Denoniezh

An denoniezhHervez TermOfis ha Preder., pe c'hoazh an antropologiezhHervez Brezhoneg21 ha TermOfis. Diwar an nevezlatin (1593) anthropologia, e-unan diwar ar gerioù henc'hresianek ἄνθρωπος ánthropos "den" ha λόγος lógos "studi", "skiant"., eo ar skiant sokial a studi an Den e pep keñver : emdroadur, korfadurezh, bevoniezh, kleñvedoù, kevredigezh, sevenadur hag all. War un dachenn strishoc'h ez eo he fal studiañ ar c'hevredigezhoù nann-kornôgat, pe c'hoazh ar bihanniveroù kenelel kornogatAn dudoniezh eo ar skiant a studi pobladoù resis, pa 'z eo pal an denoniezh kompren ar spesad denel en e bezh..

Meur a skol zo en denoniezh :
 ar skol gevredadourel gall, enni Émile Durkheim, Marcel Mauss, Claude Lévi-Strauss
 ar skol gevredadourel breizhveurat, enni J.G. Frazer, Bronislaw Malinowski, A.R. Radcliffe-Brown, E.E. Evans-Pritchard 
 ar skol sevenadurel stadunanat, enni L.H. Morgan, Franz Boas, Marvin Harris, Clifford Geertz)

Troet gant tu arouezel ha tu kevredadourel an denoniezh eo ar C'hallaoued, ur skourr eus argevredadouriezh eo an denoniezh hervezo ; lod denoniourion e kav dezho ned a ket ar C'hallaoued don a-walc'h e studi danvezel ha fizikel ar c'hevredigezhioù.
Liesdiskiblezheloc'h eo an doare angl-ha-sakson, pa rann an denoniezh e pevar skourr :
 an denvevoniezh, pe denoniezh fizikel, a studi emdroadur perzhioù fizikel an den, hiloniezh ar pobladoù ha diazezoù bevoniel emzalc'h an dud, pe hini o c'herent ar primated
 an denoniezh kevredadourel, a studi frammoù ar gevredigezhioù, ar politikerezh, ar gerentiezh a-douez tachennoù all ; un adskourr eo an denoniezh sevenadurel, a studi an doareoù-bevañ, ar relijionoù, ha kement tu arouezel ar c'hevredigezhoù denel — an dudoniezh eo an iskourr-mañ e gwirionez
 an denoniezh ragistorel, a studi ar c'hevredigezhoù denel a-wezhall, dre ar c'halvezadoù a zo chomet war o lerc'h
 ar genelyezhoniezh, a studi penaos e kemm ar yezhoù dre ar c'hevredigezhoù denel.

 Un nebeud dodennoù studiet gant an denoniourion 
 An Den hag an Natur 
 Homo sapiens
 Arlakadenn an emdroadur
 Kenbrimatouriezh
 Trevoniezh an Den
 Henzenoniezh
 An dinosaored
 Denoniezh kevredadourel 
 Ar patromoù hag an dezvegoù kevredadel 
 Ar sevenadur
 Ar genelKenel-ioù,anv-kadarn benel : kevredigezh tud, boutin o orin, o yezh hag o sevenadur.
 Ar berzhourelezh keneliek
 An eskemmoù sevenadurel
 Ar rouedadoù kevredadel
 An urzhazh
 An darempredoù etre maouezed ha gwazed
 An doareoù-bevañ
 Ar gwir
 Ar c'hevredikaat hag an deskadurezh
 Ar gerentiezh hag an nesañded 
 Ar gerentiezh
 An nesañded : an dimeziñ
 An etreweredoù e diabarzh ar gerentiezh
 Al lignezoù
 Ar frammoù politikel 
 An denoniezh politikel
 Ar brezelioù
 An tuioù arouezel 
 An denoniezh vredel
 An denoniezh relijiel
 Denoniezh an arzoù
 Ar c'hoarioù
 Ar gomz hag al lavar
 Ar lidoù
 Arouezioù ar jestroù
 Teknikoù ar c'horf
 Antropologiezh an armezh 
 Armerzh ar c'hevredigezhioù hengounel
 Denoniezh an embregerezhioù

 Istor an denoniezh kevredadourel 
 Ar skol emdroadour :
 Lewis Henry Morgan (1818-1881) 
 Edward Tylor (1832-1917)
 James George Frazer (1854-1941)
 Ar skol danvezelour :
 Karl Marx (1818-1883)
 Leslie White (1900-1975)
 Marvin Harris (1927-2001)
 Ar skol amledadour :
 Franz Boas (1858-1942)
 William H. R. Rivers (1864-1922)
 Ar skol kevredadelour c'hall :
 Émile Durkheim (1858-1917)
 Marcel Mauss (1873-1950)
 Max Weber (1864-1920)
 Ar skol angl-ha-sakson :
 Alfred Reginald Radcliffe-Brown (1881-1955)
 Edward Evan Evans-Pritchard (1902-1973)
 Margaret Mead (1901-1978)
 Meyer Fortes (1904-1983)
 Ar skol dudouriel :
 Bronislaw Malinowski (1884-1942)
 Arnold Van Gennep (1873-1957) 
 Ar skol strukturelour :
 Claude Lévi-Strauss (1908-2009)
 Ar skol arouezel :
 Clifford Geertz (1926-2006)

 Liammoù diavaez 
 Kazetenn L'Homme 
 Hominidés 
 Kevredigezh kanadian ar gevredadourien hag an denoniourien c'hallegerien 
 American anthropological association 
 Mapping Transdisciplinarity in Human Sciences 
 Fundamental Theory of Anthropology 

 Notennoù 

Rummad:Skiantoù an Den