Hilion

Hilion (skrivet Hillion e galleg) a zo ur gumun eus eus kanton Tregaeg, e departamant Aodoù-an-Arvor, e norzh Breizh.
 Douaroniezh 
Bras eo eo ar gumun-se (gorread: tost da 2 500 ha peogwir ez eus div barrez en unan: Hilion ha Sant-Reunan.
Teir stêr: an Evron, ar C'haler hag an hini vrasañ, ar Gouesan
Ur stank: er Pontoù-Nevez
Hir eo an aod ivez: 12 km, peogwir eo Hilion ur c'hourenez (kelc'het gant "mirlec'h naturel Bae Sant-Brieg", an hini vrasañ e Breizh).
Tevennoù Bon Abri (180 spesad struzh, 36 spesad laboused hag 7 spesad divelfenneged)
Ur porzh bihan: E «Saint-Guimond»
Teir zraezhenn: Traezhennoù «Bon Abri», «Lermot» hag ar Gerveur (La Grandville).
 Armerzh 
 Meskl Hilion: 10 % eus kenderc'h Bro-Frañs war tost da 100 km peulioù (sevel meskl).
 Anv 
 Erwan Vallerie ː Aula Helyoni, XIIvet; Hillion, 1219; Hyllion, 1216; Hylion, Hilion, 1224; Hillion, 1287; Hylion, 1330; Hillion, 1516
 Ardamezioù 
En gul, e sourin en argant karget gant teir brizhenn erminig en sabel ouzh red ar sourin
Diforc'h ardamezioù Roland de Hilion (1278)
Kuzul ar Gumun ː 29 Ebrel 1989
 Istor 
Orinoù
Istor Hilion 'zo teñval met un dra a zo sur: ar Romaned hag ar C'halianed a oa staliet eno (kavet e oa bet roudoù porzh kozh, tiez-annez, ur templ, un hent eus ar Romaned...).
Betek ma'c'h erruas ar Vrezhoned e oa kazi didud an dachenn. Riwal, roue Domnonea a oa staliet e Hilion. Kastell Riwal e oa ar c'hastell kentañ e Hilion lec'hiet e Leshilion («Licellion», skrivet ivez «Lissilion»).

 Krouet e voe parrez katolik Sant-Reunan e 1870 diwar goust parrez Hilion.

 Brezel-bed kentañ  
 Mervel a reas 80 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 3,45 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911 Monumant ar re varv - Memorial Genweb; daou anezhe a varvas e Belgia d’an 22 a viz Eost 1914, unan e Sambreville, serjant-major e oa en 118vet Rujumant TroadegiezhFichenn hiniennel - Memorial Genweb hag egile e Maissin, soudard e oa er 118vet Rujumant TroadegiezhFichenn hiniennel - Memorial Genweb.
 Eil Brezel-bed 
 D'ar 21 a viz Ebrel 1944 e kouezhas un nijerez F-5B (marilhet 42-67367) eus aerlu ar Stadoù-Unanet en Hilion; tapet e voe an nijour d'an Alamaned Pertes USAAF.
 Mervel a reas daouzek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
 Brezelioù didrevadennañ 
 Norzh-Afrika 
 Mervel a reas meur a vilour ag ar gumun.
 Brezhoneg 
 20,5 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonekJean-Yves Le Moing, Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne, Coop Breizh, 1990, p. 358.

 Monumantoù ha traoù heverk 

 Maen-hir «Carquitté».
 Hent ar Romaned er Pontoù-Nevez.
 Villa Granville hag an annezadenn Hôtellerie (ma voe dizoloet moneiz keltiek, aspadennoù Romaned hag ivez un arched graet e plom gant an endalc'h () eus amzer ar C'halianed-ha-Romaned. 
 Iliz katolik Sant Yann-Vadezour (-)
 Maner «Licantois» (), maner ar werjeoù ( K.).
 Kouldri «Clos-Guéguen« (), hag ivez kouldrioù Kerbihan ha Bonabry.
 Kalvar Bonabry ().
 Chapel Sant-Laorañs ha Sant-Maour (hag ar feuteun Sant-Maour e-kichen), Chapel Sant-Erwan ha Sant-Matulin ar gwernoù, chapel Sant-Loup ha Sant-Jili e Bonabry.
 Kroaz Meheut (kroaz kozh Sourdrais) ha kroaz Terterien (1832) savet el lec'h ma oa ur chapel gozh.
 Kastell Bonabry, Kastell ar Gwernoù ha dreist-holl kastell "Gwenngoad".
 Iliz katolik Sant Reunan ().
 Trenbont ar Pontoù Nevez savet war ar Gouesan gant Louis Harel de la Noë (1913).
 Tredanva dre dour ha stankell Pont-Rolant (1935).
 Monumant ar re varv e-tal iliz katolik Sant Yann-Vadezour er vourc'h, luc’hskeudennMemorial Genweb. Dioueliet e voe d’an 3 a viz Ebrel 1921Université de Lille.
 Monumant ar re varv e-tal iliz katolik Sant Reunan, luc’hskeudenn ha kartenn-bostMemorial Genweb.

 Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 
 Demografiezh 1962  1968  1975  1982  1990  1999  2006  2012 2122  2235  2858  3232  3591 3786 4001  4049  4066 <small>Abaoe 1962 : Poblañs hep kontoù doubl
 Emdroadur ar boblañs abaoe 1793 

 Melestradurezh 
 Tud 
Tud marvet eno
 1925 : Georges Palante, prederour.
Tud liammet gant Hilion
 Sant Ronan.
 Patrice Carteron, melldroader, en deus bevet eno.
 Ardamezeg ar familhoù 
80pxAuffray Aotrounez la GrandvilleTreustellet etre argant ha sabel a c'hwec'h pezh, e leon en aour balirant80pxGuéguen Aotrounez la Villecolué hag ar C'hlos, en Hilion ; la Crois-Hulin, e  PloufraganEn argant e wezenn-olivez geotet; e c'hrenn balefarzh en erminoù, karget gant div kadvouc'hal en gwad peuliek80pxMicault Ur c'habiten gwarded-aod Hillion e 1758, en eus kemeret perzh ouzh Emgann Sant-Kast e 1758En glazur, e alarc'h en argant melezouriñ war vord ur veunteun ivez en argant, hag heuliet ouzh kab gant un heol en aour

Liammoù etrebroadel
Gevelliñ
 bro kêr abaoe border|25px Italia Ballabio 2003

 Liammoù diavaez 

  Hilion war lec'hienn Geobreizh
 Hilion infos
 Glad Hilion war lec'hienn dielloù an departamant
 mirlec'h naturel Bae Sant-Brieg
 Ti ar Bae / Maison de la Baie

 Levrlennadur 
 Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes des Côtes-d'Armor & Ille-et-Vilaine. 2008 Michèle Gaillard : Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. XIV. Province ecclésiastique de Reims (Belgica Secunda). De Boccard. 2006
 Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
 Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Chasse-Marée. ArMen. 1992
 Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

 Notennoù ha daveoù 

Rummad:Kumunioù Aodoù-an-Arvor
Rummad:Kumunioù Bro Sant-Brieg
Rummad:Nijerezioù SUA aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed