Abugida

Ur vrizhsilabenneg pe c'hoazh un damlizherenneg (saozneg "alphasyllabary") eo an abugida, da lâret eo ez eo un doare-skrivañ a implij lizherennoù a ra dave da bep ur gensonenn mui ur vogalenn. N'eo ket kevatal an abugida d'ur silabenneg rik rak kemmet e vez al lizherenn diazez evit diskouez penaos e ranker distagañ ar vogalenn a zeu da heul ar gensonenn. En ur silabenneg, avat, ez eus ul lizherenn diazez ispisial evit pep silabenn hep ma vefe heñvel stumm lizherennoù oc'h ober dave da silabennoù heñvel, da skouer e vefe disheñvel-poch al lizherenn implijet evit skrivañ ar silabenn "ka" diouzh an hini implijet evit skrivañ ar silabenn "ki" hag all evel e silabenneg an tsalagi (tcherokeeg).

Da skouer, en un abugida ne vefe lizherenn diazez ebet evit ar gensonenn "k", met ul lizherenn diazez evit ar silabenn "ka" a c'hellfe bezañ kemmet e meur a doare evit lakaat anezhi da vezañ distaget "ki" pe "ku", h.a. Sinoù ispisial a vez implijet ivez, mar vez ezhomm, evit diskwel ez eo mut ar vogalenn diazez el lizherenn silabennek diazez, d.s. "kat" e lec'h "kata". Pa vez ezhomm hervez ar yezh ma vez implijet un abiguda evit he skrivañ e c'hell bezañ kemmet e meur a doare ivez al lizherennoù silabennek diazez evit skrivañ meur a gensonenn da heul hep vogalenn ebet kenetreze, d.s. "apta" e lec'h "apata".


Kazi an holl yezhoù e India hag ivez dre Azia ar Gevred a vez skrivet oc'h implijout sistemoù abugida diazezet war ar skritur brahmi.

 skouerioù 
 Abugida etiopek (fidel) implijet evit skrivañ an amhareg, h.a.
 Silabenneg ar c'hreeg
 Skriturioù brahmi
 Skritur bengalek
 Skritur burmek
 Devanagari implijet evit skrivañ ar sañskriteg, an hindeg, h.a.
 Skritur goudjaratek
 Skritur gurmukhi implijet evit skrivañ ar panjabeg
 Skritur kannadek
 Skritur khmerek
 Skritur laoek
 Skritur malayalamek
 Skritur meroitek
 Skritur sinhalek
 Skritur tamilek
 Skritur telougouek
 Skritur taiek
 Skritur tibetek

 Gwelet ivez: 
 silabenneg
 abjad
 lizherenneg

 Liammoù diavaez: 
 "Omniglot". Lec'hienn diwar-benn ar silabennegi hag an abugidaoù (e saozneg)

Rummad:Doareoù-skrivañ
Rummad:Abugidaoù