Sent Breizh

Sent Breizh a vez graet eus tud, bet ganet e Breizh pe o deus bevet enni, hag o deus tapet brud vras abalamour d'o feiz katolik ha d'o deoliezh. Nebeut anezho zo bet anavezet gant an Iliz katolik roman hag an darn vrasañ a oa bet lakaet da sant pe santez gant ar bobl. 

Evit lod zoken n'eo ket sur e vije bet anezho ervat en tu all d'ar vojenn, ur vojenn savet ha klinket gant leaned o klask abegoù d'an azeulerezh, un nebeud kantvedoù pelloc'h. Ur sant hag e oa kontet obererezhioù burzhudus war e dro a c'helle broudañ muioc'h a feizidi er manati lakaet dindan e anv ha muioc'h a binvidigezhioù evit ar menec'h war un dro.
Setu perak ez eus bet adkavet meur a vuhezskrid e latin, dezho an talbenn « Vita + anv latin ar sant ». Diwar-benn un nebeud sent ez eus bet savet daou pe dri doare, berr pe hir pe werzaouet. 

 Seizh sant diazezer Breizh hag ar sent all 
Un hir a roll a vo da sevel ha lakaet e vo en araok seizh sant hag a zo bet anvet « seizh sant diazezer Breizh » peogwir, hervez an hengoun, o deus diazezet er Grennamzer Uhelañ seizh eskopti ar vro ; war a seblant o deus kemeret ur perzh dibar er mare ma tivroas ul lodenn eus Brezhoned Enez Vreizh. An degouezh-mañ a voe an abeg evit reiñ anv Britannia minor, "Breizh vihan" da gornôg Arvorig galian-ha-roman.
Seizh sant diazezer Breizh eo :
sant Brieg, eskob Biduce, deuet da vezañ Sant-Brieg ;
sant Kaourintin, eskob Kemper ;
sant Maloù, anvet MacLaw ha Malo ivez, eskob Sant-Maloù ;
sant Paol Aorelian, eskob Occismor, deuet da vezañ Kastell-Paol ;
sant Padern, eskob Gwened ;
sant Samzun, eskob Dol ;
sant Tugdual, eskob Treger anvet sant Pabu ivez.

 Un engroez a dud santelaet e Breizh 
Hervez un hengoun e vije « seizh mil seizh kant seizh sant ha seizh-ugent » e Breizh, da lavaret eo 7 847.
E Lanriware e weler ur bez ledan a-walc'h hag ennañ e vije bet beziet 7 847 soudard a vije marvet diwar un emgann en amzer galian-roman.

Setu amañ roll an dud santel a gaver en deiziadurioù brezhonek.
 Da heul pep anv e kavor deiziad e ouel.
Meur a anv pe ouel a vez a-wechoù evit un den ; en notennoù emañ ar roadennoù all a zo bet kavet.
 Sent
 S  D M Abram  16  03 Adeodat  10  04 Ael  16  10 Agnan  17  11 Alan  9  10 Alar  20  12 Albin  01  03 Alor  26  10 Alouarn  22  03 Andrev  30  11 Anton  05  07 Aodren  07  02 Aofred  12  01 Aoperzh  02  04 Aostin  27  05 Aotrom  22  05 Armel  06  06 Arzhel  16  08 Ave  02  05 Avran  02  12 Awen  21  05Ur santez. Azaf  02  05 Balae  04  07 Beda  25  05 Benniged  21  01 Bernez  20  08 Berrin  04  09 Bertele  24  08 Beuzeg  11  03Budog. Biavili  14  02 Bili  23  05 Bozian  15  03 Bran  20  11 Brec'han  06  04 Brelived  07  11 Brenac'h  12  04 Brendan  16  05 Brevalaer  19  01 Brewen  25  08 Briag  18  12 Brieg  02  05 Brizh  13  11 Bron  09  06Ur santez. Budog  08  12 Dagan  13  09 Deklan  24  0626/10. Deved  22  12 Devneg  14  06 S  D M Devrig  14  11 Dewi  01  03 Dic'hil  16  01 Dider  16  09 Dogvael  06  09 Donasian  24  05 Donnan  25  09 Dozhwal  22  01 Drenwal  23  10 Edern  29  08 Efflamm  06  11 Eginer  14  12 Ehouarn  11  02 Eleiran  07  03 Eliaz  16  02 Elid  08  08 Elouan  28  08 Elven  04  03 Elvin  23  12 Emeran  22  09 Emeri  11  07 Emilion  20  11 Emmanuel  26  03 Eneour  04  05 Enna  21  03 Enni  01  04 Enogad  13  01 Enored  16  01 Envel  11  12Kemmesket gant Gwenvael (23/12) a-wechoù. Ergad  11  08 Erig  18  05 Erle  09  08 Erwan  19  05 Evarzheg  22  02 Evemer  26  03 Ever  13  08 Evin  17  04 Ewen  03  05 Ezvin  19  10 Faelan  09  01 Faizh  05  10 Felan  24  04 Fieg  30  08 Filberzh  20  08 Fili  05  11 Finbar  21  04 Finnian  23  02 Flann  24  04 S  D M Follan  30  10 Fragan  03  10 Frañsez  04  10 Garmon  31  07 Garvan  09  07 Gildwen  27  01 Gireg  17  0217/12. Glen  11  09 Goneri  17  07 Gorun  07  09 Gouenoù  25  10 Gouloz  26  04 Goulven  01  07Goulwen. Gourloez  25  08Loeiz. Gouron  08  04 Gourzelv  07  01 Goustan  27  11 Govrian  10  11 Gregor  09  05 Gulc'hien  17  08 Gulian  17  08 Gurvan  08  01 Gwalon  31  10 Gwazeg  28  06 Gweltaz  29  01 Gwelle  29  03 Gwenael  03  11 Gwendal  18  01 Gwenegan  13  10 Gwengalon  25  07 Gwenole  03  03 Gwenvael  23  12 Gwezheneg  05  1114/11. Gwilherm  29  07 Gwinian  11  10 Gwinier  21  12 Gwion  31  03 Hamon  21  04 Hegareg  14  03 Henog  27  07 Herbod  08  06Herbot, 13/06. Hernin  11  01 Herve  17  06 Hiler  14  01 Houarvian  05  12 Iduned  03  07 Ilan  26  11 Ildud  06  11 S  D M Illeg  08  08 Iltud  06  12 Istin  19  04 Ivi  06  10 Izuned  03  04 Jagu  08  02 Jaoua  02  03 Jelvestr  20  12 Jeran  04  03 Jezekael  17  12 Jili  01  09 Jord  23  04 Jozeb  19  03 Judog  13  12 Juvad  04  11 Juved  15  04Yuveot. Kadeg  24  01 Kadog  24  0121/09. Kadvalaer  09  11 Kadwalon  20  04 Kourintin  12  12 Karadeg  13  04 Karan  08  09 Karanteg  18  05 Kare  12  07 Karneg  28  03 Kast  30  06 Kavan  03  09 Ke  12  10 Kedverin  17  04 Kemo  13  03 Kenan  24  02 Kendiern  14  01 Kenerin  05  03 Kenider  30  03 Keran  25  09 Kerne  09  12 Keveren  18  04 Kevin  03  06 Kilian  08  07Killian. Kirill  20  03 Kledenn  07  04 Kler  10  10 Kolaz  10  09 Kolen  05  05 Komgall  09  05 Konan  28  09 Koneg  28  09 S  D M Kongar  12  05 Konhouarn  25  01 Konneg  05  09 Konvarc'h  22  04 Konwen  27  04 Konwal  01  0410/09. Konwoion  05  01 Korneli  02  02 Koulfinid  26  02 Koulizh  10  12 Koulm  09  06 Koulman  21  11 Koulmkell  10  06 Kristan  12  06 Laouenan  15  02 Levan  07  08 Lever  20  02 Leviaz  12  09 Louarn  27  03 Loudiern  28  04 Louri  30  09 Lukaz  18  10 Luner  02  07 Maden  19  07 Maeg  12  11 Madeg  04  01 Mael  13  05 Maeleg  29  12 Maelvon  27  06 Majan  11  06 Maloù  15  11 Malon  30  03 Malor  24  10 Maodez  18  11 Maogad  24  09 Maoran  10  05 Marc'h  25  04 Mark  25  04 Marc'han  20  06 Marzhin  11  11 Matilin  09  11 Mazhev  21  09 Medar  08  06 Melar  04  12 Melin  05  02 Melio  23  07 Menefred  29  11 Meogon  18  06 S  D M Meriadeg  07  06 Meven  21  06 Mikael  29  09 Milian  22  08 Miliav  24  0705/11. Modan  14  09 Molv  18  04 Mordiern  25  03 Morvan  22  10 Morvred  04  02 Nazer  30  07 Nerin  31  05 Neventer  07  05 Nikolaz  06  12 Nin  16  06 Nioreg  18  02 Olier  12  07 Onen  27  02 Padern  16  04 Padrig  17  03 Paol  29  06 Paol  12  03 Paskal  17  07 Pasker  10  07 Pêr 29 06 Peran  06  01Piran. Pereg  05  06 Pergad  03  08 Pever  14  05 Privael  15  05 Riagad  29  05 Rieg  12  02 Riowen  14  08Riouwen. Rivael  14  06 Riwalan  10  02 Riwall  15  07Riwal. Riwan  13  02 Riware  19  09 Riwelen  27  0228/02. Rog  24  05 Ronan  01  06 Roparzh  25  02 Ruvon  04  01 Salaün  25  06 Samzun  28  07 Sane  06  03 Santig Du  15  12 S  D M Segal  10  0617/10. Segondel  29  04 Senan  06  03 Seni  08  03 Senour  18  09 Serv  20  04 Servan  12  0528/12. Sieg  26  05 Similian  16  06 Solen  23  09 Sten  27  11 Stefan  26  12 Sulio  02  10 Tangi  19  11 Tarieg  20  01 Tei  07  07 Telo  09  02 Tenenan  16  07 Tierneg  04  04 Tiernvael  19  02 Tirizhian  20  05 Tivizio  18  07 Tomaz  03  07 Treveur  07  1108/11. Tudeg  02  12 Tudi  11  05 Tudon  17  05Ur santez. Tudwal  01  12 Tujen  26  01 Tuniav  02  0806/08. Tuno  13  06 Turio  13  07 Urfol  17  09 Visant  05  04 Vivian  15  06 Winnog  19  09 Yann  24  06 Yann Avielour  27  12 Yoran  28  05 Yugonvarc'h  26  08Yugoñvarc'h. Yungourian  16  03 Yuz  01  09 Yuzeg  13  12 Yuzel  19  12

 Santezed 
 S  D M Agiol  06  02 Alwena  28  01 Angharad  20  07 Añjela  21  12 Anna  26  07 Aouregan  15  01 Aourell  15  10 Aourgen  04  08 Argantael  27  10 Awen  21  05Ur sant. Azenor  07  12 Aziliz  22  11 Barba  12  09 Beda  25  05 Bega  06  09 Berc'hed  01  02 S  D M Bieuzi  23  11 Bleuenn  24  11Bleuñvenn. Brewalenn  02  06 Bron  09  06Ur sant. Burian  30  05 Dahud  06  08 Dalerc'ha  22  03 Delfinez  26  11 Derwell  18  03 Dunvael  10  01 Eflez  23  06 Elesbed  17  11 Enora  14  10 Erell  15  09 Eryl  09 12 Eseot  14  07Essylt. S  D M Eved  22  12 Frañseza  11  11 Gladez  29  03 Glannon  09  03 Gwenguñv  20  10 Gwenlaouen  20  09 Gwenn  21  02 Gwennin  19  08Gwennyn. Gwenlev  29  03 Gwenvred  22  06 Gwerborc'h  07  08 Heodez  28  11 Ida  12  04 Jenovefa  03  01 Justina  26  03 Kanna  10  03 S  D M Katell  25  11 Keridwen  11  04 Klervi  10  08Klerwi, 03/10, 21/12. Koupaia  02  01 Krestell  24  03Kristel. Kristenn  24  07 Lanwenn  29  10 Lena  18  08 Levenoù  15  02 Levenez  04  11 Libouban  28  10 Lila  16  12 Liza  03  02 Lupita  27  09 Madalen  22  07 Madenn  01  08 S  D M Maela  24  12 Maeldan  06  06 Maelduina  09  10 Marc'harid  16  11 Mari  15  08Maria. Marzhina  30  01 Merzherian  09  04 Mevanwi  14  04Mewanwi. Mona  27  08 Morgan  08  10 Morwenna  31  01 Nin  16  06 Ninnog  04  06 Nolwenn  06  07 Nonn  01  03 Oanez  20  0121/01. S  D M Onenn  30  04 Ozvan  09  09 Peronell  23  03 Pezen  23  01 Piala  07  10 Riwanon  19  06 Roza  04  09 Rozenn  31  08 Sennin  26  06 Sev  122  07 Sidwell  05  08 Sisilia  28  02 Sklêrijenn  12  08 Sterenn  21  10 SuzigMeneget e  Deiziadur Diwan 2018  hag e  Sent Breizh.  11  08 Tedvil  23  08 S  D M Tekla  26  09 Tirid  30  12 Trifina  21  07Trifin. Tudon  17  05Ur sant. Tunvez  08  05 Uriell  01  10 Vinvella  30  01 Viviana  15  06 Yaouank  02  09 Yulizh  06  05 Yuna  21  08

Ar Re wenvidik
 Charlez Bleiz (gwenvidig), dug Breizh
 Juluan Maner, prezeger misionoù ha yezhoniour brezhoneg
 Visant Enored, Joseph Boissel (1909-1969), Jean-Baptiste Malo douklazhet el Laos ha gwenvidikaet d'an 11 a viz Kerzu 2016.

Ur den lakaet evel sant diwar ijin ar bobl :
Sant Yann Diarc'hen, alias Santig Du, beleg breizhat marv gant ar Vosenn zu e Kemper.

Levrlennadur
Galleg :
 Tous les prénoms bretons. Alain Stéphan. Universels Gisserot, n°16, 1996
 Grand choix de prénoms bretons. Gwennolé Le Menn. Embannadurioù Breizh, 1985 (stummoù kozh ha disheñvel, gerdarzh, lec'hioù liderezh)
Bretagne des Saints. Florian Le Roy. Éd. André Bonne, 1959

Brezhoneg :
 Goueler ar Sent. Tepot Gwilhmod. Imbourc'h, 1994
Buez ar Zent (la Vie des Saints), skriv. a nevez e brezounek gant an ao. chaloni Biel Morvan. Kemper, 1894

 Pennadoù kar 
 Tro Breizh
 Traonienn ar Sent
 Seizh sant diazezer Breizh

 Notennoù 

*
Rummad:Sent katolik hag ortodoksel
Breizh