Gwitreg

Gwitreg a zo ur gumun e departamant Il-ha-Gwilen e Breizh-Uhel, tost d'an harzoù gant Bro-C'hall, war an hent bras a gas da Bariz.
Anv an dud: Gwitregad (Gwitregiz), Gwitregadez (-ed).
 Douaroniezh 
 Kumunioù amezek 

 Anv 
Erwan Vallerie ː Vitriacum, 1070
 Ardamezioù 
60px« En gul e leon en argant kurunet en aour »
 Istor 
 Orin 
 Savet eo kêr Gwitreg en-dro d'ar c'hastell-kreñv adal an ; koulskoude, pa weler ar peulvanoù nepell ha dismantroù un atant galian-roman nes, eo anat eo hir istor pobladur en ardremez. Lec'hiet evel ma oa war harzoù breizh e oa dezhi da zifenn ar vro diouzh an amezeien (Maine, Anjev, Normandi ha Bro-C'hall). Hevelep karg a oa ivez gant kêrioù (Felger, Sant-Albin-an-Hiliber, Gwerc'h-Breizh, Kastell-Briant, Ankiniz ha Klison).
  kantved 
Etre 1220 ha 1240 e voe savet mogerioù-difenn. Kreskiñ a reas fabourzhioù: Rachapt, Sainte-Croix, Saint-Martin, La Mériais, Hellerie). 
Adalek 1251, gant dimezioù etre an tiegezhioù Gwitreg ha Laval, ha dre vras tiegezhioù uhel Breizh ha re Vro-C'hall, a gaso da stagidigezh Breizh ouzh Bro-C'hall en 1532.
 Dispac'h Gall 
 Gant al lezenn eus an 26 a viz C'hwevrer 1790 e voe lakaet Gwitreg da benn un distrigJ. B. Duverger, Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat, Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, p.106.

Brezel-bed kentañ
 Mervel a reas 315 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 2,97% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911Monumant ar re - Memorial Genweb.
 Fuzuilhet e voe ur milour breizhat bet o vevañ er gumun gant al lu gall] d'ar 17 a viz Meurzh 1915R.-G. Réau, Les crimes des conseils de guerre, Éditions du Progrès Civique, Pariz, Bro-C'hall, 1925.
Eil Brezel-bed
 Mervel a reas 47 den eus ar gumun abalamour d'ar brezelMonumant ar re varv - Memorial Genweb.
 D'ar 14 a viz Even 1940 e kouezhas un nijerez Fairey Battle, marilhet L5513 ha kodet PM-L, eus ar 103th Squadron eus aerlu ar Rouantelezh-Unanet (Royal Air Force) e Gwitreg; he zri nijour a c'hellas en em gavet gant o c'henseurtedPertes RAF Luc'hskeudennoùTraces of World War 2 RAF - No. 103 Squadron .
 Brezelioù didrevadennañ 
 Brezel Indez-Sina 
 Tri soudard a varvasMonumant ar re varv - Memorial Genweb.
 Brezel Aljeria 
 Daou vilour a varvas Monumant ar re varv - Memorial Genweb.
 Brezhoneg 
 Hervez ur studiadenn gant Ofis ar Brezhoneg e vije 150 brezhoneger e korn-bro GwitregOfis Publik ar Brezhoneg.
 Deskadurezh 
 E distro-skol 2024 e oa 96 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (4,3 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)Distro-skol ar c’helenn divyezhek. 
 Kelenn d'an oadourien 
 Dalc'het e vez kentelioù-noz brezhoneg gant Skol an Emsav, abaoe miz Gwengolo 2010.
 Poblañs 
 Emdroadur ar boblañs abaoe 1762 
GWITREG17621790180018361856188119011921193619541962196819751982199019992012Poblañs14 000 10 850 8 809 8 901 8 85410 31410 775 8 154 8 506 9 61110 38011 34312 32213 04614 48815 31317 177Andon : INSEE, « Vitré »: ROBERT-GUÉDON D., LE GOFF D., BORDILLON H. Ouest-France

 Tud 
 Pierre Landais.
 Lucien Lechat (21 a viz Ebrel 1891-1915), unan eus Pevar C'haporal Souains, bet fuzuilhet d'ar 17 a viz Meurzh 1915 evit laoskentez gant al Lu gall e-pad ar Brezel-bed kentañ, bet roet o enor dezhe en-dro e 1935; mavour e oa e GwitregR.-G. Réau, Les crimes des conseils de guerre, Éditions du Progrès Civique, Pariz, Bro-C'hall, 1925 Mémoire des hommes .
 Pierre Méhaignerie.
 Markizez Sévigné.
 Tud bet ganet eno 
 1483 : Jacques Collebaut, sonaozour.
 1519 : Bertrand d'Argentré, istorour ha gwiraour.
 1827 : Arthur Le Moyne de la Borderie. istorour Breizh ha diellour.
 1879 : Jean Choleau, armerzhour hag emsaver.
 1900 : Morvan Marchal, tisavour hag emsaver.
 1925 : Michelle Lorraine, skrivagnerez.
 1979 : Jérôme Lebouc, melldroader.

 Tud bet marvet eno 
 Arthur Le Moyne de la Borderie, istorour Breizh ha diellour, 17 a viz C'hwevrer 1901.
 Ardamezeg ar familhoù 
80pxGuillaume Abelin
Senesal Gwitreg e 1382En glazur e sourin en argant karget gant ul leon en gul, hag heuliet ouzh kab gant ur vlourdilizenn en aour80pxGuillaume de Rosmadec
Gouarnour Gwitreg 
(marvet e 1608)En aour e deir eilenn en gul
 Monumantoù ha traoù heverk 
 Kastell Gwitreg.
 Kastell Reier Sevigneg.
 Iliz katolik an Intron-Varia, .
 Iliz katolik Sant Varzhin, .
 Chapel Sant-Nikolaz.
 Monumant ar re varv Memorial Genweb</ref>.
 Roet eo bet al label Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor dezhi.
 Gevelliñ 
Gevellet eo gant 8 kêr :
 20px Greece (Stad New York, Stadoù-Unanet) abaoe 1990.
 20px Helmstedt (Alamagn) abaoe 1979.
 20px Djenné (Mali) abaoe 1987.
 20px Talmaciu (Roumania) abaoe 1999.
 20px Terrebonne (Kebek) abaoe 1983.
 20px Villajoyosa (Spagn) abaoe 1989.
 Sport 
 Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 
 30 a viz Mezheven 1985 : 2 tennad-hent Tro Bro-C'hall etre an Oriant ha Gwitreg ; trec'h eo Rudy Matthijs (Belgia).
 1 a viz Gouere 1985 : 3e tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Gwitreg ha Felger (a-benn d'an eur dre skipailh) ; trec'h eo La Vie Claire.
 3 a viz Gouere 1995 : 2 tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Perroz-Gireg ha Gwitreg ; trec'h eo Mario Cippolini (Italia).
 5 a viz Gouere 2000 : 5 tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Gwened ha Gwitreg ; trec'h eo Marcel Wüst (Alamagn).
 6 a viz Gouere 2000 : loc'hañ a ra 6 tennad-hent Tro Bro-C'hall eus Gwitreg war-du Teurgn (Indre-et-Loire).
 7 a viz Gouere 2006 : 6 tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Lisieux ha Gwitreg ; trec'h eo Robbie McEwen (Aostralia)
 Liammoù diavaez 

 Lec'hienn an ti-kêr
 Lec'hienn ti an douristed
 Lec'hienn ar gevelliñ
 Keleier kêr
 Lec'hienn bro Gwitreg
 Gweladenniñ Gwitreg
 Lise Bertrand d'Argentré
 Levrlennadur 
 Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
 Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995
 Notennoù ha daveoù 

Rummad:Gwitreg
Rummad:Soudarded vreizhat bet fuzuilhet gant al lu gall e-pad ar Brezel-bed kentañ
Rummad:Nijerezioù ar C'hommonwealth aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed