Brengoloù

Brengoloù zo ur gumun e Bro-Dreger e kanton Pleuloc'h, e departamant Aodoù-an-Arvor, e norzh Breizh. Brengoloù a zo ur gumun vihan dindan 938 hektar e-lec'h ma'z eus e-tro 350 den o vevañ, lec'hiet e harz ar vro c'halloù abalamour m’eo disrannet diouzh Pleuloc'h gant ar stêr Leñv. Ur gumun eo e-lec'h m'eo brav bevañ pe tremen ur pennad amzer. Ur poull-dour a zo e-lec'h ma c'haller pesketa etre Mezheven ha Gwengolo.
 Douaroniezh 
 War al Leñv hag ar richer Kerham emañ Brengoloù.
 Kumunioù amezek 

 Lec'hanvadurezh
Stummoù skrivet
 Régis de Saint-Jouan (1990) : Bringollou, 1608 ; Bringollo, 1616 ; Brengolou, 1628.
 Bernard Tanguy (1992) : Bringollo, 1616 ; Bringollou, 1618 ; Bringolou, 1628.
 Erwan Vallerie (1995, Hervé Abalain (2000) : Brigolu, 1630.
Gerdarzh
 Bren ("run", "tosenn") + gouloù, par d'an anv-lec'h gallek Clairmont.
 Istor 
Brengoloù e oa un trev eus Goudelin, en eskopti Landreger. Distaget eo bet e-kerzh an Dispac'h gall.
 XVIIIvet kantved 
 1796 : Yann ar Frieg, vikel touer Brengoloù, a zo drouklazhet gant Chouanted.
 Skrapet eo bet kont Treveneg gant Chouanted all. Lezet eo bet da vont d'an 18 a viz C'hwevrer 1787 goude bet paeet dic'haou 72 000 lurRegis de Saint-Jouan.

Brezel-bed kentañ
 40 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 6,83 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911Monumant ar re varv - Memorial Genweb.
Eil Brezel-bed
 Mervel a reas c'hwec'h den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
Trevadennoù
Maroko : mervel a reas ur soudard e 1925.
Brezel Indez-Sina: mervel a reas ur martolod e 1947.
 Monumantoù ha traoù heverk 

 Kastell ar Gerveur rummet MI (Monumant-Istorel) 19 Meurzh 1987.
 Iliz katolik Itron-Varia, rummet MI (Monumant-Istorel) 22 Kerzu 1927.
D'an 8 a viz Ebrel 2024 e voe distrujet an iliz gant un tan-gwallLe Télégramme, 09/04/2024.

 Monumant ar re varv.
 An Dourmeur a zegas ac'hanomp betek stank ar Gêr Veur ma c'haller mont da bourmen e-barzh ar c'hoadeier, eus eno e c'haller gwelet kastell ar Gêr Veur. Perc'henn ar c'hastell a zo anvet Pierre de Catuelan. Gallout a reer mont da welout ar c'hastell war an deiz, koulz hag ar jardin, e miz Mezheven.
 Ar bourk a zo brav-tre gant ur bern bleunioù. Gounezet ez eus bet 2 briz er genstrivadeg bro an Argoad. Ouzhpenn se e c'haller gwelladenniñ meur a lec'h touristel, ha kemer perzh e festoù (ar  Sul eus miz Gouere).
 Tud 
 Gwilhom ar Breil, marc'heg ha kont ar Rays, aotrou Goudelin ha Brengoloù, marv e 1664.
 Yann ar Frieg, vikel Brengoloù, lazhet gant ar Chouanted e 1796.
 Jozef-Fañch-Mari-Pêr, aotrou Kergarioù, (Lannuon, 26 a viz C'hwevrer 1779 / Ar Gerveur, Brengoloù, 15 a viz Even 1849), chaparlank an impalaer Napoleon Iañ, aotrou impalaeriezh, prefed Indre-et-Loire (1811), prefed ar Bas-Rhin (1814), prefed ar Seine-Inférieure (1815), kannad Aodoù-an-Hanternoz, par Bro-C'hall (eus ar 5 a viz Du 1827 betek miz Gouere 1830), hag arkeologour.
 Henri-Bertrand-Mari, kont Kergarioù (er Gerveur e Brengoloù, 26 a viz Du 1807 / Versailhez, 9 a viz Here 1878), diplomat, kannad ha senedour Il-ha-Gwilen.
 Pêr Katuelan (Paris, 1925), maer Brengoloù, Prezidant SIVOM Kastellaodren-Plagad, kuzulier-meur Aodoù-an-Arvor.
 Brezhoneg 
 Ar Brezoneg er Skol 
 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skolMarsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936.
 Poblañs 
 Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 

 Liammoù diavaez 

 Brengoloù war lec'hienn Geobreizh
 Levrlennadur 
 Hervé Abalain : Les noms de lieux bretons. Universels Guisserot. 2000.
 Embannadurioù Flohic : Le patrimoine des communes des Cotes d'Armor. 1998.
 A. MarteviIlle & P. Varin, 1843; adembannet gant Éditions Régionales de l'Ouest, Mayenne. 1993.
 J.-B. Ogée : Dictionnaire historique et géographique de la province de Bretagne; vers 1780; 
 J. Rigaud : Géographie historique des Côtes du Nord. Imprimerie Francisque Guyon. 1890. Réédition La Tour Gile. 1995.
 Régis de Saint-Jouan : Dictionnaire des communes du département des Côtes d'Armor. Saint-Brieuc. 1990. 
 Bernard Tanguy ː Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes-d'Armor. ArMen - Le Chasse-Marée. 1992
 Daveoù ha notennoù 

Rummad:Kumunioù Aodoù-an-Arvor
Rummad:Kumunioù Treger
Rummad:Ar Brezoneg er Skol