Rostrenenn

Rostrenenn (distaget  ha  er vro Nouvel atlas linguistique de la Basse-Bretagne, 2001, kt 6.) zo ur gumun e departamant Aodoù-an-Arvor hag unan eus kêrioù brasañ Kreiz Breizh, 3 132 a dud enni e 2020. Ur barrez eus Eskopti kozh Kernev a-raok 1790 ha kêr-benn ar Vro Fisel eo.
Anv
Bernard Tanguy (1992) ː Rostrenen, 1248 ; Rostraenen, 1254 ; Rostrenen,1262, 1267, 1269 ; Rostraenen, 1270, 1285 ; Rostrenein, 1294 ; Rostrenen, 1296 ; Rostrainen, 1317 ; Rostraenein, c. 1330 ; Rosdrenen, 1368 ; Rostrenen, 1535-1536.
Rostraenen e oa en  Tanguy, Bernard. Les noms de lieux bretons – 1. Toponymie descriptive, Studi n° 3. Rennes : Centre Régional de Recherche et de Documentation Pédagogiques, Septembre 1975, p. 79..
Erwan Vallerie (1995) ː Rostrenen, 1267 ; Rostroenen, 1270 ; Rostrenein, 1294 ; Rostrenan, 1306 ; Rotrelen, Rotrelan, 1320 ; Rostrenen, 1328 ; Rostrenan, 1352 ; Rostrenen, 1354, 1368 ; Rosdrenen, 1368 ; Castro de Rostrelehen ? ; Rostraenen, 1371 ; Rostrenan, 1379 ; Rosternen, 1536 ; Rostrenan, 1593 ; Rosternan, Rosternen, 1636 ; Rosternen, 1731.
Dont a rafe an anv-se eus "roz" (un dorgenn) ha "drez/drezenn" : torgenn an drez(enn).http://www.infobretagne.com/rostrenen.htm
Douaroniezh 
 Kumunioù amezek 

 Dezougen 
 War al linenn hent-houarn Karaez Loudieg, serret, emañ Rostrenenn.
Ardamezioù
60pxEn erminoù e deir zreustell en gul
Sturienn : Oultre ("Uheloc'h bepred"), tiegezh Rostrenenn.
Istor  
Deroù
E-pad ar prantad galian-ha-roman eo deuet Rostrenenn da vezañ ur c'hroashent asambles gant Karaez (Vorgium) abalamour d'ar marc'had dreist-holl. Dont a ra da vezañ ur gêriadenn da vat pa vez savet ur c'hastellig e koad-prenn e-kichen ur stank. An ti-kêr a vez kavet bremañ er plas-se. Ar c'hastellig-se a oa bet savet gant ur baron er  goude Jezuz-Krist.
Baronelezh ha kastell
En  e voe savet un tour-meur e plas ar c'hastellig. Galloudus e teuas baronelezh Rostrenenn da vezañ d'ar mare-se pa oa e varon (Riwalon aet da senesal Breizh e 1068). En em ledañ a rae levezon baronelezh Rostrenenn war pevar c'hanton betek an Dispac'h gall e 1789. Ar c'hastell a oa kelc'hiet gant mogerioù-difenn uhel hag gant ar stank bepred. Lod eus baroned Rostrenenn o deus bet ur pouez bras en istor: Jafrez Rostrenenn e-pad an Eizhvet kroaziadeg (en ), ar baron Pêr VI hag a vrezele gant Beltram Gwesklin (e 1370) hag ar baron Pêr VIII, letanant an armeoù gall, ivez, a skarzhas ar Saozon eus Frañs kuit gant Janed Ark.

E 1581, Toussaint de Beaumanoir, mestr-kamp armeoù ar Roue ha baron Rostrenenn a greñvaas an tour-meur. E 1592, e-pad tri bloavezh e talc'has ar c'hastell ouzh an enebourien. Met en trede bloavezh e kouezhas ar c'hastell en e boull ha distrujet e voe evit na c'hellje ket bezañ implijet ken. Distrujet e oe da vat diwar urzh ar roue gall Herri IV e 1601, dindan Elena Rostrenn, merc'h Toussaint.
Ur c'hastell nevez evit an annez a voe savet gant un embregour o chom e Kemper diwar c'houlenn an dugez Elbeuf, baronez Rostrenenn en . Ar varoned ziwezhañ a chomas er c'hastell-se betek an Dispac'h gall. Un toull-bac'h a voe graet gantañ (evel Kampostal), ti an archerien a vo staliet e-barzh da c'houde. Tudjentil ar vro a voe toullbac'het er c'hastell e-pad an Dispac'h.

E-pad labourioù kanol Naoned-Brest e servije ar c'hastell da bareañ ar brizonidi bolitikel, un ospital e oa d'ar mare-se. Implijet eo bet ivez evel skol ar merc'hed betek 1935, skoliatet e voent goude en ur savadur nevez: ar skol Édouard Herriot. Ar c'hastell en deus servijet evit bezañ skol an holl vugale e-pad an Eil brezel-bed, dre ma oa ar c'hkommandantur e skol ar merc'hed. Ar peurrest eus ar c'hastell a zo bet distrujet evit sevel an ti-post.


 Brezel-bed kentañ  
 Mervel a reas 109 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,55 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911  Monumant ar re varv - Memorial Genweb; unan anezhe a  voe lazhet e Bellefontaine e Belgia d'an 22 a viz Eost Eost 1914Fichenn hiniennel - Memorial Genweb hag unan all e Boezinge e Flandrez Belgia d’an 22 a viz Ebrel 1915 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb.
 Eil Brezel-bed 
 Yuzevion a gavas repu e Rostrenenn e-pad ar brezel; unan anezhe, dimezet gant ur plac'h eus ar vro, a voe flatret ha serret, mervel a reas en Auschwitz; ur vamm hag he div blac'hig a c'hellas chom kuzhet betek an Dieubidigezh "Le Télégramme", 29 a viz Ebrel 2013. 
 Kemeret e voe 36 000 Lur en ti-post ha 100 000 Lur er Banque populaire, gant tri ezel eus ar Rezistañs moarvat, d’ar 25 a viz Ebrel 1944, hervez danevell sizhuniek Titouroù Hollek Sant-Brieg Éric Rondel, En attendant le Débarquement en Bretagne du 15 août 1943 au 6 juin 1944, pajenn 207, Dastumadenn Guerres et Conflits, Embannadurioù Astoure, Pleherel, 2011.
 Mervel a reas 25 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
 Brezelioù didrevadennañ 
 Brezel Indez-Sina 
 Mervel a reas pevar milour eus ar gumun er Viêtnam.
 Brezel Aljeria 
 Mervel a reas ur soudard eus ar gumun.
 Tchad 
 Oberiadenn Tacaud:  un adjudant eus ar gumun a varvas d’an 29 a viz Genver 1978 e Faya LargeauFichenn hiniennel - Memorial Genweb.
 Bonen 
 E 1970 e voe staget kumun Bonen ouzh hini Rostrenenn.
Diorroadur
En em ledet eo ar gêr tro-dro d'ar c'hastell, dreist-holl war dorgenn ar Minioù (263 metrad uhelder). A-raok an Dispac'h gall e veze korvoet ar c'hoadeier a oa tro-war-dro, diorroet eo ar gêr dre-se. 900 annezad a oa da vare an Dispac'h gall. 
E 1790 e teu Rostrenenn da vezañ ur gumun. Gant al lezenn eus an 26 a viz C'hwevrer 1790 e voe lakaet Rostrenenn da benn ur bann J. B. Duverger, Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat, Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, p.105. Krouet voe neuze un takad evit labourat an douar, Rostrenenn o vezañ e-kreiz. A-drugarez da ziorroadur ar c'hehentiñ e teu kêr da vezañ liammet gant an diavaez. Diorroet 'vez ar skoliata ivez, degas a ra skolidi ha studierien. Dont a ra da vezañ ur gêr artizanel ha kenwerzhel. Da Veurzh e c'heller kavout ar marc'had e pep lec'h e kêr. Ur vediaoueg brav-tre a zo bet savet e 1993.
Monumantoù ha traoù heverk

 Iliz katolik Itron Varia an Draeneg, savet er --. Bet chapel ar c'hastell-kreñv.
 Feunteun ().
 Chapel Sant Jakez ().
 Chapel Lokmaria ().
 Tiez kozh ().
 Maner Kampostal.
 Monumant ar re varv el leurgêr e-kreiz ar vourc'h, luc'hskeudenn ha kartenn-bost Memorial Genweb. Dioueliet e voe d’an 30 a viz Genver 1921 Université de Lille.
 Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc'hskeudenn Memorial Genweb.
 Poblañs 
 Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 

 Tud 
 Tud bet ganet eno 
 1761 : Olivier Perrin, engravour ha livour.
 1855 : Yann ar Fusteg, drouiz-meur.
 1857 : Yann Vari Joanno, saver pezhioù-c'hoari brezhonek.
 1888 : Eugène Bouché, eskob Sant-Brieg ha Landreger.
 1945 : Marie-Renée Oget, kannadez e Bodadenn Vroadel Pariz.
 1956 : Jañdo Robin, skolaer ha stourmer politikel ha yezhel. 
 1958 : Françoise Morvan, skrivagnerez c'hallek.

 Tud marvet eno 
 1923 : Filomena Kadored, skrivagnerez vrezhonek.
 1935 : Yann Vari Joanno, saver pezhioù c'hoari.
 1973 : Jules-Charles Le Bozec, kizellour, d'ar 24 a viz Here.
 1986 : Lomig Doniou.
 Tud liammet ouzh Rostrenenn pe o deus bevet eno 
Christophe Honoré, skrivagner ha den a sinema gallek.
Glenmor, barzh ha kaner brezhonek ha gallek.
Gregor Rostrenenn, geriadurour.
Pêr Bourdellez, beleg ha skrivagner brezhonek.
Yann Talbot, beleg ha skrivagner brezhonek.
 Ardamezeg ar familhoù 
60pxBeaumanoir
Baroned ar barrez
En glazur e unnek hanochenn en argant, 4, 3, 4.60pxdu Quélenec
Baroned ar barrez
En erminoù, e gab en gul karget gant teir flourdilizenn en aour
Relijion
Burzhud miz Kerzu 1300 hag ar pirc'hirindedoù
E miz Kerzu 1300 e vije bet kavet gant un den un delwenn eus ar Werc'hez Vari e-kreiz un draeneg. Pa voe lakaet an delwenn e chapel ar c'hastell e voe pirc'hirined o tont da azeuliñ Itron Varia an Draeneg. Pardon ar Werc'hez a vez dalc'het bep 15 a viz Eost.
Brezhoneg
Ya d'ar brezhoneg
D'an 13 a viz Gwengolo 2004 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
D'an 19 a viz Here 2007 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 2.
D'an 9 a viz Mezheven 2016 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 3.

Deskadurezh
 Ur skol divyezhek publik a zo eno abaoe 1984.
 E distro-skol 2024 e oa enskrivet 94 skoliad er c'hlasoù divyezhek (34,5 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez) Ofis Publik Ar Brezhoneg.

 Ar festival Fisel
Ur festival anavezet e Breizh a-bezh a vez bep bloaz e Rostrenenn, hini an dañs fisel evel-just. E 2007, da skouer, e oa bet dalc'het ar 35vet festival fisel, etre an 23 betek ar 26 a viz Eost 2007.

E 1969 e oa dalc'het kenstrivadeg kentañ an dañs Fisel e Loudieg hag ar bloaz war-lerc'h e Bonen. Ac'halehont e oa bet kaset da Vêl-Karaez e 1972, met re vihan e oa deuet da vezañ sal ar gumun evit an dañserien. Goude-se e oa bet kaset da Rostrenenn. Hengounel eo an dañs fisel e Rostrenenn ha tro-war-dro, e Groñvel, e Plougernevel, Plevin, hag all.

 Gevelliñ 
Ceann Toirc, 
Le Morne-Rouge, 
 Pennad kar 
 Bonen
 Liammoù diavaez 
 Lec'hienn kumun Rostrenenn
 Rostrenenn war lec'hienn Geobreizh
 Lec'hienn Festival Fisel
 Rostrenenn hag ar brezhoneg, pennad ABP (25/10/2007)
 Notennoù ha daveoù 

Rummad:Kumunioù Aodoù-an-Arvor
Rummad:Kumunioù Kerne
Rummad:Pennlec'hioù distrigoù Breizh
Rummad:Argant tapet e tiez-post Aodoù-an-Hanternoz gant tud eus ar Rezistañs