Roll Faraoned Egipt

Setu amañ roll Faraoned Henegipt, adal ar marevezh raktierniezh (a-raok 3000 kt JK) betek dibenn Tierniezh Ptolemaios, pa zeuas Henegipt da vezañ ur broviñs roman dindan ren an impalaer roman Aogust er bloavezh - 30.

Merkomp diouzhtu ez eus war ar roll teir maouez bet e penn Henegipt o doa dibabet chom hep bezañ anvet faraon rak un titl gourel e oa. Ne oant ket priedoù rouaned ptolemaek ; setu int : Sobeknefrou, Hatshepsout ha Twosret. Merket int war a roll evel  Rouanezed 
Notenn : gant evezh bras e ranker degemer an deiziadoù merket amañ. Meur a reizhiad deiziata zo evit studioù Egipt, hervez ar mod m'int bet savet ha war peseurt diazez int savet. Ur c'hinnig zo amañ a-is, met n'eo ket an hini nemetañ, anat eo. 
Adnotenn : en Istor Egipt e vez graet gant Goueled evit envel norzh ar vro ha gant Gorre evit ar su.

 Henvarevezh 
 Henvarevezh  a reer eus ar marevezh raktierniezhel, pa oa dispartiet Goueled Egipt diouzh Gorre Egipt, a oa div rouantelezh distag betek Iañ tierniezh Henegipt hagEil tierniezh Henegipt.

 Raktierniezh: Goueled Egipt 
Goueled Egipt, anvet ivez  ar Vro Zu , a oa rann norshañ an Nil gant he delta. Diglok moarvat eo ar roll-mañ.
 Tiue hieroglifoù t*i:w
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Tiu (faraon)   ? Thesh   ? Hsekiu   ? Wazner   E-tro 3100 kt JK ?

 Raktierniezh: Gorre Egipt 
Gorre Egipt, anvet ivez  ar Vro Ruz , a oa lodenn suañ an Nil hag ar gouelec'hioù. Diglok moarvat eo ar roll-mañ, rak kalz muioc'h ag anvioù diasur zo.
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Ro  Bezañs diasur.  E-tro 3200 kt JK ? Serket II  Anavezet ivez dre an anv a "Roue Krug" pe "Krug Egipt".Marteze e oa an hevelep den ha Narmer.Ur faraon lec'hel all anvet Serket I zo bet ivez. Renet en deus war-dro daou gantved diwezhatoc'h.  E-tro 3100 kt JK. Narmer  Lod a sell outañ evel ouzh ar roue en deus unanet Goueled ha Gorre Egipt.  E-tro 3100 kt JK.

  Tierniezh 
Ar  Tierniezh zo bet o ren etre e-tro 3050 kt JK ha 2890 kt JK.
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Hor-Aha  Anvet Menes ivez. Moarvat an hini bet unanet gantañ Gorre ha Goueled Egipt.Anavezet ivez evel "Min" ha "Meni" e rolloù gwechall.  E-tro 3050 kt JK. Djer   2 vloaz Merneith  Adroue evit Djet ha Den.  Djet   23 bloaz. Den   14 da 20 vloaz. Anedjib   26 vloaz. Semerc'het   9 da 18 vloaz. Qa'a   2916?–2890.

 Eil Tierniezh 
An Eil Tierniezh a oa bet o ren etre 2890 ha 2686 kt JK.
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Hotepsec'hemwy   2890 – ? Raneb   39 bloaz. Nynetjer   23 bloaz. Wneg   8 vloaz. Senedj   20 vloaz. Seth-Peribsen   17 vloaz. c'hasec'hemwy   ? – 2686 kt JK

 Henimpalaeriezh 
"Henimpalaeriezh" pe "Rouantelezh kozh" a reer eus ar mare, en , m'eo bet Egipt en he barr kentañ evit ar pezh a sell ouzh live diorroadur he sevenadur ha kemplezhded he c'hevredigezh.
Ar c'hentañ mare eo eus an tri marevezh anvet "impalaeriezh" pe "rouantelezh" a verk tri barr diorren ar sevenadur e traoñienn an Nil), e-doug ur prantad amzer em astennas eus ar mare ma oa renet ar vro gant an  Tierniezh betek diwezh ar  Tierniezh (2630 – 2151 kt JK).
Kalz egiptourien a renk ar  hag an  Tierniezh en Henimpalaeriezh (pe "Rouantelezh Kozh") ivez pa gendalc'he ar velestradurezh da vezañ kreizennet e Menfis d'ar mare-se.
Merket eo bet diwezh an Henimpalaeriezh gant ur prantad a zizunvaniezh politikel hag a ziskaras eus al live sevenadurel anvet ar marevezh etre kentañ gant an Egiptourien.

E Menfis e oa bet lec'hiet kêr-benn Egipt e-kerzh marevezh ar Rouantelezh Kozh. Eno e oa bet staliet e lez gant ar Faraon Djoser. Perzh anavezetañ an Henimpalaeriezh eo savidigezh ar piramidennoù avat. Savet int bet d'ar mare-se ha talvezout a raent da vezioù evit ar Faraoned. Setu perak e vez graet alies "Oadvezh ar piramidennoù" eus marevezh an Henimpalaeriezh.

  Tierniezh 
An  Tierniezh a oa bet o ren eus 2686 betek 2613 kt JK.
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Sanac'hte   2686-2668 Djoser  Gourc'hemennet gantañ savidigezh ur biramidenn derezek empentet gant Imhotep.  2668-2649 Sec'hemc'het   2649-2643 C'haba   2643-2637 Huni   2637-2613

  Tierniezh 
Ar  Tierniezh a oa bet o ren eus 2613 betek 2498 kt JK. Gant he Faraoned ez eus bet savet piramidennoù meur : re C'houfou (C'heops / Keops), C'hafra (C'hefren / Kefren) ha Menkaoura (Mycerinus / Mikerinos).
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Sneferu   2613-2589 C'houfou  Ar stumm gresianek Cheops a vez brezhonekaet e Keops a-wechoù.  2589-2566 Djedefra (Radjedef)   2566-2558 C'hafra  Ar stumm gresianek Chephren a vez brezhonekaet e Kefren pe C'hefren a-wechoù.  2558-2532  Amañ e vez renket Bic'heris gant lod gouizieien, heuliet gant Manetho.  Menkaoura  Ar stumm gresianek Mycerinus, a-wechoù dindan ar stumm Mikerinos er skridoù brezhonek.  2532-2503Shepseskaf   2503-2498  Amañ e vez renket Thampthis gant lod gouizeien, heuliet gant Manetho. 

  Tierniezh 
Ar  Tierniezh a oa bet o ren eus 2498 betek 2345 kt JK.
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Userkaf   2498-2491 Sahure   2487-2477 Neferirkare Kakai   2477-2467 Shepseskare Isi   2467-2460 Neferefre   2460-2453 Nyuserre Ini   2453-2422 Menkauhor Kaiu   2422-2414 Djedkare Isesi   2414-2375 Unas   2375-2345

  Tierniezh 
Ar  Tierniezh a oa bet o ren eus 2345 betek 2181 kt JK.
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Teti   2345-2333 Userkare   2333-2332 Pepi I Merire   2332-2283 Merenre Nemtyemsaf I   2283-2278 Pepi II Neferkare   2278-2184 Merenre Nemtyemsaf II  Diasur eo e oa ur faraon.  2184 Nitiqret  Ur rouanez, evit doare.  2184-2181

 Kentañ marevezh etre 
Marevezh etre kentañ a reer eus ar mare etre dibenn ar Rouantelezh Kozh ha penn-kentañ ar Rouantelezh Kreiz.

Ne voe ket ar Rouantelezh Kozh evit padout pell goude marv Pepi II. A-hed 94 vloaz e oa bet o ren, pelloc'h eget nep monark all en Istor, ha mervel a reas d'an oad a 100 vloaz. Abalamour d'e oad e oa bet direizhet mont en-dro ar rouantelezh e-pad ar bloavezhioù diwezhañ.

Torret e voe unaniezh an div rouantelezh, ha ret e voe d'ar Pennoù lec'hel talañ ouzh an naonegezh.

E-tro 2160 kt JK e klaskas ul lignez faraoned adunaniñ Goueled Egipt adal o c'hêr-benn, Herakleopolis Veur. E-keit-se avat e teuas a-benn ul lignez all diazezet e Teba da adunaniñ Gorre Egipt hag anat e voe e c'hoarvezje brezel etre an div dierniezh.

War-dro 2055 kt JK, e voe trec'h un diskennad eus ar faraon Intef III war faraoned Herakleopolis; bodet e voe an div vro en-dro ha diazezet an  Tierniezh. Mentuhotep II a gemeras da anv ren, kentañ faraon ar Rouantelezh Kreiz.

  hag  Tierniezh (bodet) 
Ar  hag  Tierniezh a oa bet o ren eus 2181 betek 2160 kt JK.

 Anv Raganv Evezhiadennoù ?  Neferkara I  Nebi  Neferkara  ?  Djedkara Shemai  ?  Neferkara C'hendu    Amañ emañ renket Merenhor gant gouizieien zo. Seneferka  Neferkamin  ?  Nikara  ?  Neferkara Tereru  ?  Neferkahor  ?  Neferkara Pepyseneb  ?  Neferkamin Anu  Iby  Qakara  ?  Neferkara II  C'huwihap  Neferkawhor  ?  Neferirkara 

  Tierniezh 
An  Tierniezh a oa bet o ren eus 2160 betek 2130 kt JK.
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Meryibre C'hety (Achthoes I)   2160- ? Meribre C'hety II   ? Neferkare III   ? Nebkaure (Acthoes II)   ? Setut   ? Wac'hare C'hety I   ? Merykare   ? Wanc'hare C'hety II   ? Menethoupe I   ? Wanc'hare C'hety III   ? C'hety II   ? Merc'h C'hety II   ? Merc'h Merikare   ? - 2130

  Tierniezh 
An  Tierniezh a yae d'hec'h ober ur strollad lec'hel a astennas e veli war Gorre Egipt etre 2130 ha 2040 kt JK.
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Meryhathor   2130 - ? Neferkare IV   ? Wankare (Acthoes III)   ? Merykare   ?   ? - 2040

  Tierniezh 
Mont a rae d'ober an  Tierniezh ur strollad lec'hel gwriziennet e Goueled Egipt ha bet o ren eno etre 2134 ha 1991 kt JK.
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Intef I   2134-2117 Intef II   2117-2069 Intef III   2069-2060 Nebhetepre Mentuhotep I  Paket Egipt a-bezh dindan e c'halloud e 2040 kent JK, deroù ar Rouantelezh Kreiz.  2060-2010 Sanc'hkare Mentuhotep II   2010-1998 Nebtawyre Mentuhotep III   1997-1991

 Krennimpalaeriezh 
"Krennimpalaeriezh" pe "Rouantelezh Kreiz" a reer eus ar mare etre dibenn ar Marevezh etre kentañ ha deroù an Eil marevezh etre. Ouzhpenn an  Tierniezh e vez renket an ,  hag ar  Tierniezh er C'hrennimpalaeriezh gant lod skiantourien.

Kalz gwanoc'h eo bet an  Tierniezh eget an  Tierniezh ha divarrek eo bet da ren war holl zouaroù Egipt. Terriñ a reas an tiegezh proviñsel a oa o ren e Xois, lec'hiet e geunioù kornôg an Delta, gant an aotrouniezh kreiz. Savet e voe ganto ar  Tierniezh, o verkañ evel-se deroù an Eil marevezh etre.

  Tiernezh 
An Tierniezh a oa bet o ren eus 1991 betek 1802 kt JK. Sellet e vo outi gant Egiptiz an amzerioù diwezhañ evel ouzh an Dierniezh veurdezusañ.
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Amenemhet I   1991-1962 Senousret I (Sesostris I)   1971-1926 Amenemhet II   1929-1895 Senousret II (Sesostris II)   1897-1878 Senousret III (Sesostris III)   1878-1860 Amenemhet III   1860-1815 Amenemhet IV  Gant ur c'henrenezh a badas bloaz da nebeutañ, diouzh un enskrivadur e Knossos.  1815-1807 Rouanez Sobeknefru  Unan eus rouanezed dibaot Egipt.  1807-1803

 Eil marevezh etre 
Ur marevezh reuzeudik eo bet an Eil marevezh etre, etre dibenn ar C'hrennimpalaeriezh ha penn-kentañ an Nevezimpalaeriezh. En amzer-se ec'h aloubas an Hiksosed rouantelezh Egipt. Ren a rejont etre ar  hag ar  Tierniezh.

Gwan-mat e oa bet an  Tierniezh e-keñver an  Tierniezh. Divarrek e oa da ren war ar vro a-bezh. Terriñ a reas an tiegezh proviñsel a oa o ren e Xois, lec'hiet e geunioù kornôg an Delta, gant an aotrouniezh kreiz. Savet e voe ganto ar  Tierniezh, o verkañ evel-se deroù an Eil marevezh etre.

En em ziskouez a reas an Hiksosed en Egipt evit ar wezh kentañ e-pad ren Sobec'hotep IV, hag e-tro 1720 kent JK e oant mestr war kêr Avaris (Tell ed-Dab'a, Khata'na hiziv). Gant Salitis en o fenn, krouer ar  tierniezh, e voent mestr war Egipt e-pad ren Dudimose I.

E-tro ar mareoù-se e kouezhas Menfis etre daouarn an Hiksosed. Disklêriañ a reas al lignez Egiptiz o ren e Teba o dizalc'hiezh ha sevel a rejont ar  Tierniezh. A-benn ar fin e teuas a-benn an dierniezh-mañ da argas an Hiksosed kuit da Azia en-dro.

  Tierniezh 
 Tierniezh (oc'h heuliañ Roll rouaned Turin) bet o ren eus 1803 betek e-tro 1649 kt JK hag a badas 153 pe 154 bl. diouzh Manetho.
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Sec'hemre C'hutawy Sobec'hotep pe Wegaf  Krouet e oa gantañ an  Tierniezh.Testeniekaet eo e ren dre veur a rekord eus an Nil ha papiruzoù.  1803-1799 Sec'hemkare  Amenemhat V Senebef, breur Sec'hemre C'hutawy.  3 bloaz.  Amenemhat   1795-1792  Sehetepre   ? - 1790 Iufni   ? Seanc'hibre   ? Semenkare   ? Sehetepre   ? Sewadjkare   ? Nedjemibre  7 miz.  ? Sobec'hotep I   ? Renseneb  4 miz  E-tro 1775 Hor   E-tro 1775 Sedjefakare  Ur roue brudet-kaer,a zo testeniekaet e anv war mein-koun niverus ha dielloù all.  Etre 5 bloaz ha 7 vloaz.  Sec'hemre C'hutawy Sobec'hotep  Keñveriañ get Wegaf.  E-tro 1767 C'hendjer  Da nebeutañ 4 bloaz.  E-tro 1765 Imyremeshaw   ? Antef V   ? king Seth   ? Sobec'hotep III  4 bloaz & 2 viz.  E-tro 1755 Neferhotep I  11 vloaz.  1751-1740 Sobec'hotep IV  10 pe 11 vloaz.  1740-1730 Sobec'hotep V   E-tro 1730 Wahibre Ibiau  10 bl. & 8 miz  E-tro 1725-1714 Merneferre Ai  23 bloaz & 8 miz  E-tro 1714-1691 Merhetepre Ini  2 vloaz & 2 viz  ? Seanc'henre Sewadtjew   ? Mersec'hemre Ined   ? Sewadjkare Hori   ?

 Diasur eo urzh ar rouaned a zo listennet amañ da heul.
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Dudimose I   E-tro 1654 Dudimose II   ? Senebmiu   ? Mentuhotep V   ? Senaayeb   ?

  Tierniezh 
Mont a rae d'ober ar  Tierniezh ur strollad lec'hel genidik eus reter an delta diazezet e Xois (Avaris), ha bet o ren tro-war-dro 1705 betek e-tro 1690 kt JK.
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Nehesy   E-tro 1705 C'hac'herewre?   ? Nebefawre   E-tro 1704 Sehebre ?   ? Merdjefare   E-tro 1699 Sewadjkare ?   ? Nebdjefare   E-tro 1694 Webenre ?   ? ?   ? Djefare ?   ? Webenre   E-tro 1690
Pourchas a ra Roll rouaned Turin 25 anv ouzhpenn, lod diglok ha hep deiziad. Hini ebet anezho n'eo testeniekaet e lec'h all ebet. Arvarus-tre eo ar roll-se.

  Tierniezh 
Ganet eo ar  Tiernezh a-douez an Hiksosed, anezho Bedouined eus an dezerzh deuet eus ar Greskenn strujus evit diazezañ ur renadur berr war douaroù bras en-dro d'an Nil ha bet o ren etre 1674 ha 1535 kt JK.
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Sheshi  Bet o ren bloaz pe dri.  1674- ? Yakubher   ?  C'hyan   30-40 vloaz Apepi I   40 vloaz pe vuioc'h. C'hamudi   ? - 1535

  Tierniezh 
Mont a rae d'ober ar  Tierniezh ur strollad lec'hel genidik eus hanternoz aod ar Sinai (Pelusium). Bet e oa o ren etre 1663 hag e-tro 1555 kt JK:
 Anv (Raganv) Evezhiadennoù Deiziadoù  ?  Diank eo anv ar roue kentañ amañ war Roll rouaned Turin, ha n'hall ket bezañ adkavet.  Djehuty (Sec'hemresementawy)   3 bloaz. Sobec'hotep VIII (Sec'hemresewosertawy)   16 vloaz. Neferhotep III (Sec'hemresanc'htawy)   1 bloaz. Mentuhotepi (Sanc'henra)   1 bloaz. Nebiryraw I (Sewadjenra)   26 vloaz. Nebiryraw II   3 miz ? ? (Semenra)   1 bloaz ? Bebianc'h (Sewoserenra)   12 vloaz. ? (Sec'hemreshedwaset)   3 miz ? ?  Diank eo anv pemp roue amañ war roll rouaned Turin, dibosupl o adkavout. 
Betek 6 anv ouzhpenn a gaver er mammennoù : Semqen, C'hauserre, Seket, Ahetepre, Amou, ha Nebc'hepeshre (Apepi III).
N'int ket testeniekaet e lec'h all. Seblantout a ra pobl an Hiksosed bezañ aet diwar wel penn-da-benn a-c'houde 1555 kent JK.

  Tierniezh 
E Gorre Egipt e oa diazezet ar  Tierniezh. Etre 1650 ha 1550 kt JK eo bet o ren.
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Rehotep   1650- ? Intef V an Henañ   3 bloaz Intef VI   ? Sobekemsaf II   16 vloaz Thuty   1 bloaz Mentuhotep VI   1 bloaz Nebiryerawet I   6 vloaz Nebiryerawet II   ? Semenmedjatre   ? Seuserenre   12 vloaz Shedwast   ? Intef VII   3 bloaz pe vuioc'h Senac'htenre   ? Tao I an Henañ   E-tro 1633 ? Tao II ar C'haloneg   E-tro 1554 Kamose   1553-1550

 Nevezimpalaeriezh 
"Nevezimpalaeriezh" pe "Rouantelezh Nevez" a reer eus ar prantad etre  hag  Tierniezh Henegipt, adal ar [[XVIvet kantved kent JK]] betek an , etre an Eil marevezh etre hag an Trede marevezh etre.

E-pad an Nevezimpalaeriezh eo e voe impalaeriezh Egipt en he brasañ. Betek pell en em astenne e-barzh Nubia er su, ha dalc'het e oa ganti kalz a zouaroù er Reter-nesañ. En em gannañ a reas armeoù Egiptiz ouzh re an Hittited evit bezañ mistri war Siria a-vremañ.

E-touez faraoned ar Rouantelezh Nevez ez eus daou a zo anavezet gwelloc'h evit ar re all : Ac'henaton, anvet ivez Amenhotep IV, a vez sellet alies ouzh e azeulerezh nemetañ d'an doue Aton evel diorroadur kentañ an undoueegezh, ha Ramses II, a glaskas adtapout an tachennoù bet kollet en Israel, Liban ha Siria hiziv an deiz hag a oa bet dalc'het gant Egiptiz e-pad an  Tierniezh. Mont a reas a benn gant e arme ouzh Muwatalli II, ar roue Hittit, e-kerzh Emgann Kadesh.

  Tierniezh 
An  Tierniezh a oa bet o ren eus 1550 betek 1295 kt JK:
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Ahmose I, Ahmosis I  Warlerc'hiad Kamose, a-us.  1550-1525 Amenhotep I   1525-1504 Thoutmose I   1504-1492 Thoutmose II   1492-1479 Hatchepsout  Unan eus ar rouanezed dibaot.  1473-1458 Thoutmose III  Anvet e vez alies "Napoleon Egipt." Kabestret e oa bet gant e lezvamm Hatshepsout e deroù e ren.Goude he marv e voe astennet gantañ tiriad Egipt war-du ar Sav-heol.  1479-1425 Amenhotep II   1427-1400 Thutmose IV   1400-1390 Amenhotep III   1390-1352 Amenhotep IV/Ac'henaton  Bet diazezet gantañ ur prantad undoueegezh berrbad (Atonegezh).  1352-1336 Smenc'hkare  Adroue Ac'henaton.  1338-1336 Toutanc'hamon  Lakaet peurliesañ da vab Ac'henaton.  1336-1327 Kheperkheprure Ai   1327-1323 Horemheb  Bet jeneral ha kuzulier Toutanc'hamon.  1323-1295

  Tierniezh 
An  Tierniezh a oa bet o ren etre 1295 ha 1186 kt JK, enni unan eus ar Faraoned vrasañ : Ramses II pe Ramses Veur :
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Ramses I   1295-1294 Seti I   1294-1279 Ramses II (Ramses Veur)  Ar faraon-se a vez liammet ouzh Moizez peurliesañ.Bet e oa trec'h-didrec'h gant an Hittited e-kerzh Emgann Kadesh e 1275 kt JK.Sinet e voe da-heul an Emglev peoc'h kentañ anavezet en Istor, e 1258 kt JK.  1279-1213 Merneptah  Deskrivet eo e argadegoù dre Libia ha Palestina war ur maen-koun.Warnañ emañ an dave kentañ da Israeliz.  1213-1203 Amenemses   1203-1200 Seti II   1200-1194 Merneptah Siptah   1194-1188 Rouanez Twosret  Unan eus ar rouanezed dibaot.  1188-1186

  Tierniezh 
An  Tierniezh a oa bet o ren etre 1185 betek 1070 kt JK.
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Setnac'hte   1186-1183 Ramses III  Bet oc'h en em gannañ a-enep da Tud ar Mor (Filistined) e 1175 kt JK.  1183-1152 Ramses IV   1152-1146 Ramses V   1146-1142 Ramses VI   1142-1134 Ramses VII   1134-1126 Ramses VIII   1126-1124 Ramesses IX   1124-1106 Ramses X   1106-1102 Ramses XI   1102-1069

 Beleien Veur Amon e Teba 
Ha pa ne vefe ket sellet outo evel ouzh un dierniezh per se, e oa ken bras galloud ha levezon Beleien Veur Amon e Teba ma oant gwir renerien Gorre Egipt etre 1080 ha 945 kt JK.
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Herihor   1080-1074 Pianc'h   1074-1070 Pinedjem I   1070-1032 Masaherta   1054-1046 Menc'heperre   1045-992 Nesbanebdjed II  Anvet ivez Smendes II.  992-990 Pinedjem II   990-969 Psusennes III  Tost sur an hevelep den ha Psusennes II.  969-945

  Tierniezh 
Diazezet e oa galloud an  Tierniezh e Tanis. Gwan a-walc'h e oa bet an dierniezh-se. War ar paper e oant mistri war Egipt a-bezh met e gwirionez ne'z ae ket pelloc'h o levezon eget Goueled Egipt. Bet int o ren etre 1069 ha 945 kt JK
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Nesbanebdjed I  Anvet ivez Smendes I.  1069-1043 Amenemnisu   1043-1039 Psusennes I   1039-991 Amenemope   993-984 Osorkon an Henañ   984-978 Siamun   978-959 Psusennes II   959-945

 Trede marevezh etre 
Merkañ a ra an Trede marevezh etre fin an Nevezimpalaeriezh. Meur a dierniezh eus ar prantad-se zo bet genidik eus Libia, alese an anv all a Varevezh libian.

  Tierniezh 
Genidik eus Libia e oa faraoned an {{XXIIlt Tierniezh]]. Bet int o ren etre e-tro 945 ha 720 kt JK.
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Shoshenq I  Shishaq ar Bibl.  945-924 Osorkon I   924-889 Shoshenq II   890-890/889 Takelot I   889-874 Harsiese  Emsaver, e Teba.  875-862 Osorkon II   874-833 Shoshenq III   833-794 Shoshenq IV   794-781 Pami   781-775 Shoshenq V   775-739 Osorkon IV   739-720

  Tierniezh 
Bet eo an  Tierniezh ur strollad lec'hel genidik eus Libia ivez ha diazezet e Leontopolis; bet int o ren etre 836 ha 720 kt JK:
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Takelot II  Gwelet gwechall evel ur faraon eus an  Tierniezh, met anavezet bremañ evel krouer an .  836-812 Pedubast  Un emsaver, preizhet Teba gantañ digant Takelot II.  826-801 Iuput I   812-811 Shoshenq VI  Warlerc'hiad Pedubast.  801-795 Osorkon III  Breur Takelot II ; adc'hounezet Teba gantañ, hag emanvet Roue da-c'houde.  795-767 Takelot III   773-765 Rudamon   765-762 Iuput II   762-728

 Al Libued 
Ne vez ket sellet outo evel ouzh un dierniezh da vat. Bez' e oa eus al Libued ur strollad ergerzherien all eus kornôg Libia, bet oc'h ober o annez e kornôg delta an Nil etre 805 ha 732 kt JK.
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Inamunnifnebu   805-795 ?   795-780 Niumateped   780-755 Titaru   763-755 Ker   755-750 Rudamon   750-745 Anc'hor   745-736 Tefnac'ht   736-732

  Tierniezh 
Bet eo ar  Tierniezh un dierniezh kevezerez all berrbad lec'hiet e kornôg an delta (Sais), gant daou faraon bet o ren hepken, eus 732 betek 720 kt JK.
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Tefnac'hte   732-725 Bakenrenef (Bocchoris)   725-720

 Marevezh diwezhañ 
Marevezh diwezhañ a reer eus ar prantad etre 732 kt JK hag ar mare ma teuas Egipt da vezañ ur broviñs eus Roma e 30 kt JK gant prantadoù dindan Nubiaiz, ar Bersed, ha Makedoniz.

  Tierniezh 
Aloubet e oa bet Egipt gant Nubia e 732 kt JK hag azezañ a reas Nubiaiz war an tron en ur ziazezañ ar  Tierniezh zo bet o ren betek 656 kt JK.
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Piye  Roue Nubia ; aloubet Egipt gantañ e-pad 20 vloaz ; bet o ren klok 24 bloavezh-pad da nebeutañ, marteze ouzhpenn 30 vloaz.  752-721 Shabaka   721-707 Shebitku  Kempred gant Sargon II eus Asiria a verk e zonedigezh war an tron e 707/706 kt JK.  707-690 Taharqa   690-664 Tantamani  Marv e 653  664-656
Argaset da Nubia en-dro a-benn ar fin, e voe diazezet ganto ur rouantelezh e Napata (656-590), ha, diwezhatoc'hik, e Meroe (590 kt JK- goude JK).

  Tierniezh 
Ar  Tierniezh a oa bet o ren etre war-dro 672 ha 525 kt JK.
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Necho I   672 – 664 kt JK Psamtik I   664 – 610 kt JK Necho II   610 – 595 kt JK Psamtik II   595 – 589 kt JK Wahibre   589 – 570 kt JK Ahmose II   570 – 526 kt JK Psammetichus III   526 – 525 kt JK

  Tierniezh 
Aloubet e voe Egipt gant Persia e 525 kt JK ha staget ouzh an Impalaeriezh betek 404 kt JK. Anavezet eo bet shahed Tierniezh an Achaemenided evel faraoned en amzer-se. Ganto eo bet savet ar  Tierniezh:
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Cambyses II   525 – 521 kt JK Smerdis ar Skraper   522 – 521 kt JK Darius Iañ ar Meurdezus   521 – 486 kt JK Serses I ar Meurdezus   486 – 465 kt JK Artabanus an Hirkanian   465 – 464 kt JK Artaserses I   464 – 424 kt JK Serses II  C'hoanteg  424 – 423 kt JK Sogdianus  C'hoanteg  424 – 423 kt JK Darius II   424 – 404 kt JK

  Tierniezh 
Padet eo an  Tierniezh 6 vloaz hepken eus 404 betek 398 kt JK, gant ur faraon :
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Amyrtaeus  Diskennad e oa eus faraoned Saite an  Tierniezh.Ren a reas un emsavadeg a reas berzh a-enep d'ar Bersed.  404 – 398 kt JK

  Tierniezh 
An  Tierniezh a oa bet o ren eus 398 betek 380 kt JK:
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Nefaarud I  Anvet Nepherites ivez.  398 – 393 kt JK Psammuthes   393 kt JK Hakor (Achoris)   393 – 380 kt JK Nefaarud II   380 kt JK

  Tierniezh 
An  Tierniezh a oa bet o ren eus 380 betek ma teufe Egipt da vezañ dindan beli ar Bersed en-dro e 343 kt JK:
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Nectanebo I  Anvet Nec'htnebef ivez.  380 – 362 kt JK Teos   362 – 360 kt JK Nectanebo II   360 – 343 kt JK

 Persed ha Makedoniz 
Dont a reas Egipt da vezañ dindan beli ar Bersed ha Makedoniz eus 343 betek 309 kt JK. Goude mare Manetho, eo bet anavezet, a-wechoù, ar Pennoù pers etre 343 ha 332 kt JK, evel an  Tierniezh:
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Artaserses III  Egipt dindan beli ar Bersed evit an eil gwech.  343–338 kt JK Artaserses IV Arses  Bet o ren e Goueled Egipt hepken.  338–336 kt JK C'habbabash  Penn un emsavadeg Nubian e Gorre-Egipt.  338–335 kt JK Darius III Codomannus  Distreiñ a ra Gorre Egipt dindan beli ar Bersed e 335 kt JK.  336–332 kt JK Aleksandr III ar Meurdezus  Aloubet Egipt ha Persia gant Makedonia.  332–323 kt JK Fulup III Arrhidaeus  Mab fursot da Fulup II Makedonia ; hanter-vreur Aleksandr III ar Meurdezus.  323–317 kt JK Aleksandr IV Makedonia  Mab Aleksandr III ar Meurdezus ha Roksana.  317–309 kt JK

 Tierniezh Ptolemaek 
E-pad ar marevezh Hellenek eo bet Tierniezh Ptolemaios o ren Henegipt eus 305 kt JK betek ma teuas da vezañ ur broviñs eus Roma e 30 kent J.-K. (pa vez daou zeiziad an eil war-c'horre egile e talvez ez eus bet kenrenerezh):
 Anv Evezhiadennoù Deiziadoù Ptolemaios Iañ  Dilezet e garg e 285 kt JK; marv e 283 kt JK.  305–285 kt JK Berenike Iañ  Gwreg Ptolemaios I.  ? - 285 kt JK Ptolemaios II Philadelphos   288–246 kt JK Arsinoe I  Gwreg Ptolemaios II.  284/81 - E-tro 274 kt JK Arsinoe II  Gwreg Ptolemaios II.  277-270 kt JK Ptolemaios III Euergetes I   246–222 kt JK Berenike II  Gwreg Ptolemaios III.  244/3-222 kt JK Ptolemaios IV Philopator   222–204 kt JK Arsinoe III  Gwreg Ptolemaios IV.  220-204 kt JK Ptolemaios V Epifanes  Emsavadeg e Gorre Egipt 207–186 kt JK.  204–180 kt JK Kleopatra I  Gwreg Ptolemaios V, kenrenerezh gant Ptolemaios VI pa oa minor.  193-176 kt JK Ptolemaios VI Philometor  Marvet e 145 kt JK.  180–164 kt JK Kleopatra II  Gwreg Ptolemaios VI.  173-164 kt JK Ptolemaios VIII Evergetes II  Staliet gant ar Seleukid Antiochus IV Epiphanes e 170 kt JK.O ren a-gevret gant Ptolemaios VI Philometor ha Kleopatra II adal 169 betek 164 kt JK.Marvet e 116 kt JK.  171–163 kt JK Ptolemaios VI Filometor  Egipt dindan beli Ptolemaios VIII 164 kt JK–163 kt JK.Ptolemaios VI war an tron en-dro 163 kt JK.  163-145 kt JK Kleopatra II  Dimezet gant Ptolemaios VIII.Bet o kas war-raok an emsavadeg a-enep dezhañ e 131 kt JK.Deuet da vezañ renerez nemeti Egipt.  163-127 kt JK Ptolemaios VII Neos Filopator  Lakaet da genrener gant e dad.Bet o ren diwezhatoc'h dindan adrenerezh e vamm Kleopatra II.  144-145 kt JK Ptolemaios VIII Euergetes II  Adlakaet en e garg.  145-131 kt JK Kleopatra III  Eil gwreg Ptolemaios VIII.  142-131 kt JK Ptolemaios Memphitis  Lakaet da roue gant Kleopatra II ; lazhet nebeut goude gant Ptolemaios VIII.  131 kt JK Ptolemaios VIII Euergetes II  Adlakaet en e garg.  127-116 kt JK Kleopatra III  Distroet war an tron gant Ptolemaios VIII.Kenrenerez diwezhatoc'h gant Ptolemaios IX ha X.  127-107 kt JK Kleopatra II  Divroc'het gant Ptolemaios VIII.O ren war un dro gant Kleopatra III ha Ptolemaios betek 116.  124-116 kt JK Ptolemaios IX Soter II  Marvet e 80 kt JK  116–110 kt JK Kleopatra IV  Dimezet e-pad nebeut amzer gant Ptolemaios IX, met skarzhet gant Kleopatra III.  116-115 kt JK Ptolemaios X Aleksandr I  Marvet e 88 kt JK.  110–109 kt JK Ptolemaios IX Soter II  Adlakaet en e garg.  109–107 kt JK Ptolemaios X Aleksandr I  Adlakaet en e garg.  107–88 kt JK Ptolemaios IX Soter II  Adlakaet en e garg en-dro.  88–81 kt JK Berenis III  Dimezet dre heg da Ptolemaios XI ; bet muntret diwar e urzh 19 devezh diwezhatoc'h.  81-80 kt JK Ptolemaios XI Aleksandr II  Mab yaouankañ Ptolemaios X Aleksandr. Staliet gant Sulla.Bet o ren e-pad 80 devezh kent bezañ krouget gant keodedourien evit bezañ lakaet lazhañ Berenis III.  80 kt JK Ptolemaios XII Neos Dionysos (Auletes)  Mab Ptolemaios IX ; marvet e 51 kt JK  80–58 kt JK Kleopatra V Tryphaena  Gwreg Ptolemaios XII, mamm da Verenis IV.  ?-57 kt JK Kleopatra VI  Merc'h Ptolemaios XII.  ? - 58 kt JK Berenike IV  Merc'h Ptolemaios XII.Dimezet dre heg da Seleucus Kybiosaktes, met lakaet ganti da vezañ mouget.  58–55 kt JK Ptolemaios XII Neos Dionysos  Adlakaet en e garg ; bet o ren nebeut gant e verc'h Kleopatra VII a-raok mervel.  55–51 kt JK Kleopatra VII  Bet o kenren gant he zad Ptolemaios XII, he breur Ptolemaios XIII, he breur-gwazPtolemaios XIV, hag he mab Ptolemaios XV ; anvet Kleopatra ivez, hepmuiken.  51–30 kt JK Ptolemaios XIII  Breur Kleopatra VII.  51–47 kt JK Ptolemaios XIV  Breur yaouankañ Kleopatra VII ha Ptolemaios XIII.  47–44 kt JK Ptolemaios XV Caesarion  Mab Kleopatra VII ; oadet a 3 bloaz pa voe lakaet da genrener gant Kleopatra.  44–30 kt JK Arsinoe IV  A-enep Kleopatra VII.  48-47 kt JK

 Roma 
Dont a reas Egipt da vezañ ur broviñs roman dindan ren Aogust e 30 kt JK.
Damani an impalaer e oa. Difennet e veze d'ar senedourien mont di.

Kronologiezh grafek tierniezhioù Henegipt

Nota Bene : n'eo ket resis ar fedoù a-raok ar VIIvet kantved kent J.-K.

 Daveoù 
 Sir Alan Gardiner Egiptian Grammar: Being an Introduction to the Study of Hieroglyphs, 3 Emb., Reizhet. London: Oxford University Press, 1964. Excursus A, pp. 71–76.

 Gwelet ivez 
 Kronologiezh Henegipt
 Istor Henegipt
 Keñveriadenn kronologel tierniezhioù Henegipt

 Liammoù diavaez (e saozneg) 
 Lignez rouaned Egipt
 Egip niverel evit ar skolioù-meur

Faraoned
Rummad:Faraoned