Paul Keres

Paul Keres, bet ganet d'ar 7 a viz Genver 1916 e Narva (Estonia) ha marvet d'ar 5 a viz Even 1975 e Helsinki (Finland), a oa ur meurc'hoarier echedoù estonian ha soviedat.

Da bemp bloaz en doa desket c'hoari an echedoù digant e dad hag e vreur henañ. Yaouank-tre e kemeras perzh e tournamantoù dre lizher. E 1938 e voe trec'h a-gevred gant Reuben Fine en tournamant "Avro". E 1935, d'an oad a 19 vloaz, e voe Kampion Estonia evit ar c'hentañ gwezh.
Studiañ a reas ar jedoniezh adal 1938 betek 1941. Tro dibenn ar bloavezhioù 1950 e oa ar c'hreñvañ c'hoarier hervez ar renk Elo. Ne zeuas ket a-benn d'en em zispartiañ diouzh Mikhail Tal ha Tigran Petrosian.

 An digoradurioù 
Ur mailh e oa war teorienn an digoradurioù. Tremen 8 000 tro ofisiel a zo bet c'hoariet gant Tagadenn Keres en Digoradur Sikilian :
+ Paul Keres a-enep Jaroslav Sajtar – Amsterdam, 1954Chessgames.com1. e2 - e4 — c7 - c5
2. Mg1 - f3 — d7 - d6
3. d2 - d4 — c5 x d4
4. Mf3 x d4 — Mg8 - f6
5. Mb1 - c3 — a7 - a6
6. Fc1 -g5 — Mb8 - d7

 Enorioù 

 Kevezadegoù 
 Olimpiadoù echedoù  
 C'hoari a reas er skipailh estonian 
Bloaz  Kêr  Bro ha kêr   1935  ouzh an dablezenn gentañ er 6 Olimpiad   Varsovia  12½/19 (+11−5=3). 1936  ouzh an dablezenn gentañ en 3 Olimpiad diofisiel  18px Alamagn München 15½/20 (+12−1=7), tapout a reas ar vedalenn aour. 1937  ouzh an dablezenn gentañ er 7 Olimpiad   Stockholm  11/15 (+9, =4, −2), tapout a reas ar vedalenn arc'hant. 1939   ouzh an dablezenn gentañ en 8 Olimpiad   Buenos Aires  14½/19 (+12, =5, -2), e skipailh a dapas ar vedalenn arem.  
 C'hoari a reas er skipailh soviedat 
Bloaz  Kêr  Bro ha kêr   1952  ouzh an dablezenn gentañ en 10 Olimpiad   Helsinki  (+3, =7, −2), e skipailh a dapas ar vedalenn aour. 1954  ouzh ar bedervet tablezenn en 11  Olimpiad   Amsterdam  (+13, =1, -0), tapout a reas ar vedalenn aour hiniennel, e skipailh a dapas ar vedalenn aour ivez. 1956  ouzh ar bedervet tablezenn en 12 Olimpiad   Moskov  (+7, =5, -0), tapout a reas ar vedalenn aour hiniennel, e skipailh a dapas  ar vedalenn aour ivez. 1958  ouzh an deirvet tablezenn en 13 Olimpiad  Republik Kevreadel Alamagn München tapout a reas ar vedalenn aour hiniennel, e skipailh a dapas  ar vedalenn aour ivez. 1960  ouzh an deirvet tablezenn er 14 Olimpiad    Leipzig  (+8, =5, -0), tapout a reas ar vedalenn aour hiniennel, e skipailh a dapas  ar vedalenn aour ivez. 1962   ouzh ar bedervet tablezenn er 15 Olimpiad    Varna  (+6, =7, -0), tapout a reas ar vedalenn arem hiniennel, e skipailh a dapas  ar vedalenn aour. 1964  ouzh ar bedervet tablezenn er 16 Olimpiad    Tel Aviv  (+9, =2, −1), tapout a reas ar vedalenn aour hiniennel365 Chess, e skipailh a dapas  ar vedalenn aour ivez365 Chess.
 Kampionad europat dre skipailh 
C'hoari a reas teir gwezh er skipailh soviedat, tapout a reas ar vedalenn aour, 77,8%, 14/18 (+ 10, = 8, - 0) bewezh hag e skipailh ivez.
Bloaz  Tablezenn Bro ha kêr  Disoc'h1957  2   Vienna  3/5 (+ 1, = 4, − 0).1961  3  Republik Kevreadel Alamagn Oberhausen  6/8 (+ 4 , = 4, − 0).1970  8   Kapfenberg  5/5 (+ 5, = 0, − 0).
 Kampionadoù Estonia 
 Kampionad hiniennel Estonia kemmesk 
Trec'h e voe teir gwezh.
{| class="wikitable sortable"
|-
! Bloaz !! Kêr !! Renk !! class="unsortable" | Notennoù
|-
| 1935 || Tallinn || 1 || rampo (+5, =1, -2) gant Gunnar Friedemann, trec'h (+2, =0, -1) en dirampoiñ.
|-
| 1942 || Tallinn || 1 ||  (+15, =0, -0).
|-
| 1943 || Tallinn || 1 ||  (+6, =4, −1).
|-
|}
 Kampionad estonian dre lizher 
Trec'h e voe e 1935-1936, e 1938-1940 hag e 1951-1953.
 Kampionad URSS 
{| class="wikitable sortable"
! Bloaz !! Kêr !! Nn ar C'hampionad !! Renk !!  Notennoù
|-
| 1940 ||Moskov|| 12 || 4 || Haor Lilienthal hag Igor Bondarevsky a voe trec'h
|-
| 1941 || Leningrad ha Moskov||Kampionad Echedoù Unaniezh Soviedel Absolute USSR Championship || 2 || War-lerc'h Botvinnik
|-
| 1947 || Leningrad ||15 || 1 || 14/19 (+10, = 8, −1)
|-
| 1949 || Moskov||17  || 8 ||
|-
| 1950 || Moskov|| 18  || 1 || 11½/17 (+8, =7, −2)
|-
| 1951 || Moskov|| 19 || 1 || 12/17 (+9, =6, −2)
|-
| 1952 || Moskov|| 20 || 10–11 || Botvinnik a voe trec'h
|-
| 1955 || Moskov|| 22 || 7–8 || Geller a voe trec'h
|-
| 1957 || Moskov|| 24 || 2–3 || Tal a voe trec'h
|-
| 1959 || Tbilisi|| 26 || ||Petrosian a voe trec'h
|-
| 1961 || Bakou || 29 || 8–11 ||
|-
| 1965 || Kiev || 33  || 6 || Stein a voe trec'h
|-
| 1973 || Moskov || 41  || 9–12 || Spassky a voe trec'h
|}
 Tournamantoù e Bro-Saoz 
 Margate 
Trec'h e voe div wezh.
Bloaz  Kêr  Renk  Notennoù 1937  Margate  1–2  Rampo gant Fine 1939  Margate  1  Dirak Capablanca ha Flor
 Hastings 
Trec'h e voe teir gwezh.
{| class="wikitable sortable"
|-
! Bloaz !! Renk !! class="unsortable" | Notennoù
|-
| 1937/38 || 2–3 || Reshevsky a voe trec'h.
|-
| 1954/55 || 1–2 || Rampo 1–2 gant Smyslov.
|-
| 1957/58 || 1 ||
|-
| 1964/65 || 1 ||
|}
 Dibab ar c'hampion bedel 
Bloaz  Kevezadeg  Lec'hioù  Renk  Notennoù 1938  Tournamant AVRO Izelvroioù 1–2  Rampo 1–2 gant Fine, dirak Botvinnik; ne c'hellas ket ar match a-enep da Aleksandr Alec'hin bout aozet abalamour d'an Eil brezel-bed. 1948  Kampionad bedel  Den Haag hag  Moskov  3–4  Botvinnik 1, Smyslov 2; Aleksandr Alec'hin a oa chomet kampion bedel betek e varv e 1946.

 Kevezadegoù all 
{| class="wikitable sortable"
|-
! Bloaz !! Tournamant !! Renk !! class="unsortable" | Notennoù
|-
| 1935 || Helsinki || 2 || Frydman a voe trec'h
|-
| 1936 || Nauheim || 1–2 || Rampo 1–2 gant Alec'hin
|-
| 1936 || Dresden || 8–9 || Alec'hin a voe trec'h
|-
| 1936 || Zhavoort || 3–4 || Fine a voe trec'h
|-
| 1937 || Oostende || 1–3 || Rampo 1–3 gant Grob ha Fine
|-
| 1937 || Praha || 1 || Dirak Zinner
|-
| 1937 || Vienna || 1 || Pevarc'hognek
|-
| 1937 || Kemeri || 4–5 || Reshevsky, Flor, ha Petrovs rampo 1añ–3de
|-
| 1937 || Pärnu || 2–4 || Schmidt a voe trec'h
|-
| 1937 || Semmering /Baden || 1 || Dirak Fine
|-
| 1938 || Noordwijk || 2 || Eliskases a voe trec'h
|-
| 1939 || Leningrad-Moskov || 12–13 || Flor a voe trec'h
|-
| 1939 || Buenos Aires || 1–2 || Rampo 1–2 gant Najdorf
|-
| 1942 || Salzburg || 2 || War-lerc'h Alec'hin
|-
| 1942 || Munich || 2 || Kampionad Hiniennel Europa, war-lerc'h Alec'hin
|-
| 1943 || Praha || 2 || War-lerc'h Alec'hin
|-
| 1943 || Poznan || 1 || Dirak Grünfeld
|-
| 1943 || Salzburg || 1–2 || Rampo 1–2 gant Alec'hin
|-
| 1943 || Madrid || 1 ||
|-
| 1944 || Lidköping || 2 || Kampionad svedat an echedoù
|-
| 1944/45 || Riga || 1 || Baltic Championship
|-
| 1946 || Tbilisi || 1 || Kampionad jorjiat an echedoù
|-
| 1947 || Pärnu || 1 ||
|-
| 1947 || Moskov || 6–7 ||
|-
| 1950 || Budapest || 4 || Chaidates Tournament, Bronstein ha Boleslavsky 1–2{{vet]], Smyslov 3
|-
| 1950 || Szczawno-Zdrój || 1 ||
|-
| 1952 || Budapest || 1 ||
|-
| 1953 || Zürich || 2–4 || Chaidates Tournament, Smyslov 1
|-
| 1955 || Göteborg || 2 || Etretakadel, Bronstein a voe trec'h
|-
| 1956 || Amsterdam || 2 || Chaidates Tournament, Smyslov a voe trec'h
|-
| 1956 || Moskov || 7–8 ||
|-
| 1957 || Tournamant Mar del Plata || 1 ||
|-
| 1957 || Santiago || 1 ||
|-
| 1959 || Zürich || 3–4 || Tal a voe trec'h
|-
| 1959 || Bled/Beograd/Zagreb || 2 || Chaidates Tournament, Tal a voe trec'h
|-
| 1959/60 || Stockholm || 3 ||
|-
| 1961 || Zürich || 1 ||
|-
| 1961 || Bled || 3–5 || Tal a voe trec'h
|-
| 1962 || Curaçao || 2–3 || 1962 Chaidates Tournament, Petrosian a voe trec'h
|-
| 1963 || Los Angeles || 1–2 || 1 Piatigorsky Cup, rampo gant Petrosian 
|-
| 1964 || Beverwijk || 1–2 || Hoogovens tournament, Rannet 1–2 gant Nei
|-
| 1964 || Buenos Aires || 1–2 || Rampo 1–2 gant Petrosian
|-
| 1965 || Mariánské Lázně || 1–2 || Rampo 1–2 gant Hort
|-
| 1966/67 || Stockholm || 1 ||
|-
| 1967 || Moskov || 9–12 ||
|-
| 1967 || Winnipeg || 3–4 ||
|-
| 1968 || Bamberg || 1 ||
|-
| 1969 || Beverwijk || 3–4 || Hoogovens tournament, war-lerc'h Botvinnik ha Geller
|-
| 1969 || Tallinn || 2–3 ||
|-
| 1970 || Budapest || 1 ||
|-
| 1971 || Amsterdam || 2–4 ||
|-
| 1971 || Pärnu || 2–3 ||
|-
| 1971 || Tallinn || 3–6 ||
|-
| 1972 || Sarajevo || 3–5 ||
|-
| 1972 || San Antonio || 5 || Karpov, Petrosian, ha Portisch Rampo 1–3
|-
| 1973 || Tallinn || 3–6 ||
|-
| 1973 || Dortmund || 6–7 ||
|-
| 1973 || Petropolis || 12–13 || Etretakadel, Mecking 1; Geller, Polugaevsky, ha Portisch 2–4
|-
| 1975 || Tallinn || 1 ||
|-
| 1975 || Vancouver || 1 ||
|}

 Kevezadegoù 
{| class="wikitable"
! Bloaz !! Eneber !! Disoc'h
|-
| 1935 || Gunnar Friedemann || +2 −1 =0
|-
| 1935 || Feliks Kibbermann || +3 −1 =0
|-
| 1936 || Paul Felix Schmidt || +3 −3 =1
|-
| 1938 || Gideon Ståhlberg || +2 −2 =4
|-
| 1939/40 || Max Euwe || +6 −5 =3
|-
| 1944 || Folke Ekström || +4 −0 =2
|-
| 1956 || Wolfgang Unzicker || +4 −0 =4
|-
| 1962 || Efim Geller || +2 −1 =5
|-
| 1965 || Boris Spassky || +2 −4 =4
|-
| 1970 || Borislav Ivkov || +2 −0 =2
|}
 Disoc'hoù a-enep d'ar Vistr Etrebroadel 
Tournamantoù ha kevezadegoù ofisiel hepken

Alec'hin: +1 −5 =8
Mikhail Botvinnik: +3 −8 =9
David Bronstein: +4 −6 =18
José Raúl Capablanca: +1 −0 =5

Max Euwe: +11 −7 =9
Reuben Fine: +3 −1 =8
Bobby Fischer: +3 −4 =3
Efim Geller: +8 −7 =21

Anatoliy Karpov: +0 −0 =2
Viktor Korchnoi: +4 −1 =12
Bent Larsen: +2 −0 =4
Tigran Petrosian: +3 −3 =27

Lajos Portisch: +1 −4 =3
Vasily Smyslov: +8 −10 =21
Boris Spassky: +3 −5 =29
Mikhail Tal: +8 −4 =20

 Oberennoù skrivet 
 The Art of the Middle Game, Penguin Books, 1964
 Grhamaster of Chess: The Complete Games of Paul Keres, Arco, New York, 1977
 Practical Chess Endings, Embannadurioù Batsford, 1984 
 Come giocare i finali di pedoni e pezzi leggeri, Embannadurioù Mursia, 1988
 Partite scelte vol. 1, Embannadurioù Caissa Italia, 2008
 Levrlennadur 
 Harry Golombek, The Penguin Encyclopedia of Chess - Penguin Books 1981
 Egon Varnusz, Paul Keres Best Games, Vol. 1: Closed Games - Cadogan Press 1987 
 Egon Varnusz, Paul Keres Best Games, Volume II: Semi-Open Games, London 1994, Cadogan Chess 
 Hendrik Olde, Paul Keres - Photographs ha Games - Demerlen Ed. 1995
 Notennoù 

Rummad:Ganedigezhioù 1916
Rummad:Marvioù 1975
Rummad:C'hoarierien echedoù estonian
Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat