Ar Gemene

Ar Gemene a zo ur gumun eus Breizh e departamant ar Mor-Bihan. Pennlec'h kanton ar Gemene e oa betek 2015.
 Douaroniezh 
 War lez ar stêr Skorf emañ ar Gemene.
 Dezougen 
 War al linenn hent-houarn Pondi Mêlann e oa ar Gemene. Ur mirlec'h dafar hent-houarn a oa er gumun.
 Anv 
 Dauzat ha Rostaing(1963-1978) : "Kemenet-Guégant, 1160; hen-brezhoneg kemenet, dalc'h, gounidigezh, eus al commendare (J. Loth);  Guégant, anv den"
 Erwan Vallerie (1995) : Guemenet  ? 1516Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995.
 Ardamezioù 
 Palefarzhet : ouzh 1 en gul e nav mailhenn en aour ; ouzh 2 en erminoù ; ouzh 3 geotet e dreustell gommek en glazur ; ouzh 4 en gul e groaz koñchek en aour.
 Istor 
 Dispac'h Gall 
 Melestradurezh: krouet e voe kumun ar Gemene e 1790; gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet ar Gemene ur c'hanton, hini ar Gemene, gant teir c'humun: Ar Gemene, Lokmac'hloù ha Persken; e distrig Pondi e oa. Miret ha brasaet e voe Kanton ar Gemene e 1801 gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix. Lakaet e oa bet ar Gemene en Arondisamant Pondi bet krouet e 1800Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajennoù 117, 175 ha 255Cassini - EHESS - Ar Gemene - Fichenn ar gumun.

 Brezel-bed kentañ 
 111 gwaz eus ar gumun a gollas o buhez abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 5,32 % eus he foblañs e 1911 Memorialgenweb - Monumant ar re varv .
 Eil Brezel-bed 
 D'an 19 a viz Even 1940 e tegouezhas al lu alaman er Gemene1939-1945 en Centre-Bretagne, Liv'Editions, Ar Faoued, 2004, levrenn I, pajenn 126 .
 Ar maer, Eugène Raude, a voe dizorniet gant prefed ar Mor-Bihan d'ar 25 a viz Gouhere 1942 peogwir e oa frañmasonRoger Leroux, Le Morbihan en guerre 1939-1945, Imprimerie de la Manutention, Mayenne, 1991, pajenn 111.
 D’an 30 a viz Du 1943 e voe taget an archerdi gant tud eus ar Rezistañs ha kemeret ar pistolennoù gante<ref>Joseph Oliviéro, Christian Perron ha Yannick Perron, Résistances et maquis en centre Bretagne, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 1997, pajenn 106 </ref>Les Amis de la Résistance.
 Er skol Santez-Anna'' e voe toullbac'het tud ag ar Rezistañs gant an AlamanedRené Le Guénic, Morbihan - Mémorial de la Résistance, 1998, pajennoù 42-43.

 Div Yuzevez, ur plac'hig, Liliane Segal hag he mamm, Sala Segal, a voe serret gant an Alamaned d'ar 4 a viz Genver 1944; kuitaet o doa Pariz evit mont d'an Oriant, met dav oa bet dezhe dilojañ eus an Oriant abalamour d'ar bombezadegoù e miz C'hwevrer 1943 evit klask repu e Ploue da gentañ hag er Gemene da c'houde. E penn-kentañ miz C'hwevrer 1944 e chomjont e-pad un nebeud deizioù e kamp Drancy a-raok bout kaset, evel pemp Yuzev arall bet tapet en departamant er memes devezh, da Auschwitz d'an 10 a viz C'hwevrer gant ar steudad niverenn 68; eno e voent drouklazhet; 
 Ti-post, 1944: d'ar 7 a viz Ebrel e voe tapet 153 923,60 Lur en ti-post ha 315 000 Lur e ti an tailhoù gant tud eus ar Rezistañs, ha 280 528,90 Lur en ti-post d'an 23 a viz MaeRobert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 121Roger Leroux, Le Morbihan en guerre 1939-1945, Imprimerie de la Manutention, Mayenne, 1991, pajenn 308 .
 Ar Gemene a voe dieubet d'ar 4 a viz Eost 1944Archives départementales du Morbihan, Le Morbihan en guerre 1939-1945, 2009, pajenn 130 .

 20 den eus ar gumun a voe fuzuilhet, marvet er strouezheg pe er c'hampoù-bac'h; d'an 23 a viz Mae 1945 e voe kavet korfoù marv pevar anezhe e-tal gwikadell Porzh-LoeizRené Le Guénic, Morbihan - Mémorial de la Résistance, 1998, pajennoù  315-316.
 Fuzuilhet e voe ur gwaz ag ar gumun e Kernevez-Zinzeg e Berne, d'ar 16 a viz Gouhere 1944 abalamour d'e berzh er RezistañsRené Le Guénic, Morbihan - Mémorial de la Résistance, 1998, pajenn 23 .
 Mervel a reas 32 zen abalamour d'ar brezel Memorialgenweb - Monumant ar re varv .

 Brezelioù didrevadennañ 
 Brezel Indez-Sina 
 Ur gwaz a varvas memorialgenweb - Monumant ar re varv .
 Monumantoù ha traoù heverk 

 Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 EBSSA

 Melestradurezh 

 Brezhoneg 
 Ar Brezoneg er Skol, 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skolMarsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 .
 D'ar 16 a viz Kerzu 2014 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
 Tud 
Tud bet ganet eno
 Pierre Le Bigault, marc'hhouarnour a vicher, e 1959.
 Hubert Graignic, marc'hhouarnour a vicher, e 1957.
 Joseph Loth, yezhoniour ar brezhoneg hag ar yezhoù keltiek, 27 a viz Kerzu 1847.
 Ardamezeg ar familhoù 
60pxAntoine Baurin
Kabiten ar Gemene e 1635
En glazur e gebrenn en argant heuliet gant teir c'hreskenn ivez en argant.60pxde Beaumez
Aotrounez ar barrez
En gul e groaz garzentek en aour.
 Gevelliñ 
 Levrlennadur 
 Liammoù diavaez 
 ar Gemene war lec'hienn Geobreizh
 Daveoù ha notennoù

Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan
Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790
Rummad:Ar Brezoneg er Skol
Rummad:Repuidi-brezel er Mor-Bihan (1939-1945)
Rummad:Yuzevien eus ar Mor-Bihan bet drouklazhet e-doug an Eil-brezel-bed
Rummad:Archerdiez taget e Breizh gant tud eus ar Rezistañs
Rummad:Argant tapet e tiez-post ar Mor-Bihan gant tud eus ar Rezistañs e 1944
Rummad:Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e Berne e 1944