Samieg

thumb

Ur skourr eus ar yezhoù finnek-ougrek eo ar yezhoù samiek pe lappek (samieg: sámegiella) komzet gant tro-dro da 20 000 den en holl e lec'hioù zo eus Norvegia, Sveden, Finland ha Rusia. Yezh pobl ar Sámied an hini eo.

 Rannyezhoù 
Isrannet e vez ar yezhoù samiek e daou vloc'had pennañ, enne meur a rannyezh:


 Yezhoù samiek ar c'hornôg
 Samieg ar su: Norvegia ha Sveden
 Samieg Ume — peuzvarv
 Samieg Lule: Norvegia ha Sveden (1 500 den, an eil rannyezh komzet ar muiañ)
 Samieg Pite — peuzvarv
 Samieg an norzh Norvegia, Sveden ha Finland (15 000 den pe 75% eus an holl samiegerion)
 Yezhoù samiek ar reter
 Samieg Kainuu — marv
 Samieg Kemi — marv
 Samieg Inari: Inari (Finland)
 Samieg Akkala — peuzvarv
 Samieg Kildin: e Ledenez Kola (Rusia)
 Samieg Skolt: Finland) ha Rusia
 Samieg Ter — peuzvarv

E lec'hioù zo ez eo posupl kompren ar rannyezhoù komzet e takadoù stok-ha-stok, met seul belloc'h ez eer seul vrasoc'h e vez an diforc'h etre ar rannyezhoù betek ma ne zeuer ket a-benn d'o c'hompren. Diaes eo evit an dud a gomz rannyezhoù eus ur bloc'had kompren tud all hag a ra gant yezhoù eus ar bloc'had all.

 Statud ar yezh 
Disheñvel eo statud ar yezh hervez ar vro ma vez komzet:

 Norvegia: Yezh ofisiel eo ar samieg en un nebeud kêrioù (Kautokeino, Karasjok, Kåfjord, Nesseby, Sør-Varanger ha Tana). Hervez Bonreizh Norvegia, Mellad 110a (miz Ebrel 1988) e rank ar Stad gwareziñ ha kas ar samieg war-raok.

 Finland: Yezh ofisiel eo ar samieg en un nebeud kêrioù (Enontekiö, Inari, Sodankylä ha Utsjoki) abaoe 2003.
Hervez al Lezenn diwar-benn ar samieg (1991) e c'heller implijout ar samieg evit mont e darempred gant melestradurezh ar gouarnamant. 

 Sveden: Abaoe ar 1añ a viz Ebrel 2002 ez eo deuet ar samieg da vezañ unan eus ar pemp yezh vinorelaet anavezet ez-ofisiel gant ar Stad. Bez' e c'heller ober gant ar samieg pa'z eer e darempred gant servijoù publik un nebeud kêrioù (Arjeplog, Gällivare, Jokkmokk ha Kiruna).

 Doareoù-skrivañ 
Krouet ez eus bet meur a zoare-skrivañ unvan pe get evit ar samieg hervez al lec'h ma vez komzet:

 * Samieg an norzh: skritur unvan krouet e 1948 hag adwelet evit ar wech diwezhañ e 1985. 

 * Samieg lule: skritur unvan gant un nebeud lizherennoù ispisial, d.s. Ń (ng)

 * Samieg ar su: skrivet hervez reolennoù an norvegeg (æ, ø) pe ar svedeg (ä, ö) gant lizherennoù ispisial ouzhpenn. 

 * Samieg kildin: skrivet gant al lizherenneg kirillek gant lizherennoù ispisial ouzhpenn.

 Liammoù diavaez 
 Gwezenn-familh ar yezhoù samiek
 Geriadurioù
 Samisk språkråd Kevrenn ar Yezhoù Samiek
 Finland - Lezenn diwar-benn ar samieg e Finland

Rummad:Meneger yezhoù ar bed
Rummad:Samieg