Plistin

Plistin (distaget: ), ur gumun eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor. Pennlec’h Kanton Plistin eo.
Douaroniezh
 War lez ar stêr Yar emañ Plistin. Graet eo arvor Plistin gant tornaodoù ha traezhennoù. Unan eus baeoù brasañ Breizh eo, en em astenn a ra eus Sant-Eflamm da Lokmikael a-hed 3 km ha galloud a ra ar mor dichalañ betek 1,3 km eus an douar. Lec'h uhelañ arvor Plistin eo HyrglasBernard Tanguy ː hir, ha glas (pe gwer, pe glas, pe louet). Meneget dinda ar stum se e 1086., Roc'h Hallaz (pe "Roc'h Karlez"), ur pezh mell roc'h vras, a sko war bae Sant-Eflamm, 84 m eo en hec'h uhelañ. Kinnig a ra al lec'h-mañ ur panorama 180° war ar bae, hag ul lec'h gwareziñ logod-dall a zo dindani. Kalz a laboused-mor a vev er vro, evel, da skouer, herlegoned, kerc'heized louet, ha spesadoù laboused aod all.
 Anv 
Stummoù skrivet
 Régis de Saint-Jouan ː Plegestin, 1096; Plestin, 1330; Plestin-les-Grèves, 07.07.1884
 Bernard Tanguy ː Plegestin, 1086, 1163; Plestin, 1292; Plestina, XIIvet; par. de Plestin, 1330; Plestin, c. 1330, fin XIVvet; Ploegestin, 1481
 Erwan Vallerie ː Plesgestin, 1086, 1163; Plestin, Plesti, 1330; Plestin, 1371; Ploestin, 1424; Plestin, 1425; Ploestin, 1426; Plestein, Plestin, 1425; Plestin, 1516; Plestin, 1709
Gerdarzh
 anv den (sant ?) Justinus, e hen-brezhoneg Iostin, Iestin
 Ardamezioù 
80pxEn aour, e gebrenn en gul, heuliet gant teir steredenn ivez en gulMa weler Martin Schultz, Prezidant Parlamant Europa, gant bannielig ar gumun, hag aotrou maer Plistin, Skeudenn ma weler ar skoed ouzh moger an ti-kêr.

 Istor 

 Nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh daou zen eus Plistin, Jacques hag Yves Gariou, goude Emsavadeg ar Bonedoù ruzArthur Le Moyne de La Borderie , La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675, adembannet e Les Bonnets Rouges, Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e galleg).

 Brezel-bed kentañ  
 Mervel a reas 202 waz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 5,11 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911Monumant ar re varv - Memorial Genweb; lazhet e voe  pemp anezhe e Belgia e miz Eost 1914, e penn- kentañ  ar brezel: d’an 21 en Auvelais, ur serjant eus an 70vet Rujumant TroadegiezhFichenn hiniennel - Memorial Genweb,ar re all d’an 22 : ur c’horporal eus ar 113vet Rujumant Troadegiezh e SigneulxFichenn hiniennel - Memorial Genweb,ur soudard eus an 19vet Rujumant Troadegiezh e MaissinFichenn hiniennel - Memorial Genweb ha daou soudard eus ar 47vet Rujumant Troadegiezh, unan e SambrevilleFichenn hiniennel - Memorial Genweb hag egile e FalisolleFichenn hiniennel - Memorial Genweb; d’an 22 a viz Ebrel 1915 ez eas diwar wel en Het Sas e Flandrez Belgia ur soudard eus an 73vet Rujumant Troadegiezh TiriadelFichenn hiniennel - Memorial Genweb ha mervel a reas er memes lec'h ur c’horporal eus an hevelep rujumant abalamour d'e c'hloaziadennoùFichenn hiniennel - Memorial Genweb.
 Eil Brezel-bed 
 Mervel a reas 48 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
 Trevadennoù 
 Brezel Indez-Sina: ur c'habiten eus an archeriezh a varvas abalamour d'e c'hloaziadennoù d'an 8 a viz Mae 1948 en ospital e My Tho e Kochinsina er ViêtnamFichenn hiniennel - Memorial Genweb.
Melestradurezh
Meur a garter a zo e Plistin, en o zouez emañ dreist-holl reoù Sant-Rok, Sant-Jagu, Sant-Eflamm, Sant-Sebastian, Sant-C'haran, Toull ar C'hirri ha Porzh-Maeleg.

Glad ha sevenadur
 Glad relijiel 
Iliz katolik Sant Eflamm a zo deuet da vezañ ur monumant istorel e 1908. Savet eo bet etre ar  hag ar , ar pezh e c'hellomp gwelout war talbenn ar porched e-lec'h m'eo skrivet ar bloaziad 1576.
Chapel Santez Barba enskrivet e 1934 evel ur monumant istorel.
Chapel Sant Yagu, adsavet e 1496 a zo bet benniget e 1498 a zo enskrivet evel monumant istorel.

 Glad sivil 
Kibelldi galian-ha-roman an Hogolo, savet er bloavezhioù 50 g. J.-K. a zo bet miret mat-tre.
Feunteun sant Eflamm, savet er , a zo bet enskrivet e 1926 evel monumant istorel.
Kastell Lesvaez ha Maner Kervizioù, o-daou eus ar  ha Kastell Leslac'h eus ar  a zo bet enskrivet e 1927 evel monumant istorel.
Traoù all:
Maner ar Porzhioù
Kastell Lezormel
Chapel santez Katell
Chapel sant Yagu

 Lec'hioù heverk 
Porzh Toull ar C'hirri
Roc'h Hellaz
al Lev-Draezh
 Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 

 Melestradurezh 
 Tud 
 Eus 1924 da 1926, a oa mestr ar skrivagner Alan an Diuzet war ar jedoniezh hag ar skiantoù e skolaj eil-derez Plistin.
 sant Eflamm
 santez Enora
 Sant Yestin
 Marcel Hamon, stourmer gall, maer kozh hag kuzulier meur ha depute komunour.
 Jean-Pierre Abraham, skrivagner.
 Erwan Tangi, livour dreistwirvoudel hag en deus bevet e Plistin.
 René Largillière, alvokad ha skrivagner, hag oberer un dezenn war sent Breizh. 
 Macario Vitalis, livour filipat en deus bevet e Plistin. 
 Andrev an Enored, beleg micherour.
 Simonet Richard, kenlodek en Emgann an Tregont.
 Yann Kerlann, emsaver
Tud bet ganet eno
 Eflamm ar Maout (1764-1852), apotiker.
 Juluen Sklison (Paotr Juluen), beleg ha skrivagner brezhonek, (° 19 a viz Kerzu 1883).
 Even Begaignon, eskob Landreger, er bloavezhioù 1362 da 1371, ganet e Plistin.
 Jeanne Bohec, stourmerez c'hall, skrivagnerez, kelennerez ha politikerez, ganet ha marvet e Plistin.
Tud bet marvet eno
 1938 : Erwan-Vari Gwazdoue, barzh.
 Ardamezeg ar familhoù 
80pxAdam
Aotrounez Kermalvezan 

Brizhet etre argant ha gul, e vevenn en sabel bezanted en argantPol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. 1890 (diwar Guy le Borgne)80pxde Bégaignon
Aotrounez al lec'h se, Kerhuidonez, ha Rumen

Plezhek etre argant ha gul (siell 1420)80pxde Bérien
Aotrounez Kerrannou

En argant e deir eilenn en gul; e c'hrenngonk en aour karget gant ul leon en sabel80pxde Coëtlogon
Aotrounez Kerberio

En gul e zri skoedig en erminoù
 Brezhoneg 
 Ar Brezoneg er Skol 
 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skolMarsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936.
Ya d'ar brezhoneg
 D’an 8 a viz Meurzh 2006 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
 D'an 9 a viz C'hwevrer 2007 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 1.
Deskadurezh
 Ur skol divyezhek a zo eno abaoe 1999. 
 E distro-skol 2024 e oa 72 skoliad er c'hlasoù divyezhek (26,5 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derezDistro-skol ar c’helenn divyezhek .
 Ar sportoù 
Porzh kozh Toull ar C'hirri, war aber an Douron, a zo deuet da vezañ ur porzh gwarez evit bigi dudi. Betek eno e teu d'ar porzh al listri-bale eus Beg-Douar war Beg an Arvor.
Sportoù bageal a vez graet e Sant-Eflamm. Tu zo d'ober karr-dre-lien, katamaran, plankenn-dre-lien, kaiak-mor.
Pa vez redadegoù kezeg war al Lev-draezh, e teu 1700 vakañsour ha c'hoarier bennak da glaoustreañ war ar c'hezeg.
 Darempredoù etrebroadel 
Gevelliñ
 Bro Kêr Abaoe border|25px Kernev-Veur Lannstefan 1984 border|25px Alamagn Feldheim 1998
 Levrlennadur
 Régis de Saint-Jouan : Dictionnaire des communes. Département des Côtes-d'Armor. Eléments d'histoire et d'archéologie. Conseil Général des Côtes d'Armor. Saint-Brieuc. 1990
 Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Chasse-Marée. ArMen. 1992
 Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995
Liammoù diavaez

 Plistinn war lec'hienn Geobreizh
 Daveoù ha notennoù

Rummad:Kumunioù Aodoù-an-Arvor
Rummad:Kumunioù Treger
Rummad:Emsavadeg ar Bonedoù ruz
Rummad:Ar Brezoneg er Skol