Yezhoù bantouek

Ur familh-yezhoù eo eus yezhoù bantouek a vez renket d'o zro e-touez ar yezhoù nijerek-kongoek. 

Ar familh-yezhoù komzet war an tachenn ledanañ en Afrika a-bezh eo ar yezhoù bantouek, komzet gant tro-dro da 310 milion a dud e kreisteiz Kameroun hag e gevred Nigeria peg ouzh ar vevenn gant Kameroun, e Gabon, e Republik Kongo, Republik Demokratel Kongo, Rwanda, Burundi, Ouganda, Kenya, Tanzania, Angola, Zambia, Malawi, Mozambik, Zimbabwe, Namibia, Botswana ha Suafrika. 

Ar ger bantouek a voe savet gant Wilhelm Heinrich Immanuel Bleek diwar ar ger bantouek boutin ntu (den) gant ar rakger ba- implijet e meur a yezh vantouek evit al liester.

Gant ar yezhoù bantouek e ve renket an anvioù-kadarn e meur a glas a glot gant ur rakger resis. Un tammig evel ar jener er yezhoù indezeuropek eo ar c'hlasoù-anv-se. Chench a ra an niver a glasoù a yezh da yezh, met dre vras e vez tro-dro d'un dek benanket.
Adkavet e vez an hevelep rakger a-hed ur frazenn staget ouzh pep ger a glot gant ar mmes klas-anv, da skouer e swahilieg: 

Mtoto mdogo amekisoma 'E (al levr) lennet en deus ar bugel bihan'
Watoto wadogo wamekisoma 'E (al levr) lennet o deus ar vugele vihan' 
Watoto wadogo wamevisoma 'O (al levrioù) lennet ar vugale vihan'

Ar swahilieg eo ar yezh vantoueg gant ar muiañ-niver a tud barrek warni en holl, dreist-holl evel eil yezh, met ar choneg hag ar zouloueg eo ar yezhoù a ra ar muiañ a dud gante evel yezh kentañ.

Setu roll ar yezhoù bantouek pennañ: 

 Kreiz a reter Afrika
 Swahilieg (Kiswahili)
 Lingaleg
 Gandaeg (Luganda)
 Gikouyoueg (Gĩkũyũ)
 Boukousoueg (Lubukusu)
 Sogaeg (Lusoga)
 Kongoeg (Kikongo)
 Tchitcheweg (Chichewa)
 Rwandeg (Kinyarwanda)
 Roundieg (Kirundi)
 Kreisteiz Afrika
 Choneg (chiShona)
 Ndebeleg (Sindebele)
 Tswaneg (Setswana)
 Sothoeg (Sesotho)
 Zouloueg (isiZulu)
 Xhosaeg (isiXhosa)
 Sothoeg an norzh (sepedi pe Sesotho sa Leboa)
 Swatieg (siSwati)
 Kornôg Afrika
 Ngoumbeg (Ngumba) (Kameroun)
 Kakoeg (Kameroun)
 Basaeg (Kameroun)

E brezhoneg ez eo gwell ober dre implijout ar wrizienn hep ar rakger evit sevel anvioù ar yezhoù-se, da skouer swahilieg diwar ar wrizienn swahili, e swahilieg 'kiswahili' ma'z eo kevatal ar rakger bantouek ki- ouzh al lostger keltiek -eg eveit envel yezhoù.

 Liammoù diavaez 
 Geriadur bantoueg keñver-ouzh-keñver (e saozneg)
 Klasoù-anv er yezhoù bantouek (e galleg)

Rummad:Yezhoù Afrika
Rummad:Yezhoù bantouek