Langoned

Langoned a zo ur gumun e Bro-Gerne e kanton Gourin e departamant ar Mor-Bihan, e kornôg Breizh.
 Douaroniezh 

 War lez an Ele emañ Langoned.
 Ardamezioù 
110pxEn glazur e zaou gleze en aour lammellet ouzh kab, o skorañ un hengurunenn en argant karget gant teir brizhenn erminig en sabel.Aozergant B. Frelaut ; Kuzul ar Gumun : 1988.
 Istor 
 Henamzer 
 Hent: an hent roman eus Vorgium (Karaez bremañ) da v-Blabia (Porzh-Loeiz bremañ) a dreuze an Ele en Abati Langoned, chom a ra ul lodenn eus an daradur e geunioù ar Faoud en Drinded-LangonedHenri Guiriec, La Région de l'Ellé - bas et haut Ellé, e ti an aozer, bloaziad ebet, (e galleg), pajenn 16 .
 Armerzh: kenderc'het e veze brikennoù, teol ha priaj. E Kastell-Gwernoùgall hag e Kerroc'h e voe kavet fornioù. E meur a lec'h er gumun e voe kavet teol lec'h ma oa atantoù ha gedlec'hioù, e Stang-Yann nepell eus an abati, e Kastelloù-Kergaradeg, e Lokmaria, e Minez-Bloc'h, e Kernal hag en DrindedHenri Guiriec, La Région de l'Ellé - bas et haut Ellé, e ti an aozer, hep deiziad, (e galleg), pajenn 18 .

 E-tro 800 e voe savet ur gumuniezh gant menec'h Landevenneg e Lez Radeneg war douaroù bet roet dezhe gant Gradlon Flamm, kont Kerne. Kastell Morvan Lez-Breizh a oa sur a-walc'h war dorgenn Menez-Morvan e Langoned. Er c'horn-bro-se e voe lazhet Morvan e 818 en un emgannig ouzh ar Franked kaset war-raok gant Loeiz an Deol, bet savet e gamp gantañ e PriziegHenri Guiriec, La Région de l'Ellé - bas et haut Ellé, e ti an aozer, hep deiziad, (e galleg), pajennoù 27 ha 28 .

 Emsavadeg ar Bonedoù ruz, 1675: d'ar 14 a viz Gouere ez eas parrezianiz Langoned, bet bodet gant son an taboulin, betek an abati evit goulenn groñs digant an abad dilezel e wirioù a-bezh war ar boblañs, ha sinet e voe an dilez gant ar venec'h evit kaout peoc'h; kondaonet e voe Jean Harscoët, an tabouliner, d'ar galeoù a-hed-buhezHenri Guiriec, La Région de l'Ellé - bas et haut Ellé, e ti an aozer, hep deiziad, (e galleg), pajenn 75 .
 Dispac'h Gall 
 Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet da bennlec'h kanton Langoned gant div gumun ennañ: Langoned ha Plourae; e distrig ar Faoued e oa; dilamet e voe kanton Langoned e 1801 ha lakaet ar gumun e kanton Gourin bet brasaet ha miret gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix; lakaet e voe Langoned en arondisamant Pondi bet krouet e 1800Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajennoù 163 ha 277 .Cassini - EHESS - Langoned - Fichenn ar gumun.

 Brezel-bed kentañ  
 Ur c'hamp-bac'h, un astenn eus hini an Henbont e oa, a voe digoret er gumun e 1914 evit derc'hel ennañ enbroidi eus ar stadoù o stourm ouzh Bro-C'halldiwar ar raktres bet graet gant ar gouarnamant gall e 1913, Jean-Claude Farcy, Les camps de concentration français de la première guerre mondiale (1914-1920), Pariz, Anthropos Economica, 1995kalz anezhe a oa fichennaouet er c'harnedoù "A" (dilezet e oa bet hemañ e 1909), pe "B"; beleion eus Elzas-Loren e oa un darn vat anezhe; en abati e voent serret1914 - 1918 - Des champs aux tranchées, Liv'Editions, Ar Faoued, 1998, pajenn 135 .
 Mervel a reas 219 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,92 % eus he foblañs e 1911memorialgenweb - Monumant ar re varv e bourc'h Langonedmemorialgenweb - Monumant ar re varv en Drinded-Langoned. 
 Eil brezel-bed  
 Repuidi-brezel: d'an 10 a viz Even 1940 e oa 499 repuad e Langoned; 61 anezhe ne oant ket distroet d'ar gêr c'hoazh d'ar 1añ a viz Gwenholon 1940Association Mémoire du canton du Faouët, 1939-1945 en Centre-Bretagne, Liv'Editions, Ar Faoued, 2004, levrenn I, pajenn 118 .
 D'ar 24 a viz Mae 1944 e voe tapet 100 000 Lur en ti-post gant tud eus ar RezistañsRobert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 164 .
 Fuzuilhet e voe daou waz eus ar gumun (unan anezhe a oa ur repuad eus An Oriant) e Landordu e Berne, d'ar 6 a viz Gouhere 1944 abalamour d'o ferzh er Rezistañs; barnet e oant bet d'ar marv gant lez-varn al Lu alaman Ar FaouedRené Le Guénic, Morbihan - Mémorial de la Résistance, 1998, pajennoù 21 ha 22.
 Mervel a reas 48 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel memorialgenweb - Monumant ar re varv e bourc'h Langoned . 

 Brezelioù didrevadennañ 
 Pevar gwaz a varvas e Brezel Indez-Sina ha pevar all e Brezel Aljeriamemorialgenweb - Monumant ar re varv e bourc'h Langoned memorialgenweb - Monumant ar re varv en Drinded-Langoned .
 Brezhoneg 
 Ar Brezoneg er Skol 
 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skolMarsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 .
 Ya d'ar brezhoneg 
 D’ar 27 a viz Genver 2005 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
 Al live 3 oa bet roet d'ar gummun.
 Deskadurezh 
 E 2012 e oa bet krouet un hentad divyezhek e skol bublik ar gumun. 
 E distro-skol 2024 e oa 44 skoliad enskrivet er c'hlas divyezhek (42,7 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez). http://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm
 Krennlavar 
 ’Ba' Langoned e vez lazhet ar bleiz gant un taol boned.
 Monumantoù ha traoù heverk 

 Iliz katolik Sant Pêr ha Sant Paol.

 Iliz katolik an Dinded.

 Abati Itron-Varia.
 Monumant ar re varv e bourc'h Langoned, etre ar maerdi hag an iliz katolik,  luc’hskeudenn ha kartenn-bostMemorial Genweb. 

 Monumant ar re varv en Drinded-Langoned.
 Plakennoù ar re varv (1914-1918) en iliz katolik er vourc'h, luc’hskeudennMemorial Genweb.
 Emdroadur ar boblañs abaoe 1790 

 Melestradurezh 
 Tud 
 Henri Guiriec, beleg katolik, istorour ha skrivagner breizhat.
 Garmenig Ihuellou, skrivagnerez vrezhonek.
 Alan Stivell, bet savet gantañ ur bladenn anvet E Langonned ma kaver ar ganaouenn E parrez Langonned enni.
 Gevelliñ 
 Liammoù diavaez 

 Dave ha notennoù

Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan
Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790
Rummad:Kumunioù Kerne
Rummad:Emsavadeg ar Bonedoù ruz
Rummad:Kampoù-bac'h gall ar Brezel-bed kentañ
Rummad:Ar Brezoneg er Skol
Rummad:Repuidi-brezel er Mor-Bihan (1939-1945)
Rummad:Argant tapet e tiez-post ar Mor-Bihan gant tud eus ar Rezistañs e 1944
Rummad:Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e Berne e 1944