Emsav

Termenadur ar ger Emsav
An anvioù Emsav pe emsaver a vez graet eus aozadurioù pe tud o stourm a-gevret war un dachenn bennak : emsavioù politikel da gentañ, hogen emsav sevenadurel ivez, pe arzel zoken.

Amañ e vo kaoz eus an emsav a ra war-dro danvez Breizh ha pergen ar brezhoneg a zo, evel ma vez gwelet en Istor an Emsav, elfenn diazez stourm an Emsav.

An Emsav (distaget "em-zao" dre vras) a vez implijet evit termeniñ luskadoù politikel, en ur ster ledan-tre, a zo bet gwelet e Breizh abaoe dibenn an XIX kantved. Talvezout a ra evel en em sevel sonn adarre hag evel ar relèvement e galleg hag ar Risorgimento, luskad politikel italian an XIX kantved. 

E dielloù al luskadoù brezhonek pennañ o deus klasket ren e brezhoneg ur venoziadeg klok da ziazezañ o obereriantiz politikel "Emsav Stadel Breizh" hag "Emsav Ar Bobl Vrezhon" e c'haller kavout termenadurioù heñvel a-walc'h ouzh hemañ : 

Anv a zo bet ivez gant ESB pe EBV eus al "Ledemsav" da envel al luskadoù rannvroelour.

Termenadur ledan, sevenadurel, kevredigezhel :
Metoù ar vretoned o stourm well-wazh evit Breizh emrenoc'h, Breizh Unvan, a-du gant brezhoneg ha zoken, evit lod, gant ar gallaoueg. Ur metoù eo, ur seurt 'familh', ha n'eo ket ur strollad.amsklaer

An Emsav sevenadurel ez eo, derc'houezet dreist-holl gant Kuzul Sevenadurel Breizh.amsklaer 

Istor an Emsav
Amañ e vo anv eus istor an Emsav dre-vras, koulz sevenadurel, yezhel, ha n'eo ket politikel hepken rak, evel ma vo gwelet an arvez politikel en em ziskouezo da ziwezhañ e dibenn ar pezh a anvet ar c'hentañ Emsav.

Istor an Emsav n'emañ ket da zrouk-kemer evit istor ar boblañs vrezhon, rak kement-se a aparchant d'ar gkevredadouriezh.

Marevezhioù diforc'h a c'heller studiañ : amañ eo implijet ar marevezhioù boas, hogen ne oufed ket reiñ d'ar rannadur-se un dalvoudegezh c'hroñs.

 An Emsav kentañ  etre 1843 ha 1925 
Eginadur an Emsav e penn kentañ an XIXvet kantved
E 1843 e voe savet an Association Bretonne anvet "Breuriezh Breizh" e dibenn ar c'hantved.
E gwirionez ez eo kellidet goustadik an emsav a-dreuz ar chouanterezh, ar marevezh impalaerezhel gallpeseurt hini? hag adsavidigezh ar roueelezh e Pariz.

1. Ar Chalotez a gaver da gentañ. 
2. Dibab dispac'hel ar yezh e deroù an naontekvet kantved.
3. Skoulmadur an darempredoù etrekeltiek en hanterenn gentañ an XIX kantved.
4. Pevare pennad : ar spered broadel o tiwanañ e-korf hanterenn gentañ an XIX kantved.
5 Meizadur ar stourm evit ar yezh "hag arnod ar vrogarourion da genurzhiañ an Emsav sevenadurel en naontekvet kantved.
6 Eginadur an Emsav politikel e-kreiz an XIX kantved

E 1907 e voe sinet Emglev ar skrivagnerien.

 Levrlennadur
 Istor an Emsav a-raok 1914, gant Youenn Olier, Imbourc'h 1972, 323 p.

 An eil Emsav : etre 1925 ha 1945 

 An trede Emsav adalek 1945 betek 1985 
1985 peogwir e verk daou droc'h a-bouez :
gant badezadur ar Skolaj brezhonek kentañ gant anv Roparz Hemon ha dibab ar peurunvan da zoare-skrivañ nemeti en emsav Diwan e oa tizhet gant an Emsav ul live 'sirius'  a fed kelennadurezh – kement-mañ penn-da-benn e linenn istorel Gwalarn ha skol Blistin - hag echu e voe er pleustr gant rendael hirbad an doare-skrivañ ;
ur rummad nevez a stourmerien a gemer krog e ensavadurioù an Emsav, levezonet gant darvoudoù 1968 : distaolet e vo mui ouzh mui ar vroadelouriezh klasek, hini an eil Emsav evit kemer harp war ur gleizelouriezh o vont alies gant distaol ar feiz kristen. Ar bruderezh (pe, hervez lod, ar gealiadurezh) evit an Divyezhegezh a voe embannet ez ofisiel gant Kendiviz Diwan Landerne war  "an Divyezhegezh en Europa" e 1985.

 An amzer vremañ 
Daou strollad zo oberiant hiziv : an UDB ha Strollad Breizh. Krouet e voe an UDB e 1964, ha SB e 2002, ha dilennidi o dez.


Rummad:Politikerezh