Tildenn

TildennAnvet barrennig-arouez, kroumennig-arouez e Grand dictionnaire français-breton, Frañsez Vallée, 1931, pajenn 739b.Tildenn e 1947 e Yezhadur bras ar brezhoneg gant F. Kervella, e 1992 e Geriadur Favereau, e 1995 hag e 2001 e geriadurioù hollvrezhonek An Here, pe c'hoazh e geriadur bihan galleg-brezhoneg Roparz Hemon.Tonnan en embannadurioù Preder. (diwar ar spagnoleg tilde “tired, sin diakritek”, d'e dro diwar al latin titulus, "ar pezh a zo lakaet a-us") zo anv ur sin diakritek implijet gant al lizherenneg latin, dezhañ stumm ul linennig kromm (~) lakaet a-us d'ur vogalenn evit diskouez e vez distaget en ur mod disheñvel diouzh an hini boutin, peurliesañ dre ar fri. 

E brezhoneg
1821
Kentañ ma kaver an arouez e brezhoneg eo e Geriadur ar Gonideg e 1821<ref> [http://archive.org/stream/dictionnairecel00gonigoog#page/n15/mode/2up Geriadur ar Gondeg]</ref>. Met div arouez zo el levr e gwirionez : 
 ar varrennig-kromm, ha ne vez implijet nemet evit ar son /ɲ/, evel er ger skrivet KRIÑ (krign), dres an implij a gaver e spagnoleg; fentus eo gwelout ki-spañ, er bajenn 539 pa skriver ki-spagn hiriv; 
 ar varrennig plaen, evit ar son friet, er ger skrivet BREMA pe BREMAN̄ (pajenn 17).
Hiriv ne reer ket ken gant ar varrennig plaen.

Tildenn ebet e skridoù Fañch an Uhel.

1931
E Geriadur Vallée e 1931
n'eus ket a dildenn (tild er geriadurP.739. ) en anv-verb :kana, deski, nag en anv Fanch;
tildenn evit ar vogalennoù friet (pe darn anezho) e ganéñ, ganiñ, gantañ... dioutañ, e gerioù evel chañs, fiziañs; e-kéñver, kréñv; diñs; doñva, doñvaat; kuñv, kuñvaat.

1947
E Yezhadur Bras ar Brezhoneg e lenner un toullad linennoù a-zivout implij ñ evel dibenn anv-verb hag en derez uhelañ (anvet derez uhel)Pajenn 16..

Er yezhoù all

E spagnoleg e talvez ar ger tilde evit ober dave koulz d'an tired lemm ha d'al linennig kromm lakaet a-us d'un n ([n]) > ñ ([ɲ] pe gn hervez reolennoù reizhskrivañ ar brezhoneg) diorroet diwar un diverradur latin ma veze lakaet ur bennlizherenn N a-us d'un n all e-lec'h skrivañ nn.
Er yezhoù all avat e vez implijet ar ger tilde evit ober dave d'al linennig kamm nemetken.

E portugaleg e vez implijet a-us d'an a pe d'an o evit merkañ ar fed ma vezont distaget dre ar fri, da skouer constituição, constituições (“bonreizh/où”).
E galleg

Fonetik etrevroadel
Gant al Lizherenneg Fonetikel Etrebroadel e vez implijet an dildenn evit merkañ an distagadur dre ar fri pa vez skrivet a-us d'ur vogalenn pe c'hoazh d'ur gensonenn, da skouer ar brezhoneg “foñs” [ˈfɔ̃sː]. Pa vez skrivet a-dreuz d'ul lizherenn e talvez evit merkañ e vez distaget gant an ankoue, da skouer ar saozneg “cool” [kʊ:ɫ].

En estoneg e vez kavet a-us d'un o distaget [ɤ] pe [ə].

Implijet e c'hell bezañ an dildenn ivez e-lec'h an tired kognek pa vez skrivet an henc'hresianeg hervez reolennoù ar reizhskrivadur liestonel evit diskouez e pign an ton ha neuze e tiskenn en-dro.

E vietnameg e vez implijet an dildenn evit ober dre skrid diouzh an donenn ngã'' a ya war ziskenn.

Sell gwirius
E Bro-Frañs, kelc'h-lizher an 23 a viz Gouere 2014 Kelc'hlizher "Taubira" a veneg ar sinoù diakritek aotreet er melestradur ; diaotreet eo an dildenn. Gant se, an anv bihan "Fañch" zo bet nac'het gant ti-kêr Kemper Ouest-France, 15 Mae 2017. Brudet eo dija ar babig tro-war-dro e-giz « Fañch Tildenn ».

 Gwelet ivez 
 Ñ
 makron

Liamm diavaez
Ar Gedour : 

Notennoù

Rummad:Doareoù-skrivañ
Rummad:Lizherennegoù
Rummad:Lizherenneg latin
Rummad:Lizherenneg c'hresianek