Ouzbekeg

An ouzbekeg (O'zbek tili pe Ўзбек) a zo ur is a yezh turkek komzet gant an Ouzbeked kement e Ouzbekistan hag e lec'hioù all eus Kreiz Azia. Tost a-walc'h eo yezhadur ha geriaoueg an ouzbekeg ouzh re an Uigoureg. Levezonet-don eo bet ar yezh ivez gant ar perseg hag ar rusianeg. Meur a c'her a-orin arabek a vez kavet en ouzbekeg ivez, deuet ennañ dre ar perseg. 

Yezh ofisiel Ouzbekistan eo an ouzbekeg ha tro-dro da 18,5 milion a dud a ra gantañ evel yezh-vamm. 

 Doare-skrivañ ha distagadur 
Betek 1928 e veze implijet al lizherenneg arabek (anvet yana imla) evit skrivañ an ouzbekeg. Etre 1928 ha 1940 e oa bet kaset da-benn ur program evit ledanaat deskadurezh an Ouzbeked, hag e framm ar program-se e oa bet lakaet e pleustr al lizherenneg latin (anvet Yanalif;.
E 1940 e oa bet lakaet da ofisiel al lizherenneg kirillek ha kenderc’hel a raed da skrivañ an ouzbekeg gant al lizherenneg-se betek 1992 ma oa bet adlakaet da ofisiel adarre al lizherenneg latin ma teuas Ouzbekistan da vezañ distag diouzh an Unvaniezh Soviedel. Hiziv c’hoazh, avat, e kaver an ouzbekeg skrivet gant al lizherennek kirillek. 
Diouzh an tu all, e Proviñs Xinjiang (Sina) n’eus doare-skrivañ ofisiel ebet avit an ouzbekeg, skrivet gant al lizherenneg kirillek pe c’hoazh gant lizhereneg arabek an ouigoureg. 
 Latin Kirillek Distagadur (LFE) A a А а /a, æ/ B b Б б /b/ D d Д д /d̪/ E e Е е / Э э /e/ F f Ф ф /ɸ/ G g Г г /ɡ/ H h Ҳ ҳ /h/ I i И и /i, ɨ/ J j Ж ж /dʒ/ K k К к /k/ L l Л л /l/ M m М м /m/ N n Н н /n/ O o О о /ɒ, o/ P p П п /p/ Q q Қ қ /q/ R r Р р /r/ S s С с /s/ T t Т т /t̪/ U u У у /u, y/ V v В в /w/ X x Х х /χ/ Y y Й й /j/ Z z З з /z/ Oʻ oʻ Ў ў /ø/ Gʻ gʻ Ғ ғ /ʁ/ Sh sh Ш ш /ʃ/ Ch ch Ч ч /tʃ/ ʼ ъ /ʔ/Yo yoЁ ё /jo/Yu yuЮ ю /ju/Ya yaЯ я /ja/Ts tsЦ ц/ts/

 Yezhadur 
 Perzhioù hollek 
Evel en holl yezhoù turkek:

 Yezh daspegel, reizh-tre he yezhadur
  Jener yezhadurel ebet
 Ger-mell ebet, daoust ha ma c’heller implijour an niverenn ‘’bir’’ (‘unan’) evit merkañ an unander amstrizh
 Digemm eo an anv-gwan, lakaet dirak an anv
 Implijet lerc’hennoù, d.s.: Ali bilan ('gant Ali')

 Hesonerezh vogalennek 
Disheñvel eo an ouzbekeg diouzh an darn vrasañ eus ar yezhoù turkek all rak kollet eo bet gantañ an hesonerezh vogalennek dre vras ha ne vez ket merket gwezh ebet dre skrid er yezh unvan, daoust ha ma kaver roudoù outi er yezh komzet a-wezhoù.

 An anv 
 An troadoù 
C’hwezh troad ec’h implijer en ouzbekeg:

 Nominativel: merk ebet, d.s.: 
 uy (‘ti’, ‘un ti’, ‘an ti’)
 ota (‘tad’, ‘un tad’, ‘an tad’)

 Genitivel: merket gant al lostger -ning, d.s.:
  otaning kitobi (‘levr an tad’)

 Akuzativel: merket gant al lostger -ni, d.s.:
 Xatni yozayapti (‘ o skrivañ ul lizher emañ’) 

 Dativel: merket gant al lostger -ga, d.s.:
 chapga (‘d’an tu-kleiz’)
 menga (‘din’, d.l.e ‘me-da’)

 Lokativel: merket gant al lostger -da, d.s.:
 Yerda (‘amañ’)
 Toshkentda (‘e Tochkent’)
 soat uchda (‘da deir eur’)

 ablativel: merket gant al lostger -dan, d.s.: 
 O’zbekistandan (‘eus Ouzbekistan’)
 Al liester 
 Implijet al lostger -lar atav evit merkañ liester un anv, da skouer:
  uy (‘ti’) > uylar (‘tiez’’)
 ko’z (‘lagad’) > ko’zlar (‘daoulagad’’)
  ot (‘marc’h) > otlar (‘kezeg’)

 A-wezhoù ec’h implijer stumm al liester torr evit gerioù tennet eus an arabeg, da skouer:
  taraf (‘tu’) > taraflar pe atrof (‘tuioù’)

Evel e brezhoneg ec’h implijet an unander da heul un niverenn, da skouer:
 iki daraxt (‘div wezenn’)

 Ar verb 
 Anv-verb 
Al lostger –moq eo merk an anv-verb, da skouer:
 burmoq (‘mont’)
 bermoq (‘reiñ’)

 Ar raganvioù 
Me Men

Te Sen

Eñ /Hi U

Ni Biz

C'hwi Siz

Int Ular

 Dibennoù personel boas 
 - man (kentañ gour unander)
 -san (eil gour unander)
 -di/-ti (trede gour unander, hervez m’eo mouezhiet pe get lizherenn diwezhañ ar wrizienn)

 -miz (kentañ gour liester)
 -siz (eil gour liester)
 -dilar (trede gour liester)

 Amzerioù ar verb 

 Amzer-vremañ pad 

Al lostger –yap eo merk an amzer/arvez-mañ, da skouer:
  Men yozayapman (‘O skrivañ emaon’)

 Stumm nac’h, merket gant an enger –ma-, da skouer:
 Men yozmadim (‘N’emaon ket o skrivan’)

 Stumm goulennata, merket gant al lostger –mi, da skouer:
  Yozamanmi? (‘O skrivañ emaon?’)

 Amzer-vremañ/Amzer-da-zont 

Al lostger –a eo merk an amzer-mañ, da skouer:
 San yozasan (‘skrivez/skrivi’)

 Stumm nac’h, merket gant an enger –ma-, da skouer:
 San yozamasan (‘Ne skrivez/skrivi ket’)

 Stumm goulennata, merket gant al lostger –mi, da skouer:
 San yozasanmi (‘Skrivañ a rez/ri?)

 Amzer-da-zont 

Al lostger –(y)ajak eo merk an amzer-mañ, da skouer:
 Biz borajakmiz (‘Mont a rimp’)

 Stumm nac’h, merket gant an enger –ma-, da skouer:
 Biz borajakmamiz (‘N’imp ket)

 Stumm goulennata, merket gant al lostger –mi, da skouer:
 Biz borajakmizmi (‘Ha mont a rimp? )

 Amzer-dremenet 

Al lostger –(y)di eo merk an amzer-mañ, da skouer:

Disheñvel eo an dibennoù personel evita n amzer-mañ:

 - m (kentañ gour unander)
 -ng (eil gour unander)
 -i (trede gour unander, hervez m’eo mouezhiet pe get lizherenn diwezhañ ar wrizienn)

 -k (kentañ gour liester)
 -ngiz (eil gour liester)
 -lar (trede gour liester)

Da skouer:
 Biz berdik (‘Reiñ hon eus graet/Roet hon eus’)

 Stumm nac’h, merket gant an enger –ma-, da skouer:
 Biz bermadim (‘Ne roimp ket’)

 Stumm goulennata, merket gant al lostger –mi, da skouer:
 Biz berdikmi (‘Ha reiñ a rimp?)

 Keñveriadenn gant ar yezhoù turkek all 

 Un tañva eus ar yezh 
 Frazennoù talvoudus 

Demat Assalom / Xayrli kun

Mont a ra?Ahvollar qalay?

Noz vat Xayrli tun

Mar plij Marhamat / Iltmos

Kenavo 

Ya Ha

Nann Yo’q

Mat eo Albatta

Trugarez Rahmat / Tashakkur

Petra eo hoc'h anv? Ismingiz nima?

… eo ma anv Ismim…

 Goulennoù 
Piv? Kim?

Petra? Nima?

Pelec'h? Qayerga? / Qayerda?

Penaos?Qanday?

Pegoulz? Qachon?

Pegement? Qancha? / Necha?

Pe(hini)? Qaysi? / Nechanchi?

 Devezhioù ar sizhun 
Dilun Dushanba 

Dimeurzh Seshanba

Dimerc'her Chorshanba

Diriaou Payshanba

Digwener Juma

Disadorn Shanba

Disul Yakshanba

 Ar mizioù 
Miz Genver Yanvar 
Miz C'wevrer Fevral
Miz Meurzh Mart
Miz Ebrel Aprel
Miz Mae May
Miz Mezheven Iyun
Miz Gouere Iyul
Mizt Eost Avgust 
Miz Gwengolo Sentabr
Miz Here Oktabr
Miz Du Noyabr
Miz Kerzu Dekabr

 An niveroù 
Unan Bir 	

Daou Ikki

Tri Uch

Pevar To’rt

Pemp Besh

C'hwec'h Olti

Seizh Yetti

Eizh Sakkiz

Nav To’qqiz

Dek O’n

Unnek O’n bir

Daouzek O’n ikki 

Trizek O’n uch

Pevarzek O’n to’rt

Pempzek O’n besh

C'hwezhek O’n olti

Seitek O’n yetti

Tric'hwec'h O’n sakkiz

Naontek O’n to’qqiz

Ugent Yigirma

Unan-warn'n-ugent Yigirma bir

Tregont O’ttiz

Daou-ha-tregont O’ttiz ikki

Daou-ugent Qirq

Tri-ha-daou-ugent Qirq uch

Hanterkant Ellik

Tri-ugent Oltmish

Dek-ha-tri-ugent Etmish

Pevar-ugent Sakson

Dek-ha-pevar-ugent To’qson

Kant Yuz

Mil Ming

Kentañ Birinchi

Eil Ikkinchi

Trede Uchinchi

Pevare To’rtinchi

Pempvet Beshinchi

C'hwec'hvet Oltinchi

Seizhvet Ettinchi

Eizhvet Sakkizinchi

Naovet To’qqizinchi

Dekvet O’ninchi

 Disklêriadur gwirioù mab-den 
Mellad 1:
Barcha odamlar erkin, qadr-qimmat va huquqlarda teng bo'lib tug'iladilar. Ular aql va vijdon sohibidirlar va bir-birlari ila birodarlarcha muomala qilishlari zarur.
 Gwelet ivez: 
 Ouzbekistan
 Yezhoù turkek
 Liammoù diavaez 
  Kentelioù ouzbekeg diazez

Rummad:Meneger yezhoù ar bed
Rummad:Yezhoù turkek ar reter
Rummad:Yezhoù Ouzbekistan