Temploù Henegipt

N'eus ket bern sevenadurezhioù er bed o dije lakaet sevel kement a vonumantoù evit enoriñ o doueeoù ha hini Henamzer Egipt. Savet da gentañ evel klozadurioù kinklet gant totemoù sakr da vare an Henvarevezh, ne baouezo ket stumm an temploù da emdreiñ a-hed an istor faraonek. Dreist-holl eo an tremen eus ar brikennoù kriz da "zanvez ar beurbadelezh, ar maen, eo zo o vont da cheñch penn-da-benn doare ar savouriezh relijiel pa vo tu gantañ da sevel savadurioù monumantel. Gwir en doa ivez faraon, doue bev anezhañ, da gaout e dempl ivez : "kastell ar milionoù a vloavezhioù" a-benn lakaat e "bâ" (ene) da drebadout en tu all d'ar marv.

Krediñ a rae da Egiptiz an Henamzer e skuilhe an Doueed o bennozh warno e-keit ha ma choment war an Douar. Evit mirout anezho tost dezho ha bezañ sur eus o madelezh e klaskent plijout dezho e kement doare a oa. Evit-se eo ma'z eus bet savet santualioù ma veze enoret an Doueed bemdez gant beleien e-lec'h faraon, an hanterour nemetañ etre an doueed hag an dud. Ouzhpenn bezañ lec'hioù pediñ e oa an temploù lec'h annez douarel gwir an doueed ivez. Dibabet o doa an doueed dont da chom enno e stumm delwennoù sakr a veze graet war zro gant ar veleien dre roadoù hag al liderezh.

En temploù e veze graet o deskoni gant ar veleien yaouank ivez, enno e veze desket soutilderioù an deologiezh ha furnez ar re gozh. Kreizennoù studi steredoniel e oant ivez ha, dre ar Per-Ankh, kreizennoù studi klok ma veze adskrivet ha deskrivet an testennoù sakr gant ar skriverien.

Implijout a rae an temploù brasañ, evel hini Amon e Karnak, ur c'hoskor melestradurel bras a veze meret gantañ madoù ar gloer, an "domani sakr". 

Kalz muioc'h eget lec'hioù devot e oa an temploù neuze : bez' e oant ivez ti an doueed hag un ensavadur, ur savadur sevenadurel ha relijiel.

E-touez an temploù, ez eus lod brudet-kaer (en o zouez ez eus lod zo aet d'an traoñ)
 Templ Osiris e Abydos
 Templ Thot e Hermopolis
 Templ Isis e Philae (Asouan- e biojoù : enez Agilkia)
 Iseion e Behbeit al-Hagar e Delta an Nil
 Templ Amon-Ra e Teba Karnak
 Templ Mout ar Spouronus (Sekhmet) e Karnak (Louxor)
 Templ Khonsou e Karnak
 Templ Amon Min Teba (Louxor)
 Templ Râ e Heliopolis (karter eus Kaero)
 Templ Aton Akhetaton / Amarna
 Templ Aton eus Gem Paaton e Karnak
 Templ Râ e Derr (Asouan- e biojoù : Nubia)
 Templ Ptah e Mimfis (trowardroioù Kaero)
 Templ hémispeos Ptah e Gerf Hussein (Nubia)
 Templ Hathor e Denderah
 Templ Hathor itron ar Sikamorez kreisteiz e Mimfis
 Templ Hathor itron ar Sikamorez e Heliopolis
 Templ Serapis hag Isis-Pharia e Aleksandria
 Templ Apis e Mimfis
 Speos ar pevar c'hrouer e Abou Simbel (Ramses II) : Râ, Amon, Ptah ha Ramses
 Templ speos Hathor itron Ibshek ha Sothis-Nefertari e Abou Simbel
 Templ Horus e Apollinopolis Magna (Edfou)
 Templ Horus kozh ha Sobek e Ombos (Kôm-Ombo)
 Templ Sobek e Krokodilopolis (Fayoum)
 Templ Amon e Siwa (Oasis)
 Templ Amon e Tanis (Delta - Goueled Egipt)
 Templ hemispeos Amon e Wadi al-Seboua (Asouan- trowardroioù : Nubia)
 Templ Amon e Napata (Nubia)
 Templ hemispeos Mout e Napata (Nubia)
 Templ Amon e Hermopolis
 Templ Amon e Khargeh (Oasis)
 Ar Parthenon - templ an doueed - e Hibis (Oasis)
 Templ Khnoum ha triad Eien an Nil e Olifantos (Asouan)
 Templ Satis hag Anoukis e Sehel (eneze nepell eus Asouan)
 Templ triad Eien an Nil e Esna
 Templ Ptah e Karnak (Louxor)
 Templ Maât e Karnak (e-barzh mogerioùdans Montou)
 Speos Pachet e Beni-Hassan
 Templ Bastet e Bubastis (Tell-Basta)
 Templ Neith e Sais
 Templ Seth e Avaris
 Templ Anubis e Kynopolis (Asiout)
 Templ Oupouaout e Lykopolis
 Templ dido Harmakhis e Gizeh (Kaero)
 Templ Montou e Erment / Hermonthis
 Templ Montou e Karnak
 Templ Montou e Tod
 Templ Montou e Medamud
 Templ Nekhbet e Al-Kab
 Templ Thot e Al-Kab
 Templ Seth e Nubt / Naqada
 Templ Min e Akhmin
 Templ Min e Koptos / Qift

Geriaoueg a denn d'an temploù :
 Dromos,
 Hemispeos,
 Hypostyl,
 Lenn sakr,
 Mastaba,
 Naos,
 Pylôn,
 Speos.

Rummad:Meneger egiptek
*