Gourin (kumun)

Gourin a zo ur gumun eus Bro-Gerne e departamant ar Mor-Bihan, e kornôg Breizh. Pennlec'h kanton Gourin eo.
 Douaroniezh 
Eieniñ a ra ar Stêr-Laeron e Gourin.
 Anv 
 Stummoù skrivet 
 Erwan Vallerie ː Gurvreaen,  ; Gorwrein, 1108 ; Gorurein, Goruurein, 1163 ; Gourvrin, 1284 ; Gourvrein, 1368 ; Goururein, 1368 ; Gourrein, 1391 ; Gouerien, 1392 ; Gourviein, 1395 ; Gourverein, 1395 ; Gouourein, 1426 ; Gouvreyn, 1438 ; Gourein, 1441 ; Gourrein, 1448 ; Goureim, 1457 ; Gourein, 1479 ; Gourvrein, 1516 ; Gourrein, Gourein, 1535 ; Gourrein, 1536 ; Gouerein, 1555 ; Gourin, 1566 ; Gourrein, 1574 ; Gorin, 1630 Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez – Corpus. An Here, 1995 .
 Ardamezouriezh 
 80pxPalefarzhet : ouzh 1 ha 4 en argant e bemp gwerzhidenn en gul treustellet ha kenstag, heuliet ouzh kab gant peder rozenn ivez en gul  ; ouzh 2 ha 3, en glazur e groaz pavek en aour  ; e gab en erminoù.
Aozer : Jean Hénaff ; diviz kêr : 1946.
 Istor 
 Henamzer 
 An hent roman eus Vorgium (Karaez bremañ) d'ar Pouldu a dreuze GourinHenri Guiriec, La Région de l'Ellé - bas et haut Ellé, e ti an aozer, hep deiziad, (e galleg), pajennoù 16 ha 17 .

 Bonedoù Ruz, 1675:
 trubuilhoù a voe er barrez d'an 29 ha d'an 30 a viz Even; ouzhpenn 200 a dud a dagas ti gwreg François Jan, ur sarjant, e-tal ar vered, goude an oferenn-bred d'an 29, torret dorioù ha prenistri an ti a daolioù mein, gwallgaset e voe ar sarjant, huchet e oa an taos-holen gantañ, tapet e holl baperioù, ur fuzuilhenn ha div bistolenn; mont a reas an emsavidi da di Georges Le Sallay, ur serjant all; d'an 30, ur sulvezh, ouzhpenn 300 a dud a dagas ti François Millier, kemeret ar paper timbr gante ha devet war wel d'an hollYvon Garlan ha Claude Nières, Les Révoltes bretonnes de 1675 - papier timbré et bonnets rouges, Éditions Sociales, Pariz, 1975 (e galleg), pajennoù 113, 118 ha 119.D. Tempier, La Révolte du papier timbré en Bretagne. Nouveaux documents, pajennoù 123-151.;
 un digoll a 5 500 lur a voe paeet gant ar barrez ha gant he zrevioù (ar Sent en o mesk) d'an aotrou Le Moyne de Trevigny goude tagadenn e gastell e Sant-Hern d'an 11 a viz Gouere 1675 e-pad Emsavadeg ar Bonedoù ruzArthur Le Moyne de La Borderie, La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675, adembannet e Les Bonnets Rouges, Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e galleg), pajennoù 106-109.;
 nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh daou zen eus Gourin goude an emsavadegArthur Le Moyne de La Borderie, La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675, adembannet e Les Bonnets Rouges, Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e galleg), pajennoù 152-154 .
 Dispac'h Gall 
 Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790; gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet da bennlec'h kanton Gourin gant teir c'humun ennañ: ar Sent, Gourin ha Roudoualleg; e distrig ar Faoued e oa; Gourin, sez ur senesaliezh, a glaskas mirout he sez roueel, met nac'het e voe gant ar Faoued; en aner c'hoazh e klaskas Gourin bout staget ouzh Karaez war tachenn ar justisJean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 36 ; miret ha brasaet e voe kanton Gourin gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix; lakaet e voe Roudoualleg en Arondisamant Pondi bet krouet e 1800Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 107Cassini - EHESS - Roudoualleg - Fichenn ar gumun.

 1914: gant peder familh eus Gourin ha tro-war-dro eo krouet kêriadenn "Gourin" en Alberta, e Bro-Ganada.
 Brezel-bed kentañ 
 Mervel a reas 303 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lâret eo 5,60 % eus he foblañs e 1911memorialgenweb - Monumant ar re varv e kreiz ar vourc'h memorialgenweb - Monumant ar re varv er vered.
 Eil Brezel-bed 
 Repuidi-brezel: d'an 10 a viz Even 1940 e oa 951 repuad e Gourin; 88 anezhe n'oant ket distroet d'ar gêr c'hoazh d'ar 1añ a viz Gwenholon 1940Association Mémoire du canton du Faouët, 1939-1945 en Centre-Bretagne, Liv'Editions, Ar Faoued, 2004, levrenn I, pajenn 118 .
 D'ar 7 a viz Even 1944 e kouezhas ur c'harr-nij (Spitfire IX marilhet MK855 ha kodet SK-E) eus ar Royal Air Force e Gourin; tapet e voe e sturier gant an AlamanedPertes RAF Morbihan.
 Rezistañs: 
 Pemp archer eus brigadenn Gourin, bet serret d'an Alamaned e miz Mae 1944, a varvas er c'hampoù-bac'h en Alamagn; eizh ezel eus ar gevredigezh sport "Chasseurs de Gourin" a varvas evit Bro-C'hallRené Le Guénic, Morbihan - Mémorial de la Résistance, 1998, pajennoù 13-17 .
 Harzet e voe ar maer, Jacques Rodallec, gant an Alamaned abalamour d'e berzh er Rezistañs d'an 9 a viz Here 1941; d'an 28 a viz Gouhere 1944 e voe kaset eus Compiègne (Bro-C'hall) da Neuengamme; mervel a reas d'an 18 a viz Meurzh 1945 e Noemberg (Alamagn)Roger Leroux, Le Morbihan en guerre 1939-1945, Imprimerie de la Manutention, Mayenne, 1991, pajennoù 224, 288, 323.  
 Tri gwaz eus Gourin hag a gemere perzh ar Rezistañs a voe fuzuilhet e Rozkev (Lannejenn) d'ar 24 a viz Even 1944; barnet e oant bet d'ar marv gant lez-varn al lu alaman a oa he sez er FaouedAssociation Mémoire du canton du Faouët, 39-45 en Centre-Bretagne, Embannadurioù Liv' éditions, Le Faouët, ISBN-10: 2844970966 ISBN-13: 978-2844970961 (e galleg)René Le Guénic, Morbihan - Mémorial de la Résistance, 1998, pajennoù 30 ha 31 .
 Fuzuilhet e voe tri gwaz eus ar gumun e Landordu e Berne, d'ar 6 a viz Gouhere 1944 abalamour d'o ferzh er Rezistañs; barnet e oant bet d'ar marv gant lez-varn al Lu alaman Ar FaouedRené Le Guénic, Morbihan - Mémorial de la Résistance, 1998, pajennoù 21 ha 22 . 
 Mizioù Even ha Gouere 1944: preizhet e voe argant an ti-post pemp gwech gant tud ar Rezistañs ha tapet 254 500 lur ganteRobert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 110.
 Brezhoneg 
 Ar Brezoneg er Skol, 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skolMarsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 .
 Klasoù divyezhek a zo eno abaoe 1994. 
 E distro-skol 2024 e oa 49 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (15,8 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)Distro-skol ar c’helenn divyezhek e 2019.
 Monumantoù ha traoù heverk 

 Alez toet Menguionnet.

 Kastell Troñjoli.
 Manerioù Kerbiquet ha Menguionnet.

 Iliz katolik Sant Pêr ha Sant Paol.
 Chapelioù Sant Herve ha Sant Nikolaz.
 Ar garnel.

 Monumant ar re varv er vourc'h, luc’hskeudenn ha kartenn-bostMemorial Genweb.
 Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudennMemorial Genweb.
 Monumant Rezistanted ar Menez Du.
 Poblañs 
 Emdroadur ar boblañs abaoe 1793 

 Tud 
 Tud bet ganet er gumun 
 Alan ar Maout: eskob Leon, ha goude Kernev; prezidant kentañ Kambr ar C'hontoù Breizh et 1486; aet da Anaon e 1493.
 1660 : Anne Dieu-le-veut, morlaerez.
 1924 : Marsel Blanchard, beleg hag emsaver breton.
 Ardamezeg ar familhoùPol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014. 
80pxAlleno
Aotrounez ar Wern
En argant e deir joskenn goueshoc'h en sabel, diframmet en gul, 2, 1.
• Sturienn ː Mad é quelen é pab amzer80pxLe Maout
Aotrounez Menez-Penpont ha Kergadiou
En argant e gebrenn en glazur bevennet en aour.80pxL'Olivier
Aotrounez Tronjoly
En argant e dreustell en gul kaeliet en aour, heuliet gant teir fempdiliaouenn en gul
 Gevelliñ 
 : Ros Eó (1992)
 : Kamionka (2007)
 Festoù 
 Fest ar C'hrampouezh (e miz Gouere).
 Fest Ty Gay (e miz Eost).
 Kampionad sonerezh hengounel (e miz Gwengolo).
 Fest ar zombied (e miz Here 2009 ha 2010).
 Levrlennadur
 Gourin au XIXème siècle, 259p. Anne LIGAON, Claude GESLIN. 1992, Rue des Scribes éditions - Roazhon.
 Gourin et son canton, 127p. Marcel CARMARD, 2005, Alan SUTTON - Saint-Cyr-sur-Loire.
 Gourin,  paroisse cornouaillaise au XVIIè et XVIIIè siècles : étude démographique 1/2,134p, Nicole Lohéac, kounskrid, 1984.
 Liammoù diavaez 

 Lec'hienn ofisiel an ti-kêr
 Lec'hienn gouestlet da C'hourin
 Lec'hienn ofisiel sinema Gourin
 Lec'hienn eil emgav ar sinema war ar maez e Gourin
 Lec'hienn ofisiel RMN Radio Montagnes Noires (radio lec'hiet e Gourin)
 Info Bretagne
 Daveoù ha notennoù

Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan
Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790
Rummad:Kumunioù Kerne
Rummad:Emsavadeg ar Bonedoù ruz
Rummad:Ar Brezoneg er Skol
Rummad:Repuidi-brezel er Mor-Bihan (1939-1945)
Rummad:Nijerezioù ar C'hommonwealth aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed
Rummad:Argant tapet e tiez-post ar Mor-Bihan gant tud eus ar Rezistañs e 1944
Rummad:Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e Lannejenn e 1944
Rummad:Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e Berne e 1944