Hertz

An hertz (arouez : Hz) eo an unanenn deveret eus ar Reizhiad unanennoù etrebroadel (SI) evit muzuliañ an talmoù, da lavarout eo an niver a luskelladoù dre eilenn. Kevatal eo an hertz gant 1 talm dre eilenn (s−1, 1/s) Le Système international d'unités (SI), pajenn 24.

Diwar anv ar fizikour alaman Heinrich Rudolf Hertz (1857–1894) en deus kaset labourioù skiantel a-bouez war dachenn an elektromagnetegezh ez eo bet anvet an unanenn.

 Skouerioù 
50 Hz eo talm red pebeilat rouedad an tredan 230V en Afrika, en Azia hag en Europa, da lavarout eo e vez tuginet bleinegezh (+ pe -) ar bonnoù 50 gwezh bep eilenn. Un talm a 50 Hz a dalv ez eus 100 kemm dre eilenn, pep bonn a vez muiel (+) 50 gwezh ha leiel (-) 50 gwezh bep eilenn.
Muzuliet e vez uhelder ar sonioù gant an niver a zaskrenoù dre eilenn (e-touez traoù all). An notenn sonerezh La4 dave a dalm da 440 Hz ; ar frekañs-se eo a vez roet gant ar bondon, ar c'hentonerioù elektronek ha gant ton ur pellgomzer.
Gouest eo divskouarn un den yac'h da glevout sonioù en ur skalfad ker boud ha 20 Hz ha ker skiltr ha 20 kHz (20 000 Hz).
Skignet e vez ar gwagennoù skingomz dre e gouluz talm FM Frequency Modulation ;  MF Modulation de Fréquence. war ur vandenn etre 80 MHz ha 108 MHz (80 x 106 – 108 x 106 Hz).
E penn-kentañ ar bloavezhioù 1980, kewerier un urzhiataer hiniennel a dalme etre 1 MHz hag 8 MHz. Hiziv an deiz (2021), un urzhiataer hezoug boutin a dalm da 2 GHz (2 x 1012 Hz), da lavarout ur c'helchiad diazez 0,5 ns.
Etre 400 THz (400 x 1012Hz) ha 484 THz (480 x 1012Hz eo talm ar gouloù ruz zo ).

 Lieskementoù ha ranngementoù en SI 
Etrebroadel eo an anvioù ivez.
LieskementoùKementadAnvArouezx 101decahertzdaHzx 102hectohertzhHzx 103kilohertzkHzx 106megahertzMHzx 109gigahertzGHzx 1012terahertzTHzx 1015petahertzPHzx 1018exahertzEHzx 1021zettahertzZHzx 1024yottahertzYHzRanngementoùKementadAnvArouezx 10−1decihertzdHzx 10−2centihertzcHzx 10−3millihertzmHzx 10−6microhertzµHzx 10−9nanohertznHzx 10−12picohertzpHzx 10−15femtohertzfHzx 10−18attohertzaHzx 10−21zeptohertzzHzx 10−24yoctohertzyHz

 Notennoù 

Rummad:Unanennoù SI
Rummad:Unanennoù deveret eus an SI
Rummad:Unanennoù ar mekanikerezh
Rummad:Unanennoù an elektromagnetegezh