Redon

Redon zo ur gumun hag ur gêr e Breizh, e departamant Il-ha-Gwilen. Pennlec'h Kanton Redon hag Arondisamant Redon eo.
 Douaroniezh 
 Kumunioù amezek 

 Anv 
Stummoù skrivet
 Erwan Vallerie ː Roton, 832 ; Rothon, 1089 ; Rothonum, 1100 ; Rothenum, 1449 ; Rothono, 1453 ; Regidonum, 1108.
Gerdarzh
Den ne oar a belec'h e teu an anv Redon. N'eo ket liammet ouzh Roazhon (Civitas Redonum), a oa kêr-benn ar Redones, rak er-maez da diriad ar boblad-se e oa RedonDeroy, Louis & Mulon, Marianne. Dictionnaire de noms de lieux. Paris : Le Robert, 1992, pp. 399 ha 401 .
 Ardamezioù 
En glazur e lestr greet ha gwisket en argant war ur mor ivez en argant, e gab en argant karget gant pemp erminig en sabel.
 Sturienn : Kear vihan brud vrazOfis ar Brezhoneg (p. 43)Abaoe 1908 e oa bet skrivet ouzh dremm an ti-kêr ; implij ar stumm leonek a oa bet graet a-ratozh dre c'hoant ar rannvroelourien da stagañ muioc'h c'hoazh Redon ouzh Breizh-Izel.
 Istor 
 Orin 
 A-drugarez d'ar Gwilen e oa bet kreñv ar c'henwerzh en Arvor er Grennamzer. Chom a ra c'hoazh tiez kozh armatourien war ar porzh.

 Er bloaz 1364 e voe diazezet chapeleniezh La Perche gant Raoulet d'Apremont, bet floc'h e-kerzh Emgann a Tregont, hag e gwreg Julienne Soual.

 E 1449 e voe lakaet Redon da benn un eskopti, Eskopti Redon, bet savet e miz Even ha diskaret e miz KerzuB.A. Pocquet du Haut Jussé, "Les papes et les ducs de Bretagne", pajennoù 467 ha 468. 
 Dispac'h Gall 
 Gant lezenn ar 26 a viz C'hwevrer 1790 e voe lakaet Redon da benn distrig RedonJ. B. Duverger, Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat, Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, p.106 . 

 1862 : tizhet eo Redon gant an hent-houarn.

 Brezel-bed kentañ  
 Mervel a reas 209 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 3,12% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911 Monumant ar re varv - Memorial Genweb .
 Eil Brezel-bed 
 D'an 21 a viz Even 1940 e tegouezhas al lu alaman e RedonArchives départementales du Morbihan, Le Morbihan en guerre 1939-1945, 2009, pajenn 24 .
 Dieubet e voe Redon d'ar 5 a viz Eost 1944 gant "Combat Command B" ar 6th Armored Division eus lu SUA Eric Rondel, Les Américains en Bretagne, p.142, Éditions Astoure, 2008 .
 Mervel a reas 52 zen eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
 Brezel Korea 
 Lazhet e voe ur soudard e Munchi d'ar 5 a viz Meurzh 1951. Douaret e voe e Redon Fichenn hiniennel - Memorial Genweb.
 Broioù all 
 TOE : daou vilour a varvas.
 Darvoudoù-sport a bep seurt 
 4 a viz Gouere 2011 : 3 tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Olonne-sur-Mer (Vañde) ha Redon ; trec'h eo Tyler Farrar (Stadoù Unanet).
 Brezhoneg 
 15,1 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonekJean-Yves Le Moing, Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne, Coop Breizh, 1990, p. 389.

Ur roll pouezus zo bet c'hoariet gant kêr Redon en istor ar brezhoneg. Ac'haleno e teu ar pep brasañ eus ar pezh a anavezer eus an henvrezhoneg a-drugarez da diellevr Redon. 
Unan eus an nebeud kêrioù eus Breizh-Uhel ganti ur ger-stur brezhonek eo Redon.
 Ya d'ar brezhoneg 
D'an 10 a viz Here 2008 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
 Kelenn d'ar vugale 
Kerkent ha votet al lezenn Deixonne e 1951 e voe digoret kentelioù brezhonek e lise prevez ar Salver e Redon. E-kerzh ar bloavezhioù 70 e veze kelennet istor ha sevenadurezh Breizh bep sizhun d'an holl liseidi e lise ar Salver. Er bloavezhioù 1978 ha 1979 e oa kentelioù brezhoneg gant Herve Frangeul eno ha, goude-se, gant Brigitte Corne. Herve Frangeul a ginnige ivez kentelioù istor ha yezh e lise publik Beaumont e dibenn ar bloavezhioù 1970. Goude-se e voe Fulup Lanoë a gelennas ar yezh eno e-kreiz ar bloavezhioù 80 kent na voe tro ar c'helenner Jean-Jacques Boisdron e lise Beaumont hag e skolaj publik Bellevue. 

E Redon eo bet o kelenn ivez Pierrick an Danteg, Louis Lijour, Jakez-Erwan Mouton ha Yann Duchet.

E 1988 e oa bet goulennet gant kerent 62 bugel eus Redon ma vefe savet ur skol zivyezhek e kêr met ne voe nemet e 1997 ma voe aotreet digeriñ an hentad divyezhek kentañ. Berzh a reas hepdale. 

E distro-skol 2024 e oa enskrivet 121 skoliad er c'hlasoù divyezhek (12,6 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)Ofis ar Brezhoneg

Un hentenn divyezhek a zo e Skolaj ar C'hleuz Sant Jozeb eus al live c'hwec'hvet betek al live trede. Desket e vez brezhoneg hag istor-douaroniezh dre ar brezhoneg. 24 bugel a oa en hentenniad er bloavezh 2017.
Niver a vugale skoliet e klasoù divyezhek Redon+ Er skolioù Bloavezh Skolioù publik
Ar Gorriganed
& Ar Chafotoù Skol gristen 
an Itron Varia sammad 1997 23 0 23 1998 40 0 40 1999 52 0 52 2000 70 0 70 2001 74 49 123 2002 84 56 140 2003 90 66 156 2004 81 70 151 2005 74 77 150 2006 72  86 158 2007 76 97 173 2008 80 99 179 2009 67 110 177+ Er skolajoù Bloavezh Skolaj publik Beaumont Skolaj prevez Ar C'hleuz Sant Jozeb Sammad 2003 10 0  2004  0  2005  7  2006  9  2007 24 15 39 2008 24 18 42 2016 dianav 20 dianav 2017 dianav 24 dianav 2018 dianav 25 dianav 2019 dianav  dianav 2020 dianav  dianav 2021 dianav  dianav 2022 dianav  dianav 2023 dianav 23 dianav 2024 dianav 21 dianav 2025 dianav 18 dianav 2026 dianav 16 dianav

 Kelenn d'an dud deuet 
E 1979 e oa kentelioù brezhoneg e kreizenn sokial Redon gant ar gevredigezh Koun Nominoe hag e 1983 e voe krouet kleub ar vrezhonegerien evit bodañ ar yezherien a felle dezho eskemm e brezhoneg pe deskiñ lenn ha skrivañ. E 1987 e voe krouet ar gevredigezh Gwezenn gant Emile Granville evit kelenn ar yezh. Abaoe ez eus bet kentelioù dizehan e kêr bep bloaz.
 Prizioù dazont ar brezhoneg 
 E 2009 e oa bet roet da di-kêr Redon eil Priz dazont ar brezhoneg, rummad "Strollegezhioù" gant Ofis ar BrezhonegOfis ar Brezhoneg.

 Monumantoù ha traoù heverk 
 Savadurioù relijiel katolik 

 Iliz Abati ar Salver.

 Kloastr Abati ar Salver.

 Brezelioù 
 Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun  
+ Bro Niver a soudarded Anv24px Rouantelezh-Unanet1William Henry KriehnLec'hienn memorialgenweb: Ganet e 1907, ezel eus ar Green Howards (Yorkshire Regiment) gant ar renk private (soudard kentañ renk), beziet e oa bet William Henry Kriehn d'ar 05/10/1939 e Redon e bered ar gumun, 32 vloaz e oa. Eric Blanchais en deus e notennet.. Hollad 1
Soudard en Tirlu e oa. Marvet eo d'ar 5 a viz Here 1939 e-pad an Eil brezel-bed.
Commonwealth War Graves Commission.
 Monumant ar re varv 

 Monumant ar re varvMemorial Genweb. Dioueliet e voe d'ar 1 a viz Du 1921Université de Lille.
 Poblañs 
 Emdroadur ar boblañs abaoe 1793 

Mammenn : EBSSA.
 Melestradurezh 

 Buhez sevenadurel 
 Gouel ar c'histin (foar an Teillouse) e fin miz Here pep bloaz. E-pad foar an "Teillouse" e vez debret kistin krazet, ur meuz dibar eus Redon. Met klañv eo ar gwez kistin e Bro Redon. Digreskiñ a ra ar produiñ kistin abaoe 30 vloaz.
 Gouel an Dolgenn aour : gouel tonioù hengounel, kontadennoù ha sonerezh a Vreizh-Uhel. E-pad ar gouel e vez kanet e galleg, gallaoueg ha brezhoneg ivez (kan ha diskan).
 Bugale skol an Itron-Varia ha skolajidi ar C'hleuz o deus savet ur bladenn get Erwan Burban e 2006. Titl ar bladenn a zo "A benn dilun".
 E Redon ez eus ur skol sonerezh klasel hag ur skol sonerezh hengounel (gant 500 skoliad e pep hini anezho).
 Tud 
 Tud istor Breizh 
 Nevenoe 
Nevenoe a oa rieg Breizh e 819. Gounezet en deus e 845 un emgann e Baen a-enep d'ar Franked. An Istorour Arthur De La Borderie en doa graet anezhañ : " Tad ar Vro ". E koun Nevenoe e oa bet savet un delwenn war plasenn an iliz e Baen.
 Sant Konwoion 
Savet e oa bet Redon en 832 gant Konwoion. Ar manac'h Konwoion en doa savet ivez un abati hag un iliz etre 842 ha 853. Un delwenn zo bet staliet e-tal skolaj Bellevue, war dosenn Beaumont.

 Tud bet ganet eno 
 1871 : Arthur Bernède, romantour gallek bet krouet meur a dudenn gantañ (Belphégor, Judex ha Mandrin en o zouez).
 1956 : Philippe Chevallier, fentigeller.
 Tud bet marvet eno 
 2015 : Albert Poulain, konter, kaner, dastumer.
 Tud liammet gant ar gumun 
 Jacques Pâris de Bollardière, skoliad e Skolaj ar Salver adalek 1917 betek 1924.
 Hervé Bazin, skoliad er Salver.
 Émile Granville, bet prezidant Komite Gwernioù ha Stêrioù Bro-Redon ha Gwilen, bet prezidant Breizh Adunvan, mouezh-aotreet Strollad Breizh, eilmaer Redon e karg an aferioù sokial hag an diorren padus.
 Ardamezeg ar familhoù 
60pxLe Bart
Mathieu († 1380), bet kañseller Breizh hag abad Redon.
En glazur e leonparzh en argant.60pxGuéguen
Guillaume (†1506), kentañ kadoriad ouzh Kambr ar C'hontoù Breizh e 1485 ; abad Salver-Santel Redon ; eskob Noaned.
En argant e wezenn-olivez c'heotet ; e grenn palefarzh en erminoù, karget gant div gadvouc'hal en gul lakaet en peul.
 Liammoù etrebroadel 
 Gevelliñ 
BroKêrAbaoeGoch1974Andover1977
 Kevelouri 
brokêrabaoeCurtișoara1990
 Liammoù diavaez 

  Lec'hienn web ar gumun
 Levrlennadur 
  Contribution à l'enseignement de la langue bretonne dans le Pays de Redon; Unvaniezh ar Gelennerien Brezhoneg; bloavezhioù 1980, hep deiziad.
  Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
 Notennoù ha daveoù 

*
Rummad:Eskopti Redon
Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen
Rummad:Pennlec'hioù distrigoù Breizh
Rummad:Bezioù-brezel ar C'hommonwealth en Il-ha-Gwilen