Speied

Speied a zo ur gumun eus Bro-Gerne e kanton Karaez-Plougêr, e departamant Penn-ar-Bed, e kornôg Kreiz Breizh.
 Douaroniezh 
 Brezhoneg 
 Ar Brezoneg er Skol 
 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skolMarsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 265, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 .
 Gouel ar Brezhoneg 
 Meur a wezh e voe graet Gouel ar Brezhoneg e Speied.
 Ya d'ar Brezhoneg 
 D'an 20 a viz Meurzh 2007 e oa bet votet ar garta Ya d’ar brezhoneg gant Kuzul-kêr ar gumun.

 Istor 
 Henamzer 
 An hent roman eus Vorgium (Karaez bremañ) da Rieg a dreuze SpeiedHenri Guiriec, La Région de l'Ellé - bas et haut Ellé, e ti an aozer, 1939, (e galleg), pajenn 17.

 Emsavadeg ar Bonedoù ruz:
 trubuilhoù a voe er barrez d'ar 7 ha d'an 11 a viz Gouere 1675Yvon Garlan ha Claude Nières, Les Révoltes bretonnes de 1675 - papier timbré et bonnets rouges, Éditions Sociales, Pariz, 1975 (e galleg), pajenn 113; 
 un digoll a 5 000 lur a voe paeet gant ar barrez d'an aotrou Le Moyne de Trevigny goude tagadenn e gastell e Sant-Hern d'an 11 a viz Gouere 1675 e-pad an emsavadegArthur Le Moyne de La Borderie, La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675, adembannet e Les Bonnets Rouges, Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e galleg), pajennoù 106-109;
 nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh pevar den eus Speied, Le Flamand, Jean Grail, Guillaume Morvan ha Hervé Claudic, miliner, goude an emsavadegArthur Le Moyne de La Borderie, La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675, adembannet e Les Bonnets Rouges, Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e galleg), pajennoù 152-154.
 Dispac'h gall 
 D'ur sulvezh a viz Gwengolo 1789 e voe taget maner Boisgarin gant kouerion Speied; eno edo an intron de Roquefeuil o vevañ. Dezhi oa a leve hogozik holl douaroù parrez Speied hag ar parrezioù tro-war-dro. Ar paperioù, skrivet warne he gwirioù, o doa c'hoant da gaout. Staget e voe-hi ouzh ur gordenn ha diskennet e-barzh ar puñs. Nac'h a rae o reiñ. Tost hanter veuzet ec'h asantas reiñ alc'hwez an armel a-benn ar fin. Neuze e voe tennet ag ar puñs. Devet e voe an holl baperioù dirazi er porzhdir, hag an dud a zañse hag a gane en-dro d'an tanKristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion (p.11), Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915 .

 Brezel-bed kentañ 
 Mervel a reas 186 gwaz eus ar gumun a gollas o buhez abalamour d'ar brezelMonumant ar re varv e bourc'h Karaez , da lâret eo 4,55% eus ar boblañs e 1911 Memorial Genweb .
 Eil Brezel-bed 
 Mervel a reas 33 den ag ar gumun abalamour d'ar brezelMemorial Genweb. 

 10 gwaz a Speied hag a gemere perzh ar Rezistañs a voe fuzuilhet e Roz ar C'had (Lannejenn) d'ar 24 a viz Even 1944; barnet e oant bet d'ar marv gant lez-varn al lu alaman a oa he sez er FaouedAssociation Mémoire du canton du Faouët, 39-45 en Centre-Bretagne, Embannadurioù Liv' éditions, Le Faouët, ISBN-10: 2844970966 ISBN-13: 978-2844970961 (e galleg) .
 Brezelioù didrevadennañ 
 Brezel Indez-Sina 
 Lazhet e voe un isofisour eus ar gumun d’an 12 a viz Genver 1947 e Lan Thoum el LaosFichenn hiniennel - Memorial Genweb.
 Brezel Aljeria 
 Lazhet e voe ur soudard eus ar gumun d’ar 17 a viz Mae 1959 e Bordj Bou Arreridj (departamant Setif)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb.

 Monumantoù ha traoù heverk 

 Maner Boisgarin.
 Iliz katolik Sant Pêr. 
 Ar garnel.
 Chapel Itron-Varia ar C'hrann.
 Monumant ar re varv, luc’hskeudenn Memorial Genweb Université de Lille . 
 Emdroadur ar boblañs abaoe 1793 

EBSSA

 Melestradurezh 
 Tud 
 Kelc'h keltiek 
 Brug ar Menez.
 Gouelioù 
 Gouel ar Menezioù Du.
 Pardon ar C'hrann.
 Gevelliñ 
 Bro Kêr Abaoe border|25px Iwerzhon An Tochar 1986

 Liammoù diavaez 

 Speied war lec'hienn Geobreizh

 Dave ha notennoù

Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed
Rummad:Kumunioù Kerne
Rummad:Emsavadeg ar Bonedoù ruz
Rummad:An Dispac'h Gall e Breizh
Rummad:Ar Brezoneg er Skol
Rummad:Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e Lannejenn e 1944