Santez-Anna-Wened

Ur gumun eus Breizh e kanton an Alre eo Santez-Anna-Wened e departamant ar Mor-Bihan. Brudet eo evit ar birc'hirinded a sach dek miliadoù a dud bep bloaz evit lidoù en enor da santez Anna, patronez Vreizh hervez ar gatoliked.
 Douaroniezh 
 Brezhoneg 
 Klasoù divyezhek a zo eno abaoe 1994. 
 E distro-skol 2024 e oa 28 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (8 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)Ofis Publik Ar Brezhoneg.

 Istor 


 E-barzh parrez Plunered e oa douaroù ar gumun e penn ar  hag en ur geriadenn anvet Ker-Anna e veve ur c'houer, Iwan Nikolazig. Hemañ ne oa ket eus ar re baour pa oa perc'henn war un nebeud parkoù. E 1623 en doa lavaret bout gwelet ur vaouez o kas bannoù lufrus hag o delc'her ur piled-koar. Hervezañ, d'ar 25vet a viz Gouere 1624 e teu dezhañ ar vaouez evit e lavaret : N'ho peus ket aon, me zo Ann, mamm Mari ! Lavarit d'ho person ez eus bet,er park ar Bossennoù, ur chapel dindan ma anv, an hini gentañ er vro. Nav c'hant pevar warn'ugent ha c'hwec'h miz'zo ha Fell a ra din ma vo adsavet... Ne oe ket kendrec'het ar person betek an deiz e 1625 ma va konduet gant ur piled-koar ur strollad tud betek al lec'h m'eo bet kavet un delwenn gozh Santez Anna graet e prenn. Goude ur prosez e oe kendrec'het eskop Gwened hag e oe savet ur chapel e 1628. Fiziet e oe meradur kef ar pirc'hirinded d'ar Garmezidi a savjont ur manati bras.
Er bloaz-mañ e embannas Anna a Aostria, rouanez Bro-C'hall e gouestle ganedigezh ur mab da santez Anna, he maeronez. Berzh bras en deus graet ar pirc'hirinded hag e oe savet ur renabl, "al Levr aour" evit enrollañ ar burzhudoù dindan kontroll an Iliz.


 Brezel-bed kentañ 
 Goude ar brezel e voe savet ur monumant ma voe skrivet, a-hervez, anvioù an holl Vretoned, eus ar pemp departamant, lazhet er brezelInfobretagne. N'eus nemet 8 106 anv hepken e gwirionez, gant un nebeud anezhe bet marvet e brezelioù allMemorialgenweb.
 Eil Brezel-bed 

 Staliet e voe ul lazaret (ospital) gant al lu alaman er "Maison Sainte-Marie".
 4 ha 5 a viz Eost 1944: d'ar Gwener 4, diouzh an noz, e c'houlenn ur c'homandant "FFI" kodianañ Alamaned al lazaret; ar veleion Joseph Le Barh ha Louis Allanic a ro e lizher d' an Alamaned; tennoù e-pad an noz. Tro 3 eur beure e teu ur steudad-kirri alaman evit dilezel al lazaret; diouzh beure e teu ur steudad-kirri arall evit kastizañ tud ar gêriadenn: ugent anezhe a zo serret hag an daou veleg katolik a zo fuzuilhet ha tri annezad all a zo lazhet gant an AlamanedRené Le Guénic, Morbihan - Mémorial de la Résistance, 1998, pajenn 343 .
 Darvoudoù all 
 Krouet e voe ar gumun d'an 23 a viz C'hwevrer 1950 diwar ul lodenn eus tiriad kumun PluneredRobert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, p.14.

 D'an 20 a viz Gwenholon 1996 e teuas ar Pab Yann-Baol II da Santez-Anna.

 Monumantoù ha traoù heverk 

 Monumant Kont Chambord (Herri V Bro-C'hall).
 Ur chapel e keriadenn Kêr-Anna.
 Kastell ar C'henven.
 Ti-memor Breizh.
 Mirdi koarelloù.
 Ti Iwan Nikolazig.
 Sanktual katolik 

 Penn-iliz katolik Santez Anna (1862-1866).
 Monumant ar vartoloded.
 Monumant ar soudarded vreizhat marvet e-pad ar Brezel-bed kentañ.
 Savadurioù ar manati kozh gant ur c'hloastr.
 Scala sancta.
 Delwenn Santez Anna ha Mari.
 Feunteun ar burzhudoù.
 Beredoù-meur milourel 

 Karnel soudarded Lu Breizh (Brezel 1870-1871).

 Bered-veur milourel belgiat eus ar Brezel-bed kentañ.

 Bered-veur milourel gall eus ar Brezel-bed kentañ.
 Bezioù soudarded rusian, 1917-1919Memorial Genweb.
 Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 

 Melestradurezh 
 Post 

 Digoret e voe ur burev-dasparzhañ d'ar 1 a viz Genver 1867 ha roet an niverenn "4780" dezhañRobert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, p. 366 .
 Tud 
Iwan Nikolazig.
Tud marvet eno
 1930 : Yann Vadezour Olieroù.
 Gevelliñ 

 Liammoù diavaez 

 Santez-Anna-Wened war lec'hienn Geobreizh

 Dave ha notennoù

Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan
Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e-pad an XXvet kantved
Rummad:Kêrioù pirc'hirinañ