Jos-Pêr ar Braz

Jos-Pêr ar Braz (anv ofisiel : Joseph-Pierre Le Bras), lesanvet Dirlem, ha Yann Brezal e anv-pluenn, a oa bet unan eus ar stourmerien bolitikel gentañ o deus graet gant ar brezhoneg evit displegañ o mennozhioù. Difenner ar relijion gatolik hag ar brezhoneg, enepyuzev, enep ar Republik hag ar frañmasonerezh e oa Jos-Pêr ar BrazVar be du e tro Breiz ? (Ar Bobl, 11/07/1908)

 Buhez 
Ganet e oa bet e Kerdevez, en Drev-Nevez e Bro-Leon, d'an 8 a viz Du 1889, ha lazhet e oa bet d'an 8 a viz Gwengolo 1915 e-kerzh Brezel 1914-1918 e Vienne-le-Château, e-kichen Bar-le-Duc (Marne)<ref>[http://www.memoiredeshommes.sga.defense.gouv.fr/fr/arkotheque/visionneuse/visionneuse.php?arko=YToxMDp7czoxMDoidHlwZV9mb25kcyI7czoxMzoic3BlY2lmX2NsaWVudCI7czoxMDoic3BlY2lmX2ZjdCI7czoyMzoiQXJrTURIVmlzaW9ubmV1c2VJbWFnZXMiO3M6MTg6InNwZWNpZl9uYXZfcGFyX2xvdCI7czoyMjoiQXJrTURITmF2aWdhdGlvblBhckxvdCI7czoxMzoibWRoX2ZvbmRzX2NsZSI7aToxO3M6NDoicmVmMiI7czo2OiI3NTM3MTIiO3M6MTI6ImlkX2Fya19maWNoZSI7czo2OiI3NTM3MTIiO3M6OToicHlyYW1pZGFsIjtiOjA7czoxMjoiaW1hZ2VfZGVwYXJ0IjtpOjA7czoxNjoidmlzaW9ubmV1c2VfaHRtbCI7YjoxO3M6MjE6InZpc2lvbm5ldXNlX2h0bWxfbW9kZSI7czo0OiJwcm9kIjt9#uielem_move=247%2C-358&uielem_islocked=0&uielem_zoom=70&uielem_brightness=0&uielem_contrast=0&uielem_isinverted=0&uielem_rotate=F 09/2016 Mémoires des hommes].</ref>.

Degaset e voe Jos-Pêr ar Braz d'an Emsav gant Klaoda ar Prad, skolaer e Landivizio, skrivagner ha brogarour. Evel skolaer en ur skol gristen e Landivizio e c'hounezas e vara adalek 1906. Dastum a reas sonioù ha gwerzioù e tolead Logeginer-Plouziri ken e voe loreet e kenstrivadeg ar Bleun-Brug e Kastell-Kêryann e 1907.
E 1914 e voe anvet diwar e c'houlenn da vestr-skol publik e Plougin.

 Ar Brezel-bed kentañ 
Enskrivet e Brest e 1914, en 48 rejimant troadegiezh, kaset e voe d'ar brezel diouzhtu hag e voe lazhet e-kichen Bar-le-Duc d'an 8 a viz Gwengolo 1915. Tizhet en doa ar renk a gaporal. E penn ur bagad pemzek soudard, lazhet e oa bet o vont er maez eus ur foz-difenn. Ne voe ket adkavet korf ebet. https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-sauveur-29400/span-classamorce-jos-per-ar-brasspan-poete-ecrivain-et-patriote-cite-au-pantheon-3428621.php

Ur blakenn-goun vrezhonek e Maissin (Belgia) en enor da Jos-Pêr ar Braz :
300px|center

 Ar broadelour 
Jos-Pêr ar Braz a gemeras perzh e savidigezh Strollad Broadelour Breiz ; skrivañ a reas ivez e-barzh kelaouenn ar Strollad, Breiz Dishual, dindan an anv-pluenn Yann Brezal. E-barzh kelaouennoù all ez embannas pennadoù brogar all, e Kroaz ar Vretoned dindan an anv-pluenn Dirlem hag e Brug dindan al lesanv Bruger.

 Komz plaen 
Jos-Pêr ar Braz
 1910 : Dizro !..., L'Écho du Finistère 1910 : Kousk, babig !, L'Écho du Finistère 1910 : Hunvre eur Bugel, L'Écho du Finistère 1910 : Itanvez ar mortolod, L'Écho du Finistère 1910 : Moustrerig, L'Écho du Finistère 1910 : Da Bariz !, L'Écho du Finistère 1910 : Ar rozen falc'het, L'Écho du Finistère 1910 : Eun nosvez nedeleg, L'Écho du Finistère 1910 : Karantez divarvel, L'Écho du FinistèreYan Brezal
 1910 : Eur rendael en tiegez, L'Écho du Finistère 1910 : Nedeleg Jobig, L'Écho du Finistère 1910 : Al lonkad diveza, L'Écho du Finistère 1911 : Traou ha traou all, L'Écho du Finistère Levrlennadur 
Raoul, Lukian. Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhourien vrezhonek. Al Liamm, 1992.Imbourc'h'', 1970 p. 74
 Notennoù ha daveennoù 

Rummad:Marvioù 1915
Rummad:Ganedigezhioù 1889
Rummad:Skrivagnerien vrezhonek
Rummad:Emsaverien Breizh
Rummad:Politikourien Breizh