Gwiskri

Gwiskri a zo ur gumun eus kanton Gourin e departamant ar Mor-Bihan.
 Douaroniezh 
 War lez ar Stêr-Laeron emañ ar gumun.
 Anv 
 Ogée : Guiscrif
 Marteville & Varin : Guiscriff
 Dauzat & Rostaing : "marteze breton gwik, bourg, hag anv den".
 Erwan Vallerie : "Guiscri, 1053; Guiseri, 1099; Guasgury, 1160; Guiscrist, 1292; Guiscruy, 1293; Guyscri, 1368; Guyscry, 1368; Guisguri, 1508; Guiscryuy, 1516; Guiscruiff, 1536; Quiscriff, 1630"
 Embannadurioù Flohic : eus breton gwik = kêr. Disanvet eo talvoudegezh er ger scriff .
 Hervé Abalain : "Guiscri, 1057; Guiscrist, 1292, parrez savet war gwic evit Largillière; nevez eo an dilost ff  : Guiscriff e 1536. Marteze un anv den savet war gwisc, "an hini hag a zoug (gwikamañtoù pe ardamezioù), ha  ri = roue pe penn"
 Ardamezioù 
N'ez eus ket evit ar poent
 Istor 
 Henamzer 
 An hent roman eus Vorgium (Karaez bremañ) d'ar Pouldu a dreuze Gwiskri, e tu Pont-BriandHenri Guiriec, La Région de l'Ellé - bas et haut Ellé, e ti an aozer, 1939, (e galleg), pajennoù 16 ha 17.

Emsavadeg ar Bonedoù ruz: 
 un digoll a 3 000 lur a voe paeet gant ar barrez hag he zrev Lannejenn d'an Aotrou Le Moyne de Trevigny goude tagadenn e gastell e Sant-Hern d'an 11 a viz Gouere 1675 e-pad Emsavadeg ar Bonedoù ruzArthur Le Moyne de La Borderie, La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675, adembannet e Les Bonnets Rouges, Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e galleg), pajennoù 106-109;
 nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh un den eus Gwiskri anvet Ollivier Le Marchand, goude an emsavadegArthur Le Moyne de La Borderie, La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675, adembannet e Les Bonnets Rouges, Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e galleg), pajennoù 152-154.
 Dispac'h Gall 
 Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ul lodenn eus parrez Gwiskri, he zrev Lannejenn a yeas d'ober ur gumun ivez; gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Gwiskri e kanton LannejennRobert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajennoù 132 ha 168; e distrig ar Faoued e oa; dilamet e voe kanton Lannejenn gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paixCassini - EHESS - Gwiskri - Fichenn ar gumun. Lakaet e voe Gwiskri en arondisamant Pondi bet krouet e 1800 hag e kanton ar Faoued bet brasaet e 1801.

 Brezel Gall-Prusian eus 1870 
 Mervel a reas pevarzek gwaz eus ar gumunMemorial Genweb.

 Brezel-bed kentañ  
 Mervel a reas 220 gwaz hervez marilhoù ar gumun, 221 hervez hervez monumant Santez-Anna-Wened, 278 hervez monumant ar re varv (da lâret eo 5,16 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911)Monumant ar re varv eus ar gumun, abalamour d'ar brezel1914 - 1918 - Des champs aux tranchées, Liv'Editions, Ar Faoued, 1998, pajenn 94.
 Repuidi Brezel Spagn 
 Meneget e voe un ti evit degemeret repuidi Brezel Spagn er gumun gant is-prefed Arondisamant PontiviIsabelle Le Boulanger, L'Exil espagnol en Bretagne  1937-1940, Coop Breizh, 2016, pajenn 140 .
 Eil brezel-bed 
 Repuidi-brezel: d'an 10 a viz Even 1940 e oa 200 repuad e Gwiskri; 14 anezhe n'oant ket distroet d'ar gêr c'hoazh d'ar 1añ a viz Gwenholon 1940Association Mémoire du canton du Faouët, 1939-1945 en Centre-Bretagne, Liv'Editions, Ar Faoued, 2004, levrenn I, pajenn 118.
 D'an 28 a viz Even 1944 e voe tapet 110 000 Lur en ti-post gant tud eus ar RezistañsRobert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 133. left|thumb|Anv P. Morvan, un den eus Gwiskri, ouzh monumant ar re fuzuilhet e Porzh-Loeiz
 d'an 23 a viz Mae 1945 e voe kavet korf marv un den eus ar gumun e-tal gwikadell Porzh-Loeiz. Er Rezistañs e oa; fuzuilhet e oa bet gant al lu alamanRené Le Guénic, Morbihan - Mémorial de la Résistance, 1998, pajennoù 315 ha 316;
 mervel a reas 54 den abalamour d'ar brezelMemorialgenweb - Monumant ar re varv .
 Brezelioù didrevadennañ 
Brezel Indez-Sina: tri gwaz a varvas.
Brezel Aljeria: ur gwaz a varvasMemorialgenweb - Monumant ar re varv .
 Brezhoneg 
 Ar Brezoneg er Skol 
 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skolMarsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 .
 Monumantoù ha traoù heverk 

 Iliz katolik Sant Pêr ha Sant Paol, -.
 Chapel Sant Antoen, .
 Chapel Lokmaria.
 Chapel Sant Tudual, , un delwenn rummet eus Sant Varzhin () enni.
 Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudenn ha kartenn-bostGenweb Dioueliet e voe d'an 10 a viz Gwengolo 1922Université de Lille.
 Bez ar C'hommonwealth e bered Gwiskri 
 Bro Niver a soudarded24px Rouantelezh-Unanet1 (Jedburgh-SOE) Hollad1
Lazhet e voe ar Major Colin Ogden-Smith hag ar Serjant Miodon gant an Alamaned e Kerien d'an 29 a viz Gouere 1944Commonwealth War Graves Commission. Gloazet e voe al letanant de Carville e-pad emgannoù dieubiñ Rosporden; mervel a reas e Kemper d'ar 7 a viz Eost 1944Association Mémoire du canton du Faouët, 1939-1945 en Centre-Bretagne, Liv'Editions, Ar Faoued, 2004, levrenn IV, pajenn 33.
 Emdroadur ar boblañs abaoe 1790 

 Melestradurezh 
 Tud 

Tud bet ganet eno
 1852 : Frañsez ar Mae, barzh ha skrivagner brezhonek
 1910 ː François-Louis-Marie Kervéadou, eskob katolik Sant-Brieg ha Landreger, Genver 1961 - Here 1976.
 Tud bet marvet eno 
 1916 : Frañsez ar Mae, barzh ha skrivagner brezhonek. Daoust ma varvas e Gwiskri emañ e relegoù e bered Sant-Inan.
 Ardamezeg ar familhoù 
80pxAnsquer,
aotrounez Kenec'hkivilli ha Sant-KijoEn glazur e arbenn-karv en aour
 Gevelliñ 

 Levrlennadur 
 Hervé Abalain : Les noms de lieux bretons. Les Universels Gisserot. 2000
 Centre généalogique et historique du Poher. Kaier ar Poher. war ar stern
 Albert Dauzat & Charles Rostaing : Dictionnaire étymologique des noms de lieux en France. Larousse, 1963. Guénégaud, 1978
 A. Marteville & P. Varin, warlec'hien Ogée : Dictionnaire historique et géographique de la province de Bretagne, dédié à la Nation bretonne. Molliex. Rennes. 1843. Editions Régionales de l'Ouest. Mayenne. 1993
 J.B. Ogée : Dictionnaire historique et géographique de la province de Bretagne, dédié à la Nation bretonne. 1780
 Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
 Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses du Finistère. Chasse-Marée. ArMen. 1990
 Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995
 Liammoù diavaez 
 Gwiskri war lec'hienn Geobreizh
 Notennoù ha daveoù 

Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan
Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790
Rummad:Kumunioù Kerne
Rummad:Bezioù-brezel ar C'hommonwealth er Mor-Bihan
Rummad:Emsavadeg ar Bonedoù ruz
Rummad:Ar Brezoneg er Skol
Rummad:Repuidi Brezel Spagn e Breizh
Rummad:Repuidi-brezel er Mor-Bihan (1939-1945)
Rummad:Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e Porzh-Loeiz e 1944
Rummad:Argant tapet e tiez-post ar Mor-Bihan gant tud eus ar Rezistañs e 1944