. Ar porzh-pesketa a ya d'arnevezaat a-nebeudoù.
Ur porzh-bageal
 Ar porzh-bageal a grog da zisplegañ e 1975. 115 bag a oa d'ar mare-se. E lenn-borzh e oant, e-kreiz ar gêr. 400 bag a zo bremañ. Un ti-mor a zo bet savet ha digoret a-hed hennezh.
 Maered 
Emmanuel Svob, maer ar gumun, a zilezas e gargoù maer ha kuzulier-kêr d'ar 27 a viz Genver 1941, anvet e voe Auguste Donval, ur mezeg-jeneral, mignon gant François Darlan, en e blas d'an 2 a viz Ebrel 1941, met dav e voe dezhañ dilezel d'an 8 a viz Mae 1942 dre ma tape e begement a bep tu abalamour d'ar c'hudennoù pourvezañ, e eilvet eilmaer, Eugène Gallois-Montbrun, a gemeras e lec'h d'an 19 a viz Even 1942Annik Le Guen, Le Morbihan sous le Gouvernement de Vichy, Miz Kerzu 1993.
 Listri-spluj 
 E 1940 e krogas an Alamaned da sevel diazlec'h listri-spluj an Oriant e Kerroman.
 Eus deroù ar brezel tremenet, e sav an diazez listri-spluj. Al labourioù kentañ a grog er e miz Genver 1940. Padout a reont betek 1942 da nebeutañ. An darn Kerroman I eo bet savet e C'hwevrer 1940. An darn Keroman II, tri miz goude, e miz Mae 1940. Devehatoc'h e vo savet un darn nevez : Keroman III.
Gourenez Kerroman a oa dibabet da zegemer un diazez bigi-spluj german "U-boot ". An diazez dindanvor eus An Oriant eo adimplijet gant ar Merdeadurezh-brezel betek d'an 11 a viz C'hwevrer 1997, a-raok bezañ daskoret evit obererezhioù disoudard. A-vremañ, eo digor gant an holl dud ar weladenn an darn Keroman III hepken. Darnoù all a zo diimplijet pe implijet gant embregerezh.
 Listri-spluj alaman ha diazlec'h Kerroman (luc'hskeudennoù graet evit ar propaganda nazi) 

 Bazenn al listri-spluj Alaman hiziv-an-deiz

 Bombezadegoù ar Re Gevredet 
 Distrujoù bras a voe en Oriant gant bombezadegoù Aerluioù ar Rouantelezh-Unanet ha SUA. Lazhet e voe kantadoù a dud nann-soudard ha milourion alaman. Degadoù a garrnijourion a gollas o buhez ivez.

 1940: bombezet e voe ar porzh gant ar Royal Air Force d'an 20-21 a viz Du ha d'an 2-3 a viz KerzuEddy Florentin, Quand les Alliés bombardaient la France 1940-1945, Embannadurioù Perrin, Dastumadenn Tempus, 2008, pajenn 35;
 1942: bombezet e voe an Oriant gant nijerezioù B-17 eus an  USAAF (United States Army Air Forces) d'an 16 a viz Gwengolo, d'an 18 ha d'an 22 a viz Du ha d'an 30 a viz Kerzu; teir nijerez a voe kollet d'an 16 a viz Gwengolo, hini ebet en tagadennoù allEddy Florentin, Quand les Alliés bombardaient la France 1940-1945, Embannadurioù Perrin, Dastumadenn Tempus, 2008, pajenn 106.
 1943:
 d'ar 14 a viz Genver e voe roet urzh gant Winston Churchill da zistrujañ kement tra a c'hell servijout d'al listri-spluj alaman diazezet e Kerroman, da lavaret eo bombezañ stank ha didruez an Oriant, Lannarstêr hag ar c'humunioù tro-war-dro; kerkent, d'ar 14 a viz Genver, e krogas ar bombezadegoù, padout a rejont betek ar 16 a viz C'hwevrerYann Lukas, Lanester, histoire d’une ville, Embannadurioù Palantines, Kemper, 1999, pajenn 76;
 d'an 23 a viz Genver e kouezhas ur c'harr-nij B-17, eus aerlu SUA (United States Army Air Forces) er mor, e donvor d'an Oriant; lazhet e voe an dek nijour a oa en e vourzhPertes USAAF;
 Munudoù ar bombezadegoù e mizioù Genver ha C'hwevrer 1943Luc Braeuer, La base de sous-marins de Lorient, 2008,  ()
+  Deiziad Aerlu Niver a nijerezioù Tonennoù a vombezennoù Niver a vombezennoù-entanañ14 a viz GenverRoyal Air Force9973,615 a viz GenverRoyal Air Force132140,423 a viz GenverUnited States Army Air Forces3623 a viz GenverRoyal Air Force4726 a viz GenverRoyal Air Force1368029 a viz GenverRoyal Air Force13050,74 a viz C'hwevrerRoyal Air Force12090,67 a viz C'hwevrerRoyal Air Force296254,113 a viz C'hwevrerRoyal Air Force422524,316 a viz C'hwevrerRoyal Air Force360461,9
 Roet e voe ar Groaz-brezel 1939-1945 d'ar gumun.
 Monumantoù ha traoù heverk 
 Roet eo bet al label Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor dezhi.
 Bezioù ar C'hommonwealth e bered Kerantreizh 

+ Bro Niver a soudarded24px Aostralia324px Kanada324px Polonia924px Rouantelezh-Unanet17 24px Zeland-Nevez1Dianav5Hollad38
Karrnijourion e oant holl. Marvet int e-pad an Eil Brezel BedCommonwealth War Graves Commission.
 Tud 
Tud bet ganet eno
 Mathurin Alfred-Brard, senedour ar Mor-Bihan, d'an 26 a viz Gouere 1867; 
 Jacques Cambry, kronikour, politikour ha tudoniour, diazezer an Akademiezh Keltiek, d'an 2 a viz Here 1749;
 Henri Camenen, d'ar 17 a viz Even 1885, soudard er 4 Batailhon Kerzhet Troadegiezh skañv Afrika, barnet d'ar marv d'an 9 a viz C'hwevrer 1915 evit bout dilezet e bost ha dizertet dirak an enebour div wezh, bet fuzuilhet gant al lu gall d'an 10 a viz C'hwevrer 1915 e Proven (Flandrez Belgia) e-pad ar Brezel-bed kentañMémoire des hommes;
 Fernand de Langle de Cary, milour gall (Brezel 1870-1871 ha Brezel-bed kentañ), 4 a viz Gouere 1849;
 François de la Rocque, ofiser ha politikour gall, d'ar 6 a viz Here 1885;
 Iwan an Diberder, skrivagner brezhonek, 1887;
 Jean Baptiste Le Garff (21 a viz Du 1887-30 a viz Here 1916), soudard breizhat, soudardaet en Oriant, bet fuzuilhet gant al Lu gall en Oujda (Maroko) e-pad ar Brezel-bed kentañ; 
 Jules Simon (1814 - Pariz 1896), prederour, kelenner ha politikour;
 Jacques Vaché, mignon da André Breton, skrivagner gall, d'ar 7 a viz Gwengolo 1895.
Tud bet marvet eno
 1907 : René Kerviler, ijinour, henoniour ha levrrollour
 1909 : Zoé Berthier, skrivagnerez c'hallek.
 1928 : René Scordia, gourener.
 1964 : Gwenfrewi, skrivagnerez vrezhonek.
 1972 : Youenn Drezen, skrivagner brezhonek.
 Luc'hskeudennoù 

 Poblañs 
 Emdroadur ar boblañs abaoe 1793 

Cassini hag EBSSA

 Roll maered an Oriant 

 Anv Penn prantad Dibenn prantad Étienne Perault 12 a viz Gwengolo 1736 11 a viz Meurzh 1762 Jean-Michel Ferrand 22 a viz Mae 1762 7 a viz Meurzh 1774 Jean-Marie Esnoult Deschatelets  22 a viz Gouere 1774 8 a viz Gwengolo 1789 Benoît Dorce de Najac 8 a viz Gwengolo 1789 15 a viz Here 1789 Jean-Marie Kerlero de Rosbo du Carno 15 a viz Here 1789 14 a viz Genver 1790 Arnoult Le Conte 14 a viz Genver 1790 1añ a viz C'hwevrer 1790 Jean-Jacques Lecointe 1añ a viz Genver 1790 10 a viz Mezheven 1790 Louis François Galabert 17 a viz Gouere 1790 19 a viz Du 1791 Louis Marie Dusaulchoy 21 a viz Du 1791 1añ a viz Kerzu 1792 Jean Jacques Trentinian 19 a viz Kerzu 1792 5 a viz Gwengolo 1793 Jean Jacques Duquesnel 20 frimaire Bloaz II 4 floréal Bloaz III Jean Garnier 6 frimaire Bloaz III 10 frimaire Bloaz IV Jean Jacques Trentinian 10 frimaire Bloaz IV 8 germinal Bloaz V Louis Toussaint Archin 8 germinal Bloaz V 29 fructidor Bloaz V Pierre Jean Jaffré Bloaz V 29 fructidor Bloaz VIII François Louis Monistrol 15 a viz Ebrel 1809 23 a viz Ebrel 1821 Casimir Eugène Audren de Kerdrel 28 a viz Gouere 1821  10 a viz Genver 1830 Charles Louis Ducouedic de Kergoualer 19 a viz Meurzh 1830 6 a viz Eost 1830 Betrand Louis Antoine Charles Marie Villemain 15 a viz Gwengolo 1830 10 a viz Meurzh 1836 Jean Marie Galabert  Meurzh 1836 29 a viz Meurzh 1839 Auguste Charpentier  13 a viz Eost 1839 Meurzh 1848 Édouard Beauvais  Meurzh 1848 Meurzh 1850 Antoine Peyronnel  Meurzh 1850 Eost 1850 Joseph Honorat André Le Melvrel Hachois  24 a viz Gwengolo 1850 Genver 1869 Jean Charles Perint  22 a viz Genver 1869 16 a viz Mezheven 1869 Jean Eugène Laurent  16 a viz Mezheven 1869 6 a viz Eost 1870 Évariste Louis Aubin  6 a viz Eost 1870 17 a viz Eost 1871 Édouard Beauvais  13 a viz Mae 1871 23 a viz C'hwevrer 1874 Ludovic Paulinier  23 a viz C'hwevrer 1874 27 a viz Even 1876 Édouard Beauvais  27 a viz Mezheven 1876 5 a viz Gwengolo 1877 Simon François Marie Gustave Ratier  15 a viz Meurzh 1878 13 a viz Ebrel 1880  Jean Louis Henri Canier  15 a viz Ebrel 1880 19 a viz C'hwevrer 1881  Adolphe Charles Augustin Rondeaux  19 a viz C'hwevrer 1881 15 a viz Here 1883 Alfred Maingnan  9 a viz Kerzu 1883 18 a viz Mae 1884 Eugène Charles  18 a viz Mae 1884 28 a viz Meurzh 1886 Laurent Roux-Lavergne  28 a viz Meurzh 1886 23 a viz Kerzu 1888 François Jean Rio  27 a viz Genver 1889 29 a viz Mezheven 1890 Frédéric Delory  29 a viz Mezheven 1890 2 a viz Meurzh 1892 Adolphe Charles Augustin Rondeaux 15 a viz Mae 1892 24 a viz Mae 1893 Edouard Broni 15 a viz Mezheven 1893 21 a viz Du 1897 Adolphe L'Hegouarc'h 21 a viz Du 1897 15 a viz Mae 1904 Joseph Honorat André Talvas  15 a viz Mae 1904 5 a viz Du 1904 Louis Nail 18 a viz Kerzu 1904 19 a viz Mae 1912 Pierre Louis Esvelin 19 a viz Mae 1912 10 a viz Kerzu 1919 Édouard Labes 10 a viz Kerzu 1919 17 a viz Mae 1925 Emmanuel Svob 17 a viz Mae 1925 19 a viz Mae 1929 Jules Legrand 19 a viz Mae 1929 19 a viz Mae 1935 Emmanuel Svob 19 a viz Mae 1935 27 a viz Genver 1941 Auguste Donval 2 a viz Ebrel 1941 8 a viz Mae 1942 Eugène Gallois-Montbrun 19 a viz Mae 1942 31 a viz Eost 1944 Emmanuel Svob 1añ a viz Gwengolo 1944 20 a viz Mae 1946 Jean Baco 1añ a viz Mae 1946 23 a viz Mae 1946 Julien Le Pan 23 a viz Mae 1946 2 a viz Here 1951 Alphonse Le Bourhis 2 a viz Here 1951 2 a viz Kerzu 1951 Charles Le Samedy 2 a viz Kerzu 1951 3 a viz Mae 1953 Jean Le Coutaller 3 a viz Mae 1953 21 a viz Meurzh 1959 Louis Glotin 22 a viz Meurzh 1959 20 a viz Meurzh 1965 Yves Allainmat 21 a viz Meurzh 1965 5 a viz Gouere 1973 Jean Lagarde 6 a viz Gouere 1973 3 a viz Gouere 1981 Jean-Yves Le Drian 4 a viz Gouere 1981 2 a viz Ebrel 1998 Norbert Métairie 2 a viz Ebrel 1998 2020 Fabrice Loher 2020 
Sevenadur
Gouelioù Etrekeltiek an Oriant ("Emvod ar Gelted")
Sport
Mell-droad
FK an Oriant
Marc'hhouarnerezh
 13 a viz Gouere 1939 : 4e tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Brest hag an Oriant ; trec'h eo Raymond Louviot.
 14 a viz Gouere 1939 : 5 tennad-hent Tro Bro-C'hall etre an Oriant ha Naoned ; trec'h eo Amédée Fournier.
 10 a viz Gouere 1956 : 6 tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Sant-Maloù hag an Oriant ; trec'h eo Fred de Bruyne (Belgia).
 11 a viz Gouere 1956 : loc'hañ a ra 7 tennad-hent Tro Bro-C'hall eus an Oriant war-du Añje (Maine-et-Loire).
 1 a viz Gouere 1960 : 6 tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Sant-Maloù hag an Oriant ; trec'h eo Roger Rivière.
 2 a viz Gouere 1960 : loc'hañ a ra 7 tennad-hent Tro Bro-C'hall eus an Oriant war-du Añje (Maine-et-Loire).
 3 a viz Gouere 1968 : 6 tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Dinarzh hag an Oriant ; trec'h eo Aurelio González Puente (Spagn).
 4 a viz Gouere 1968 : 7 tennad-hent Tro Bro-C'hall etre an Oriant ha Naoned ; trec'h eo Franco Bitossi (Italia).
 9 a viz Gouere 1977 : 8 tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Añje (Maine-et-Loire) hag an Oriant ; trec'h eo Giacinto Santambrogio (Italia).
 10 a viz Gouere 1977 : 9 tennad-hent Tro Bro-C'hall etre an Oriant ha Roazhon ; trec'h eo Klaus-Peter Thaler (Republik Kevreadel Alamagn).
 12 a viz Gouere 1982 : 9 tennad-hent Tro Bro-C'hall etre an Oriant ha Pluveleg (a-benn d'an eur dre skipailh) ; trec'h eo Ti-Raleigh (Izelvroioù).
 30 a viz Mezheven 1985 : 2 tennad-hent Tro Bro-C'hall etre an Oriant ha Gwitreg ; trec'h eo Rudy Matthijs (Belgia).
 14 a viz Gouere 1998 : 3e tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Rosko hag an Oriant ; trec'h eo Jens Heppner (Alamagn).
 15 a viz Gouere 2002 : 9 tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Lannarstêr hag an Oriant (a-benn d'an eur) ; trec'h eo Santiago Botero (Kolombia).
 9 a viz Gouere 2006 : 8 tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Sant-Meven hag an Oriant ; trec'h eo Sylvain Calzati.
 5 a viz Gouere 2011 : 4e tennad-hent Tro Bro-C'hall etre an Oriant ha Mur ; trec'h eo Cadel Evans (Aostralia).

Liammoù etrebroadel
Gevelliñ
 Bro Kêr Abaoe border|25px Bro-Saoz Wirral 1958 border|25px Alamagn Ludwigshafen 1963 border|25px Iwerzhon Gaillimh 1975 border|25px Latvia Ventspils 1975 border|25px Galiza Vigo 1981

Karta vignoniezh
 Bro Kêr Abaoe border|20px Tchekia České Budějovice 1997

Kevelouri
 Bro Strollegezh Abaoe border|25px Senegal Cayar border|25px India Kochi border|25px Vietnam Proviñs Kien Giang

 Dave ha notennoù

Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan
Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790
An Oriant
Rummad:Kumunioù Bro Wened
Rummad:Soudarded vreizhat bet fuzuilhet gant al lu gall e-pad ar Brezel-bed kentañ
Rummad:Bezioù-brezel ar C'hommonwealth er Mor-Bihan
Rummad:Diazezlec'hioù listri-spluj alaman e Breizh e-pad an Eil Brezel-bed
Rummad:Yuzevien eus ar Mor-Bihan bet drouklazhet e-doug an Eil-brezel-bed
Rummad:Nijerezioù SUA aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed
Rummad:Bombezadegoù ar Re Gevredet e Breizh e-pad an Eil brezel-bed
Rummad:Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e Berne e 1944
Rummad:Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e Porzh-Loeiz e 1944
Rummad:Sankenn an Oriant
Rummad:Kroaz-brezel 1939-1945
Rummad:Porzhioù Breizh