Kastellin

Kastellin zo ur gumun e Breizh e departamant Penn-ar-Bed. Emañ Kastellin war lez ar stêr Aon e penn kentañ an aber, hanter-hent etre Brest ha Kemper. Pennlec'h arondisamant Kastellin eo, met n'eo ket pennlec'h kanton ken abaoe 2014.

 Douaroniezh 
 Anv 
 Bernard Tanguy ː Castrum Castellin,  ; Castrum Lini, 1217, 1240, 1262 ; Chasteaulin, 1305.
 Erwan Vallerie ː Castellin, Montaneum qui vocatur Nin, XI kantved ; Castellinum ?, 1038 ; Castrolini, 1217, 1223 ; Chasteaulin du Fou, 1460, 1466 ; Castrolini, 1516 ; Chasteaulin, 1536 ; Castellin, 1636.
Gerdarzh
 Bernard Tanguy ː eus an henvrezhoneg nin = barr, lein, beg ; hiziv : nein, aet da lin dre enteuzadur.

 Ardamezioù 
En glazur e gastell en argant gwiblennet en aour, eilet ouzh beg gant un eog treustellet ivez en argant.Hervez Froger ha Pressensé, ardamezioù hiziv zo "pavillonné d'herminais", da lavarout eo sparrarouezioù en aour gant brizhennoù erminig en sabel, e lec'h gwiblennoù en aour.

Lakaet da dalvezout adalek 1878 ; enrollet gant an Departamant ar 24 Mae 1977

 Istor 
Kastellin zo e-kichen ur roudour hag e oa ur c'hroashent hentoù roman ː eus Karaez da Douarnenez ha Kameled war un tu, ha Kemper da Landerne war an tu allBernard Tanguy, p. 50.

Ar c'hastell zo bet savet e-kerzh an  gant Budig, kont Kernev, lesanvet Castellin.

 Nac'het e voe an distaoliadeg roueel e miz C'hwevrer 1676 ouzh pevar den eus Kastellin, an hini a voe prouet en doa gloazet ar Markiz de la Coste, ar vreudeur Allain ha Jean Quintin ha Charles Lescac, goude Emsavadeg ar Bonedoù ruzArthur Le Moyne de La Borderie, La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675, adembannet e Les Bonnets Rouges, Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e galleg).
 Dispac'h Gall 
 Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Le Coz e anv, Le Bourc'his, kure, ha Beauguion, gouarnour an ospitalKristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 43.

 1864: Degouezhout a ra hent-houarn e Kastellin.

 Brezel-bed kentañ 
 Mervel a reas 219 gwaz eus ar gumun, da lâret eo 4,64% eus ar boblañs e 1911,Memorial Genweb abalamour d'ar brezel.
 Eil brezel-bed  
 Mervel a reas 23 den ag ar gumun abalamour d'ar brezelMemorial Genweb.
 Brezel Korea 
 Mervel a reas  ur serjant eus ar gumun e Myojang Myon d’ar 7 a viz Here 1952Fichenn hiniennel - Memorial Genweb.
 Brezelioù didrevadennañ 
 Brezel Indez-Sina 
 Mervel a reas daou vilour eus ar gumun er ViêtnamMemorial Genweb.
 Brezel Aljeria 
 Mervel a reas ur serjant eus ar gumun d’ar 5 a viz Meurzh 1958 e  Tebessa (departamant Annaba)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb.
 Emdroadur ar boblañs abaoe 1793 

Mammenn :  
 Brezhoneg 
 Ar Brezoneg er Skol, 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skolMarsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 264, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936.
 E Kastellin e oa chomlec'h ar Skol dre Lizer, aozet gant Visant Seite.
 Ur skol Diwan zo e Kastellin abaoe 2007.
 E distro-skol 2024 e oa 26 skoliad enskrivet er skol Diwan (5,1 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)Kelenn.

 Monumantoù ha traoù heverk 
 Iliz Sant-Iduned ː savet e 1868-69 diwar tresadennoù an arkitektour Joseph Bigot;
 Chapel Itron-Varia ː chapel ar c'hastell, bet savet e -kerzh fin an XIIIvet kantved, hag adkempennet e XVvet, XVIvet, XVIIvet, XVIIIvet .
 Chapel Sant-Komparz, bet adsavet war a seblant e-kerzh XVIIIvet kantved (enskrivadur = Vː CARO; F. B. 1701)
 Chapel skol Sant-Loeiz, eus dibenn XIXvet kantved.
 Chapel Sant-Yann-Badezhour, e Kerian; chapel eus Ospitalerien ar Fouilhez; bet diskaret. Ar feunteun a zo bet dispennet war dro 1950.

 Monumant ar re varv, luc'hskeudennMemorial Genweb.

 Sport 
Marc'hhouarnerezh
Boucles de l'Aulne
Tro Bro-C'hall e Kastellin
3 a viz Gouere 1958 : 8 tennad-hent Tro Bro-C'hall e Kastellin (a-benn d'an eur) ; trec'h eo Charly Gaul (Luksembourg).
26 a viz Mezheven 1965 : 5 tennad-hent Tro Bro-C'hall e Kastellin (a-benn d'an eur) ; trec'h eo Raymond Poulidor.
11 a viz Gouere 1982 : 8 tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Konk-Kerne ha Kastellin ; trec'h eo Frank Hoste (Belgia).

 Tud 
Tud marvet eno
 1898 : An aotrou Kere, beleg ha skrivagner brezhonek
2015 : Guy Étienne, mezeg, skrivagner ha yezhoniour brezhonek
Tud liammet ouzhar gumun
 Jean Moulin, politikour gall, haroz an harzerezh e-pad an Eil Brezel Bed, isprefed Arondisamant Kastellin adalek 1930 betek 1932
 Guy Étienne, mezeg, skrivagner ha yezhoniour brezhonek, en deus kaset ar braz eus e vuhez eno

 Gevelliñ 

 Levrlennadur 
 René Couffon & Alfred Le Bars ː Diocèse de Quimper et de Léon. Nouveau répertoire des églises et chapelles. Association Diocésaine de Quimper. 1988
 Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes du Finistère. 2001
 Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses du Finistère. Chasse-Marée. ArMen. 1990
 Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

 Liammoù diavaez 

 Lec'hienn ofisiel kêr
 Kastellin war lec'hienn Geobreizh

 Notennoù 

Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed
Rummad:Kumunioù Kerne
Rummad:Ar Brezoneg er Skol
Rummad:Emsavadeg ar Bonedoù ruz
Rummad:Stêr Aon