Tud daou spered

Rummad:Revelezh
Rummad:LGBT

An termen tud daou spered a ra dave da dud an trede rev e meur a sevenadur eus norzh Amerika (Kanada ha Stadoù-Unanet dreist-holl).

Ez-hengounel e veze implijet hervez kredennoù ar meuriad-mañ'r-meuriad evit lâret e veve en un den bennak daou spered pe ene, unan gourel hag unan benel. Amprestet eo bet an termen hiziv ivez evit ober dave da dud LGBT hag etrereizhel hag a orin indian gante o-unan. 

Implijet e vez hiziv an termen tud daou spered kentoc'h evit an termen deuet da vezañ negativel hag a veze implijet a-gent gant Europiz evit kaozeal eus seurt tud "berdache" (diwar ar galleg bardache, savet d'e dro diwar ar perseg bardaj pe barah "gast (paotr)"). Implijet e oa an termen "daou spered" (saozneg: "two-spirit", savet diwar an ojibweg: niizh manitoag, "daou spered") evit ar wezh kentañ e Winnipeg (Kanada) e 1990 da geñver trede emgav etremeuriadel gae ha lesbian pobloù orin Amerika.

An dud daou spered a wisk ur meskaj dilhad evit diskwel int paotred ha merc'hed war un dro gant un identelezh (pe stad-den) revel resis disheñvel diouzh tud all ar meuriad ha c'hoari a reont ur rol arbennik er gevredigezh, da skouer ober war-dro ar re glañv hag ivez ar re varv, kontañ ar mojennoù, kanañ ha dañsal, rakwelet an dazont hag all.

E meuriadoù zo e veze lakaet dud daou spered e korf ur vaouez da benn ar meuriad ha leusket e vezent da hemolc'hin, da besketa pe nouspet tra a veze graet ez-hengounel gant ar c'houred.

Daoust ma vez kavet tud daou spered e kalz a veuriadoù pobloù-orin eus Amerika ne oa ket bet anezhe en holl gwitibunan, da skouer ar Gomanched, an Eyaked hag an Irokwoyed hag ivez an Apacheed (estreget meuriadoù apacheed resis evel al Lipaned, pe ar Veskaleroed). 

Levezonet e oa bet hogozig holl pobloù-orin Amerika gant an dismegañs ouzh an dud heñvelrevel bet degaset gant Europiz, met donoc'h e oa bet levezonet meuriadoù zo evit reoù all, dreist-holl an Apacheed. 

Anvioù
Aleuteg
Korf ur gour: Ayagigux''' ("gour treuzfeuremet e maouez")
Korf ur vaouez: Tayagigux ("maouez treuzfeuremet e gour")
Apacheeg
Meskaleroeg
Korf ur gour: Nde'isdzan ("gour-maouez")
Arapahoeg
Korf ur gour: Haxu'xan (unander), Hoxuxuno (liest) ("askorn brein")
Arikareg
Korf ur gour: Kuxa't
Asiniboineg
Korf ur gour: Winktan
Atsougewieg
Korf ur gour: Yaawa
Korf ur vaouez: Brumaiwi
Bella Coola
Korf ur gour: Sx'ints ("hermafrodit")
Blackfoot
Peigan ar su
Korf ur gour: Aakíí'skassi ("en em dougen evel ur vaouez")
Korf ur vaouez: Saahkómaapi'aakííkoan ("paotr-plac'h")
Cheyeneg
Korf ur gour: He'eman (unander), He'emane'o (liester) (hee = "maouez")
Korf ur vaouez: Hetaneman (unander), Hatane'mane'o (liester) (hetan = "gour")
Tchickasaweg, Choctaw
Korf ur gour: Hoobuk
Tchoumacheg
Korf ur gour: Agi
Kokopeg
Korf ur gour: Elha ("laosk")
Korf ur vaouez: Warrhameh
Coeur d'Alene
Korf ur vaouez: St'amia ("hermafrodit")
Kreeg
Korf ur gour: Aayahkwew ("na gour na maouez")
Crow
Korf ur gour: Bote/Bate/Bade ("na gour na maouez")
Dakota (Santee Sioux)
Korf ur gour: Winkta
Deg Hit'an (Ingalik)
Korf ur gour: Nok'olhanxodeleane ("maouezheñvelour")
Korf ur vaouez: Chelxodeleane ("gourheñvelourez")
Gros Ventre
Korf ur gour: Athuth
Hidatsa
Korf ur gour: Miati ("rediet d'en em dougen evel ur vaouez")
Hopieg
Korf ur gour: Ho'va
Illinois
Korf ur gour: Ikoueta
Korf ur vaouez: Ickoue ne kioussa ("hemolc'herez")
Interior Salish (Flathead)
Korf ur gour: Ma'kali
Inuiteg
Korf ur gour: Sipiniq ("bugal kemmet he/e rev pa oa bet ganet")
Juaneno
Korf ur gour: Kwit
Karankaweg
Korf ur gour: Monaguia
Keresaneg
Akomaeg
Korf ur gour: Kokwi'ma
Laguna
Korf ur gour: Kok'we'ma
Klamateg
Male-/Korf ur vaouez: Tw!inna'ek
Koutenaieg
Korf ur gour: Kupatke'tek ("maouezheñvalour")
Korf ur vaouez: Titqattek ("gourheñvalourez")
Kumeyaay
Tipai, Kamia
Korf ur vaouez: Warharmi
Lakota (Teton Sioux)
Korf ur gour: Winkte ("[fellout a ra dezhañ/i] bezañ  [evel] [ur] vaouez" diwar winyanktehca)
Korf ur vaouez: Bloka egla wa ke ("krediñ a ra dezhi e c'hell en em dougen evel ur gour")
Luiseno
San Juan Capistrano
Korf ur gour: Cuit
Mountain
Korf ur gour: Uluqui
Mandaneg
Korf ur gour: Mihdacka (mih-ha = "maouez")
Maricopa
Korf ur gour: Ilyaxai''' ("plac'hheñvel")
Korf ur vaouez: KwiraxameMiamieg
Korf ur gour: Waupeengwoatar ("dremm gwenn")
Mikmakeg
Korf ur gour: ji'nmue'sm gesalatl ("karout a ra eñ ar baotred" perhaps correctly spelt)
Miwokeg
Korf ur gour: Osabu (osa = "maouez")
Mohave
Maled-bodied: Alyha ("laosk")
Korf ur vaouez: HwameMono
Western
Korf ur gour: Tai'upNavac'hoeg
Korfoù etrereizhel gouel-/benel-: Nadleeh pe nadle (rumm), nadleehi (unander), nadleehe (liester) ("un den hag a gemm atav")
Nisenaneg (su Maidu)
Korf ur gour: Osa'puOjibweg (Chippewa)
Korf ur gour: Agokwa ("gour-maouez")
Korf ur vaouez: Okitcitakwe ("gadourez")
Omahaeg, Ponca
Korf ur gour: Mixu'ga ("kelennet gant al loar")
Otoeg, Kansa (Kaw)
Korf ur gour: Mixo'ge ("kelennet gant al loar")
Paiouteg
Norzh
Korf ur gour: Tudayapi ("gwisket evel ar rev all")
Su
Korf ur gour: TuwasawutsPatwin
Korf ur gour: Panaro bobum pi ("div rev en deus")
Pawnee
Korf ur gour: Ku'saatPomo
Norzh
Korf ur gour: Das (Da = "maouez")
Su
Korf ur gour: T!unPotawatomieg
Korf ur gour: M'netokwe ("dreistordinal" Manito + lostger benel)
Quinault
Korf ur gour: Keknatsa'nxwixw ("damvaouez")
Korf ur vaouez: Tawkxwa'nsixw ("en em dougen evel ur gour")
Salinaneg
Korf ur gour: CoyaSanpoileg
Korf ur gour: St'a'mia ("hermafrodit")
Saukeg
Korf ur gour: I-coo-coo-a ("gour-maouez")
Shasta
Korf ur gour: Gituk'uwahiChochoneg
Bannock
Korf ur gour: Tuva'sa ("gaonac'h")
Lemhi
Male/Korf ur vaouez: TubasaKorf ur vaouez: Waipu sungwe ("hanter-vaouez")
Gosiute
Korf ur gour: TuvasaPromontory Point
Korf ur gour: Tubasa waip ("maouez c'hoanac'h")
Korf ur vaouez: Waipu sungwe ("woman-half")
Nevada
Korf ur gour: Tainna wa'ippe ("gour-maouez")
Korf ur vaouez: Nuwuducka ("hemolc'herez")
Takelmeg
Korf ur gour: Xa'wisaTewaeg
Male-/Korf ur vaouez: KwidoTiwaeg
Isleta
Korf ur gour: LhunideTlingiteg
Korf ur gour: Gatxan ("coward")
Tohono O'odham (Papago), Akimel O'odham (Pima)
Korf ur gour: Wik'ovat ("plac'hheñvel")
Toubatoulabaleg
Korf ur gour: HuiyOuteg
Su
Korf ur gour: TuwasawitsWinnebago (Ho-Chunk)
Korf ur gour: Shiange ("gour amc'hourel")
Wichrameg
Korf ur gour: Ik!e'laskaitYoumaeg
Korf ur gour: Elxa ("loask")
Korf ur vaouez: Kwe'rhame
Yanaeg
Korf ur gour: Lo'ya
Youpikeg
Chugach/Pacific (Alutikeg, su Alaska)
Korf ur gour: Aranu'tiq ("gour-maouez")
St. Lawrence Island (Youpikeg Siberia, kornôg Alaska)
Korf ur gour: Anasik
Korf ur vaouez: Uktasik
Kuskokwim River (Kreiz Alaska)
Korf ur gour: Aranaruaq ("maouezheñvel")
Korf ur vaouez: Angutnguaq ("gourheñvel")
Zapotekeg
Korf ur gour: Muxe
Zunieg
Korf ur gour: Lha'mana ("en em dougen evel ur vaouez")
Korf ur vaouez: Katotse ("paotr-plac'h")

Tud daou spered e lec'hioù all
Azia
Reter Azia
Korea
moudang
Siberia 
Tchuktchis
Korf ur gour: Yirka'-la'ul ("gour gwak")
Korf ur vaouez: Qa'cikicheca ("gourheñvel")
Gevred Aaia
Thailand
kathoey
Filipinez
bantout (bantut)
Su Azia
India
Hijraed
Kreiz Asia
Pobloù turkek
Korf ur gour: Bacchá
Reter-Kreiz
Arabeg
Korf ur gour: Mukhannathun
Intersex-bodied: Khuntha
Ottoman
Korf ur gour: Köçek
Malaysia
Singapour
mak nyah
Indonezia
Borneo
basir (among the Ngaju of Kalimantan)
manang bali (among the Iban)
Sulawesi
basaja (among the Toradjas)
bissu (among the Makasserese)
Polynesia
Hawaieg
mahu
Tahitieg
mahu
Samoaeg
fa'afafine
Tongaeg
fakafefine/fakaleiti
Touvaloueg
pinapinaaine
Afrika
Lougbareg
Korf ur gour: okule
Korf ur vaouez: agule
Zouloueg
isangoma

Gwelet ivez
 Trede rev
 Etrereizhadezh
 Hijraed
 Fafafined

Liammoù diavaez
Kevredigezh tud daou spered ar gwalarn 
Hengoun an dud daou spered
Kevredigezh ud daou spered (gant liammoù)
An termen berdache en holloueziadur LGBT