Alfred Hitchcock

Alfred Hitchcock (13 Eost 1899 e Leytonstone, Bro-Saoz; † 29 Ebrel 1980 e Los Angeles er Stadoù-Unanet) a oa ur filmaozer saoz hag en doa labouret er Stadoù-Unanet dreist-holl goude an Eil Brezel-bed. Ouzhpenn hanter-kant film hir en deus savet e-pad e garierenn, en o zouez meur a bennoberenn eus ar seizhvet arz evel Rear Window (anvet Fenêtre sur cour e galleg, 1954), Psycho (Psychose, 1960), North by Northwest (La Mort aux trousses, 1959) ha Vertigo (Sueurs froides, 1958). Ur bern nevezentioù en deus degaset d'ar modoù filmañ, ha se zo kaoz e seller outañ evel unan eus ar filmaozerien en deus modernaet ar sinema ar muiañ gant Murnau hag Eisenstein. Lesanvet eo "Mestr ar Suspens", abalamour ma oa ur mailh evit spontañ ha skrijañ ar sellerien, a chome en enkrez e-pad ar film penn-da-benn. Aktourien diouzh ar c'hiz e Hollywood o deus c'hoariet dirak e gamera, evel da skouer Cary Grant, Ingrid Bergman ha Grace Kelly. Ken brudet all e oa Hitchcock en e amzer dija : berzh-spontus a rae e filmoù koulz hag e abadenn tele Alfred Hitchcock Presents (1955–65), hag anavezet mat e oa dre ma veze gwelet buan-ha-buan en darn vuiañ eus e oberennoù (cameo a vez graet eus an teknik-se).

 Buhez 
Grafour e oa e vicher gentañ : sevel a rae bruderezh evit un embregerezh funioù tredan. Er bloavezhioù 1920 e kavas fred e bed ar sinema e studioioù e Londrez. Da gregiñ ganti e skrivas etretitloù evit filmoù mut, a-raok mont da skoazeller da gentañ ha da sevener da c'houde. Er bloavezhioù 1930 e tapas brud tamm-ha-tamm gant filmoù evel The Man Who Knew Too Much (1934), The 39 Steps (1935) ha The Lady Vanishes (1938).

Just a-raok ar brezel ez eas Hitchcock d'ar Stadoù-Unanet da labourat e Hollywood. Rebecca (1940), ar film kentañ a savas eno, a yeas daou Oscar gantañ e 1941 : hini ar film gwellañ hag hini al luc'hskeudenniñ gwellañ. Er bloavezhioù 1940 e filmas un nebeud eus e oberennoù brudetañ evel Spellbound (1945) ha Notorious (1946), a oa awenet o-daou gant ar bredelfennerezh. E 1948 e savas ur film e liv evit ar wech kentañ, Rope e anv.

Er bloavezhioù 1950 e teuas Hitchcock da vezañ brudet-meurbet, ken bras e oa berzh e filmoù nevez. Tri anezho a savas lerc'h-ouzh-lerc'h gant Grace Kelly da aktourez pennañ : Dial M for Murder (1954), Rear Window (1954) ha To Catch a Thief (1955). Ur stumm nevez eus The Man Who Knew Too Much a reas e 1956, gant James Stewart ha Doris Day en dro-mañ. E 1958 e filmas Vertigo, a zo kontet da vezañ unan eus ar gwellañ filmoù suspens a zo bet a-holl-viskoazh. Pennoberennoù eo ivez an tri film a savas war-lerc'h : North by Northwest (1959), Psycho (1960) ha The Birds (1963). D'an arbennigourien koulz ha d'an arvesterien eo plijet an holl filmoù-se, a seller outo evel oberennoù skouer hiziv an deiz c'hoazh, pa oa Hitchcock e barr e arz. Pemp film all a savas ar filmaozer saoz goude se : Marnie (1964), Torn Curtain (1966), Topa z (1969), Frenzy (1972) ha Family Plot (1976). E fin ar bloavezhioù 1970 e washaas dezhañ, ken ma n'hallas ket filmañ The Short Night, war buhez ar spier George Blake, daoust m'en doa skrivet ar senario.

E miz Ebrel 1980 ez eas da Anaon, d'an oad a 80 vloaz.

 Filmadurezh 
 Sevener 
 1922 - Number 13 • Always Tell Your Wife
 1923 - De mujer a mujer • The White Shadow
 1924 - The Passionate Adventure
 1925 - The Pleasure Garden • The Prude's fall • The Blackguard
 1926 - The Mountain Eagle
 1927 - The Lodger • The Ring • Downhill • Easy Virtue
 1928 - Champagne • The Farmer's Wife • Champagne
 1929 - The Manxman • Blackmail 
 1930 - Elstree Calling • Juno and the Paycock • Murder! 
 1931 - The Skin Game
 1932 - Number Seventeen • Rich and Strange
 1933 - Waltzes from Vienna
 1934 - The Man Who Knew Too Much
 1935 - The 39 Steps
 1936 - Sabotage • Secret Agent
 1938 - The Lady Vanishes • Young and Innocent (Inocencia y juventud)
 1939 - Jamaica Inn
 1940 - Rebecca • Foreign Correspondent 
 1941 - Mr. and Mrs. Smith • Suspicion 
 1942 - Saboteur
 1943 - Shadow of a Doubt 1944 - Bon Voyage • Aventure malgache • Lifeboat
 1945 - Spellbound
 1946 - Notorious
 1947 - The Paradine Case
 1948 - Rope
 1949 - Under Capricorn
 1950 - Stage Fright
 1951 - Strangers on a train
 1953 - I Confess
 1954 - Dial M for a Murder • Rear Window
 1955 - To Catch a Thief • The Trouble with Harry
 1956 - The Man Who Knew Too Much • The Wrong Man
 1958 - Vertigo
 1959 - North by Northwest
 1960 - Psicosis
 1963 - The Birds
 1964 - Marnie
 1966 - Torn Curtain
 1969 - Topaz
 1972 - Frenzy
 1976 - Family Plot
 Skinwel 
1956-1958 - Alfred Hitchcock Presents
 Revenge (1955)
 Breakdown (1955)
 The Case of Mr. Pelham (1955)
 Back for Christmas (1956)
 Wet Saturday (1956)
 Mr. Blanchard's Secret (1956) One More Mile to Go (1957)
 The Perfect Crime (1957)
 Lamb to the Slaughter (1958)
 Dip in the Pool (1958)
 Poison (1958)
 Banquo's Chair (1959) Arthur (1959)
 The Crystal Trench (1959)
 Mrs. Bixby and the Colonel's Coat (1960)
 The Horse Player (1961)
 Bang! You're Dead (1961)
1957-1958 - Suspicion
1962 - Alcoa Premiere
1964 - The Alfred Hitchcock Hour
 I Saw the Whole Thing (1962)
 Suspicion 
 Four O'Clock (1957) 
 Startime 
 Incident at a Corner (1960)
 Ur filmaozer enoret 
 Anvet eo bet 5 gwezh en Oscar da wellañ filmaozer met morse n'en deus bet ar priz. Un priz a enor en doa bet memestra e 1968.
 Tri film savet gantañ (Notorious, I Confess, The Man Who Knew Too Much) zo bet war ar renk er Festival de Cannes ; kazeg en deus graet bep taol.
 E 1980 e oa bet graet Marc'heg komandour Urzh an Impalaeriezh Vreizhveuriat gant ar rouanez Elesbed II.
 Un delwenn arem anezhañ zo e Dinarzh, kêr Festival ar filmoù breizhveuriat.

Rummad:Ganedigezhioù 1899
Rummad:Marvioù 1980
Rummad:Filmaozerien SUA
Rummad:Filmaozerien Bro-Saoz
Rummad:Sinema SUA
Rummad:Sinema Bro-Saoz