Samieg an Norzh

Ur yezh samiek eo samieg an norzh pe sámi an Norzh (sámegiella, davvisámegiella) eus familh ar yezhoù finnek-ougrek komzet gant 15 000-25 000 den e hanternoz Norvegia, Sveden ha Finland.

Ar yezh samiek muiañ komzet an hini eo.

Isrannet e vez e teir rannyezh pennañ :
 * Rannyezh Torne
 * Rannyezh Finnmark
 * Rannyezh an arvor

Skrivet e vez en un doare unvan gant al lizherenneg latin gant un nebeud lizherennoù ispisial ouzhpenn :

A/a, Á/á, B/b, C/c, Č/č, D/d, Ð/đ, E/e, F/f, G/g, H/h, I/i, J/j, K/k, L/l, M/m, N/n, Ŋ/ŋ, O/o, P/p, R/r, S/s, Š/š, T/t, Ŧ/ŧ, U/u, V/v, Z/z, Ž/ž.

 Yezhadur 
Ur yezh daspegel gant kalz a zispegadurioù eo samieg an Norzh, ur yezh hag he deus meur a fed yezhadur boutin gant ar yezhoù ouralek all. Emdroet-kenañ eo ivez war-zu morfologiezh ar c'hendeuziñ hag an displegañ, evel an estoneg a zo kar a-bell dezhañ. Dre se, n'eo ket gant lostgerioù hepken eo merket ar morfemennoù, met ivez gant kemmoù morfofonologel ar wrizienn. E-touez ar c'hemmoù morfofonologel ez eo reizhiad an derez kensonenn an hini pouezusañ hag an hini kempleshañ.

 Troadoù 
7 troad a zo e samieg an Norzh en unander, daoust m'eo heñvel furmoù ar genitiv hag an akuzativ, ha dre se e vez lavaret gant lod n'eus ket 'met 6 troad :
 Nominativ
 Genitiv
 Akuzativ
 Lokativ
 Illativ
 Komitativ
 Esiv

Heñvel eo furm an esiv (merker: -n) en unander hag el liester, da skouer : mánnán (evel bugel/evel bugale).

 Raganvioù 
Tri niver a zo d'ar raganvioù-gour : unander ; daouder ha liester. En daolenn amañ-dindan emañ ar raganvioù-gour en nominativ hag er genitiv/akuzativ.

 brezhonegnominativbrezhoneggenitivKentañ gour (unander)  me  mun  ma  muEil gour (unander)  te  don  da  duTrede gour (unander)  eñ, hi  son  e, he  suKentañ gour (daouder)  ni (hon-daou)  moai  hol, hon, hor  munnoEil gour (daouder)  c'hwi (ho-taou)  doai  ho  dudnoTrede gour (daouder)  int (o-daou)  soai  o  sudnoKentañ gour (liester)  ni  mii  hol, hon, hor  minEil gour (liester)  c'hwi  dii  ho  din Trede gour (liester)  int  sii  o  sin

En daolenn da-heul e tispleger ar raganv-gour eñ/hi (ne vez ket lakaet kemm etre ar reizhoù) en holl droadoù :

 UnanderDaouderLiesterNominativ  son  soai  siiGenitiv-Akuzativ  su  sudno  sinLokativ  sus  sudnos  sisIllativ  sutnje  sudnuide  sidjiideKomitativ  suinna  sudnuin  singuinEsiv  sunin  sudnon  sinin

 Verboù 
 Gour 
Displeget e vez ar verboù samiek evit tri gour :
 kentañ gour
 eil gour
 trede gour
 Doare 
Pevar doare a zo e samieg an Norzh :
 Doare-disklêriañ
 Doare-gourc'hemenn
 Doare-divizout
 Doare-gallout
 Niver 
Displeget e vez ar verboù samiek evit tri niver :
 unander
 daouder
 liester
 Amzer 
Daou amzer eeun a vez implijet e samieg an Norzh :
 tremenet
 nann-tremenet 
ha daou amzer kevrennek :
 amzer-dremenet strizh
 amzer-beurdremenet
 Verb nac'h 
Evel ar yezhoù samieg all, ar finneg hag an estoneg en deus samieg an Norzh ur verb nac'h a vez displeget hervez an doare (doare-disklêriañ, doare-gourc'hemenn, doare-divizout ha doare-gallout), ar gour (1añ, 2l ha 3e) hag an niver (unander, daouder ha liester).

 Doare-disklêriañ   Doare-gourc'hemenn Doare-divizout    Doare-gallout
 u . d. l.   u. d. l. u. d. l.   u. d. l.      
 1 in ean eat  1 -  -  -  1 allon allu allot  1 aman amame amamet
 2 it eahppi ehpet 2 ale alli allet 2 ale alli allet  2 amat amade amadet
 3 ii eaba eai  3 -  -  -  3 allos alloska alloset 3 amas amaska amaset

Ne vez ket displeget ar verb nac'h-se hervez an amzer.

 Gwelet ivez 
 Samieg
 Yezhoù finnek-ougrek

 Liammoù diavaez 
 Gerioù samiek an Norzh er Wikeriadur
 Kimberli Mäkäräinen Geriaoueg samieg an Norzh - saozneg
 Geriadur sámi ha diaz-titouroù

Rummad:Samieg
Rummad:Meneger yezhoù ar bed
Rummad:Yezhoù Sveden
Rummad:Yezhoù Norvegia
Rummad:Yezhoù Finland
Rummad:Yezhoù lappek an norzh