Gounezerezh

Ar gounezerezh pe al labour-douar a reer eus al labour a vez graet evit hadañ ha gounit ar plant a gresk en douar.

 Gerdarzh 
Dont a ra ar ger eus ar verb gounit, a vez implijet amañ en ur ster strishoc'h pa vez kaoz eus tennañ frouezh eus an douar. Kenster eo gant labour-douar, a zo diaesoc'h sevel deveradoù diwarnañ. Gwelet ivez ar pennad Istor ar gounezerezh.

 An dud 
Gounideien ha kouerien a vez graet eus an dud a ra war-dro ar gounezerezh, met anvet e vezont labourerien-douar ivez. Statudoù a bep seurt o deus bet hag o deus bremañ. Ur roll a-bouez o deus bet en istor ar Bed abaoe m'eo bet ijinet gounezerezh e Oadvezh ar Maen nevez (pe Neolitik), seizh mil bloaz'zo d'an nebeutañ.Ral eo bet ar mareoù hag ar gevredigezhioù o deus anavezet gounideien frank ha perc'henned war o douaroù hag o doareoù produiñ. Sklaved int bet e-leizh en Henamzer, served e derou ar Grennamzer en Europa ar C'hornôg ha betek 1861 e Rusia, feurmerien int d'an aliesañ (da lavaret eo e paeont ur feurm d'un den bennak). E meur a gevredigezh kozh hag en nebeut a gevredigezhioù a-vremañ n'eo ket perc'hennet an douaroù gant an dud, met gant kumuniezh ar gêriadenn (kumunouriezh ar gounezerezh). Alies e vez(e) dasparzhet bep bloaz lodennoù an douar da vezañ labouret warno gant pep familh.

 An danvezioù gounezet 
A-viskoazh eo bet pal pennañ ar gounezerezh produiñ boued evit an dud hag o loened hag alies e vez merzet ne vije ket eus an Denelezh ma ne vije ket ar c'hounideien evit reiñ he boued dezhi. A-raok ma vije bet ijinet gounit danvezioù diwar an douar e oa bet kavet e c'helle meur a loen bezañ doñvaet evit tennañ boued diouto pe war-eeun o tebriñ anezho pe dieeun en ur dennañ o laezh pe o vioù pe o mel. Da-c'houde eo bet ijinet gounit plant evit o bouetañ e-lec'h lezel anezho da zebriñ plantoù gouez.Ar vagerien-loened a zo gounideien ivez pa tennont boued o loened diwar an douar.E mareoù an Istor eo bet kavet e c'hell ar gounezerezh produiñ danvezioù ha n'int ket evit bezañ debret pe evet (gwiad, livadenn, danvezioù sevel-tiez (ar feltr evit sevel lochennoù), danvezioù kimiek, trelosk). Atav ivez ez eus bet klasket gounit louzoù mat evit pareañ kleñvedoù goude m'eo bet kavet ar plant-se en ur stad gouez.

 Meur a seurt gounezerezh 
Renket eo er gounezerezh un obererezh kozh-tre, ar gwenanerezh (sevel ar gwenan) evit tennann o mel hag un obererezh nebeut kozh, ar vagerezh-pesked (en dourioù dous) hag un obererezh nevez a-walc'h, ar gounezerezh-mor (nevez evit magañ ar pesked, met kozh evit gounit ar c'hregin).
A-gozh eo bet klasket lakaat ar c'hoadeier da broduiñ prenn, koad-losk, glaou-koad ha gouzer. Ar c'hoadgounezerezh eo. 

 An ed (geotegoù eo an holl nemet ar gwinizh-du) 
 gwinizh
 gwinizh-du
 heiz
 kerc'h
 mil (ed)
 riz
 segal
 yell

 An danvezioù graet gant ed 
 bara
 galetenn
 gwispid
 krampouezh

 Ar c'hig hag produioù diwar al loen 
Al loened-kig eo al loened maget evit tennañ o c'hig diouto
 eskern
 kig-bevin
 kig dañvad (kig deñved)
 Kig-gouez
 kig leue
 kig marc'h
 kig moc'h
 kig [pesk]]
 kig yar (kig yer)
 kregin
 vi

 Al laezhajoù 
 amanenn
 dienn (dienn skorn)
 fourmaj pe g/keuz
 laezh
 laezh-bihan pe laezh-glas
 laezh-ribod
 laezh-trenk
 yaourt

 Ar frouezh hag an danvezioù tennet diwarno 
 alamandez (kraoñv dimezell)
 arachid
 aval
 aval-anana
 aval kiwi
 aval klementin
 aval-stoub
 bananez
 datez
 eoul
 fiez
 gouraval (pomelo)
 greunaval (greunadez)
 hog
 kafe
 kakao (chokolad a vez tennet dioutañ)
 kastilhez
 kastilhez-du
 kerez
 koulourdrenn
 koulourdrenn-voc'h
 kourjetez
 kraoñv
 kraoñv-Indez
 litchi
 lus
 mandarin
 mouar
 olivez
 oranjez pe aouraval (an aouravaloù : anv hollek evit ar frouezh nes : oranjez, sitron, pomelo)
 mangez
 pechez
 per
 rezin
 sitron
 sitrouillez
 sivi
 spezad
 tomatez

 Ar bleunioù hag an danvezioù tennet diwarno 

 bokedoù bleunioù
 frondoù
 houpez
 likorioù-bleunioù

 Al legumaj hag ar gwrizioù 
 ach
 asperjez
 avaloù-douar pe pato pe patatez
 beler
 beterabez (sukr a vez tennet diouzh ar beterabez-sukr)
 chalotez
 fav-glas
 kaol
 karotez
 ognon
 pinochez
 piz-bihan
 saladenn

 An danvezioù evit ar gwiad hag an dilhad 
 foulinenn (diwar kreoñ loened zo)
 gloan
 jut
 kanab (kouarc'h)
 kotoñs
 lin
 seiz

 An danvezioù diwar delioù 
 butun
 mate
 te

 Ar spisoù 
 jenofl
 koriandrez
 koumin
 kukurma
 pebr
 safran

 An alkoolioù hag an diedoù alkoolek 
 alkool
 bier, korev
 chistr
 chouchenn, mez
 gwin
 rom
 vodka
 wiski

 A bep seurt 
 kaoutchoug
 korz-sukr
 livadenn
 mel
 prenn
 rousin
 toaz-paper
 trelosk

 An teknikoù 
 dry farming
 gounezerezh askoridik
 gounidigezh dre zevadur
 trevad kenstroll

Rummad:Teknikoù ha skiantoù da dalvezout
Rummad:Gounezerezh