Praha

Praha (tchekeg : Praha) eo kêr-benn ha kêr vrasañ ar Republik Tchek (tchekeg : Česká republika). Unan eus ar pevarzek rannvro a ya d'ober Tchekia eo, kêr-benn rannvro velestradurel Kreiz Bohemia hag ivez kêr-benn rannvro istorel Bohemia. Enni e tremen ar stêr Vltava (Moldau en alamaneg). Bet eo bet kêr-benn Rouantelezh Bohemia, hini an Impalaeriezh santel roman german ha hini Tchekoslovakia (ČSR, ČSSR ha ČSFR). 

 Istor kêr 
Gwelout un diverradenn : Amzeroniezh Praha

 Karterioù Praha 
 Malá Strana, karter ar C’hastell 
E-touez al lec’hioù dibar a sach evezh an douristed emañ pont Charlez, a liamm ar Gêr Gozh ouzh Malá Strana. Eno e c’haller gwelout kastell, iliz-veur Sant Gi hag ar Straed Aour (anv diaezezet war labour an alkimiezhourien), moger John Lennon e-tal kannati Bro-C’hall, bered Vyšehrad, Plasenn Venceslas ha kenkiz Müller.
Distruj a zo bet er c’harter goude dour-beuz 2002.

 Ar Gêr Gozh hag ar Gêr Nevez 
Kêr Gozh Praha (Staré Město, pe Staré Město pražské) a zo lodenn goshañ kreiz-kêr Praha. Diouzh tu dehou ar stêr Vltava emañ, hag he gorread a zo 129 hektar.

Betek 1784 e voe Kêr Gozh Praha renet gant un ti-kêr dizalc’h, evel er c’harterioù all (Malá Strana, Hradčany hag ar Gêr Nevez). Er bloavezh-se e voe kenteuzet an holl gumunioù-se a-benn sevel ur gêr nemetken, hag e teujont da vezañ pastelloù-bro.
Anvet eo ar c’harter-se ar Gêr Gozh a-benn e ziforc’hiñ diouzh ar Gêr Nevez (Nové Město), bet aozet gant an impalaer Charlez IV er XIVvet kantved. Dispartiet eo an div gêr gant ar straedoù da heul : Národní (broadel), Na Příkopě (War ar Foz) ha Revoluční (straed an dispac’h). Etre ar Gêr Gozh ha Malá Strana e red ar stêr Vltava.
Er Gêr Gozh emañ ivez Josefov, bet ur ghetto, hag a voe meret e-pad pell gant ar yuzevien o-unan.

 Savouriezh dibar er Gêr Gozh 
Pinvidik-tre eo ar c’harter a-fet savouriezh, hag er memes straed e c’haller gwelout savadurioù gwall zisheñvel an eil diouzh egile : iliz roman, tour gotek, ti doare Azginivelezh, palez barok pe c’hoazh tiez-bank Arz Nevez.

Da skouer:
 Plasenn ar Gêr Gozh (Staroměstské náměstí), gant an tour-ged, an horolaj steredoniel, iliz Itron Varia Týn, ar monumant da enoriñ Jan Hus (gant František Bílek), Palez Kinský
 Plasenn ar Republik (Náměstí Republiky), gant an Ti Boutin ha Tour ar Poultr
 Týn, kreizig-kreiz ar Gêr
 Klementinum

 Praha hag ar Yuzevien 
Josefov, ar ghetto kozh a lak da gaout soñj eus ar gêr yuzev bet emren e-pad pell, hag e barr he brud er XVIIvet kantved.
D’ar mare-se e oa war-dro 15 000 annezad ennañ, da lavaret eo 30 % eus poblañs kêrioù Praha ( Staré Město, Nové Město, Malá Strana ha Hradčany a voe kenteuzet e 1784). 
Etre 1597 ha 1609 e voe lakaet Maharal Praha, Juda Loew ben Bezalel e anv, da rabbin ar gumuniezh.
Hiziv an deiz eo gwelet c’hoazh evel unan eus doktorien wellañ lezenn Moiz.
Douaret eo bet e bered yuzev, ha kalz tud a zeu da birc’hirinañ eno. 
War zigarez “kenlabourat” gant armeoù Friedrich II Prusia e voe skarzhet ar Yuzevien eus Praha e 1745. Aotreet e voent da zistreiñ e 1748, pa voe echu Brezel Hêrezh Aostria.
Dorioù ar ghetto a voe distrujet e 1848. Enframmañ ar Yuzevien ar oa ar pal, met o gwirioù a-fet emrenerezh a golljont war un dro.
War-bouez un nebeud savadurioù eo bet distrujet ar ghetto penn-da-benn e XIXvet kantved. D’ar mare-se e voe divizet gant an ti-kêr yac’husaat karter Josefov : ledanaat ar straedoù, degas gaz, staliañ kanoù-skarzh.

 Tud brudet 
 Tud ganet eno 
 Karl IV an Impalaeriezh Santel (1316-1378), impalaer 
 Wilhelm Steinitz (1836-1900), meurc'hoarier echedoù tchek
 Václav Havel (1936-2011), skrivagner, c'hoarivaour, disrannad ha den a Stad tchek
 Franz Kafka (1883-1924), skrivagner aostrian-tchekoslovak 
 Tud marvet eno 
 Mazhev Arras (1290?-1352), tisavour, kizeller ha mestr-mañsoner gall
 Peter Parler (1330 pe 1333-1399), tisavour alaman 
 Rudolf II an Impalaeriezh Santel (1552-1612), impalaer
 Alfons Mucha (1860-1939), livour tchek
 Rainer Maria Rilke (1875-1926), barzh alamanek
 Alexander Dubček (1921-1992), politiker eus Tchekoslovakia

 Jan Palach (1948-1969), studier ha haroz tchek

 Darempredoù etrebroadel 
Praha en deus kevelerezhioù ofisiel kenkoulz hag anofisiel gant kêrioù bras all. Kêr Braha he deus ivez he dileurierezh hec'h-unan ouzh Unvaniezh Europa e Brusel. Graet eo vez Prague House anezhi.

Kevelerezhioù:
ofisiel:
  : Berlin, 1996
  : Rannvro Brusel-Kêrbenn, 2003
  : Chicago, 1990
  : Frankfurt am Main, 1990
  : Hamburg, 1990
  : Kyoto e Japan, 1996
  : Moskov, 2000
  : Nürnberg, 1990
  : Pariz, 1997
  : Phoenix en Arizona, 1991
  : Sant Petersbourg, 1992
  : Taipei, 2001anofisiel:
  : Birmingham
  : Bratislava 
  : Budapest 
  : Cali 
  : Kopenhagen 
  : Helsinki
  : Jeruzalem
  : Lisbon 
  : Riga 
  : Rotterdam 
  : Vienna 
  : Vilnius

 Daveoù 

Rummad:Kêrioù ar Republik Tchek
Rummad:Kêrioù-penn Europa