Noal-Pondi

Noal-Pondivi, anvet Gwennoal ivezLe Menn, op. cit, p. 59. a zo ur gumun eus Breizh e kanton Pondivi e departamant ar Mor-Bihan.
 Douaroniezh 
 Anv 
 Erwan Vallerie ː Nuial, 1082; Noal, 1204; Noyal, 1219; Noal, 1219; Noiaal, 1221; Noial, 1235; Noyal, 1249; Noeal, 1251; Noal, 1255; Noeal, Noyal, 1264; Noial, 1270; Noual, 1274; Noeal, 1278; Noial, 1336; Noeal, 1368; Noualguen, Noial, 1373; Noualguenac, 1371; Noyalguen, 1387; Noyeal, 1433; Noyal Pontivi,1453; Noial Pontevey, 1554.
 Gwennole ar Menn : Noyal-Guen, 1373-1387 ; Sainte-Noyale, 1478Gwennole Le Menn : Grand choix de prénoms bretons, Coop Breizh, 1990, pp. 59-60 .
Gerdarzh
"Douar nevez-difraostet", diwar nouio "nevez" ha ialon "frankizenn". 
 Ardamezioù 
 Istor 

 Bonedoù Ruz: un digoll ag 8 800 lur a voe paeet gant ar barrez d'an Aotrou de la Pierre ha da tud all eus Pondivi goude an distrujoù bet graet e kêr e-pad an emsavadegYvon Garlan ha Claude Nières , Les Révoltes bretonnes de 1675 - papier timbré et bonnets rouges, Éditions Sociales, Pariz, 1975 (e galleg), pajennoù 159 ha 160.
 Dispac'h Gall 
 Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790; gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Noal-Pondi da bennlec'h ur c'hanton, hini Noal-Pondi, gant teir c'humun ennañ: Kroeshañveg, Noal-Pondi ha Sant-Goneri; e Bann Pondi e oa. Dilamet e voe kanton Noal-Pondi e 1801 gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix. Lakaet e voe Noal-Pondi e kanton Pondi bet miret ha brasaet gant ar memes lezenn. Lakaet e oa bet Noal-Pondi en arondisamant Pondi bet krouet e 1800Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajennoù 82, 243 ha 347Cassini - EHESS - Neulieg - Fichenn ar gumun.

 Krouet e voe kumunioù Gweltaz, Kerforn, Sant-Jelan ha Sant-Turiav d'ar 5 a viz Eost 1839 diwar lodennoù eus kumun Noal-PondiRobert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajennoù 14, 117, 152, 344 ha 363.

 Brezel-bed kentañ 
 138 gwaz eus ar gumun a gollas o buhez abalamour d'ar brezel, da lâret eo 4,92 % eus he foblañs e 1911memorialgenweb - Monumant ar re varv. 
 Eil Brezel-bed 
 Daou zen eus ar Rezistañs a voe serret e miz Mae 1944 gant an Alamaned; fuzuilhet e voent e gwikadell Porzh-Loeiz goude bout bet boureviet e Logunec'hRené Le Guénic, Morbihan - Mémorial de la Résistance, 1998, pajennnoù 60-61; adkavet e voe o c'horfoù d'an 23 a viz Mae 1945René Le Guénic, Morbihan - Mémorial de la Résistance, 1998, pajennoù  315-316.
 Mervel a reas 27 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel. 
 D'ar 16 a viz Even 1944 e voe tapet 10 000 Lur en ti-post gant tud eus ar RezistañsRobert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 244.
 Brezelioù didrevadenniñ 
 Ur gwaz a varvas e Brezel Indez-Sina hag unan all e Brezel Aljeria.

 Monumantoù ha traoù heverk 
 Iliz katolik Santez Nolwenn.
 Monumant ar re varv.
 Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 

 Brezhoneg 
 Ya d'ar brezhoneg 
 D’an 19 a viz Gwengolo 2005 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
 Deskadurezh
Klasoù divyezhek kentañ (skol prevez) zo bet digoret e 2009.
 E distro-skol 2015 e oa 27 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (7,9 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)Ofis Publik ar Brezhoneg.
 Ar Brezoneg er Skol 
 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skolMarsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936.
 Melestradurezh 
 Tud 
Tud bet ganet eno
 Frañsez-Mari Kadig, beleg, dastumer kanaouennoù ha kontadennoù Bro-Gwened, 29 a viz Gwengolo 1864.
 Tud bet ganet ha marvet eno 
Joseph Cadic, maer ar gumun ha kannad ar Mor-Bihan e Kambr an deputeed (5 a viz Gwengolo 1886-7 a viz Mae 1971)Annik Le Guen, Le Morbihan sous le Gouvernement de Vichy, Miz Kerzu 1993.
 Ardamezeg ar familhoù 
80pxAllenoAotrounez LindreucEn argant e deir joskenn en sabel diframmet en gul
 Gevelliñ 
 Levrlennadur 
 Hervé Abalain : Les noms de lieux bretons. Les Universels Gisserot. 2000
 Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995
 Liammoù diavaez 
 Noal-Pondi war lec'hienn Geobreizh
 Daveoù ha notennoù 

Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan
Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790
Rummad:Emsavadeg ar Bonedoù ruz
Rummad:Ar Brezoneg er Skol
Rummad:Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e Porzh-Loeiz e 1944
Rummad:Argant tapet e tiez-post ar Mor-Bihan gant tud eus ar Rezistañs e 1944